Mamo!
Potrzebuj twojej pomocy.
Co się stało, Austinie?
Nie mów. Skończyły ci się czyste skarpetki.
Nie. Gorzej.
Organizuję zjazd przyjaciół ze studiów, a Sue wyjechała z miasta.
Gdzie jest?
Pojechała odwiedzić koleżankę.
Jaką koleżankę?
Nie wiem.
Za nic w świecie nie potrafię zrozumieć,
jak nieśmiała Sue nawiązała tyle przyjaźni.
Mamo! Co mam zrobić?
Przyjeżdżają chłopaki i powiedziałem im, że zjemy lunch,
a przynajmniej jakieś przekąski.
Mój drogi chłopcze. Nie martw się.
Pomogę ci.
O Boże. Pomożesz?
Oczywiście.
Świerzbiło mnie, by dorwać się do waszej nowej kuchni.
Nie mogę się doczekać, by wypróbować ten sprzęt do ciastek.
Tak.
Wyprawię wam najlepsze przyjęcie, w jakim uczestniczyliście.
Co to ma być?
Czemu on tu jest w kapciach?
Nasz syn wyprawia przyjęcie dla kolegów, a ja mu pomogę.
Nie może sam o siebie zadbać?
- Nie. - Jesteś potrzebna tutaj.
Spotkanie zarządu, pamiętasz?
Jakie spotkanie?
Zapomniałeś, że ożeniłeś się z najlepszą gospodynią w Nowej Anglii.
Wyprawię dwa przyjęcia z zawiązanymi oczami i ręką za plecami.
Nie musisz się zanadto wysilać.
Może Emily pomoże.
Obawiam się, że nie.
Od wczoraj siedzi w swoim pokoju.
Odkąd opublikowano jej wiersz.
Nikt jej nie widział.
Pewnie zmaga się ze wstydem.
Ja ją wczoraj widziałem.
Tak? Gdzie?
Jak się nad tym zastanowię, to chyba jednak nie.
To było bardzo dziwne.
Ostatnio robi tak coraz częściej.
Chowa się na strychu jak wariatka.
To niepokojące. Mam nadzieję, że to tylko taka faza.
Podoba mi się w Agonii
Tato.
Co to za spotkanie zarządu?
Spotkanie inwestorów i partnerów The Springfield Republican,
wśród których teraz jesteśmy.
Zainwestowałeś nasze pieniądze w tę gazetę?
Zgadza się. Resztę majątku Newmana.
Postanowiłem zainwestować z panem Bowlesem.
- Ale tato... - Muszę przyznać,
że byłem sceptyczny, ale zrobił na mnie dobre wrażenie.
Ten biznes będzie się rozrastał.
Dziennikarstwo drukowane to przyszłość.
Ale nie rozumiem, ojcze.
To znaczy...
jak mogłeś dać pieniądze gościowi, który opublikował wiersz Emily?
Myślałem, że się z tym nie zgadzasz.
On planuje opublikować ich więcej.
Czasy się zmieniają.
Gdybym robił wokół tego problem,
utrudniłoby mi to inwestycję.
Czyli chodzi tylko o pieniądze?
Rozumiem.
Tyle z twoich zasad.
Nie mów do mnie w ten sposób.
Powinieneś był to ze mną skonsultować.
Skonsultować?
Tak.
Jestem twoim partnerem w tej firmie.
Podejmujesz decyzje beze mnie!
Traktujesz mnie jak dziecko.
Chłopcze, jesteś dzieckiem. Boże, spójrz na siebie.
Jest prawie południe, a ty wciąż w szlafroku.
Byłem zbyt zajęty, by się przebrać.
Zajęty panikowaniem z powodu przyjęcia z przyjaciółmi.
Jeden z aspektów twojego życia, nad którymi nie masz kontroli.
Myślałem, że jestem partnerem, bo cenisz moją opinię.
