O rety.
Jesteśmy tu!
Przetnij wpół Skowronka
Sprawdźmy, co jest takiego fajnego w tej całej operze.
Wszyscy są tacy eleganccy. Powinnam była włożyć pelerynę.
Padam z głodu. Myślisz, że mają popcorn?
W operze nie podają popcornu.
Cieszę się, że wreszcie tu jestem.
Czytałam recenzje produkcji włoskiej.
Jestem podenerwowana.
Czemu zawsze używasz takich słów?
Oby to było ciekawe. Bilety kosztowały majątek.
- Obyśmy mieli dobre miejsca. - Tam są Sue i Austin.
Hej!
Oczywiście. Ona włożyła pelerynę.
Cześć.
Sue, wyglądasz nieziemsko.
Tak jak wy wszyscy.
- Jak było u cioci Lavinii? - Ma myszy.
Jak hotel?
W porządku.
Dobry na noc czy dwie. Nie zostałabym tam na dłużej.
Nie byłoby cię stać, byś została na dłużej.
Jesteście podekscytowani?
Jesteśmy na premierze
i cały Boston mówi o głównej sopranistce.
Tak. Wspaniała Adelaide May.
Dopiero przypłynęła z Włoch, gdzie uczyła się z samym Verdim.
A pochodzi z Filadelfii.
Większość Amerykanek nie potrafi śpiewać opery,
ale Adelaide zachwyciła swym głosem całą Europę.
Mówią, że stłukła monokl recenzenta swoim wysokim C.
Nie!
To mit. To musi być mit.
Przyszedł.
Dickinsonowie.
- Hej. - Witajcie w operze.
Cieszymy się, że tu jesteśmy.
Widziałem kogoś znajomego na dole.
Przepraszam na chwilę.
To było nagłe.
Dziękujemy za pomoc z biletami.
Cieszymy się z miejsc w loży.
Chwileczkę.
Gdzie siedzimy?
Za orkiestrą. Ostatni rząd.
Czemu nie załatwiłeś nam loży?
Najpierw zostawiłaś mnie w dziurze, a teraz chcesz wepchnąć do loży.
To też są dobre miejsca.
Nie wątpię.
Chodźmy, znajdźmy nasz rząd.
Chodźmy.
Emily, idziesz z nami?
Muszę porozmawiać z Sue.
- Arrivederci. - Si. Pa. Si. Ta.
Zobaczymy się po przedstawieniu?
Zaczekaj, nie odchodź.
Myślałem, że chcesz porozmawiać.
Nie do końca. Chciałam porozmawiać z tobą.
Okej.
Oczywiście.
Poetka musi porozmawiać z redaktorem.
Okej.
Samie, nie jesteś tu sam. Gdzie jest Mary?
Nie mogła przyjść.
Szkoda. Chciałam się z nią zobaczyć.
Tak. Źle się czuła.
Znowu.
To szczęśliwy traf dla Emily.
Dla mnie?
Tak, bo możesz usiąść z Samem w loży.
- Sądzę, że... - Samie, musi.
Pierwszy raz jest w operze i występuje Adelaide May.
To jedyna taka okazja.
Szczególnie dla takiej wrażliwej artystki jak Emily.
Chętnie z tobą usiądę, jeśli to nie problem.
Koniecznie!
Bądź dżentelmenem. Pozwól jej.
Jeśli usiądzie tam z tyłu,
nic nie będzie widzieć.
A ma kłopot ze wzrokiem.
Zapalenie tęczówki.
W porządku, nie ma sensu zostawiać pustego miejsca.
Chodź.
Hej.
Kto siedzi obok Sama Bowlesa?
Nowa.
Nie mogę się doczekać, aż usłyszę Adelaide May.
Wszyscy mówią, że ma talent.
Podobno śpiewa jak skowronek.
Nie mogę się doczekać.
„Międzynarodowa śpiewająca sensacja”. Tak piszą na plakacie.
Podobno jest bardzo miłą osobą.
Naprawdę?
Mam z nią przeprowadzić wywiad po występie.
Pójdziesz za kulisy?
Oczywiście.
To nowa opera. Potrzebują dobrej prasy.
