Farðu varlega á veginum, Nesta.
BIBLÍAN
Bob Marley bjó við fátækt í æsku.
Hann fæddist í sveit í St. Ann-hreppi
og var alinn upp í Trench Town.
Honum tókst á ótrúlegan hátt að verða stærsta stjarna Jamaíku.
Árið 1976 reið yfir eyjuna Jamaíku ein alversta ofbeldisaldan
síðan eyjan hafði öðlast sjálfstæði frá Bretum.
Nokkrum vikum fyrir kosningar
berjast tveir flokkar um völdin
og ýta íbúum Jamaíku að barmi borgarastyrjaldar.
Á meðan ofbeldið stigmagnast
skipuleggur Bob einstaka friðartónleika til að græða sár klofinnar þjóðar.
Sú ákvörðun mun gjörbreyta lífi hans til frambúðar.
Hafa fjölskyldunni borist hótanir?
Jamaíka stefnir að borgarastríði.
Sagt er að Edward Seaga sé tengdur CIA.
Hefur þetta áhrif á kosningarnar?
Jamaíka hefur logað í deilum í 14 ár.
Hvorum hópnum stendur þú með?
Svona nú, róið ykkur.
"Brostu, Jamaíka" eru ópólitískir og ókeypis tónleikar
sem Bob Marley skipulagði fyrir alla þjóðina.
Ég vil sameina fólkið
með skilaboðum hans hátignar Hailes Selassie keisara,
konungs konunga, drottins drottnanna og réttmæts leiðtoga jarðar.
Rastafari.
Getur tónlistin stöðvað ofbeldi
sem yfirvöld ráða ekkert við?
Allt yfirvald á þessari jörð er ólöglegt, maður.
Engin lögleg yfirvöld.
Þess vegna tek ég ekki þátt í neinni pólitík.
Já, reggítónlist hrindir af stað byltingu sem engar byssur geta stöðvað.
Telur fólk ekki að þú hafir valið þér málstað
þegar klíkuforingjar eins og Bucky og Claudie
kynda undir ofbeldi á götunum og báðir flokkarnir taka þátt?
Ég sagði fólki að ég ætlaði að spila og þá spila ég.
Takk fyrir spurningarnar.
Ég legg 20 undir á treyjulausa.
Passið ykkur! Passið krakkana!
Stephen! Ziggy!
-Eruð þið ómeiddir? Allir ómeiddir? -Já, pabbi.
Förum héðan.
Kosningarnar fara fram í næstu viku...
Sáuð þið sigurmarkið mitt?
-Ertu betri en Pelé? -Pelé?
Pelé hefur ekki roð við mér.
Er ég kallaður Tuff Gong í gríni?
BROSTU, JAMAÍKA
ALMENNINGSTÓNLEIKAR MEÐ BOB MARLEY
Pabbi, af hverju voru mennirnir að skjóta allt þarna?
Engar áhyggjur af því.
Ekki hafa
neinar áhyggjur
Því allt mun verða í himnalagi
Áfram með röðina!
Stansið! Stansið!
-Hvert ertu að fara? -Bull Bay.
-Út úr bílnum. -Heyrðu!
Sérðu ekki hver þetta er?
Hleyptu honum í gegn.
Skítadreddi.
Sáuð þið þetta?
Áður fyrr, þegar lögreglan sá Rasta,
var skotið fyrst og spurt svo.
Það sögðu þeir alltaf.
Tvisvar sex eru tólf. Tvisvar sjö eru fjórtán.
Pabbi!
-Borðarðu með okkur? -Því miður. Ég þarf að vinna.
Aftur?
Einhverjir menn skutu af byssum nálægt fótboltavellinum.
Lögreglan kom bara og lokaði veginum.
Farið að leika.
Ziggy.
Allt í lagi, Rita?
Af hverju ertu með drengina í kringum svona lagað?
Hvað ef eitthvað kemur fyrir?
Ekkert kemur fyrir. Þeir læra af þessu.
Þarftu kannski að fara að taka þetta alvarlega, Bob?
Ég held að það sé ekki tilviljun
að þú spilir á þessum tónleikum
og skyndilega
vilji Manley ganga til kosninga.
Ég ræð engu um pólitíkina, Rita.
Gerðu það, viltu íhuga að aflýsa tónleikunum?
Fyrir öryggi allra.
-Sælir. -Gong.
Of margir koma og fara. Of margir í garðinum.
Sendum hluta fólksins burt.
-Hvað er í matinn, Gillie? -Fiskisúpa á æfingunni.
Glæsilegt.
-Til að auka úthaldið hjá þeim. -Já, maður.
-Hvað segirðu, Gong? -Hvað meinarðu?
Leyfðu fólkinu að vera hérna.
Bob, geturðu hjálpað mér?
Ég vil opna verslun til að þéna örlítið.
Ef þú getur hjálpað mér.
Hvar er Don?
Don, sjáðu til þess að systirin fái það sem hana vantar.
-Bob, annað viðtal. -Bíddu, Jeff.
-Hvert fara þau? -Þau eru hrædd. Hafa séð nóg.
-Hrædd við hvað? -Allt hérna er orðið pólitískt, Bob.
Þú ættir alls ekki að halda tónleikana.
Chris, það kemur ekki til mála að hætta við.
Ætti Bob ekki að ákveða það?
Takk, Don.
-Ég ætla að hjálpa konunni. -Allt í lagi, maður.
Ég var kallaður á fund bandaríska sendiherrans.
Nú? Hvað sögðu þau þar?
Ég hef víst unnið með manni sem getur gert allt landið óstöðugt.
Er það ég?
Bob, þetta er stærra en Jamaíka.
Ég leigði þotu.
Chris, við erum góðir.
Jah verndar mig og mig.
