Trời ơi.
Chà.
Ta đến rồi!
XẺ ĐÔI CHIM CHIỀN CHIỆN
Cả nhà. Hãy xem cơn cuồng opera này là thế nào.
Ai trông cũng tao nhã. Lẽ ra em nên mặc áo choàng.
Anh đói quá. Em nghĩ họ có bỏng ngô không?
Ở nhà hát opera không có bỏng ngô, Ship.
Mãi mới được đến đây nên em háo hức quá.
Em đã đọc hết đánh giá về vở diễn Ý này.
Em rối trí quá.
Sao em toàn nói đao to búa lớn thế?
Phải hay đấy. Vé này đắt chảy máu mắt ra.
- Chỉ mong ta có chỗ tốt. - Sue và Austin kìa.
Chào!
Tất nhiên. Con bé mặc áo choàng.
- Chào. - Chà.
Sue, cậu mặc đẹp quá.
Mọi người cũng thế.
- Cô Lavinia thế nào rồi? - Nhà có chuột.
Khách sạn thế nào?
Tạm được.
Ở một hai đêm cũng không sao. Ở lâu hơn thì không.
Đúng, bố nghĩ con không đủ tiền để ở lâu hơn đâu.
Mọi người háo hức chứ?
Ta đang ở đêm công diễn,
và cả Boston đang xôn xao về giọng nữ cao chính.
Đúng. Adelaide May tuyệt diệu.
Vừa trở về từ Ý, nơi cô ấy tập với chính Verdi.
Cô ấy gốc Philadelphia đấy.
Tất nhiên, hầu hết người Mỹ không biết hát opera,
nhưng Adelaide đã làm cả châu Âu sững sờ với giọng hát.
Người ta bảo âm đô cao của cô ấy làm vỡ kính một mắt của nhà phê bình.
Không!
Đó là hoang đường thôi. Chắc chắn là thế.
Anh ấy đến rồi.
Nhà Dickinson.
- Chào. - Chào mừng đến nhà hát opera.
Chúng tôi rất vui được đến đây.
Anh nghĩ anh nhìn thấy người quen dưới tầng.
Xin thứ lỗi một chút.
Đột ngột thế.
Sam, cảm ơn anh rất nhiều vì giúp mua vé.
Bọn em rất mừng vì được ở trên lô đó.
Khoan đã.
Ta ngồi đâu nhỉ?
Khoang nhạc. Hàng sau.
Sao anh không mua lô?
Ừ. Đầu tiên, em nhét anh xuống hố. Giờ lại cố đưa anh vào lô.
Ngồi ở khoang nhạc cũng rất tốt.
Chắc chắn rồi.
Đin òa, Edward, hãy tìm ghế hàng sau.
Được, đi thôi.
Emily, con đi luôn không?
Con phải nói chuyện với Sue.
- Arrivederci. - Si. Chào. Si. Vâng.
Được, hẹn gặp sau vở diễn nhé?
Không, Sam, đợi đã. Đừng đi.
Tôi tưởng cô muốn nói chuyện.
Không hẳn thế. Tôi chỉ muốn nói chuyện với anh.
Được.
Tất nhiên.
Nhà thơ cần có lời với biên tập.
Được.
Sam, anh không đến đây một mình chứ? Mary đâu?
Cô ấy không thể đến.
Tiếc quá. Tôi rất muốn gặp cô ấy.
Ừ. Cô ấy thấy không khỏe.
Một lần nữa.
Chà, chắc thế lại may cho Emily.
Cho tớ?
Đúng, vì giờ cậu có thể ngồi ở lô của Sam.
- Tôi thật sự nghĩ... - Sam, phải như thế.
Đây là lần đầu cậu ấy đi xem opera, và Adelaide May sẽ biểu diễn.
Đây là cơ hội cả đời có một.
Nhất là với một nghệ sĩ nhạy cảm như Emily.
Nếu được, tôi rất muốn ngồi cùng anh.
Nhất định thế rồi!