To jest niesamowite.
Spójrz.
Hej, mamo!
Co tak długo?
Nie uwierzysz, na kogo wpadłem w barze.
Na kogo?
Frazara Stearnsa.
Kto to?
Frazar. Mój kolega ze szkoły.
Fajny facet. Syn rektora.
Na pewno go pamiętasz.
Tak. Chyba.
Daj spokój. Frazar Stearns.
Najsłodszy facet na świecie.
Nie widziałem go od końca szkoły.
Jest teraz w West Point.
Przyszedł w mundurze.
Wygląda jak żołnierz.
Tęsknię za starymi przyjaciółmi.
Może zorganizuję zjazd.
To były czasy.
Tak dobrze się bawiliśmy.
Wciąż się dobrze bawisz. Prawda?
„La traviata” znaczy „upadła”.
Tak, wiedziałem.
- Tak? - Uczyłem się włoskiego na studiach.
Tak, ale rzuciłeś to.
Okej. Nieważne.
Gdy ludzie pierwszy raz widzą operę, reagują bardzo dramatycznie.
Kochają ją albo nienawidzą.
Jeśli pokochają, to już na zawsze.
A jeśli nie, to nauczą się ją doceniać,
ale nigdy nie stanie się częścią ich duszy.
Spoko.
Muszę się odlać.
Dopiero byłeś.
Jestem tego świadom.
Będzie cały czas siedział w tym kapeluszu?
Co za zdzierstwo.
Nic nie widzimy.
Ci wszyscy ludzie są tacy...
Tak. Dobrze.
...pretensjonalni.
Całość będzie po włosku?
O mój Boże.
Po włosku.
Żałuję, że nie oglądamy jakiegoś wodewilu.
Tak.
Nigdy nie byłaś w operze?
Nie, ale marzyłam to tym.
Twoje marzenia się spełniają.
Wiele z nich się spełniło, odkąd cię poznałam.
- Emily... - Chcę ci tylko podziękować.
To nic takiego. Nawet nie płaciłem ze tę lożę.
Nie za to.
Nie tylko za to.
- Za wszystko. - Emily, proszę...
- Za to, co mi dałeś. - Proszę, to nic.
To wszystko.
Zmieniłeś moje życie. Nim cię poznałam, była nikim.
A teraz...
Opublikujesz mój wiersz.
Emily, mamy problem.
Mamy?
Tak.
Ty...
Napisałaś list do Mary.
Tak.
Napisałam.
Tak. To nie był dobry pomysł.
Ale ja... Co masz na myśli?
Napisałaś list do Mary, przez który poczuła się niekomfortowo.
Oboje się tak poczuliśmy.
Poczuliśmy się niekomfortowo.
Twój list zezłościł Mary.
Dlatego jej tu dziś nie ma.
Odmówiła przyjścia, bo przez twój list czuła się zbrukana.
Nie rozumiem.
Napisałaś tam jakieś porąbane rzeczy.
Napisałaś, że jestem jak słońce.
Że ci zimno, gdy mnie nie ma.
Że w Amherst jest zima za każdym razem, gdy wyjeżdżam.
Dlaczego coś takiego napisałaś?
Bo tak się czuję.
O żonatym mężczyźnie?
Do jego żony?
Nie chciałam jej zdenerwować.
Chciałam tylko wyrazić
- moją wdzięczność, podziw... - Tak, cóż...
Tym razem posunęłaś się za daleko.
Przepraszam.
Czasem gdy piszę... tracę kontrolę.
Wiem. To jeden z powodów, dlaczego świetnie piszesz.
Ale musisz być świadoma plotek.
- Jakich plotek? - Słyszałaś je.
Zawsze gdy wspieram kobiecy głos,
wszyscy na Wschodnim Wybrzeżu plotkują, że mam ukryte zamiary.
A Mary słyszy te plotki...
i to ją denerwuje.
Ranią ją...
choć w głębi serca wie, że jestem jej wierny.
Mam nadzieję, że wyraziłem się jasno.
To, że się tobą zainteresowałem?
To czysto profesjonalne.
Rozumiesz to, prawda?
Oczywiście.
Mary jest dla mnie jedyną kobietą na Ziemi.