Jesteś partnerem, bo jesteś moim synem.
Źle by to wyglądało, gdybym cię nim nie uczynił.
Twoje opinie nie mają z tym nic wspólnego,
a już na pewno nie w kwestii inwestycji.
Chcę ci powiedzieć, że ja też poczyniłem inwestycje.
W dobre rzeczy, które zmienią świat na lepsze.
Na przykład? W podróbkę obrazu?
Myślałeś, że się o tym nie dowiem.
Gdyby tak pomyśleć o wszystkim, co ci dałem.
Dostałeś mnóstwo możliwości na talerzu
i co z nimi zrobiłeś? Co osiągnąłeś?
Nic.
Jedna porażka za drugą.
- Ja... - Mów, co chcesz o Emily,
ale ona ma przynajmniej swoje wiersze.
Proszę wejść.
Dzień dobry, Dickinsonowie.
Zła pora?
Nie. Informowałem Austina o naszym wspólnym przedsięwzięciu.
Tak. Najnowsi członkowie naszego zarządu.
Wzorowi przywódcy największego dziennika w Nowej Anglii.
Razem zmienimy świat.
Gdy sam się nie zmienia.
Proszę. Nie uwierzysz w to, Eddy.
Mogę ci mówić Eddy?
To telegram od pana Greeleya z Nowego Jorku.
Z Wirginii dochodzą nas niezwykłe wieści.
Jakie wieści? Co się stało?
Ten szaleniec, John Brown, abolicjonista?
Próbował najechać Harpers Ferry.
John Brown. Ten żądny krwi mężczyzna z nożem,
który spowodował zamieszanie w Kansas?
Właśnie ten.
Uważa się za jakiegoś biblijnego proroka.
Ta twarz i włosy. Ma wszystkie cechy celebryty.
Opisujemy jego poczynania w gazecie.
Powiedz, co się stało.
Okazuje się, że utworzył armię
i próbował najechać arsenał federalny w Harpers Ferry.
Słyszałem, że planował wszcząć bunt niewolników na Południu.
Mój Boże, to szaleństwo.
Udało mu się?
Oczywiście, że nie. To była porażka.
Większość jego ludzi zginęła.
A pozostali, w tym Brown, wkrótce trafią do aresztu.
Browna powieszą za zdradę i nie zdziwię się,
jeśli przez to wszystko wybuchnie wojna domowa.
Nie, nie może.
Zwyciężą ludzie racjonalni.
Nie mogą zawsze zwyciężać.
Ten kraj to beczka prochu, a to może być zapałka, która ją podpali.
Boże, co za katastrofa.
Eddy, masz rację. To katastrofa.
Ale może być dla nas dobra.
Co to ma niby znaczyć?
Sprzedajmy gazety, przyjacielu.
Wojna sprzedaje gazety.
Nawet teraz szerzą się plotki.
Ujawnią wszystkich współpracowników Browna.
Gość popełnił mnóstwo błędów.
Znajdą wszystkich jego wspólników, każdego, kto to finansował,
a my sprzedamy setki gazet, gdy to wypłynie.
Dzięki Bogu, że gość jest taką porażką.
Ten, kto walczy o to, w co wierzy, nie jest porażką.
Do widzenia.
Nie zostaniesz na spotkaniu?
Nie. Mam lepsze rzeczy do roboty
niż zastanawianie się, jak zarobić na wojnie.
Tak, urządza przyjęcie.
Gdzie jest Emily?
W swojej sypialni.
Henry. Dzięki Bogu, jesteś bezpieczny.
Nie jestem bezpieczny.
Myślałem, że ludzie się zbuntują.
Że to początek całkiem nowego świata.
Sytuacja musi się pogorszyć, nim stanie się lepsza.
Ten kraj trzeba zniszczyć, nim będzie można go uleczyć.
Jest coś, co możemy zrobić?
Robię to, co muszę.
Wyjeżdżam.