Sam, ra dáng quý ông đi. Để cậu ấy ngồi cùng.
Nếu cậu ấy phải ngồi tít phía sau,
cậu ấy sẽ không nhìn thấy gì.
Nhớ là mắt cậu ấy có vấn đề đấy.
Viêm mống mắt.
Thôi được, chắc là để ghế trống cũng chẳng để làm gì.
Đi nào.
Chào.
Ai ngồi cạnh Sam Bowles thế?
Chà, người mới.
Tôi rất háo hức được nghe Adelaide May hát tối nay.
Ai cũng nói cô ấy có kỹ năng siêu hạng.
Hát như chim chiền chiện, họ bảo thế.
Tôi háo hức lắm.
"Giọng hát gây sốt trên quốc tế". Poster nói thế.
Dường như ngoài đời cô ấy cũng dễ gần lắm.
Thật à?
Tôi có hẹn phỏng vấn cô ấy sau vở diễn.
Anh được vào hậu trường?
Tất nhiên.
Đây là nhà hát opera mới. Họ cần quảng bá.
Thật tuyệt vời.
Nhìn kìa.
Mẹ ơi!
Anh làm gì mà lâu thế?
Em không tin nổi anh gặp ai ở quầy bar đâu.
Ai?
Frazar Stearns.
Đó là ai?
Frazer. Bạn cũ ở trường của anh.
Anh chàng hay lắm. Con trai chủ tịch đại học.
Chắc em nhớ cậu ấy.
Ừ. Đại loại thế.
Thôi nào. Frazar Stearns.
Gã dễ thương nhất thế giới.
Chưa gặp cậu ấy từ khi tốt nghiệp.
Giờ cậu ấy ở West Point rồi.
Cậu ấy mặc đồng phục.
Trông như chàng lính thật sự.
Chúa ơi, anh nhớ nhóm bạn cũ.
Có lẽ anh nên tổ chức họp lớp.
Những ngày đáng nhớ.
Bọn anh đã có nhiều niềm vui.
Anh vẫn còn niềm vui. Đúng không?
"La traviata". Nghĩa là "người sa ngã".
Ừ, anh biết rồi.
- Anh biết à? - Anh học tiếng Ý ở đại học, được chứ?
Ừ, nhưng anh bỏ học.
Ừ. Sao cũng được.
Phản ứng khi lần đầu xem opera của mỗi người rất mạnh mẽ.
Họ hoặc là yêu hoặc là ghét nó.
Nếu yêu, thì họ sẽ mãi yêu.
Nếu không, thì họ có thể học cách thưởng thức nó,
nhưng nó sẽ không bao giờ thuộc về tâm hồn họ.
Hay đấy.
Anh phải đi tiểu.
Anh vừa đi mà.
Lavinia, anh biết rồi.
Ông ta định đội cái mũ đó trong cả vở diễn à?
Đúng là cắt cổ.
Ta chả nhìn thấy gì.
Mọi người rất...
Vâng. Tốt. Vâng, chắc rồi.
...kiêu căng.
Tất cả sẽ bằng tiếng Ý à?
Chúa ơi.
Tiếng Ý.
Em ước như mình đi xem kịch.
Ừ.
Cô chưa đến nhà hát opera bao giờ?
Chưa. Chưa, tôi chỉ mới mơ về nó.
Chắc giấc mơ của cô đang thành hiện thực.
Rất nhiều giấc mơ của tôi đã thành hiện thực từ khi gặp anh.
- Emily... - Sam, tôi phải cảm ơn anh.
Đừng nhắc đến. Có gì đâu. Tôi còn chả bỏ tiền cho lô này.
Không, không phải thế.
Không phải chỉ có thế.
- Ý tôi là, vì tất cả. - Emily, làm ơn...
- Vì những gì anh đã cho tôi. - Không có gì.
Rất có gì đấy.
Anh đã thay đổi cuộc đời tôi. Trước khi gặp anh, tôi là kẻ vô danh.
Giờ...
Giờ thơ của tôi sẽ được xuất bản.
