Kızıl Elma değerli elmadır, Mehmet.
En tatlısıdır.
En olgunudur.
Kainatın merkezinde atan kalptir.
Vaat edilmiş topraklardır.
Konstantinopolis'i fetheden dünyaya sahip olur.
Ama şu surlara bak oğlum.
Şehri almaya çalışan her orduyu durdurdular.
Beni durdurdular.
Neden surları yıkmıyorsun?
Onları yıkacak kadar güçlü bir silah yok.
Bazıları Allah'ın bile yapamayacağını söylüyor.
Baba...
O surları yıkacağım...
...ve padişah olduğumda
Konstantinopolis'i alacağım.
NETFLIX ORİJİNAL DİZİSİ
Her imparatorluğun başlangıcı
kan, çelik, servet ve fetihle örülüdür.
1453'te Roma İmparatoru XI. Konstantin ile Osmanlı Padişahı II. Mehmet,
Konstantinopolis için destansı bir savaşa girerler.
O zamana dek efsanevi şehri 23 ordu almaya çalışmıştır.
Hepsi başarısız olmuştur.
Bu katliamdan bir hükümdar zaferle çıkacak
ve sonraki 300 yıl boyunca tarihin akışını değiştirecektir.
Bir imparatorluğun yükselmesi için bir diğeri yıkılmalıdır.
Rumlar sürünerek çıkıp merhamet dileyene dek
toplar gece gündüz çalışsın.
Nisan 1453.
Padişah II. Mehmet, Konstantinopolis'e eşi benzeri görülmemiş...
...bir top saldırısına başlıyor.
Dünyada ilk kez bu kadar çok top, 69, 70 tane top
bir araya gelmiş.
Bunlar 18. veya 19. yüzyıldan bildiğimiz toplar gibi değil.
Bunlar devasa toplar.
Yüce Tanrım.
Bu devam ederse duvarlar akşamı göremez.
İnançlı olun Lord Loukas.
Kutsal Ruh bizimle olduğu sürece güvende olacağız.
Surlardan bakan İmparator Konstantin,
Mehmet'in 80.000 kişilik ordusu ile karşılaşır.
Osmanlıları şehirden uzak tutma görevi
Cenevizli paralı asker Giovanni Giustiniani'ye düşmüştür.
Giustiniani ve adamları 22 kilometre uzunluğundaki surları savunmalıdır.
İmparator II. Theodosius surları beşinci yüzyılda inşa etmişti.
Gelmiş geçmiş en güçlü surlar arasındadır.
Konstantinopolis'in surları bu şekliyle
1100 yıldır orada.
Bu sıra dışı bir askeri mühendislik eseri.
Duvarlar beş katmanlı. Dışında bir hendek var
ve askerlerin koşarak geçmesi gereken bir açık alan,
bir tür ölüm tarlası var.
Ardından üzerinde burçların bulunduğu bir dış sur,
sonra bir ölüm tarlası daha
ve son olarak da bir iç sur var.
Tüm sistem yaklaşık 60 metre eninde.
Hendeğin dibinden surların tepesine yaklaşık
30 metre yüksekliğinde.
Kimse geçememiş.
Mehmet şehre bakıyor,
ve "Pekâlâ, kimsenin aşamadığı devasa surları var.
Nasıl yıkılırlar? Top lazım.
Bunları yıkacak bir top istiyorum." diyor.
Cepheden taarruza karar veriyor.
Bir meydan okuma gibi görüyor.
Böyle bir adammış.
Karakteri böyleymiş.
Mehmet'in planı şok ve dehşet taktiğinin orta çağ versiyonu.
Devasa surları yoğun bir top ateşiyle yıkıyor.
Mehmet'in topçu saldırısının merkezinde
Şâhi adında sekiz metrelik bir top var.
Kocaman bir top inşa edilmiş, devasa!
Yüzlerce öküzün çektiğini söylüyorlar.
Bunu yapmak için inanılmaz bir metalurji becerisi gerek.
20 santimlik bronz çeperler,
yarım tonluk gülleler.
Bu topu dökmek için Balkan kiliselerindeki çanların
büyük kısmı eritilmiş.
Osmanlılar bu muazzam topa "ayı"
ve küçük toplara "yavru" diyorlardı.
Yavaş ol!
Mehmet'in süper silahına hayat veren kişi
Urban adında, Macaristan'dan gelen bir topçu ustasıydı.
Baba!
-Evet. -Çatlaklar büyüyor.
Bu topların müthiş bir ateş gücü vardı ama üç saatte bir top atabiliyorlardı.
Suratınıza patlama olasılıkları yüksek.
Mesela çok sık ateşlerseniz çatlaklar oluşabilir
ve havaya uçarlar.
Epey ilkel şeyler.
Bundan sonra bir ara vereceğiz, tamam mı?
Devam.
-Hazırız efendim. -Gönder!
Toplar gece gündüz ateş ediyor,
şehri kaosa boğuyor.