Z rodziną.
Betty miała rację. Narażam życie naszej córki.
Bóg wie, co zrobią, jeśli nas znajdą.
Ale...
dokąd pójdziecie?
Nie mogę ci powiedzieć.
Żegnaj...
panie Dickinson.
Austinie.
Zobaczymy się kiedyś?
Mało prawdopodobne.
To miłe, że przyjechałaś.
Mary, to nic takiego.
Minęło zbyt wiele czasu.
Źle się z tym czułam.
Że tak często widzę Sama, a ciebie tak rzadko.
Większość ludzi widzi głównie Sama.
Uwielbia jeździć po świecie.
Ja wolę być w domu.
Oczywiście. Wiem o tym.
Ale tęskniłam za tobą.
Doprawdy?
Byłaś moją przyjaciółką.
Pamiętasz to lato?
To niesamowicie gorące lato w Genevie,
kiedy codziennie pływałyśmy w jeziorze?
Tak, w to lato zmarł mój ojciec.
To było tamto lato?
Myślałam, że rok później.
Wtedy gdy umarł mój ojciec.
Nie, twój ojciec zmarł rok po moim.
Boże.
Jakże szczęśliwe miałyśmy dzieciństwo.
Tak, było ciężko.
Mam cię, Samie!
Chociaż...
gdy teraz na to patrzę, to były najłatwiejsze lata mojego życia.
Naprawdę?
Jest ci tak ciężko?
No wiesz,
małżeństwo, dzieci, to bardzo wymagające.
Sam Junior jest taki jak jego ojciec.
Tak?
To znaczy?
Ma za dużo energii.
Ty i Austin wciąż nie macie dzieci?
To pewnie co nieco ułatwia,
szczególnie, że tak aktywnie działasz w społeczności.
Byłam pod wrażeniem, czytając o twoich przyjęciach.
Twój dom na pewno jest elegancki.
Evergreens.
Stał się środkiem świata.
Tak.
Sam się do tego przyczynił,
tak ładnie nas opisując.
Jest bardzo hojny.
W rzeczy samej.
Znając Sama, na pewno otrzymuje coś w zamian.
W zamian?
Tak.
Jakaś dama w Amherst przykuła jego uwagę.
Ja...
Ale cieszę się, że wykorzystuje swoje wpływy, by ci pomóc.
Zawsze cię kochałam, Suzie.
Byłaś moją przyjaciółką.
Upiliśmy się i jeździliśmy na sankach do Northampton i z powrotem. Hej!
- A Ship zemdlał na dziedzińcu. - Zgadza się.
Najlepszy dzień w moim życiu, a nawet go nie pamiętam.
Studia rządzą. Na zawsze Amherst!
Życie było takie swawolne.
Panowie, podano herbatę.
Wiem, że George lubi dużo śmietanki i cukru.
Shipley, bez śmietanki, za to z miodem.
Dla Archibalda z mlekiem, bez cukru.
Dla Sylvestera z cukrem, bez mleka.
Mój Austin lubi ciemną jak noc.
Toshiaki woli zieloną, bo przypomina mu o domu.
Pani D., robię sobie przerwę od kofeiny w tym miesiącu.
Poproszę gorącą wodę z cytryną.
Zajrzyj do filiżanki.
Myślę, że będziesz zadowolony.
Gorąca woda z cytryną.
Skąd pani wiedziała?
A teraz pójdę po bułeczki.
Hej, Austinie?
Fajnie, że to zorganizowałeś.
Nie pamiętam, kiedy byliśmy razem.
Nawet Shipley tu jest.
Shipley mieszka u moich rodziców.
Wczoraj się wyprowadziłem.
Ale usłyszałem o spotkaniu i wróciłem.
Ship zaręczył się z Lavinią.
- Co? - Żartujesz.
- Nie. - Gratuluję!
Zaręczyny odwołane.
Nie mam szczęścia do kobiet.
