MẶT TRỜI
Sao thế cưng?
Em không thể sáng tác.
Trời ơi. Chị không bao giờ nghĩ sẽ nghe em nói thế.
Kể từ khi em đưa thơ cho anh ấy.
Đưa cho ai?
Anh Bowles.
Hai tuần trước, em đã nộp.
Chúa ơi, từ đó nghe tệ quá nhỉ?
"Nộp". Cứ như anh ấy kiểm soát em.
Cứ như anh ấy là chủ của em.
Có người thấy thế lại khoái đấy.
Bỏ qua đi. Vậy sao em bị bí?
Vì sáng tác thơ nữa để làm gì nếu anh ấy từ chối bài này?
Sao em biết anh ta sẽ từ chối?
Em không biết.
Em không biết gì cả.
Em không biết khi nào thì biết.
Chúa ơi, đời em bế tắc toàn tập rồi.
Đây là sai lầm lớn.
Chị nghĩ anh ta chưa đọc thôi.
Anh ta bận rộn mà. Rồi anh ta sẽ đọc.
Vâng, và đến lúc đó, em đã héo hon và chết rồi.
Emily?
Emily, sao thế?
Ở tít trên mẹ đã nghe thấy con rên rỉ.
Con trống trải.
Khô héo. Trống rỗng.
Một cái xác vô dụng.
Cô bé bị bí ý tưởng.
BÔNG CÚC DỊU DÀNG ĐI THEO MẶT TRỜI
Maggie, cô bảo các anh em là ta cần thêm nhà xí à?
Không, thưa bà.
Vậy giải thích sao về cái hố này?
Tôi nghĩ đó là tác phẩm của những vị khách trẻ mới đến.
Hôm qua tôi thấy chúng lảng vảng ở chỗ để dụng cụ.
Sao? Không, bọn con gái làm sao đào hố này được. To quá.
Chắc ông không biết các cô gái trẻ làm được gì rồi.
Edward, không thể để chúng sống ở nhà mình nữa.
Bọn con gái nhà Newman không đào cái hố này.
Em gái và em rể anh chắc đã chiều cho chúng hư đi.
Chúng đến từ Brooklyn.
Đó không phải cái cớ.
Con thấy mình như con mèo đó,
mắc kẹt trong hố sâu không lối thoát.
Sao em không thử viết thơ năm câu?
Edward, ta phải nói chuyện.
Để sau. Anh đi ngắm chim đây.
Chuyện này không đợi được.
Nói cho anh biết, chúng làm loạn rồi.
Thả ra là chúng đốt nhà đấy.
Ừ. Vậy thì đừng thả.
Có một con chim chích mông vàng cần sự chú ý của anh.
Em cần sự chú ý của anh.
Con đi ngắm chim với bố nhé?
Con cần thư giãn đầu óc.
Đó là ý tưởng tuyệt diệu.
Mẹ tưởng bác sĩ bảo con phải tránh mặt trời.
Không, loại lang băm ấy mà.
Nào. Đi thôi.
Các anh tôi có thể đưa con mèo lên.
Tội nghiệp quá. Tên nó là gì?
Tôi nghĩ là Drummydoodles.
Không. Con này hay cắn lắm.
Anh nghĩ bố mẹ em có để ý là anh luôn ở phòng em không?
Anh chịu. Ta có nên lo không? Có lẽ ta nên dừng lại.
- Không. Hấp dẫn mà. - Không?
- Em thích phá luật. - Được.
- Không lên rồi. - Ừ.
Đợi anh một chút.
- Thế... Được. - Được.
- Nó chả phản ứng gì cả. - Ừ.
Có lẽ vì ta không nên làm thế này.
Ý anh là sao? Anh không thích à?
Không, anh thích. Anh thích quá ấy chứ.
Không nên thế này. Cực kỳ không đứng đắn.
- Ừ. - Không.
Anh đang cố làm theo lễ nghi.