Jah þarf að vernda ansi marga.
-Sæl, systir Rita. -Blessaður.
Hættið núna. Þetta var gott.
Já, þetta var gott.
Flott.
Þetta kallast "Brostu, Jamaíka".
Því byrjum við ekki á þessu til að setja rétta tóninn?
Bíddu, hvað með eitthvað eins og "Stir It Up"?
-"Stir It Up?" -Já.
-Þú vilt spila fyrir stelpurnar. -Já.
Ég lýg ekki.
Hey, ástarpungur.
Jah segir mér bráðum hvaða lög við eigum að spila.
Satt.
-Fams, æfðu brassið. -Geri það.
Ég þarf að fara á aðra æfingu. Þarfnastu mín nokkuð?
Ég þarfnast þín alltaf.
Ekki alltaf.
-Ertu upptekin? -Já.
-Ef svo er... -Sjáumst á morgun.
Fimm mínútur.
Neyðarástand hefur varað á Jamaíku síðan í júní.
Á meðan stjórnmálamennirnir rífast
dynur skothríð um göturnar.
Þessar ásakanir um kommúnisma
eru til að skapa óróleika og uppnám.
Þetta er verra en óheiðarlegt. Þetta er grimmilegt.
Manley lýsir sjálfum sér sem sósíaldemókrata og telur...
Skipp. Þetta hljómaði vel.
Hvað er þetta?
Krakkar með púðurkerlingar.
Don, ertu með allt á hreinu?
Ég held að allt sé tilbúið fyrir tónleikana.
Hlustið.
Appelsínur virka betur.
Don, kanntu þetta?
Leitið skjóls!
Sjáið hvað þeir gerðu við Don. -Skipper!
Gillie, komdu hingað og lyftu honum.
Don hóstar blóði!
-Þraukaðu, Don. -Hringið á sjúkrabíl.
Ég hringi á sjúkrabíl.
-Vaknaðu. -Hringið á sjúkrabíl!
Rita.
...eftir nýlendustjórnina
verða öll þriðjaheimsríki að byrja á skuldbindingu
um að tryggja eigið fullveldi.
Dreddlokkarnir stöðvuðu kúluna aðeins þumlung frá heilanum.
Hún nær sér að fullu. Þetta er gríðarlega heppin kona.
Rastafari.
Hvað á þetta að þýða?
Er þetta grín fyrir þér, að senda mér ástarbréf?
-Sefurðu hérna? -Já.
Hversu lengi?
Síðan mamma flutti til Delaware.
Hún vill að ég vinni í Bandaríkjunum en ég get ekki hætt í tónlistinni.
Hún gaf mér myndina áður en hún fór.
Mamma sagði að ég líktist honum.
Mamma mín yfirgaf mig líka og tók bróður minn með sér.
Við stöndum bæði á eigin fótum.
Því ertu svona kuldalegur á æfingum?
Eins og þú þolir mig ekki.
Ég held að þú hrífist ekki af ljósum mönnum.
Þegar ég var í skóla
kölluðu krakkarnir mig "svörtu ljúfu".
Ég var kallaður "gulur".
Ekki láta það angra þig.
Ég hrífst af mönnum með metnað
sem vilja að lífið hafi tilgang.
Skipper. Þau fljúga með Don til Miami.
Biðjum fyrir honum.
Skipper, allir vita hvar þú ert. Þú verður að fara upp í fjöllin.
Ég fer ekki frá henni núna.
Þú getur ekki verið hérna.
Ef skotmennirnir leita að þér stofnarðu henni í hættu.
Það er rétt, Skipp. Við verðum að fara héðan.
Jæja, eftir smástund.
Ekkert mál.
Fjandinn, Skipper. Gætu verið skotmennirnir.
Nei, þetta er bara Claudie.
Geturðu treyst Claudie?
Ég lofa að ég kom ekki nálægt þessu.
Ég gaf enga skipun um þetta.
Komdu.
Koma fram á tónleikunum?
Eruð þið klikkuð? Skipper ætti að forða sér héðan.
Hvað segirðu skipuleggjendunum?
Nesta, þessi skotárás er tákn.
Þú hefur gott eitt í hyggju
en Rasta ætti aldrei að blanda sér í Babýlonskerfið.
Það virkar aldrei.
Hvað með allar þúsundirnar sem bíða eftir að sjá þig?
Áttu vélbyssu handa honum?
Gítarinn er vélbyssan hans.
Hver í fjáranum er þessi hvíti gutti?
Claudie.
Hann er í lagi, maður.
Jeff, hefurðu eitthvað að segja?
Sko, það er auðvelt fyrir mig að segja þetta
en ef þú kemur ekki fram sigra þeir
og fá sínu framgengt.
Hvað vilt þú gera, Bob?
Heill sértu, unga ljón.
Það er eðlilegt að vera hræddur.
Þetta eru hættulegir tímar.
Árekstur sjöanna tveggja.
Dómsdagsárið nálgast.
Ég fékk sýn um þetta, skotárásina.
-Rasta. -En ég hlustaði ekki.
Ég trúði því aldrei að mitt eigið fólk myndi reyna að drepa mig.
Lét Jah þetta gerast?
Það er ekki rétta spurningin.
Hver þá?
Ekki af hverju þeir reyndu að drepa þig
heldur hvers vegna þeim tókst það ekki.
Rastafari veit
að það er tilgangur og ástæða fyrir öllu.
Hvað ætlarðu að gera við þetta tækifæri sem Jah gaf þér?
Blessaðu jurtina helgu
þegar ég og ég hefjum þennan Nyabinghi-fund
með hljómi sköpunarinnar.
Sæll er sá sem eigi fer að ráðum óguðlegra
og eigi situr meðal háðgjarnra,
heldur hefur yndi af leiðsögn Jah!