Cóż...
Cieszę się, że wszyscy tu są.
Tęsknię za wami.
I wszyscy tu są.
Nie wszyscy. Wciąż czekamy na Frazara.
Chwila. Na Frazara?
- Frazara Stearnsa? - Tak.
- Myślałem, że jest w West Point. - Bo jest.
Ale ma teraz przerwę i wpadłem na niego w operze.
- Opera! - I go zaprosiłem.
Dzięki temu, że go zobaczyłem, wpadłem na pomysł urządzenia zjazdu.
- Frazar to dobry facet. - Cieszę się.
Fajnie jest znowu was wszystkich zobaczyć.
Tak.
A jeśli nadciąga wojna, przynajmniej mamy siebie.
Stary. Zepsułeś nastrój.
Mówisz o sytuacji w Harpers Ferry?
Tak. O Johnie Brownie.
John Brown jest najgorszy.
On i jego banda chcą wszystko spalić.
Myślę, że mają rację.
A nawet jeśli nie mają, jest za późno, by ich powstrzymać.
Dickinsonie, jesteś panikarzem.
Sondaże mówią, że nikt nie chce wojny, a one się nie mylą.
Właśnie. I jeśli mogę dodać,
wiem, że mówiłem, że już niczego nie przewiduję,
ale wszystko będzie dobrze.
Może, a co jeśli nie?
A jeśli nigdy nie było dobrze?
Jeśli musi się pogorszyć, by było lepiej?
Chłopaki, mam pomysł.
- A jeśli robilibyśmy tak co tydzień? - Jak?
Spotykali się i rozmawiali o polityce.
Siedzielibyśmy razem i analizowali sytuację polityczną.
A jeśli ktoś by to rejestrował?
Spisywał wszystko,
a ludzie mogliby później tego słuchać.
Moglibyśmy robić reklamy...
fartuchów.
Niebieskich fartuchów.
Gorące bułeczki z dżemem dla wszystkich.
Nie rozumiecie, że jeśli będzie wojna, będziemy musieli walczyć?
To nie jest tak, jak gdy byliśmy mali i bawiliśmy się żołnierzykami.
Tysiące ludzi, prawdziwych ludzi, umrze.
Ludzi takich jak my.
A nasze pokolenie będzie na linii frontu.
Tak jak powiedział Abraham Lincoln:
„Dom rozdzielony niezgodą ostać się nie może”.
To bzdura.
Mamo?
Skoro ja mogę wyprawić dwa idealne przyjęcia,
to Amerykanie wymyślą, jak uratować nasz kraj.
Jestem ciekaw,
jak zamierzasz opisać wydarzenia w Harpers Ferry?
Ważne, by podkreślić zamiary Browna, ale nie działania.
Abolicjoniści muszą nas popierać,
ale jednocześnie nie możemy alienować niewielkiej liczby czytelników,
która skłania się ku Południu.
Z taką strategią The Republican będzie jedną z największych gazet w...
Bez obaw. Ja to zrobię.
Ciekawe, jak długo to będzie kraj.
Niedługo mogą być dwa.
W takim razie musimy być obecni w obu.
W czasach boomu informacyjnego chodzi o liczbę czytelników.
Potrzebujemy jak najwięcej tych, którzy będą nas wciąż czytać.
Chodzi o zwrócenie uwagi.
Zamknij za sobą drzwi.
Rozmawiamy tu o sprawach państwa.
Tak, Edwardzie.
W mojej opinii...
może wojen by nie było, gdyby mężczyźni mieli lepsze maniery.
Pan Shipley.
- Witam. - Pani D.
Bułeczki były czadowe.
Dziękuję.
Dużo się dziś napracowałam.
Zorganizowałam dwa idealne przyjęcia,
ale nikt tego nie zauważył.
Żartuje pani? Ja zauważyłem.
Jest pani boginią ogniska domowego.
Mówię szczerze.