Làm theo cách lịch sự.
Nhưng cứ khi nào anh định hôn tay em thôi,
em lại cố đẩy anh quay lại giường.
Anh không biết nữa. Nói thật là anh thấy bị lợi dụng.
- Gì cơ? - Ừ.
Và anh không thích bị phụ nữ làm cho như thế.
Như họ chỉ muốn thân xác anh.
Phụ nữ nào?
Khoan.
Anh nói về Lola à?
Chúa ơi.
Chỉ nghe tên cô ấy thôi đã gợi lại mùi sơn rạp xiếc ngầy ngậy,
tiếng cô ấy quất roi ngựa đen đét, và những cú đẩy điên đảo...
- Gì cơ? - Điệu múa nhện của cô ấy.
Múa nhện?
Cô ấy còn chả được dạy múa tử tế. Cô ấy không có kỹ năng.
- Anh nói thêm về... - Không. Nghe này.
Anh chỉ nghĩ rằng ta đang tiến quá nhanh.
Không phải vì thế anh trở lại. Đây là New England. Không phải Viễn Tây.
Anh không thể...
Anh không thể phải lòng một cô gái như Lola nữa.
Anh không đủ khả năng.
Thế nên anh mới đến với em, Lavinia.
Để em sẽ là mẹ của các con anh.
Ta còn chưa có hôn ước.
Khỉ thật.
Anh có ý này.
Nhìn lên trên đi.
Chim đớp ruồi.
Giẻ cùi lam. Đằng này.
Nhìn đằng kia. Nó kia rồi.
Vâng.
Có tác dụng gì không?
Tác dụng gì ạ?
Ý bố là, con thấy khá hơn chưa?
Chưa.
Con vẫn thấy khá tệ.
Lại do thị giác của con à?
Vâng. Con mắt sáng tạo của con.
Không thấy gì cả.
Bố tưởng thơ tuôn ra lai láng.
Vâng. Dừng lại rồi.
Giá như bố có thể làm gì, nhưng...
Bố chưa bao giờ có con mắt như con.
Có một con chim chào mào đỏ.
Con chim kia thú vị chưa kìa.
Ở đâu? Con nào?
Đằng kia. Anh trai con.
Điều thú vị ở vỏ cây là...
Chào bố.
Con xin phép giới thiệu.
Đây là ai?
Bố, đây là khách mời đặc biệt từ Hiệp hội Cảnh quan Cây xanh Amherst.
Anh Frederick Law Olmsted.
Olmsted.
Bố, đó là người đang thiết kế
công viên lớn ở trung tâm thành phố New York.
Anh Olmsted, công viên nghe thật tuyệt. Không biết anh định đặt tên nó là gì.
Tôi đang nghĩ "Công viên Trung tâm".
Hoàn hảo. Thế là hoàn hảo.
Cũng hay. Nhưng không hay lắm.
Đoán xem anh ấy đang thiết kế gì nữa?
Gì?
Quảng trường Thị trấn Amhesrt.
Tuyệt vời.
Đừng bảo thế chứ.
Đừng bảo thế?
Không, ông bạn ơi. Không. Tôi phải làm ngược lại.
Tôi phải nói thật nhiều.
Xem đây. Cách anh ấy làm việc đấy.
Tôi đến nơi này và lắng nghe.
Tôi không thể hiện mình với nó.
Tôi để nó thể hiện với mình.
Và nó nói gì?
Tôi chưa nghe thấy. Tôi chưa có mấy thời gian.
Ừ.
Thật ra bọn con đã đứng ở đúng chỗ này được một tiếng.
Và một tiếng có là bao?
Xét trên vũ trụ rộng lớn này, một tiếng chẳng là gì.
Không, ta phải vứt bỏ hết đồng hồ.
Tự nhiên có tiến trình của riêng nó.
Giờ, tôi phải đi lang thang.
Anh ấy là một trong những người thú vị nhất con từng gặp.