Rastafari!
Ég þekkti aldrei föður minn
en hann kom ekki frá Afríku.
Robbie, þegar fjölskyldan þín hafnar þér
tekur Rastafari á móti þér.
Rastafari er minn hirðir
Mig mun ekkert bresta
Mig mun ekkert bresta!
Hann lætur mig hvílast
Á grænum grundum
Eftir þessa huglausu árás
áttu tónleikarnir að vera til heiðurs Bob Marley.
Bucky, hvað gerðist?
Fyrirgefðu. Ég hefði átt að vera þarna þetta kvöld.
-Ég er í miklu uppnámi. -Allt í lagi.
Það er allt klárt. Drífðu þig á svið.
-Er allt í lagi? -Já.
Við finnum ekki Fams svo Richie úr Third World spilar með okkur.
Bob.
Rita? Dýrð sé Jah.
-Hvað gerðirðu? -Skráði mig út af spítalanum.
Þú ert alveg einstök.
Tökum "War"!
Já!
Bob, er allt í lagi með þig? Hvað ætlarðu að gera?
Ég þarf að fá tíma til að finna svörin.
Ég get ekki verið á Jamaíku núna.
Taktu börnin með þér til Bandaríkjanna.
Farðu til mömmu í Delaware þar til það hægist um.
-Án þín? Nei. -Þú ert ekki óhult nálægt mér, Rita.
Þeir reyndu að drepa þig mín vegna.
Ég hætti ekki á það aftur.
Hvað segjum við börnunum?
Að ég hitti þau fljótlega.
Við elskum þig. Heyrirðu það?
Heyrirðu það?
Því komstu með hann hingað?
Gerðu það, við þurfum aðstoð.
Þú ert faðir hans, Norval.
Ég sagði þér að drengurinn gæti ekki verið hérna.
Einhver þarf að hugsa um hann. Ég tek hann ekki með til Delaware.
Þá fer hann til ættingja þinna. Hann er ekki sonur minn.
3 MÁNUÐUM SÍÐAR
Ég var skotinn.
Sex sinnum. Ég hef ekki farið út að skemmta mér lengi.
Þeir eru uppreisnarseggir en þeir syngja ekki um Rasta.
Þeir ráðast gegn ensku krúnunni, þið vitið. Já, maður.
Á hvern ertu að glápa?
Hugrakkur drengur.
Hvað sagðirðu?
Don!
Don, komdu!
Ég er umboðsmaðurinn hans.
Ég er aðalmaðurinn hans. Allt fer í gegnum mig.
Skipp, ástandið hérna minnir mig á Trench Town.
Skipp, bíddu aðeins.
Ég þarf að ná andanum.
Sagðirðu ekki að þú þyldir ekki kuldann?
Þú sagðir að við yrðum að vera á hreyfingu til að halda á okkur hita á Englandi.
Sjáið þetta hérna.
Þau tóku sigursæla ljónið og reyndu að temja það.
Já, fjölmargir ganga hérna fram hjá daglega og sjá þetta
en þau sjá ekki sönnu merkinguna.
Skipp, hvað erum við að gera hérna?
Nú eru liðnir margir mánuðir.
Skipper! Skipp!
Hvað eruð þið að slæpast hérna? Verið kyrrir þarna.
Ég er ekki með neitt á mér. Þetta er algjör óþarfi.
Ég á allt þetta gras.
Ég er ekki með neitt á mér og ekki hann heldur.
Ertu ekki hrædd að koma hingað? Lögreglan handtekur Rastana.
Mér er sama.
Ég og ég komum til að læra eftir heimsókn Selassies til Jamaíku
þegar ég sá að hann væri konungur konunga og Kristur endurfæddur.
"Ég og ég?"
Rasta veit að við erum öll eitt.
Orð eins og "þú", "ég", "þeir" og "þau" skilja á milli fólks.
Þess vegna segjum við "ég og ég".
Svo að þetta snýst um einingu?
Nei.
Ég-einingu.
Spámaðurinn Marcus Garvey sagði:
"Leitið eftir krýningu svarts konungs í Afríku."
Guð okkar er ekki hvítur maður
með ljóst hár og blá augu.
Guð okkar er svartur!
Jah!
Rastafari!
Prédikaðu, Kumi!
Heil sértu, Rita. Hver er þetta?
Þetta er maðurinn minn.
Hvað heitir þú, unga ljón?
Mamma skírði mig Nesta en ég er kallaður Robbie.
Nesta! Sendiboðinn!
Maður sér ekki skilaboðin nema maður leiti þeirra.
Chris, ég vil ræða svolítið við þig.
Ég vil ekki eingöngu hugsa um þessa skotárás.
Ég þarf að fara aftur í hljóðverið.
Hvað hefurðu í huga?
Eitthvað öðruvísi.
Eitthvað stærra.
Ég verð að halda áfram að leita.
Allir þurfa að heyra skilaboð Jah.
Ég má engan tíma missa.
Við þurfum að ná til nýrra áheyrenda.
Ég vil ná til allra með þessari nýju plötu.
Hvaða stóra hljóm hefurðu í huga?
Ég vil gera tilraunir og komast í nýtt hugarástand í þetta sinn.
Ég þarf að fá nýjan hljóm í bandið.
Dettur þér einhver í hug?
Láttu mig um það.
Útvegaðu góðan upptökustjóra og ég sé um allt hitt.
Ég skal hringja í nokkra.
Tónlistin mun renna eins og fljótið.
-Hvað er nú að, Skipp? -Ekki nógu náttúrulegt.
Hljómar þetta öðruvísi?
Hvað áttu við?
Mér finnst við hafa spilað allt eins undanfarna fjóra tíma.
Skilurðu? Þetta er öðruvísi en samt alveg eins.