Emily, ta có một vấn đề.
Thế à?
Ừ.
Cô...
Cô đã viết thư gửi Mary.
Đúng.
Tôi đã gửi.
Ừ. Làm thế không hay đâu.
Nhưng... Ý anh là sao?
Cô viết thư gửi Mary, và điều đó khiến cô ấy cực kỳ không thoải mái.
Cả hai chúng tôi đều thế.
Điều đó khiến chúng tôi không thoải mái.
Thư của cô khiến Mary rất buồn bực.
Đó là lý do cô ấy không đến đây tối nay.
Cô ấy không chịu đến vì thư của cô khiến cô ấy cảm thấy rất xúc phạm.
Tôi không hiểu.
Cô viết điều điên rồ nhất trong lá thư đó.
Cô nói tôi như mặt trời.
Cứ như không có tôi thì cô lạnh vậy.
Cứ như mỗi khi tôi rời Amherst. mùa đông kéo đến.
Sao cô lại viết như thế?
Vì tôi cảm thấy thế.
Với một người đã có gia đình?
Gửi vợ anh ta?
Tôi không có ý làm cô ấy buồn bực.
Tôi chỉ cố diễn tả
- lòng biết ơn, sự ngưỡng mộ... - Ừ...
Nghe này, lần này cô đi hơi quá xa rồi.
Tôi xin lỗi.
Đôi lúc khi tôi viết... tôi mất kiểm soát.
Tôi biết. Đó là một phần khiến cô là cây viết tuyệt vời.
Nhưng cô phải nhận thức được những lời đồn.
- Lời đồn nào? - Thôi nào, cô nghe rồi mà.
Cứ khi nào tôi chọn hỗ trợ một tác giả nữ,
Bờ Đông lại rộ lên đồn đại là tôi có động cơ mờ ám.
Và Mary, cô ấy nghe những lời đồn...
và nó khiến cô ấy khó chịu.
Nó khiến cô ấy đau khổ...
mặc dù cô ấy biết, trong tâm hồn cô ấy, tôi luôn chung thủy với cô ấy.
Giờ tôi đã cố nói rõ ràng nhất có thể.
Mối quan tâm tôi dành cho cô?
Đó thuần túy là công việc.
Cô hiểu điều đó, đúng không?
Tất nhiên.
Mary là người phụ nữ duy nhất trên đời cho tôi.
Tôi sẽ không phản bội Mary.
Sam, hãy tha thứ cho tôi.
Tôi không cố ý làm gì sai cả.
Tôi tôn trọng hết mực cuộc hôn nhân của anh.
Việc anh chung thủy với vợ đến thế là một trong những lý do
khiến anh là người tuyệt vời.
Tôi biết thật lãng mạn...
khi thơ mình được xuất bản,
nhất là khi cô đã phải đợi quá lâu.
Nhưng cô phải nhớ, Emily,
sự lãng mạn...
nó là giữa cô và bản thân cô.
Trông như bữa tiệc của cô.
Xin lỗi.
Chán quá đi mất.
Anh biết. Nhưng Chúa ơi, anh không biết anh còn chịu được bao lâu nữa.
Cô ấy bị lao phổi.
Ship, đừng làm thế ở nhà hát opera.
Đi nào.
Ta tự do rồi. Ta tự do rồi!
Chúa ơi, tệ quá đi mất! Tệ thật.
Tự do rồi. La garbage-iata!
La garbage-iata!
Đi khỏi đây thôi!
- Hoan hô! - Chúa ơi.
Làm ơn! Đi thôi.
Đi nào.
Cô ấy thật cuốn hút, nhỉ?
Trái tim tôi cảm thấy như bị xẻ tung ra.
Tôi phải đi.
Sao? Bây giờ ư?
Lẽ ra tôi không nên đi.
Mary cần tôi. Tôi phải về nhà.
Sam, đợi đã!
Tôi viết cái này cho anh.
Giữ lấy đi.
Xẻ đôi chim chiền chiện
Và bạn sẽ tìm thấy âm nhạc
Củ này sau Củ kia Bọc trong lớp Bạc
Sue...