Thiên tài sáng tạo. Thành công lớn cho Hiệp hội Cảnh quan Cây xanh.
Con sẽ đi cùng anh ấy.
Khoan đã. Emily, con làm gì đấy?
Con nghĩ người này có thể giúp con.
Bố tưởng bố đang giúp con!
Anh Olmsted.
Bố là người bố vô dụng.
Bố, đừng nói thế.
Bố nuôi dạy ba đứa con, và đứa nào cũng nên người.
Ôi. Thôi nào.
Mấy đứa cũng lửng lơ lắm.
Giờ bố mẹ phải lo cho hai đứa mới.
Ý bố là hai đứa bé gái.
Đúng.
Đúng, con gái nhà Newman.
Dạo này chúng không ngoan, khiến mẹ con không hài lòng.
Con có ý này.
Sao?
Con sẽ nhận nuôi chúng.
Gì cơ?
Con rất muốn nuôi chúng.
Con thương cho hoàn cảnh của chúng, thật đấy, và nhà bọn con rất rộng.
Có phòng cho trẻ trên tầng.
Đôi khi cảm thấy nhà rất trống vắng.
Con chắc chứ?
Điều nhỏ nhất con có thể làm.
Của thừa kế của chúng chính là để xây nhà con còn gì.
Đúng, và điều đó sẽ khiến mẹ con nhẹ gánh rất nhiều.
Con không mong gì hơn. Con sẽ nhận chúng.
Được rồi. Vấn đề giải quyết xong.
Hoan hô.
Giờ con phải báo với Sue.
Và với tôi, thiết kế công viên cũng như vẽ tranh hay sáng tác kịch hoặc thơ.
Thơ? Thật sao?
Hoàn toàn không có khác biệt gì cả.
Tôi là một nghệ sĩ. Một nhà sáng tác.
Chỉ có điều bức vẽ của tôi là đất đai, và các vần thơ làm từ nguyên liệu tự nhiên.
Ví dụ như, tảng đá này...
đang gợi lên đúng cảm nghĩ.
Ôi không!
Gì vậy?
Bụi hồng này là thảm họa.
Bụi hồng đó bị sao?
Trả lời thật lòng nhé.
Cô có thể ngồi cạnh bụi hồng này và thấy bình yên không?
Có thể.
Có thể là không đủ tốt.
Không. Sẽ phải bỏ bụi hồng này.
Đợi chút. Khoan đã. Để tôi thử xem.
Nói cho tôi biết...
cô có thể ngồi bên bụi hồng này với một cuốn sách
và cảm thấy hoàn toàn không bị thế giới này làm phiền không?
Cô có cảm thấy mình được chữa lành khỏi hành hạ của cuộc sống đô thị ồn ã không?
Tôi sẽ đợi đến khi nào cô nói.
Phải nói thật. Không.
Bỏ bụi hồng.
Vậy, anh làm gì khi không biết phải làm gì?
- Khi tôi không biết? - Vâng.
Tôi đợi.
- Bao lâu? - Hay đấy.
Lâu đến khi nào cần.
Hàng tháng, hàng năm.
Chắc anh phải kiên nhẫn lắm.
Tôi làm tác phẩm nghệ thuật sẽ tồn tại hàng thế kỷ.
Nhiều thế hệ sau này sẽ được hưởng thụ.
Công viên của tôi có thể cứu cả nền dân chủ, nên...
không vội vàng được.
Anh có bao giờ bí không?
Không, tôi không để bị bí.
Nhìn kìa.
Đó là cây Taxus baccata đẹp nhất tôi từng thấy.
Taxus gì cơ?
Những hàng cây này.
Nhưng nó có hài hòa không?
Nó có mở ra dễ dàng như gợn sóng mấp mô không?
Nó có khiến trái tim hoan ca không?
Nước Mỹ, mảnh đất tự do,
nơi mọi tầng lớp đều bình đẳng, đều là một.