Carly, skilurðu merkinguna?
Já, maður.
"Dulúð náttúrunnar liðast okkur að."
-Er það ekki? -"Ef þú hlustar vandlega,
heyrirðu það."
"Gæti verið fyrsta básúna eða sú sjöunda."
"Mikil þjáning bíður sumra. Öðrum læðist dauðinn að."
"Spyrðu ekki um það."
Byltingin er hafin núna!
Því að tíminn er núna.
Við viljum ekki að börnin okkar
þjáist á götunni eins og við gerðum.
-Aldrei. Það er satt. -Nei, maður.
Tónlistin getur vísað veginn.
En þú drekkur bara bjór og ert orðinn hífaður.
Þú hlustar ekki á mig.
Ég heyri hvað þú segir. Ég heyri það.
Skilaboðin eru tilfinningin sem við þurfum að skapa í laginu.
Þetta er dulúð náttúrunnar, eins og...
hún laumist upp að okkur.
Já, leggst yfir okkur eins og þoka.
Eins og þoka.
Prófaðu eitthvað nýtt, Tyrone.
Nei, maður. Það eru trommurnar hjá Carly.
Hvað áttu við? Viltu meiri hörku?
-Gefðu mér one-drop takt. -Allt í lagi.
Hægar.
Hættið að spila.
Komum við ekki hingað til að vinna?
Byrjaðu aftur.
Mér finnst við ekki finna rétta hljóminn fyrir þessa plötu.
Eitthvað vantar enn.
Semurðu mikið?
Nei, þetta er mótlæti og þrengingar.
-Hvernig líður krökkunum? -Þeim líður vel.
Færðu fréttir að heiman?
Þeir brenndu munaðarleysingjahæli til grunna á meðan börnin sváfu
og skutu á slökkviliðsbílana sem komu til hjálpar.
Lögreglan er enn að finna líkin.
Ég vil ekki hugsa um það.
Hvað segirðu svo? Geturðu komið til Englands?
Hví spyrðu mig að því, Bob?
Ég get ekki gert þessa plötu án þín.
-Mig vantar besta bragðefnið. -Já, einmitt.
Spyrðu hvort Judy og Marcia komist hingað líka.
Hefurðu engan annan félagsskap?
Rita, gerðu það. Ég þarfnast þín mér við hlið.
Þessi plata er mikilvæg.
Ég vil að við búum til plötu sem hristir upp í öllu.
Hver er þetta?
Ég veit það ekki, en hann er ansi góður.
Junior hefur tekið upp með Stevie Wonder.
Já, hann er stórlax.
Hví heldurðu að fólki líki þetta?
Fólki þarf ekki að líka þetta.
Það þarf að hlusta, þá líkar því það.
Ég er sammála. Þetta gæti orðið einstakt.
Hvar fæddistu, Junior?
Á Jamaíku, en ólst upp í Bretlandi.
Djass, sól, rokk og ról. Junior Marvin hefur fulla stjórn.
Rasta hefur stjórnina.
Textamaður.
Englendingar eru ólíkir okkur.
"Fætur óhlekkjaðir en frjáls ekki er."
"Ég veit að ég lifi við þrældóminn hér."
Ein uppáhaldslínan mín úr "Catch a Fire". Mjög flott.
Gott.
Hvaða hárgreiðsla er þetta?
Krullurnar upp í loftið.
Ég er bara að stríða þér, bróðir.
-Hvað veistu um Rasta? -Segðu honum, Skipp.
-Lestu Biblíuna? -Ég hef lesið guðspjöllin fjögur.
En tónlistin er ástríða mín, Bob.
Fyrir okkur er tónlistin og skilaboðin það sama.
Við aðskiljum það ekki.
Ég og ég verðum að lifa í einingu.
Já, maður. Reggítónlistin er miðillinn.
Þessi plata á eftir að miðla skilaboðum okkar til allra
sem lifa á jörðinni í dag, því þau verða að sameinast.
Já, ég.
Verðum að sameinast, skilurðu?
Já, maður. Ég og ég skiljum það.
Jah Rastafari.
Já, maður.
Prófaðu þetta aftur, maður.
En hafðu það jarðbundnara núna.
Aðeins minni sýruáhrif.
Leyfum honum að spila. Hann kann það.
Komdu í hópinn, herra Permanent.
Enn meira pólitískt ofbeldi reið yfir litlu eyjuna
þegar fimm meðlimir verkamanna- flokksins voru myrtir af PNP
í blóðugri fyrirsát eina nóttina.
Morðin juku enn frekar á átökin
hjá þjóðinni, sem er klofin.
Michael Manley forsætisráðherra
hefur hafnað aðild að ofbeldinu.
Hann sakar Edward Seaga, stjórnarandstöðuleiðtoga,
um að æsa til ófriðar sem leiddi til morðanna.
Sökudólgarnir eru í varðhaldi í "Skotvopnafangelsum".
Þeirra á meðal eru Claudie Massop og Bucky Marshall,
klíkuforingjarnir sem taldir voru æsa til ofbeldis.
Og englarnir sjö héldu á sjö básúnum.
Hvað? Rita.
Mér dauðbrá, maður. Ja hérna.
Þú náðir mér.
Varstu lengi þarna?
Ekki svo lengi.
Þetta hljómar mjög vel.
-Takk fyrir. -Þú mættir bæta laglínuna.
Ég finn hægt og rólega út úr þessu.
Hvað segja börnin?
Allt gott.
Þau hlakka til að sjá þig.
Ziggy?
Hann hefur það gott.
"Skömm að kúgurunum." "Þeir éta brauð sorgar."
Verður öll platan svona?
Hvað áttu við?
Hljómar eins og þú sért gramur.