Giustiniani hiç tecrübe etmediği bir şeyle,
surları yıkabilecek bir topla karşı karşıyaydı
Giustiniani askerlerine, molozları üst üste yığıp
suru tekrar yapmalarını söyler
ve aslında orijinal surdan daha iyi olur
çünkü gevşek tuğlalar topların darbesini emer...
...ve yıkmak zorlaşır.
Dağılmaları için daha büyük darbe gerekir.
Altı gün kesintisiz bombardımandan sonra
Konstantinopolis'in surları hasar görmüştür ama ayaktadır.
Padişahın topları İmparator'un askerlerini surların ardına sabitlemiştir.
Hücumdan sağ kurtulmak için Osmanlı'yı savunmaya çekecek
bir plan yapmalıdırlar.
Giustiniani ve İtalyan paralı askerleri surların dışında
Mehmet'in birliklerine karşı
bir saldırı planlar.
Giustiniani dışarı çıkıp küçük baskınlar yapardı.
Hem insanları gafil avlamak
hem de karşı tarafın dinlenmesini engellemek içindi.
Hazır mısınız kardeşlerim?
Tanrı uğruna!
Kese uğruna!
Döneceğiniz kadın uğruna!
Giustiniani savunma harbinde uzman.
Bir seçim yapmak zorunda:
"Dış surları mı, iç surları mı savunacağım?"
Sonunda dış surları savunmaya karar veriyor.
Hadi onlara Cenevizli bir piçin kılıçla yapabileceklerini gösterelim!
Dış sur esasen bir intihar saldırısıydı
çünkü topların çarptığı yer orasıydı.
İtalyanlar savaşırken
birine zırh giydirip
etrafını tatar yaylarıyla çevrelerler
ve kıyaslamak gerekirse bunu İkinci Dünya Savaşı'ndaki tanklar
ve tankın arkasına siper alan piyadeler gibi düşünebiliriz.
Durun!
Ateş!
Giustiniani yanında 2000 kişilik büyük bir profesyonel ordu getirmişti
ve bu adamlar profesyonel asker.
Savaş tecrübeleri var.
Condottieri'ye mensuplar.
Yani paralı generaller.
Giustiniani'nin saldırısının vahşeti ve etkinliği
Osmanlıları şaşkına çevirir.
Savaş alanı ölülerle ve ağır yaralılarla doludur.
Cenevizlilere cesaretlerini kanla ödeteceğiz.
Neden geciktik Urban Paşa?
Şahîm neden top atmıyor?
Bir dakika Sultanım.
Sana oyuncak yap diye para vermedim Urban.
Toplarının duvarları yıkacağına söz vermiştin.
Namlu çatlıyor.
Bakır umduğum gibi dayanmıyor.
Birkaç günüm daha olsaydı...
Top derhâl ateşlenecek.
Elimden geleni yapıyorum Paşam.
Şanslıysak belki sabah top atabiliriz.
Urban, eğer şanslıysan bu topu hemen ateşlersin.
-Ama çatlaklar... -Hemen.
Kuşatmanın vakti daralıyor.
Her geçen gün doğu ve batıdaki düşmanlarının
Mehmet'in yorgun ordusuna saldırma ihtimali artıyor.
En büyük tehdit ise Papa'nın Avrupa'dan takviye göndermesi.
Dolu, efendim.
Beni yolda bırakma seni koca, muhteşem piç kurusu.
Hazır mısın Urban?
Evet Sultanım.
Lütfen güvenliğiniz için geri çekilin.
İnançlı ol Urban.
Ateş.
Olamaz!
Mehmet.
Gel, yanıma otur.
Gel.
Sorun ne ana?
Baban seni başkente çağırdı.
Uzun mu kalacağım?
Evet.
Peki ya kuşlarım?
Başkentte başkaları olacak.
Sen benimle geliyor musun?
Yakında görüşürüz.
Gitmek istemiyorum.
Bundan böyle ağlamak yok Mehmet.
Bir padişah asla ağlamaz.
Şimdi git.
-Ama ana... -Git dedim!
Annesi muhtemelen Bizanslıydı.
Kim olduğunu bilmiyoruz. Bu sırrı mezara götürdü.
Ona hep Hatun derdi.
"Kadın" anlamında.
Ama kim olduğunu bilmiyoruz.
EDİRNE OSMANLI'NIN BAŞKENTİ
Mehmet, Padişah babası dışında hiç dostu veya akrabası olmayan yere,
başkente gelir.
Üvey annesi, Sırp prensesi Mara Branković,
Sultan Murat'ın üçüncü karısıdır ama kendi çocuğu yoktur.
Yalnız, genç prensi kendine denk görür.
Mehmet'in babasıyla sorunları vardı.
Mara onu kanatlarının altına almış olabilir.
Ona hep "ana" dermiş.
Görmeyeli epey büyümüşsün.
Beni hatırladın mı?
Padişaha cevap ver.
Ağabeyin Şehzade Ali...
...öldü.
Bu ne demek, biliyor musun?
Oğlum.
Bana bak.
Mehmet çok soğuk bir ortamda büyümüş.
Şimdi gel...
...ve elimi öp.
Hayatta kalıp kalamayacağını bilemiyordu.
En büyükleri Ahmet ondan 12 yaş büyüktü.
