AGOSTO 1
(sa Korean) Totoo, nakita ito ng dalawang mata ko.
- Hindi ka naniniwala? - Anong sinasabi mo?
Wag ka nang makialam.
Nakita mo ba? Gamit ang mga kamay niya.
Taehoon.
(sa Hapon) Bando, Yosebu.
Ah, nandito ka pala.
AGOSTO 3
Parang mga ipis ang mga Koreanong iyon.
Padami sila nang padami araw-araw.
Kailan sila titigil?
Bando san!
Sabihin mo sa kanya na walisan ang mga pasilyong ito.
Ayoko ng kahit isang butil ng alikabok.
Siguraduhin mong alam niya ito.
Walisan mo ang mga sahig.
Galingan mo. Babantayan ka niya.
Nauunawan niya.
Bumalik ka na sa iyong pwesto.
AGOSTO 4
- Beer o sake? - Sake po.
Sir! Heto po!
Sumali ka sa amin.
Cheers.
Cheers!
Laging sinasabi ng papa ko.
"Kapag may hawak na baso ang isang lalaki,
nagiging kalungkutan ang kanyang kasiyahan, at ang kabaligtaran din."
Alin ka doon sa dalawa?
Ikaw binata,
ayokong masaktan ka,
pero gusto kong uminom nang masaya.
Dahil ako ang nakakatanda,
hayaan mo ako.
Pasensya na kung naabala kita.
Bakit ka tumatawa?
Naisip ko lang ang laging sinasabi ng papa ko.
May opinyon talaga siya sa lahat ng bagay.
At na saan ang papa mo?
Patay na siya.
Dahil sa cholera.
Nakaligtas ako, pero hindi ang papa ko.
Kailan ka pinapunta rito?
Halos isang taon na ang nakalipas.
Noong una ay nasa minahan ako, pero nagkaroon ng aksidente.
Hindi ito magtatagal,
ang giyerang ito.
Oo, pero may maiiwan ba para balikan ko?
Anong pinagsasabi mo?
Gagawin natin ang lahat.
Iyon ang ating bansa.
Hindi dahil isa kang bayani.
Hindi ganoon.
Alam ko lang...
ang aking pinanggalingan.
Ganoon lang kasimple.
Mauna na ako. May nakita akong bakante.
AGOSTO 7
May maganda akong balita.
Ikinagagalak kong ibalita ang pagdating ng isang bisita sa ating pabrika.
Bukas makalawa,
isa sa mga tanyag na tagapayo ng Emperor
ang bibisita sa atin
upang parangalan ang ating dedikasyon sa panahon ng giyera.
Kung kaya't
dapat nating ipakita sa ating bisita ang tunay na kakayahan ng pabrikang ito.
Banzai!
AGOSTO 8
Umaga ng Agosto 6, makalipas ang ika-8 ng umaga,
- isang bomba ang tumama sa Hiroshima... - Taehoon.
Alam ko ang binabalak mo gamit ang kutsilyong iyan.
Magpakamatay.
Wag kang mamoblema.
Ayoko talaga, sa totoo lang.
Pero...
Kapag tinitignan kita,
may naaalala ako.
Ang kapatid ko.
Si Isak.
Dinala ko siya rito sa impyerno,
dahil nalulungkot akong mag-isa.
At ngayon...
wala na siya.
Nasabi ko ang tungkol sa papa ko.
Ang kanyang sakit,
tumama iyon sa buong bayan.
Mula sa 89 na bilang namin,
ako lang ang nabuhay.
Bakit?
Bakit ako lang ang nabuhay habang lahat sila ay namatay?
At nung nagsalita ang foreman kahapon...
nauunawaan ko na.
Para dito.
Hindi.
Kasalanan iyan.
Kasalanan?
Nawa'y laging umaapaw ang iyong tasa.
At ang pagmamahal na iyong binahagi,
ang magpalakas sa iyo sa iyong katandaan.
Totoo iyan.
Iyan ang kahilingan ko para sa iyo.
AGOSTO 9
Nagpapasalamat ang bansa dahil sa inyo.
Salamat.
Mahusay.
Hoy, bumalik ka!
- Sinusubukan ko lang na... - Sabi ko, bumalik ka na!
Wala siyang kasalanan! Pakawalan siya!
- Taehoon! - Sir!
Inatasan namin ang aming gobyerno na iparating sa mga gobyerno
ng Estados Unidos, Britanya, Tsina, at Uniong Sobyet
na tinatanggap ng aming imperyo ang mga probisyon ng Joint Declaration.