Phân chia ít ỏi Cho buổi sáng mùa hè
Để dành cho Tai bạn
Khi đàn Luýt già đi
Tuôn chảy ào ạt Bạn sẽ thấy rõ ràng
Phun ra liên tục Để dành cho bạn
Thí nghiệm Máu me! Thomas hoài nghi!
Giờ, bạn có nghi ngờ
Chim của bạn là thật?
Xẻ đôi chim chiền chiện Và bạn sẽ tìm thấy âm nhạc
Củ này sau Củ kia Bọc trong lớp Bạc
Bravissimo!
Anh đi gọi xe ngựa đấy à?
Không, anh sẽ đi gặp Frazar.
Cậu ấy bảo anh tìm cậu ấy sau vở diễn để đi uống.
Thì sao?
Anh định để em ở đây?
Em đi xe ngựa về khách sạn đi.
Một mình?
Hoặc với ai em muốn.
NHÀ HÁT OPERA BOSTON VÉ HẬU TRƯỜNG
Cho qua nào! Xin phép.
Cô tìm ai à?
Vâng, tôi tìm Adelaide May.
Tất nhiên rồi.
Cô ấy ở phòng thay đồ, nhưng là cô thì tôi không làm phiền đâu.
Cô là ai? Bạn của cô ấy à?
Không, tôi là cây viết.
Cây viết gì?
Phóng viên báo chí.
Tôi là phóng viên.
Phóng viên nữ? Tôi chưa nghe bao giờ.
Vâng, ở tờ The Springfield Republican.
Ở Massachusetts họ cũng theo kịp thời đại ra phết.
Tôi cần uống.
Ai lại không chứ?
Cô muốn uống cùng chúng tôi không, nữ phóng viên?
Ừ! Cô có thể viết về chúng tôi. Chúng tôi thú vị lắm.
Không, tôi phải phỏng vấn Adelaide May.
Adelaide không trả lời phỏng vấn đâu.
Ai cũng biết cô ấy là ai rồi.
Đúng thế. Phỏng vấn là dành cho người tuyệt vọng như chúng tôi.
Ngôi sao thật sự, họ có thể trốn.
Ai đấy?
Là...
tôi đây.
Vào đi.
Đã định vào thì vào đi. Đóng cửa lại nhanh lên.
Tối nay tôi không có hứng bị dội bom đâu.
Họng tôi đau lắm, và tôi không muốn ký ảnh.
Tôi biết, thật kinh khủng, nhưng tôi không có năng lượng.
Người hâm mộ quá cuồng nhiệt.
Họ yêu tôi nhiều như thể muốn giết tôi.
Thật quá sức mệt mỏi. Tối nay tôi không làm được.
Tôi xin lỗi vì làm phiền.
Không, cô chỉ làm việc của mình.
Cô phụ trách phục trang, nhỉ? Tôi sẵn sàng thay đồ rồi.
Thật ra tôi...
Tôi chỉ...
Tôi chỉ đến đây để nói cô tuyệt vời thế nào.
Cô là một trong số họ.
Tối nay tôi làm khán giả.
Giọng hát của cô...
tôi chưa nghe cái gì như thế bao giờ.
Nó quá đẹp, nó làm tan vỡ trái tim tôi.
Ừ, họ đều nói vậy.
Không, tôi nói thật mà.
Nghe cô hát gợi lên những cảm xúc tôi chưa cảm thấy bao giờ.
Thật sao? Như thế nào?
Sao?
Cảm xúc ấy.
Cô phải biết chứ.
Cô thổi hồn vào nhân vật quá hoàn hảo.
Cô khiến tôi cảm thấy điều Violetta cảm thấy.
Đó chỉ là diễn thôi.
Tôi đóng vai Violetta nhiều lần đến nỗi tôi không cần thức khi lên sân khấu nữa.
Cô vừa thấy màn trình diễn xúc động nhất mà tôi lại chẳng cảm thấy gì.