Nigdy bym jej nie zdradził.
Wybacz mi, proszę.
Nie chciałam zrobić nic złego.
Bardzo szanuję twoje małżeństwo.
To, że jesteś wierny żonie jest jedną z rzeczy,
które czynią cię wspaniałym.
Wiem, że to romantyczne...
że opublikuję twój wiersz,
szczególnie, że czekałaś na to tyle czasu.
Ale musisz pamiętać, Emily,
że ten romans...
jest między tobą a tobą.
Wygląda jak jedno z twoich przyjęć.
Przepraszam.
Ale nudy.
Wiem. Boże, nie wiem, ile jeszcze wytrzymam.
Ona ma gruźlicę.
Shipie, nie w operze.
Chodź.
Jesteśmy wolni!
Mój Boże, to było okropne!
Wolni. La bzdurata.
La bzdurata!
Wynośmy się stąd!
- Brawo! - O mój Boże.
Proszę! Idźmy stąd.
Chodźmy.
Jest niesamowita, prawda?
Mam wrażenie, że pęknie mi serce.
Muszę iść.
Co? Teraz?
Nie powinienem był przychodzić.
Mary mnie potrzebuje.
Samie, zaczekaj!
Napisałam coś dla ciebie.
Zatrzymaj to.
PRZETNIJ WPÓŁ SKOWRONKA –
ZNAJDZIESZ ŚPIEW –
ZAPAS SREBRNYCH ZIAREN, NIEROZRZUTNIE
Przetnij wpół Skowronka
Znajdziesz Śpiew –
Zapas srebrnych ziaren, nierozrzutnie
Sue...
Wydzielanych Letnim Rankom, abyś miał
Czego słuchać
Gdy spróchnieją Lutnie.
Znieś Zapory – runie z rykiem Powódź –
Zapas Wód, odłożony dla Ciebie
Na Szkarłatny Eksperyment – Wciąż, Tomaszu
Nie chcesz wierzyć w prawdę
W Ptasim Śpiewie?
Przetnij wpół Skowronka – Znajdziesz Śpiew –
Zapas srebrnych ziaren, nierozrzutnie
Bravissimo!
Pójdziesz wezwać powóz?
Nie, idę się spotkać z Frazarem.
Powiedział, żebyśmy się spotkali na drinka.
To co?
Zostawiasz mnie tu?
Możesz pojechać do hotelu.
Sama?
Albo z kimkolwiek chcesz.
OPERA W BOSTONIE PRZEPUSTKA PRASOWA
Przechodzę! Przepraszam.
Szukasz kogoś?
Tak, szukam Adelaide May.
No jasne.
Jest w garderobie, ale bym jej nie przeszkadzał.
Kim jesteś? Znajomą?
Nie, pisarką.
Jaką pisarką?
Dziennikarką.
Jestem z prasy.
Dziennikarka? Nigdy o tym nie słyszałem.
Tak, ze Springfield Republican.
W Massachusetts nadążają za trendami.
Muszę się napić.
Kto nie musi?
Napijesz się z nami, dziennikarko?
Tak! Napiszesz o nas. Jesteśmy fascynujący.
Mam przeprowadzić wywiad z Adelaide May.
Adelaide nie udziela wywiadów.
Wszyscy wiedzą, kim jest.
Zgadza się. Wywiady są dla takich desperatów jak my.
Prawdziwe gwiazdy mogą się ukryć.
Kto tam?
To...
ja.
Wejdź.
Wejdź, jeśli wchodzisz, i zamknij za sobą drzwi.
Nie jestem dziś w nastroju na pytania.
Gardło mnie boli i nie chcę dawać autografów.
Wiem, że to okropne, ale nie mam siły.
Fani są przytłaczający.
Kochają mnie tak bardzo, jakby chcieli mnie zabić.
To zbyt męczące. Dziś nie dam rady.
Przepraszam, że przeszkadzam.
Nie, wykonujesz swoją pracę.
Jesteś garderobianą, prawda? Mogę się rozebrać.
W zasadzie...
Jestem...
Przyszłam ci powiedzieć, że jesteś niesamowita.
Jesteś jedną z nich.