Kung patuloy kaming lalaban,
magdudulot ito ng tuluyang pagbagsak at pagkawasak ng Japan,
maging ang pagkasira ng sangkatauhan...
Gising ka na ba?
Bayaw,
naririnig mo ba ako?
Huminahon ka.
Babalik ang pamilya mo.
Sino ka?
Ako si Koh Hansu.
Ikaw ang...
kaibigan ng pamilya.
Si Taehoon, kumusta?
Hindi ko siya kilala,
pero kung kasama mo siya sa pabrika, hindi ito maganda.
Sinuswerte ka.
Naprotektahan ka ng trak.
Pwede ba akong manatili rito?
Tapos na ang giyera.
Sino ang...
Sino ang nanalo?
Sino ang sa tingin mo?
Sa atin na ulit ang ating bansa.
Kung iniisip mong bumalik sa Korea, kalimutan mo na.
Magkakagulo roon sa susunod na taon.
Tanga lang ang babalik doon.
Sa bukid ka lang hanggang maging ligtas ang Osaka.
Sa akin ang bukid na ito.
Sino...
Sino ka ba talaga?
Gaya ng sinabi mo,
- isang kaibigan ng pamilya... - Ikaw ang ama.
Tama ba?
Anong karapatan mong manatili rito?
Wala kang karapatan na lumapit sa kanya!
May karapatan ako dahil anak ko siya.
Kapatid ko ang nagpalaki sa kanya.
Iniwan siyang mahirap ng kapatid mo.
Tumigil ka!
Kung insultuhin mo pa siya, papatayin na kita.
Kahit na magkalasug-lasog ang natitira kong katawan.
Papatayin kita.
Sa tingin mo hindi ko alam kung anong klase kang tao?
Para magbihis ng ganyan, anong trabaho ang meron ka...
Sa tingin mo...
hahayaan kong madungisan ang aming pamilya ng isang tulad mo?
Ikaw ang pinuno ng pamilyang ito,
hindi ko maipagkakait iyan.
Pero isa lang ang masasabi ko.
Iniligtas kita,
gaya ng pagligtas ko sa iba.
Hindi dahil sa paggawa ng mabuti,
kundi dahul kay Sunja at Noa.
Akin sila.
Mas madali mo itong maunawaan,
mas magiging madali rin para sa iyo.
G. Koh Hansu.
Aalis ka na ba?
May iniwan akong pakete sa mesa.
Iyon na ang huli. Delikado kung patuloy siyang bibigyan nito.
Naunawaan ko.
Tutulungan ko siya rito.
Gusto mo bang makita ang pugad ng putakti na nahanap namin?
Ang laki ng mga putakti!
Di ba, Noa?
Kuya! Saan ka pupunta?
Hindi ko alam ang nangyayari kay Noa.
Laging wala siya sa sarili nitong nakalipas.
Iniisip ko kung dahil ito sa pag-alis o pagbalik.
Tama na!
Bakit pasmado ang kamay mo?
Sisiguraduhin kong hindi na manginginig sa susunod.
Sunja!
Okey ka lang?
Ayos lang ako.
Magpapaalam na siguro kami.
Magkita na lang tayo sa Osaka.
Maganda sigurong bumalik.
Na-miss ko ang papa ko, pero pagsasawaan ko rin siya.
Noa!
Mauna na ako.
Halika na, Noa.
Kailangan na nating umalis.
Kuya!
Muntik na nating makalimutan na dalhin ito!
Mama...
Okey lang.
Ito ba ang lugar?
Nandito lang iyon.
Mag-ingat kayo.
Wag kayong lalayo.
Hoy, sandali lang.
Kumusta naman kayong mga bata?
Mukha siguro tayong galing ibang planeta para sa kanila.
Alam mo? Sa tingin ko mas babagay ito sa iyo.
Saluhin mo?
Mozasu, halika na.
Ano ito?
Hindi. Sa iyo na iyan.
Tingnan mo.
Ingatan mo ang mga 'yan ha?
Ligtas ang mga ito.
Noa! Mozasu!
Halika, kain na!
Oras na para gumising.
Mozasu!
Anong ginagawa mo?
Umaga na.
Iakyat mo ito.
Gutom na siguro siya.
Ikaw talaga.
Hindi na nagbago.
Bakit ka laging nahuhuli?
Lola,
dapat ba akong magmadali?
Tito.
Dinalhan kita ng almusal.
Pakiusap.
Bawal ka nang magbuhat ng mabibigat.
Magandang umaga.
Sabihin mo kay G. Koh Hansu na masyado ka niyang pinahihirapan.