Đi thôi. Hãy xem thế nào.
Sao?
Cái gì...
Chúa ơi.
Mình rơi xuống hố rồi.
Xin chào!
Xin chào?
Chúa ơi.
Xin chào!
Tôi rơi xuống hố!
Có tin được không?
Sam nói với tôi anh ấy vừa đến một buổi giao lưu ở Great Barrington
nơi một nhà não tướng học giảng bài.
Được. Vậy họ sờ nắn hộp sọ mình.
Não tướng học đang là mốt đấy.
Ta phải nâng tầm lên.
Không thể thua kém một buổi giao lưu ở Tây Massachusetts được.
Tôi biết cả bà chủ.
Không đời nào cái bà đó biết phát âm từ não tướng học.
Sue!
Em đây rồi. Anh có tin tốt đây.
Gì vậy?
Clara và Anna Newman, mấy đứa em họ dễ thương của anh,
chúng sẽ đến sống với nhà mình. Ở Evergreens này.
Tuyệt quá nhỉ?
Anh nói thế là sao?
Anh nói là cho những đứa trẻ tội nghiệp đó một mái nhà.
Có thể nhận nuôi em họ, nhỉ?
Austin, anh không thèm hỏi ý kiến em.
Em không muốn chúng đến.
Nhưng chúng không có nơi nào để đi.
Chúng là trẻ mồ côi. Vô gia cư.
Như em trước khi thành người nhà Dickinson.
Đúng như em muốn.
Hai lời nhắc nhở bằng xương bằng thịt về quá khứ tồi tệ của em.
Sue...
hãy có lòng thương.
Sao anh muốn chúng ở đây?
Vì...
anh muốn có con.
Austin.
Anh muốn có con, và anh hứa với em anh sẽ không bao giờ đòi hỏi em có con.
Đây là cơ hội cho anh
để làm cha của mấy đứa bé gái này và giữ lời hứa với em.
Và anh nghĩ em có trách nhiệm phải hào hứng về chuyện này.
Có vẻ ý anh đã quyết rồi.
Nên coi như quyết xong.
Chắc cô nên chuẩn bị phòng cho trẻ.
Ngày tốt lành
Cứu!
Xin chào?
Tên tôi là Edward. Tôi ở dưới hố.
Edward?
Xin chào!
Xin chào?
Edward?
Em đấy à, em yêu?
Chào.
Em tìm thấy anh rồi. Ơn trời.
Anh ngã xuống hố rồi!
Anh biết. Anh ở dưới hố. Kéo anh lên đi, trời ơi.
Giúp anh đi.
Em làm gì đấy? Không.
Thôi nào.
Được rồi.
Em làm gì thế?
Em xin lỗi, nhưng ta phải nói chuyện này ngay bây giờ, Edward,
dù anh có thích hay không.
Giờ không phải lúc phù hợp.
Lúc hoàn hảo ấy chứ. Anh không có cách lảng tránh em.
Anh không lảng tránh em, mẹ ạ.
Edward, em thề, nếu anh gọi em là mẹ một lần nữa,
em sẽ chôn hai chúng ta trong cái hố này.
Trời ơi. Em bị sao thế hả?
Em muốn biết anh định làm gì với mấy đứa con gái nhà Newman.
Đã giải quyết xong rồi.
Anh đã nói chuyện với Austin. Nó sẽ nhận hai đứa về nuôi.
- Thật à? - Thật.
Em thấy đấy, anh có lắng nghe em, dù bề ngoài có thể không.
Em chỉ cần anh thể hiện nhiều hơn.
Là chuyện hôm hội thi gia súc chứ gì?
Anh sẽ đền bù cho em.
Đã ba tuần rồi, Edward.
Dạo này anh bận.
Em chán việc anh cứ bận bịu.
Các con lớn hết cả rồi.