Jest pani ideałem kobiecości.
To bardzo miłe.
- Dziękuję. - Chcę żonę taką jak pani.
Dlatego chcę się pogodzić z Lavinią.
Bo podobna do matki będzie tylko jej córka.
Myślałam, że odwołaliście zaręczyny?
Jeśli zbliża się wojna domowa, chcę, żeby mnie ktoś kochał.
Dziękuję, panie Shipley.
Lavinio? Musimy porozmawiać.
Powinieneś pukać.
Kraj jest na skraju wojny
i nie chcę, by między nami był jakiś konflikt.
O czym ty mówisz?
Musimy to jakoś rozwiązać.
Wiem, że jesteś dla mnie idealną żoną.
Pobierzmy się.
Rozstaliśmy się, bo nie akceptujesz mnie takiej, jaką jestem.
W jednej chwili jestem zbyt seksualna, w kolejnej za mądra.
Nie pokochasz prawdziwej Lavinii.
Pokocham. To znaczy, kocham.
Jak mogę ci to udowodnić?
Jak mogę ci pokazać, że nic, co zrobisz, mnie nigdy nie zniechęci?
Mam pomysł.
Posmakuj mojego bata.
Co?
Co, do diabła?
Tak.
Przykro mi, że byłaś chora.
Czujesz się lepiej?
Chora?
Rozumiem. To Sam wszystkim mówił.
To nie byłaś chora?
Nie fizycznie.
To...
Co się stało?
Widzisz...
Miała nam się w tym roku urodzić córka.
Ale...
zmarła.
We mnie.
Boże, Mary.
Tak mi przykro.
Ja...
straciłam nad sobą panowanie.
Coś takiego...
Mnie się coś takiego przytrafiło.
Bardzo mi przykro.
To tak, jakbym próbowała...
Staram się odepchnąć od siebie ból.
Nie musisz go odpychać.
Możesz go poczuć.
To pewnie Frazar.
Frazar Stearns.
- Nie mogę się doczekać. - Jesteśmy gotowi.
Fra...
Emily. To ty.
- Spodziewałeś się kogoś? - Tak, ale cieszę się, że cię widzę.
- Wejdź. - Dziękuję.
Wezmę to.
Wszystko w porządku?
Nie wiem.
Chłopaki przyszli na herbatę.
Chcesz dołączyć?
Tak.
Po to tu jestem.
Potrzebuję być teraz wśród ludzi.
Okej.
A może nie. Nie jestem pewien.
- Emily. - Hej, George’u.
Pamiętacie moją siostrę, Emily.
Co porabiacie?
No wiesz.
Rozmawiamy o wieściach.
Co za szalony dzień.
Nie tak szalony, jak to, co się dzieje tu.
Czuję się, jakby mój mózg rozpadł się na pół.
Macie tak czasem?
Nie w tym tygodniu.
Nie przejmujcie się mną.
Pogapię się w ogień.
Może powinniśmy przestać rozmawiać o polityce.
Nie chcę spędzić fajnego popołudnia,
wyobrażając sobie śmierć przyjaciół na wojnie.
Człowiek – który ma umrzeć – jutro –
Gwizd Ptaka uchem łowi –
Bo jest w tym Śpiewie – świst Topora Żądnego jego głowy –
Otworzę.
Jest fajna.
Cześć. Emily, zgadza się?
Jesteś... Nikim.
Nie. Jestem...
Frazar! Hej!
Wreszcie jesteś.
Przyjechałeś.
Emily, to jest Frazar Stearns, mój kolega ze studiów.
- Pamiętasz go? - Tak.
Poznaliśmy się na waszych imprezach.
To jest Nikt. On jest Nikim.
Jesteś Nikim.
Emily, nie bądź niemiła.
Moja siostra bywa dziwna. Nie obraź się.
Nie szkodzi. Pamiętam.
O Boże.
Ty umrzesz.