Lumalago ang negosyo niya.
Ganoon talaga.
Gutom ka na siguro.
Wag ka nang mag-abala.
Matutulog lang ako.
Sabi niya hindi daw siya gutom.
GOLF RANGE MAGBUBUKAS NA
Nasaan si Tom?
Darating na siya.
Nababahala ako.
Tungkol kay Abe-san.
Napakalaki na ng utang niya.
Lalo na sa atin.
Nauunawaan ko ang inaalala ni Andrew-san.
Pero dapat siguro maging makatwiran ang pagharap natin dito.
Nagsimula ito sa mga tsismis.
Kung iwan natin si Abe-san ngayon,
baka mag-alala ang iba nating kliyente.
Isa pa, hindi ko dapat ipaalala sa inyo,
pero dito sa Shiffley's, halos dalawang bilyong yen ang kinita natin
mula sa sampung taong pakikipag-ugnayan kay Abe-san.
Hindi ba dapat bigyan natin ng oras ang kliyenteng tulad niya?
Iba ito.
Walang maitatayong hotel, kung wala si Colton.
Maghanap tayo ng ibang partner.
Tinitingnan ng Hyatt ang Tokyo...
Hindi nila hahawakan ang lupang ito. Nawala na ang halaga nito.
Aangat uli ito.
Iyan ang iyong propesyonal na pananaw?
Yan ang kutob mo?
Pano kung may nakita silang mga buto?
Magkakaroon ng padasal ang pari
at ipapaalam sa lahat na ginawa ang tamang...
Sa tingin mo mabilis lang malinis ang nakaraan?
Talaga?
Tama na.
Napag-isipan ko.
Totoong may tsismis dito pero may halaga pa rin ito.
Kailan ba matatapos ang pagiging ambisyoso mo?
Golf.
Golf?
Isang club na para lamang sa mayayamang miyembero.
400 bilyong kabuuan. At 300 bilyong neto.
Maliit na gastos.
Isang lehitimong negosyo.
Masyadong maganda para maging totoo.
Hindi ko gusto nyan.
Kahit na singilin na ng Shiffley's ang utang,
kailangan nilang tanggalin na ang lupa kaagad.
Kailangan nating mag-bid dito.
Hindi ako papasok sa golf na negosyo.
Alam natin ang mangyayari.
Kailangan lang nating ayusin ito.
Kumuha ng mga papeles, magbenta ng membership na 250 milyon bawat isa.
Malaki ang balik nito.
Kaya...
Hindi ilalabas ng Shiffley's ang pautang.
Ano? Bakit?
Dahil sa dati mong katrabaho.
Siya ang nakiusap para kay Abe-san.
Puta, gawan mo ito ng paraan.
Oo, puta, sinusubukan kong gawan ng paraan, Solomon.
Ano sa tingin mo ang ginagawa ko doon?
Para saan pa? Nakuha natin ang ating pera.
Kailangan nating ipitin si Abe.
Kaya kailangan mo siyang kausapin.
Kasintahan mo siya, 'di ba?'
Wow. Ano...
Ano'ng sinasabi niya?
Hindi mo alam?
Sinusubukan kong tanggapin ang iyong alok.
Kung titingnan ang kikitain dito.
Pero kailangang baguhin ng kasintahan mo ang kanyang pananaw kay Abe.
Kaya mo bang gawin iyon?
Oo. Ako'ng bahala rito.
Mabuti.
Mas mabuti kung ikaw.
Sa tingin mo?
BILYARAN DEKALIDAD NA TINDAHAN
Sunja, tingnan mo ang kalat.
Maayos iyan noong iniwan ko kahapon.
Magandang umaga.
Goto-san! Maaga ka ngayon.
Oo naman.
Hinahanap ko ang iyong pansit paggising kanina.
Siya nga pala, Bando-san,
totoo ba ang mga tsismis?
Magbubukas ka ng restawran?
Oo. Balita ko ay mawawala na ang mga paghihigpit ng mga Amerikano.
Mas makakatipid tayo kung maagang magsisimula.
Pero mahirap maghanap ng magandang pwesto.
May alam akong magandang pwesto.
Mas malapit sa estasyon ng tren.
Hindi ba sobrang mahal doon?
May utang sa akin ang may-ari noon.
Irerekumenda kita.
Seryoso ka ba?
Lagi mong pinapasaya ang aking tiyan.
Hayaan mo akong suklian ka.
Goto-san, napakabait mo. Salamat.
At ikaw, Noa.
Papalapit na ang entrance exam.