Ekki segja að ég sé gramur.
Hvað finnst þér um þetta?
Allt í lagi.
Einhvern veginn svona.
Svo kemur viðlagið.
Hvernig fannst þér þetta?
Ég er alltaf hrifin af ástarsöngvunum þínum.
Ekki láta það sem þeir gerðu okkur
svipta þig þeirri hlið, Bob.
Heyrirðu það?
-Hey, Aston! -Já!
Hvaða lag ertu að spila?
Plötu sem ég keypti um daginn.
Þetta er tónlist úr kvikmynd.
-Hvaða mynd? -Hún heitir Exodus.
Exodus.
Eins og önnur Mósebók?
Það er flott nafn á plötuna.
Áttu lag með þeim titli?
Ég meina...
Heyrirðu þetta?
Heyrið þið þennan hljóm?
Þetta er svo fallegt.
Góðir straumar.
Úti um allt.
Já, Gong.
Ég fékk hugmynd sem ég vil prófa.
-Núna? -Já.
Já, ég.
Leyfðu okkur að heyra.
Þetta þarf að vera stórt eins og tónlistin í myndinni.
-Epískt, maður. -Já, maður.
-Ætlarðu að búa til bíómynd? -Einn daginn, Seeco.
Einn daginn.
Junior Marvin, hvar ertu?
-Seeco, ertu þarna? -Já, ég.
Spilaðu eitthvað, Neville.
Já, Skipper.
Segðu það, Skipper!
Já, eins og að marséra, þið vitið.
Já, Skipper! Já, Skipper!
Rastafari!
Er það ekki?
Syngdu með.
Einmitt.
Fyrirgefðu.
Gong, hljómsveitin sagði að þú værir hérna.
Andskotinn.
-Ræðum málin. -Eruð þið tveir saman núna?
Það er neyðarástand á eyjunni.
Við Claudie vorum settir í varðhald.
Við ákváðum að semja frið.
Vopnahlé.
En friðurinn varir ekki lengi.
Því leituðuð þið mig uppi?
Ofbeldinu verður að linna.
Við viljum að þú spilir á sameiningartónleikum.
Þú ert sá eini sem getur það. Þú fékkst okkur til að semja frið.
Við komum til að tryggja öryggi þitt.
-Trúðu mér, þetta verður öðruvísi. -Nei.
Jamaíka þarf að fá þig heim, Rasta.
Enginn vogar sér að snerta þig núna.
Fólkið þarfnast þín, Bob.
Allir á fætur.
Sástu þetta mark? Þú verður að borga mér, maður.
Ég sá þetta, Skipp. Alveg grjóthart.
Chris, ég vafði jónu handa þér.
Þetta eru vinkonur mínar.
Þið sjáið aldrei dagsljósið svo ég færi ykkur það.
Skipper!
Skipp.
Ég var að vinna að plötuumslaginu.
Hvað finnst þér?
Nei.
-Ekki? -Eitthvað annað.
Eitthvað annað?
Já, maður. Þetta er flott.
Líst þér illa á þetta?
Nei, alls ekki. Þetta er afar eftirtektarvert.
En það er erfitt að lesa nafnið á hljómsveitinni.
Svo er engin mynd af Bob.
Ég geri þetta ekki fyrir eigið egó, bræður.
Ég geri þetta fyrir, þið vitið...
Ég geri þetta fyrir málstaðinn.
Geturðu endurtekið þetta?
Hvað finnst þér um þetta, Bob?
-Ég elska það. -Rastafari.
-Þetta er svo fallegt. -Þökk sé. Þökk sé.
Bob, auðmýkt þín er aðdáunarverð en við þurfum að selja plötur.
Selja umslögin plöturnar?
Neville, segðu það sem þú vilt segja.
Segðu þeim hvað þú varst að hugsa.
Á fyrstu útgáfunni var mikið um að vera.
Þetta er einfaldara.
Exodus.
Ég vann titilinn upp úr eþíópísku amharísku letri.
Það lætur minna yfir sér...
en merkingin er dýpri.
-Einmitt. -Skiljið þið mig?
Þetta er eins og veggspjald fyrir mynd eftir Cecil B. DeMille.
Þetta er ekki sunnudagaskóli.
Við...
Ég hef lesið Biblíuna.
Ég þurfti að leggja helminginn á minnið og ég get sagt ykkur eitt fyrir víst:
Unga fólkið kann ekki að meta neitt slíkt.
Þið vitið.
Takk, Howard.
Förum yfir í annað.
Ræðum um dagsetningar fyrir Evróputúrinn.
Hvað sagðirðu um Afríkutúrinn?
-Afríku? -Já, Afríku.
Hún er líka í Biblíunni.
Var það helmingurinn sem þú lærðir ekki?
Ég fer til Afríku í næsta mánuði
til að ræða við tónleikahaldara um hvað vantar og skoða salina.
Gott?
Ég er góður, Skipp.
Allt í lagi?
-Gott, já. -Já, maður.
Howard.
Chris.
Ég verð í sambandi.
Bob.
Afríka?
Já, Don sagðist hafa rætt það við þig.
Það er rétt.
-Það er bara... -Bara hvað?
Ég vil fara í Afríkutúr eftir Evróputúrinn.
Við eigum bókaða tíu tónleika í Bandaríkjunum eftir Evrópu.
Mikilvægur markaður.
Þar nærðu til milljóna svartra Bandaríkjamanna.
Ég hef farið til Afríku. Þar eru engir innviðir í lagi.
Byggjum þá upp.
Þú veist.
-Við getum byggt þá upp. -Við getum það.
Er það ekki?
Já, maður.
Vonandi er það rétt hjá þér.
Þú trúir varla hvað við getum byggt upp úr engu.
Þið eruð tilbúin. Ekki vera stressuð.