Emily, przestań.
Nie, Austinie. On umrze. Widziałam to.
Nie pamiętasz tego? Pola?
Wybuchu, bitwy, kuli. Uderzyła w ciebie jak ptak.
Okej, zaczyna się robić dziwnie.
Musisz stąd wyjechać. Ratuj się!
- Wyjedź... - Emily, dość.
Chłopaki są w salonie.
Napij się herbaty, a ja zajmę się siostrą.
Okej. Dzięki.
Em.
O Boże. Sue.
To wszystko jest prawdziwe.
Emily, co to było? Nie możesz tak robić.
Miałam nadzieję, że oszalałam, ale to, co wczoraj widziałam,
- czego doświadczyłam... - O czym ty mówisz?
Muszę ci coś powiedzieć. Coś okropnego.
Co?
Sue zdradziła cię z Samem.
Widziałam ich tu.
Tak mi przykro.
Nie słyszałeś?
- Sue cię zdradziła. - Wiem o tym.
Wiesz?
Tak.
Wiem od kilku tygodni.
Świetnie.
To pewnie wiesz już wszystko.
Wiesz o Samie.
Wiesz o dziecku.
Jakim dziecku?
Emily.
Jakim dziecku?
Nie mogę powiedzieć.
Tak, możesz.
Właśnie powiedziałaś.
Emily! Jakim dziecku?
Twoim i Sue.
Sue nosiła dziecko?
Nie.
Kiedy?
Na waszym ślubie. Była w ciąży, ale poroniła.
Przykro mi, Austinie. Nie powinnam była nic mówić.
Możesz coś powiedzieć?
Austinie?
Powiedz coś. Austinie!
O Boże.
Tata miał rację.
Jestem porażką. Całkowitą porażką.
- Jestem pośmiewiskiem. - Nie, to nieprawda.
Prawda.
Tak.
Nie rozumiesz.
Nic, co robię, się nie udaje.
Niszczę wszystko, czego dotknę.
Tak bardzo staram się znaleźć cel.
Znaleźć coś...
co sprawi, że Sue mnie pokocha.
Ale nic, co zrobię, nie będzie miało znaczenia.
Jestem pośmiewiskiem.
Oszustem...
z wyrwą w środku, której nic nigdy nie wypełni.
Podoba mi się w Agonii To – że jest zawsze prawdziwa –
Nie symuluje się Konwulsji,
Ataku Bólu – nie odgrywa –
Oczy się zaszklą raz – Śmiercią –
I nie do podrobienia
Są Paciorki na Czole – nizane
Przez pospolitość Cierpienia.
Austinie.
Nie jesteś oszustem.
Jesteś najbardziej szczerą osobą, jaką znam.
Jesteś pełen miłości. I masz jej mnóstwo do dania.
A nikt z nas bez niej nie przetrwa...
a na pewno nie ja.
Naprawdę tak uważasz?
A czy nie jestem zawsze szczera?
Przepraszam za to, co się stało.
- Nie chciałam cię przestraszyć. - Nie szkodzi.
Szkolę się na żołnierza. Muszę być twardy.
Podobał mi się twój wiersz.
Co?
Twój wiersz.
W gazecie?
Jasne. Dziękuję.
Uważam, że był piękny.
Masz ich więcej?
Z chęcią przeczytam.
Miałam więcej.
Ale dałam wszystkie redaktorowi.
Straszliwy błąd.
Dlaczego? Nie chcesz, by je opublikowano?
Część mnie chce.
Albo chciała.
Ale druga część jest całkiem pewna, że sława nie jest dla mnie.
Uważam, że może być niebezpieczna.
Dlaczego?
Jak to ująć?
Gdyby sława do mnie należała Nie mogłabym jej uciec –
To lepiej odzyskaj swoje wiersze.
Napisy: Agnieszka Otawska Tłumaczenie wiersza: Stanisław Barańczak