Lẽ ra đây là thời gian để chúng ta tìm lại
những ngày sôi nổi thanh xuân.
Thời mà không chỉ có hội thi gia súc.
Mà là cả Giáng sinh và Phục sinh nữa.
Anh nhớ ta đã mạo hiểm thế nào chứ?
Cái lần ta thụ thai Lavinia ngay giữa ban ngày ấy?
Hay cái lần ta xếp chăn mới lên giường và giả vờ như đang ở khách sạn?
Em rất đẹp trong cái chăn đó.
Nhưng sao ta không làm thế nữa?
Anh biết nói gì đây?
Ta già đi.
Chà.
Tôi không nhớ là rào cây lại cao thế này.
Hay dài thế này.
Có khi chúng ta bị lạc rồi.
Tốt. Tốt. Tôi đang mong thế.
Thật sao?
Đúng. Bị lạc mới tốt.
Cô không thích bị lạc à?
Tôi không biết.
Lạc lối là cảm giác của tôi khi ngồi xuống sáng tác.
Tôi chỉ thấy một tờ giấy trắng nhìn ngược lại tôi.
Thế nghe đâu có giống lạc lối.
Đó giống như nhận biết quá rõ bản thân và thế giới ồn ào quanh mình.
Ý tôi nói là tập trung vào một thứ đến nỗi hòa mình vào nó.
Ta quên mất thời gian và không gian, và người khác.
Chỉ có mình và dòng chảy của mình. Chắc cô đã trải qua điều đó?
Vâng.
Nhưng giờ thì hết rồi.
Vậy cô cần lạc lối. Lạc lối hoàn toàn.
Nào. Hãy đi vào sâu hơn.
Lola.
Lola Montez.
Tên tôi là Lavinia, nhưng...
có thể gọi tôi là Lola.
Cứ gọi tôi là Lola.
Tôi biết múa nhện...
Không!
LAVINIA DICKENSEN HÃY LẤY ANH NHÉ
Em nghĩ sao hả em yêu?
- Anh bôi bẩn tài sản của bố mẹ em. - Anh biết.
Anh quên một cô gái cần cảm thấy hoàn toàn bất ngờ trước một trò chơi khăm
thì mới quyết tâm lấy chồng.
Em thật sự nghĩ mình bị bắt cóc đấy.
Tức là có tác dụng.
Và giờ em không thể từ chối anh nữa.
Nhất là trước mặt bao nhiêu người.
Nói đồng ý đi.
Sao anh thuyết phục được họ làm thế này?
Anh là doanh nhân mà.
- Được. Nhưng em... - Được?
Được?
Được! Cô ấy nói được!
Em sẽ biến anh thành người đàn ông hạnh phúc nhất.
Jane, cậu có nhớ chồng không?
Abby.
Chắc giờ bọn em sống ở đây.
Anna. Clara.
Chào mừng đến với Evergreens.
Để anh cầm túi cho các em.
Hai đứa đói không? Anh có thể làm gì để hai đứa dễ chịu hơn?
Cần gì cũng được, cứ đến gặp anh.
Ông chú, anh họ, bố dượng, người bạn tốt.
Thế này đã đủ lạc chưa?
Tôi không biết. Cô cảm thấy sáng tác tiếp được chưa?
Chưa.
Vấn đề là một biên tập.
Tôi đưa thơ cho anh ấy.
Và giờ giống như anh ấy nắm cuộc đời tôi trong tay.
Như tôi là bông cúc, anh ấy là mặt trời,
và nếu không có sự công nhận của anh ấy, tôi không thể lớn.
Thế là không hay rồi.
Quan điểm đánh giá là thứ thay đổi chóng mặt.
Nó là thứ xấu xí khiến cô không thể tập trung vào vẻ đẹp của tác phẩm.
Được. Vậy có thể tôi không nên cố có độc giả.
Có lẽ danh vọng là...
nguy hiểm.