Þetta færðu, helvítið þitt.
Minnstu ekki á höfundarréttargjöld. Þetta er plötuútgáfan mín.
Ég á þetta allt.
Manndjöfull.
Coxsone.
Eruð þið líka með vesen?
-Eruð þið líka að sníkja peninga? -Nei, Coxsone.
Hljómsveitin sem ég sagði þér frá.
Þau kalla sig Wailing Wailers.
-Hvað þýðir það eiginlega? -Já
Við fæddumst öll vælandi og erum ekki hætt því enn.
-Mér líkar ekkert væl. -Bíddu.
Ég vil bara söng.
-Slakaðu á, maður. -Róaðu þig.
Voruð þið hrædd?
Þetta var bara grín. Hafið engar áhyggjur...
ef þið eruð góð.
Verið alveg róleg.
Gettótónlist er trommur og bassi.
Mér líst ekki á þetta, Scratch.
Það er engin vigt í þessu.
Þetta hreyfir ekki við neinu.
Vantar alla sál í þetta.
Ég ætla að fá mér drykk.
Þið eruð ekki tilbúin.
Þið eruð hæfileikarík en þurfið að æfa betur.
Komið eftir nokkur ár.
Joe, kenndu þeim betur.
Ekki herma eftir bandarískri sálartónlist.
Bíddu, við eigum lög með boðskap.
Já, við biðum með það besta.
"Simmer Down."
Hættið.
Hvað segirðu? Þetta er hittari!
Langar ykkur að taka þetta upp?
Því er reggí orðið svona vinsælt?
Reggí er tónlist fólksins.
Hún höfðar til náttúrulegs sjálfs allra.
PARÍS
Reggítónlist er meðvitund allra sem koma saman.
-Ertu ómeiddur? -Já, maður.
-Þetta var óvart. -Allt í góðu.
-Hvað gerðist? -Þetta var slys
-ég reyndi... -Allt í fína.
-Bara gömul meiðsli. -Ertu í lagi?
Já, maður.
Ég er góður.
Hérna, Gillie!
Menn gleyma aldrei fyrsta skiptinu.
Hvað með settlistann?
-Ég fékk ekki listann. -Enginn settlisti.
Þetta er eins og djass.
Allt í lagi, eins og djass.
Hvar viltu byrja, Skipp?
Á byrjuninni.
Allt í lagi.
Koma svo!
BELGÍA
HOLLAND
NÝJAR PLÖTUR
BRESKI VINSÆLDALISTINN - EXODUS BOB MARLEY AND THE WAILERS
VESTUR-ÞÝSKALAND
Er satt að þú reykir hálft kíló af grasi daglega?
Hálft kíló?
Hvernig höndlarðu þessa skyndilegu frægð?
DANMÖRK
SVÍÞJÓÐ
MARLEY ER KÓNGURINN!
Jah!
-Hrein gullplata. -Exodus!
-Okkur tókst það! -Trúirðu okkur núna?
Don.
Skipp.
Hvað gerðist?
-Áttum við ekki að hittast fyrir viku? -Ég tafðist í Gabon.
Tafðistu ekki frekar í Gucci-verslun?
"Tailor" þýðir jú klæðskeri
og ég verð að klæða mig eftir því.
Það rignir inn bréfum til þín að heiman.
Takk. En eru skipuleggjendurnir í Afríku alveg tilbúnir?
Já, þeir vilja fá ykkur Jimmy Cliff á tónleika saman.
Við fengum góða innborgun
en ég reyni að fá meira eftir þetta.
Ef hljómsveitin fær borgað skipta mín laun litlu máli.
Bókaðu bara hótelin og tryggðu gott hljóðkerfi.
-Geri það, Skipper. -Allt í lagi.
Hvað er að sjá Bob?
Er hann lasinn?
Of mikið næturbrölt.
-Allt í lagi? -Já.
ÆVISAGA HAILES SELASSIE
-Hvað? -Leyfðu mér að sjá.
Þú verður að láta lækni líta á þetta.
Þú verður að hvíla fótinn. Ég skal tala við Chris.
Ég læt líta á þetta eftir túrinn.
OFBELDIÐ EYKST Á JAMAÍKU
Claudie og Bucky komu og báðu mig um að halda tónleika á Jamaíku.
Hvernig tónleika?
Eins og þá sem við vorum næstum drepin fyrir.
Lögreglan kemur verr fram við Rasta en hunda.
Vopnaðir menn ráða öllu.
Þeir segjast hættir í pólitíkinni.
Sástu ekki hvað þeir skutu miklu á okkur?
Að þessu loknu förum við til Afríku og kaupum landskika þar.
Þú veist. Setjumst þar að.
Hefur Don bókað tónleikana?
Hann sagðist hafa fengið greitt.
Sagði hann hvað hann fékk mikið?
Nei.
Dömur mínar og herrar...
Bob Marley og Wailers.
Bob, hér er hertogaynjan af Mónakó og systir hennar.
Gaman að kynnast þér.
-Françoise frá Chanel. -Sæl.
Jean, sýningarstjóri Rónargallerísins.
-Enchanté, enchanté. -Allt í lagi. Flott.
Og svo auðvitað... Afsakið, þetta er Rita Marley.
Heil og sæl. Rastafari.
Hinkraðu aðeins hérna.
Bob...
ég vil kynna þig fyrir Marcel, mikilvægum manni í París.
Marcel, þetta er Bob Marley.
Sæll, Bob Marley. Ánægjulegt að kynnast þér.
Þú ert þriðjaheims stórstjarnan.
Nei, ég er engin stórstjarna.
Ég er Rasta.
Hann er hvort tveggja.
Sjáðu jakkafötin hans.
Nei, takk.
Ég veit ekki hvaðan þetta kom.