Đây, ở lại thì ngồi đi. Tôi không chịu nổi người ta lượn lờ xung quanh.
Không thể thế được. Lúc đó cô khóc mà.
Đó là nước mắt thật.
Đúng thế không?
Tôi không biết gì là thật nữa.
Tôi còn chả biết đây là thành phố nào. Là Paris? Hay Rome?
Chả quan trọng. Đêm nào cũng như nhau.
Chỉ là bóng mờ. Một giấc mơ.
Một người nữa phải lòng tôi, một ly rượu nữa, một tràng pháo tay nữa.
Đã có quá nhiều người phải lòng tôi.
Tôi không đếm được nữa.
Tôi không biết đâu là thực.
Hiện thực là gì?
Tôi là ai?
Cô là Adelaide May.
Giọng nữ cao xuất sắc nhất thế giới.
Đó không phải tên thật của tôi.
Chỉ là nghệ danh thôi.
Dù tên cô là gì, cô đã thay đổi cuộc đời tôi tối nay.
Tiếng hát của cô sẽ ám ảnh tôi mãi mãi.
Không có gì là mãi mãi cả.
Cô không biết điều đó hả cưng?
Tiếng hát nhạt dần. Ký ức nhạt dần.
Cái gì cũng có thời của nó.
Thời gian trôi đi, và dần dần, tất cả chúng ta đều bị lãng quên.
Tôi sẽ không quên cô.
Cô muốn xem sân khấu không?
Thật ư?
Đi với tôi.
Lẽ ra không được lên sân khấu khi chưa bật đèn, nhưng tôi mặc kệ.
Thế vui lắm.
Đẹp quá.
Ừ. Tôi thích khi không có ai ở đây hơn.
Hoan hô!
Emily!
Cố lên, Emily!
Tôi muốn nổi tiếng.
Thế à?
Chắc rồi. Ai chả thế?
Sao cô muốn nổi tiếng?
Vì tôi là cây viết.
Tôi viết hết bài thơ này đến bài thơ khác, rồi tôi nhét vào trong tủ,
và nó cứ ở yên đó trong bóng tối, không có ánh sáng chiếu vào.
Thế là không đủ.
Đúng không?
Thơ phải được đọc chứ? Tôi phải được...
biết tới chứ?
Tôi không biết.
Nếu được biết tới, thì cô bị phơi trần,
Thứ gì bị phơi trần thì đều nhanh chán.
Không phải tất cả.
Đúng, tất cả đấy.
Các nhà phê bình, họ sẽ đưa cô lên đỉnh một phút, rồi sẽ kéo cô xuống.
Họ sẽ chán ngấy cô, rồi họ sẽ hủy hoại cô.
Họ ghét cô, vì cô khiến họ yêu cô.
Cô là con đĩ hạng sang, và họ bị cô mê hoặc.
Ai quan tâm họ nói gì? Ai quan tâm người ngoài nói gì?
Chính xác.
Thà ngồi trong phòng một mình mà không ai biết tới còn hơn.
Cô làm như thế nào?
Làm sao cô tìm được can đảm để hát trước mặt tất cả mọi người?
Tôi vờ như họ không có ở đó.
Nhưng tối nay tôi đã ở đây.
Tôi đã ở đây.
Vậy thì chắc là tôi hát cho cô.
Cậu thực sự muốn điều gì?
Cậu có khao khát sâu kín nào?
Sue. Ý cậu là sao?
Ngoài mấy thứ danh vọng vớ vẩn đó, cậu thèm muốn điều gì?
Cậu thèm muốn ý nghĩa.
Cậu thèm muốn vẻ đẹp.
Cậu thèm muốn tình yêu.
Xẻ đôi Chim chiền chiện
Và bạn sẽ tìm thấy Âm nhạc
Này? Cô làm gì ở đây?
Dọn sân khấu đi.
Dọn sân khấu ngay, không tôi sẽ phải báo cáo cô đấy.
Ông còn chẳng biết tôi là ai.
Biên dịch: Trọng Huy