Byłam dziś na widowni.
Twój śpiew...
Nigdy niczego takiego nie słyszałam.
Był tak piękny, że pękło mi serce.
Wszyscy tak mówią.
Ale ja tak myślę.
Słuchając cię, czułam rzeczy, jakich nie czułam nigdy wcześniej.
Naprawdę? Jak to jest?
Co?
Czuć coś.
Musisz wiedzieć, jak to jest.
Tak idealnie to pokazujesz.
Sprawiłaś, że czułam to, co Violetta.
To było tylko przedstawienie.
Grałam Violettę wiele razy, nie muszę myśleć, gdy jestem na scenie.
Ty widziałaś wzruszające przedstawienie, a ja nie czułam nic.
Usiądź, jeśli chcesz zostać. Nie cierpię, gdy ludzie nade mną stoją.
To niemożliwe. Płakałaś.
To były prawdziwe łzy.
Doprawdy?
Nie wiem, co jest prawdziwe.
Nawet nie wiem, co to za miasto. Paryż? Rzym?
To bez znaczenia. Każdy wieczór jest taki sam.
Są zamglone. Jak sen.
Kolejna osoba się we mnie zakochuje, kolejny drink, kolejne brawa.
Tak wielu ludzi zakochało się we mnie.
Straciłam rachubę.
Straciłam poczucie rzeczywistości.
Czym jest rzeczywistość?
Kim jestem?
Jesteś Adelaide May.
Najlepszą sopranistką.
To nie jest moje prawdziwe imię.
To pseudonim.
Jakkolwiek masz na imię, zmieniłaś dziś moje życie.
Twój głos będzie mnie zawsze nawiedzał.
Nie ma czegoś takiego jak zawsze.
Nie wiesz tego, kochanie?
Głos cichnie. Wspomnienia bledną.
Moda się zmienia.
Czas płynie naprzód i w końcu o każdym z nas zapomną.
Ja ciebie nie zapomnę.
Chciałabyś zobaczyć scenę?
Naprawdę?
Chodź ze mną.
Nie powinniśmy być na scenie po ciemku, ale mam to gdzieś.
Jest fajnie.
Jest piękna.
Bardziej mi się podoba, gdy nikogo tu nie ma.
Brawo!
Emily!
Chcę być sławna.
Chcesz?
Jasne. Każdy chce.
Dlaczego chcesz być sławna?
Bo jestem poetką.
Piszę wiersz za wierszem i wkładam je do szuflady,
gdzie leżą w ciemności, bo światło tam nie świeci.
To nie wystarczy.
Prawda?
Nie powinny być czytane? A ja...
dostrzeżona?
Nie wiem.
Gdy cię dostrzegą, będziesz odsłonięta.
A to, co odsłonięte, z czasem czerstwieje.
Nie wszystko.
Tak, wszystko.
Krytycy będą cię przez chwilę chwalić, a potem ściągną cię w dół.
Znudzisz im się i cię zniszczą.
Nienawidzą cię, bo sprawiłaś, że cię pokochali.
Byłaś kurtyzaną, a oni dali się wciągnąć.
Kogo obchodzi, co mówią? Kogo obchodzi, co myślą ludzie?
Właśnie.
Możesz równie dobrze zostać w pokoju, gdzie nikt nie patrzy.
Jak to robisz?
Znajdujesz odwagę, by śpiewać przed tymi ludźmi?
Udaję, że ich tu nie ma.
Ale ja tu dziś byłam.
Byłam tu.
To śpiewałam dla ciebie.
Czego tak naprawdę chcesz?
Jakie masz największe pragnienie?
Sue. Co masz na myśli?
Pomijając te bzdury o sławie, czego tak naprawdę pragniesz?
Pragniesz znaczenia.
Pragniesz piękna.
Pragniesz miłości.
Przetnij wpół Skowronka –
Znajdziesz Śpiew –
Hej! Co tam robisz?
Zejdź ze sceny.
Zejdź ze sceny albo będę musiał na ciebie donieść.
Nawet nie wiesz, kim jestem.
Napisy: Agnieszka Otawska Tłumaczenie wiersza: Stanisław Barańczak