Hvern er Don að hvíslast á við?
Skipuleggjanda Afríkutúrsins.
Don tekur hluta af greiðslunni.
Eins og þjófur.
Hafðu mig afsakaðan.
Skál fyrir Wailers.
Fyrir að Wailers verði ekki handtekin í Bandaríkjunum.
-Sjáumst síðar. -Allt í lagi.
Þetta er undarlegur náungi.
Hver var þetta?
Einhver upptökustjóri sem vill taka upp I-Threes.
Í alvöru.
Hvað er svona fyndið?
Ég ætla að fá mér ferskt loft.
Hvert ertu að fara? Hvert ertu að fara?
Farðu, maður.
Því læturðu eins og abbó táningur?
Hélstu að ég myndi breytast?
Sumt breytist ekki en annað breytist heldur betur.
Við gerðum aldrei svona.
Vín og matur, partí og klúbbar.
Hittum alls konar fólk héðan og þaðan í hinu og þessu.
Hvernig kem ég tónlistinni til fólksins?
Sitjandi í horninu, betri en allir?
Nú veit ég af hverju Peter og Bunny hættu.
Þeir hættu því þeir gátu ekki lagt eins hart að sér og ég.
Hvað á ég að gera?
Þjást og þjást og láta börnin okkar þjást?
Við þjáumst og börnin þjást en þú veist það ekki, Bob.
Þjáist þú?
Hvernig þjáist þú?
Ég þarf að vera eiginkona og stríðskappi.
Hversu lengi get ég það?
Eiginkona?
Heldurðu að ég viti ekki hvað gengur á?
Hvað veistu, Bob?
Um náungann þinn á Jamaíku.
Hvert ertu að fara?
Mátt þú gera hvað sem þú vilt og ég fæ ekkert á móti?
-Færðu ekkert? -Ég þarf meira en hús og bíl.
Meira en peninga!
Þú kemur bara og ferð
á meðan ég tryggi börnum þínum heimili, líka þeim sem þú átt með öðrum konum.
Ofan á allt það syng ég með ykkur...
Líkar þér það ekki?
Sérðu hvar við erum? Í París.
Mér er alveg sama um París.
Fékk ég ekki mín eigin tækifæri?
Ha?
Ég var í Soulettes. Ég fékk tilboð.
Ég gaf allt upp á bátinn fyrir boðskapinn og okkur.
Þú fleygir því framan í mig.
Hver þekkir þig í raun? Hverjum er annt um þig, Bob?
Chris?
Markaðssnillingurinn?
Eða Don?
Sem gerir samninga í skugganum.
Þegar þú syndir í menguðu vatni verður þú mengaður.
Við ræddum alla þessa hluti þegar þú áttir aðeins eina skyrtu.
Ég gef þér allt sem þú biður mig um. Allt saman!
Þú ert svo einfaldur.
Komdu.
BOB MARLEY & WAILERS SÍÐASTA KVÖLDIÐ!
Þakka ykkur fyrir, London.
Húrra, Skipper!
-Strákar, Bob. -Geggjaðir tónleikar.
Þetta var alveg ótrúlegt.
Hvað viltu?
Kampavín og vín, ekkert mál. Hér kemur það.
Don!
Komdu, Don.
Don Taylor, komdu hingað.
-Don! -Bob.
Hvað hef ég sagt frá fyrsta degi?
Hvað sagði ég þér frá fyrsta degi?
Ekki ljúga að mér.
-Ekki ljúga! -Hvað meinarðu?
Sagði ég það ekki?
Ekki ljúga að mér! Ekki ljúga!
Ekki ljúga að mér!
Þú drepur hann, Skipp.
Vertu rólegur.
Stakkstu aukagreiðslunum fyrir Afríkutúrinn í vasann?
Þú ert helvítis þjófur.
Hélstu að ég kæmist ekki að því?
Ég sagði þér að Afríkutúrinn snerist ekki um peninga.
Allir segja að Bob Marley sé hetja!
Ég tók sex byssukúlur fyrir þig!
Fæ ég þetta í staðinn?
Ekki! Hættu þessu nú!
Leggðu stólinn frá þér.
Þú ert heppinn.
Upp með þig, maður. Komdu.
Slakaðu á, maður.
Stattu á fætur, Don. Komdu.
Biðjum til Jah.
Er í lagi með þig?
Bob, er allt í lagi?
Já, maður.
Guð minn góður.
Ekki gera mál úr þessu, Chris.
Bob, þú verður að leita til læknis.
Árekstur sjöanna tveggja.
Hvað segirðu?
Árekstur sjöanna tveggja.
Marcus Garvey sagði að daginn sem sjöurnar tvær rækjust saman
myndu þau undirokuðu rísa upp gegn valdhöfunum.
Sjöundi júlí 1977.
Herra Marley.
Skildirðu það sem ég sagði?
Þú talaðir um krabbamein.
Útlægt ífarandi sortuæxli.
Það er húðkrabbamein.
Ég fæ ekki húðkrabbamein af því að einhver stígi á tána á mér.
Áverkinn á fætinum er ekki orsökin.
En þetta grær ekki vegna sjúkdómsins.
Þetta er afar sjaldgæft mein.
Veistu hvort þetta er í ættinni?
Nei, faðir minn var hvítur.
Ég þekkti hann aldrei, doksi.
Ég er víst með krabbamein.
Ég og ég erum í lagi, maður.
Þeir drepa mig aldrei.
Hvernig er meðferðin?
Ef þeir skera af mér tána ætti þetta síður að dreifast.
En ég kæri mig ekki um það.
Bob, þú verður að hlusta á læknana.
Þetta er heilsan þín.
Ef þetta grær fljótt náum við Bandaríkjatúrnum.