Sa susunod na linggo.
Marami pa akong dapat aralin pero ginagawa ko ang makakaya ko.
Mahusay, Bando-san.
Kaiinggitan ka ng lahat.
Magkolehiyo na ang anak mo!
Pero Goto-san, kailangan munang makapasok.
Anong pinagsasabi mo?
Siyempre makakapasok ka.
Isipin mo ang lola mo.
Kung hindi,
mamamatay siyang malungkot.
Hindi ko maintindihan, pero alam kong mahirap 'yan.
Noa, mahuhuli ka na.
Sige lang.
Balik ulit kayo.
Si Noa ba 'yan?
- Hello! - Halika rito.
Kailangan kong magtrabaho.
Swerte talaga ang nanay niya sa kanya, ano?
Alam ng lahat kung gaano ka kasipag.
Daan ka dito sa tanghali.
Bubusugin kita ng maraming tofu hangga't gusto mo.
Lahat ng paborito mong sahog.
Hindi pa ko mababayaran hanggang sa dulo ng linggo.
Anong sinasabi mo?
Kailangan mong pakainin ang iyong utak para mas gumaling ka.
Daan ka.
Kami ang bahala sa iyo.
Susubukan kong maipuslit.
Salamat.
BATANG LALAKI PINANGANAK
KAILANGAN NG 100 YEN. IPADALA KAAGAD.
NANAY UUWI NA AKO KAAGAD.
May sinabi ba siya tungkol sa atin?
- Wala. - Kasi, medyo...
nagulat ako.
Sa totoo nyan, kung...
bumagsak ako nang tuluyan.
At...
sa tingin ko siya ay...
Sa tingin ko marami siyang paglabag dito.
Dahil sa katayuan ng mga magulang niya at mga kalokohang iyon.
Eh...
paano mo siya pipigilan dito?
Paano mo sasabihing, "Gusto kita?"
Gusto kita.
Siya na ang quartermaster?
Mukhang hindi mo na kailangang mag-alala.
Mukha nga.
Buksan ang mga ilaw.
Kumusta na siya? Handa na ba siya?
Di ko masasabi kung anong natutunan niya, pero hindi siya natutulog.
Pwede naman niyang padaliin.
Siya ang pumili ng paraang ito.
Ramdam niya ang responsibilidad bilang panganay na anak.
Magandang senyales ito.
Anong meron sa iyo?
Naging katulad ka na rin nila?
Hindi ba iyon ang gusto mo?
Gaano katagal ko pang gagawin ito?
Sobra sobra na ang nagawa ko.
Gusto kong umalis.
Inaasahan kong
sasabihin mo iyan.
Kapag maayos na siya sa unibersidad,
makakalaya ka na. Hangga't hindi pa, 'wag muna.
Paano kung
- hindi siya makapasok... - Imposible iyan.
Dahil gagawan mo ng paraan.
Gagawin ko ang lahat para sa anak ko,
pero hindi ganoon.
Gusto kong makita mismo ang kanyang kakayahan.
Kapag nakapasok na siya...
Tapos na ang iyong tungkulin sa pamilya namin.
Nauunawaan ko.
Isa pa pala.
Ang planong restawran ni Sunja,
seryoso ba iyon?
Nag-iipon sila para doon.
Siyempre priyoridad pa rin ang pag-aaral ni Noa. Pero sigurado na siya.
Hayaan mo siyang gawin ito.
Makakaalis ka na.
Wag mong kalimutan si Ishida.
Sabihin mong hindi ako natutuwa...
Alam ko ang gagawin ko.
Hindi mo na kailangang ipaliwanag sa akin.
Tingnan mo ang sarili mo.
Hindi mo na maidilat ang mga mata mo.
Ayos lang ako.
Hindi mo na maipapasok ang lahat nyan sa utak mo.
Matulog ka na.
Hindi pwede.
Kailangan kong mag-aral.
Noa.
Bilang mama mo...
pasensya na.
Bakit ka humihingi ng tawad?
Sobra na ito para sa iyo,
nagtatrabaho buong araw sa telegrapo at uuwi para mag-aral magdamag.
Kung kaya ko lang padaliin ang buhay mo.
Mama.
Wag kang mag-alala sa akin.
Pagod na siguro ako.
Ang perang iyon,
pwede naman nating tanggapin
mula kay G. Koh Hansu.
Pero, Mama,
ayoko naman ng ganoon.
Nauunawaan mo naman, 'di ba?
Oo.
Magpahinga ka na.
Wag kang mag-alala sa akin.
Bata pa ako.