Tôi mới đưa một bài thơ cho một người mà giờ đã bị bí ý tưởng.
Độc giả không quan trọng.
Bản thân tác phẩm là món quà, không phải những lời ngợi khen nó.
Hiểu được điều đó thì cô mới hiểu sự điêu luyện thực sự.
Anh nói đúng.
Tôi biết thế, nhưng làm thế nào?
Đơn giản lắm.
Hãy cự tuyệt làm bông cúc, và bắt đầu làm mặt trời.
Này, nghe thấy không?
Tôi không phải bông cúc nữa.
Anh Olmsted?
Giữ chắc vào.
Được. Vươn lên rồi bò ra đi.
Đừng la hét nữa và giữ chắc vào.
Anh không nhìn thấy gì cả! Đầu anh bị kẹt dưới váy em!
Được thế thì tốt.
Gì cơ?
- Gần được. Đẩy. - Được.
Đẩy mạnh một lần nữa nào.
Được.
Em.
Rồi. Em. Giờ đưa tay cho anh.
Em đi đâu thế?
Nói chuyện hay lắm, Edward.
Em!
Em đi đâu thế?
Này!
Mình là mặt trời.
- Mình là mặt trời. - Emily! Cô đây rồi.
Anh Olmsted, anh đấy à?
Sam. Chúa ơi.
Emily. Tôi đi khắp nơi tìm cô.
Thế à?
Sam. Tôi sợ lắm.
Cứ như bộ não tôi bị đóng đinh vào một suy nghĩ,
anh có thích thơ của tôi hay không.
Cô không cần phải sợ.
Tôi có tin tốt cho cô.
Thật à?
Tôi đã đọc thơ của cô.
Và nó thật xuất sắc.
Thật phi thường.
Và tôi sẽ xuất bản nó.
Tôi sẽ xuất bản cô.
Bông cúc nhỏ của tôi.
Có chuyện gì vậy?
Cô nên cười chứ.
Tôi biết.
Chỉ là hôm nay tôi bị lạc lối quá.
Chà, cô không cần phải lo đâu.
Khi cô nổi tiếng và cả thế giới biết đến cô,
cô sẽ không bao giờ có thể đi lạc nữa.
Không, nhìn này.
May mà Maggie có nhiều anh em trai
không anh sẽ chả bao giờ ra khỏi cái hố đó.
Tiếc là họ đến sớm quá.
Theo em, anh cần thêm vài tiếng dưới đó.
Nhìn này. Đứa con gái ngoan hơn.
Lavinia xinh đẹp đã hứa hôn.
Bố mẹ thật sự chấp nhận việc con cưới Ship chứ?
Anh ấy nói bố mẹ đã đồng ý, nhưng con không chắc...
Bố mẹ chắc chắn đã đồng ý. Bố mẹ nghĩ đó là chàng trai tốt.
Đúng không, Edward?
Cậu ta cũng được.
Cậu ấy quá bảnh bao, Vinnie.
Và lời cầu hôn đó. Trời ơi.
Thật quá lãng mạn.
Ước gì có ai đó làm điều như thế với mẹ.
Anh đã viết cho em lời cầu hôn cực hay.
Ừ. Anh viết cho em một lá thư
phân tích lượng bơ em cần mỗi tháng, rồi anh nói,
"Anh cho rằng anh và em có thể là bạn đồng hành đúng đắn và tiết kiệm".
Ngôn ngữ tình yêu của mỗi người khác nhau, Lavinia.
Mẹ rất mừng cho con, Vinnie.
Thật đấy.
Và sáng mai ta sẽ soạn khăn mù soa để cho vào tư trang của con.
Con không biết có muốn lấy chồng không.
Lavinia. Mẹ đã có một ngày rất vất cả.
Con sẽ lấy chàng trai này và đó là quyết định cuối cùng. Ngủ ngon.
Em sẽ chết vì mấy đứa này mất.
Biên dịch: Trọng Huy