Þú missir ekki af neinu.
Láttu mig einan. Ég þarf að vinna.
-En, Bob... -Láttu mig í friði, maður.
Allt í lagi.
Þeir reyna að hefja gagnsókn.
George Best er helsta vonin.
Þjóðverjar hafa yfirhöndina.
Maturinn er tilbúinn!
Mikil átök á hægri kantinum.
Svo Flohe, og hann skorar!
Áhorfendur fagna enn einu markinu.
-Sæl, systir Rita. -Hvað gengur á?
-Hvað áttu við? -Hvar er Bob?
Ég bankaði. Hann hefur ekki komið síðan í morgun.
Síðan í morgun?
Guð minn góður. Hann gerir ekki neitt.
Talaðirðu við mömmu?
Veit hljómsveitin þetta?
Því sagðirðu mér þetta ekki, Bob?
Ég vildi ekki íþyngja þér, Rita.
Það eina sem ég hef viljað
var að hjálpa þér að axla byrðina.
Þetta er ekkert öðruvísi en allt hitt.
Mér þykir fyrir því sem gerðist í klúbbnum.
Skiptir engu.
Það er allt gleymt og grafið, Bob.
Einbeitum okkur að alvarlegri málum.
Hvað er þetta?
Einhverjar systur færðu mér þetta.
Þær sögðu að þetta væri gjöf frá eþíópíska krónprinsinum.
Ég er ekki mikið fyrir skartgripi.
En...
mér finnst þetta hafa þýðingu.
Því seturðu hann ekki á þig?
Maður...
Ég hef aldrei vitað annan eins barning
síðan ég fæddist.
Allt gerðist bara. Skilurðu?
Hvernig á ég að færa öðrum frið ef ég finn ekki frið með sjálfum mér?
Sérðu ekki ástæðuna?
Allur þessi barningur.
Hann er rót máttar þíns.
Sérðu það ekki?
Steinninn sem smiðurinn hafnaði...
er orðinn að hyrningarsteini.
Sjáðu til.
Þeim sem Jah blessar
skal enginn maður formæla, Bob.
Eins og Jósef.
Manstu eftir sögu hans?
Þeir réðust á hann.
Handleggir hans voru gerðir sterkir af voldugum guði Jakobs.
Rastafari!
Rasta.
Þú ert hann, Bob.
Jósef.
Hinn almáttugi verndar alltaf sína útvöldu.
Þú átt... nóg eftir af lífinu...
og hefur mikið verk að vinna.
Veistu, stundum...
þarf sendiboðinn sjálfur að vera skilaboðin.
Tími til að snúa heim til Jamaíku.
Vertu óhræddur.
Já, maður.
Pabbi, pabbi!
Komdu hingað.
Hvað ertu að gera?
Sælir.
-Pabbi! -Pabbi!
Pabbi!
Ég saknaði þín líka.
Velkominn heim, Rasta.
Velkominn.
Ég kom til að fá fyrirgefningu.
Ég ber engan hefndarhug til þín.
Rastafari... er fræ sem er gróðursett í hjartanu.
Þú einn getur fundið endurlausnina.
Pabbi.
-Hvaða maður var þetta? -Hver, þessi?
Bara maður sem vildi hitta pabba þinn.
Hvenær samdirðu þetta?
Alla ævi mína.
Já.
Það þýðir að þú ert tilbúinn.
Hvað hefur breyst, Bob?
Því viltu fara til Jamaíku og spila á friðartónleikum núna?
Óttastu ekki um líf þitt?
Sko, líf mitt skiptir mig ekki miklu máli.
Ef líf mitt er aðeins fyrir mig og eigið öryggi, vil ég það ekki.
Líf mitt er fyrir fólkið.
Það er eina vitundin sem ég finn fyrir,
að geta komið fólkinu að gagni.
Ertu ekki reiður?
Eitt sinn langaði mig að grípa til vopna og berjast.
En Jah sagði: "Nei, rólegur."
Við getum ekki hugsað um hefnd og unnið verkið sem þarf að vinna.
Heldurðu að heimurinn hafi það af?
Hafi það af?
Já.
Við verðum að hafa það af, skilurðu?
Við verðum að hafa það af.
Við verðum að gera það. Það er engin önnur leið.
Skilurðu?
Eruð þið tilbúin?
Eruð þið á þjóðarleikvangnum tilbúin?
-Selah. -Já.
Eruð þið tilbúin, Jamaíka?
Eruð þið tilbúin fyrir Bob Marley og Wailers?
Nesta.
Þú ert sonur minn.
Nú er kominn tími til að fara heim.
Verið heil og sæl í nafni hans hátignar
Hailes Selassie keisara.
Jah...
Rastafari!
Bob Marley lést af völdum krabbameins 11. maí 1981.
Hann var þá 36 ára.
22. apríl 1978, fyrir framan alla þjóðina,
kallaði hann pólitíska andstæðinga saman
sem tákn um einingu og frið fyrir Jamaíku.
Árið 1980 komst Bob loks til Afríku
og kom fram á tónleikum til að fagna endalokum nýlendustjórnar í Simbabve.
Tímaritið Time útnefndi Exodus bestu hljómplötu 20. aldar.
Lög hans lifa enn sem lofsöngvar um réttlæti, frelsi og einingu
um heim allan.
Ertu ríkur maður?
Gera eignir mann ríkan?
Ég á ekkert slíkt ríkidæmi. Mitt ríkidæmi er eilíft líf.
Já, ég lít á mig sem byltingarsinna.
Í ÁSTKÆRRI MINNINGU UM JOSEPH JO MERSA MARLEY
FYRIR NEVILLE
TIL MINNINGAR UM TIM DEVINE COLIN SMIKLE
Þýðandi : Jóhann Axel Andersen