Wala lang ito.
Pero wag kang masyadong magpuyat.
Hindi po.
Nandito ka.
Gusto kong bumili ng tofu para iuwi sa bahay.
Maganda ba ang negosyo ngayon?
Ordinaryong araw lang.
Pero parang napakabagal ng oras.
May mga araw talaga na ganyan.
Ganyan din ako.
Talaga?
Mukhang lagi kang abala,
lalo na at papalapit na ang exam.
Oo, ang exam.
Mahirap itong kalimutan.
Nakakasabik naman.
Ang dami nyan.
Hindi na kailangan.
Hindi naman.
At kung lalakas ka dahil dito...
Salamat.
May nakalimutan ka ba?
Paano kung...
Bumagsak ako?
Ang exam, kung hindi ako pumasa?
Kung hindi ako makapasok?
Isa sa pitong aplikante lang ang kinukuha nila.
Hindi pabor sa akin ang ganoong tsansa.
Ikaw si Baek Noa.
Imposible iyan.
Hindi ako naniniwala.
Hindi ka babagsak.
Ano ito?
May mahalagang bisita ang iyong biyenan sa kwarto.
Isang araw na silang nandito.
Halika.
Kilala niyo na
ang aking manugang.
Ikinilulugod kong maging bisita si Kurogane-kun.
Balita ko ay bagong sikat siya sa bagong partido.
Kilalanin mo siya.
Maaga pa para sabihin ang partidong politikal,
pero mukhang may potensyal ito.
Oras lang ang makapagsasabi.
Dahil nandyan si Kurogane-kun para mamuno,
magiging malakas ang Partidong Liberal.
Ito ang partido na kailangan ngayon ng Japan.
Ano ang layunin ng inyong partido?
Upang ibalik ang karangalan ng ating bansa.
Ano pa ang meron doon?
Aalis na ang mga Amerikano.
Ang dapat mong unahin ay ang plano sa pagbabago.
Tungkol sa mga Amerikano,
balita ko ay mga kaibigan mo sila.
Pinagkakitaan lang namin sila.
Iyon lang.
Tama.
Whiskey ng Amerikano,
spark plug ng Amerikano.
Balita ko nagbebenta ka pati sipilyo ng Amerikano.
Pero malakas ang benta nito.
Inaamin ko
may silbi rin ang mga Amerikano.
Mahalaga sila sa pagkawala ng mga Komunista.
Kahit karamihan sa kanila ay mga Koreano.
Malaking salot sa bansa ang mga Koreano na ayaw umalis ng bansa.
Marami ang umuwi sa bansa nila matapos ang giyera.
Matanong lang,
ano ang pakay ng usaping ito?
Pinag-uusapan namin ang mga kailangang bagay
upang suportahan ang pag-angat ni Kurogane-kun,
para maibalik niya ang bansa sa tamang direksyon.
Gusto kong makita ang panunumbalik ng karangalan ng ating bansa.
Ito ang pangarap ko para sa huling mga taon.
Pinapangako ko.
Walang hanggang suporta.
Walang pagdududa.
Nakauwi ka na.
Oo.
Hindi ko alam na pupunta ka.
Gusto kitang sorpresahin pero nakatulog ako.
Masyado kang masipag.
Alam ko.
Pero sulit naman.
Kailangan mo nang matulog.
Ano?
Pasensya na kung hindi ako nakakaaliw.
Hindi totoo 'yan.
Ito ang pinakanakatutuwang bagay sa araw ko.
Totoo ba 'yan?
Oo.
Wag ka nang kumain, pwede ba?
Noa, bumangon ka na.
Mahuhuli na tayo sa exam.
Noa?
Minoru, antayin mo kami sa labas.
Handa na tayong simulan ang pagsusulit.
Antayin niyong tumama ang kamay ng orasan sa numero,
tapos ay buksan ang pagsusulit upang magsimula.
Magsimula na!
Sa umaga ng ika-25,
tumawid ang militar ng Hilagang Korea sa border at tinamaan ang Timog Korea
mula sa 11 lokasyon sa ika-38 na Parallel.
Bilang tugon, pinakilos ni Presidente Syngman Rhee ang depensa,
at inanunsyo ng Pambansag Depensa ng Timog Korea ang pakikipaglaban.
Nagbigay ng alerto habang nagpapatuloy ang mga labanang.
Nahahati na ngayon ang bansa laban sa isa't isa,
isang giyera sa pagitan ng Hilaga at Timog.
HUNYO 25
ANG SUBTITLE AY ISINALIN NI CAROLYN BATAY