O ölmüş, ardından Ali gizemli bir şekilde boğulmuş
ve nihayetinde geriye bir tek Mehmet kalmıştı.
Amasya sancak beyi olarak onun yerini alacaksın.
Orada eğitilecek ve hükümdar olmayı öğreneceksin.
Padişah olmayı.
Artık çocukça şeylere yer yok Şehzade.
Çandarlı Paşa durumunu bana bildirecek.
Mehmet 12 yaşına geldiğinde beş dil bilmektedir
ve Büyük İskender'i örnek almaktadır.
Bir gün Konstantinopolis şehrini fethedeceğini söylemektedir.
Hırslı, genç veliaht küçüklüğünden itibaren
babasının sadrazamıyla anlaşamaz.
Oldukça yaramaz bir çocuktu ve itaat etmediği için dayak yerdi.
Bir daha!
Şehzadeye iyiliği için tevazuyu...
...öğretmeliyiz.
Ne yapıyorsunuz Şehzadem?
Canım ne istiyorsa onu.
Ben bir şehzadeyim.
Yaralar iyileşir.
Ama ders unutulmaz.
Evet Paşam.
Unutulmaz.
Ders unutulmaz.
EDİRNE, 1444 KUŞATMADAN DOKUZ YIL ÖNCE
Daha 13 yaşına gelmeden, babası II. Murat emekli olmaya karar verip
tahtı Mehmet'e bırakır.
Osmanlı İmparatorluğu tarihinin en genç padişahıdır.
Mehmet artık hükümdardır,
Osmanlı Padişahı'dır...
...ve ayrıca
Osmanlı'nın tüm gücü emrindedir.
Anında sorunlar baş gösterir çünkü dönemin veziri
Çandarlı Halil Paşa bu konuda çok gergindir.
Mehmet çok genç olduğu için
her şeylerini kaybedebilirler.
Paşalar.
Neredeydiniz? Daha yapılacak çok iş var.
Hangi konuda Sultanım?
Divan toplantımız.
Babam imparatorluğumuzun temellerini attı.
Ben de sıradaki adımı atacağım.
Konstantinopolis'i alacağım.
Beni duymadınız mı?
İskender ilk fethini 20 yaşında yaptı,
şimdi de sıra bende.
Sultanım, Rumlar kontrol altında
ama doğuda ciddi sıkıntılar var
ve batıda da Hünyadi Yanoş ile Macarlar
ordularını sınıra yığıyorlar.
Başka haçlı seferleri de gelebilir.
Sizi sınamak isteyeceklerdir.
Hepsini ezip geçeceğim.
Yeniçerilere ihtiyacınız var ve onlara henüz hediye takdim etmediniz.
Daha fazla maaş istiyorlar.
Konstantinopolis'te o açgözlü haydutları
beslemek için fazlasıyla altın var.
Belki de son kararı vermeden önce babanıza danışmalıyız.
Hazırlıkları başlatın...
...yoksa başlatacak vezirler bulurum.
GÜNEYBATI ANADOLU
Macarlar yeni bir haçlı seferine çıkıyor gibi.
Yeniçeriler kızgın, Paşam.
Bu sefer neye kızmışlar?
Genç padişaha güvenmiyorlar
ve itiraf etmeliyim ki...
...bazen fevri davranıyor.
Tahta çıkan bütün padişahların
alışması gerekir.
Mehmet daha genç, Halil Paşa.
Zaman alacaktır.
Ben de bu yüzden size güvence vermek istedim.
Vezirler olarak ihtiyatlı bir çözüm bulacağız.
Oğlum bu kadar öngörülemezken nasıl huzur bulacağım?
Dikbaşlı biri.
Ama Allah'ın rızasıyla kılavuzluğum ışığında pervasız planları
durulacaktır.
Plan mı?
Konstantinopolis'le ilgili.
Aşçılar bu geceye ziyafet hazırlasın.
Sultanım.
Ziyaretçiniz var.
Baba?
Geleceğinizi bilmiyordum.
Senden çok şey istedim.
Anlamıyorum.
Gel.
Tahtı...
...geri almaya geldim.
-Hayır, baba. -Sen büyüyene kadar.
Akıllıca kararlar verdim. Söyle ona Paşa!
Haçlılar neredeyse kapımızın önünde Mehmet.
Henüz savaş görmedin.
Hünyadi ve Macarlarla savaşmana izin veremem.
Bunu bana nasıl yaparsınız?
Hazır olunca taht yine senin olacak oğlum.
Hain köpek, bu senin işin! Kelleni uçuracağım senin!
Yeter!
Vezirlerimle böyle konuşamazsın!
Özür dileyeceksin.
Benim sabrımı sınama.
Lütfen, Mehmet.
Paşalar...
...davranışım için özür dilerim.
Çık şimdi.
Kendimizi Mehmet'in yerine koyalım.
Tahta getirilmiş
ve devletin hükümdarı olduğu söylenmiş.
Sonra da
kısacık bir sürenin ardından
artık bu güce sahip olmayacağı söylenmiş.
Babasıyla, o dev kişiyle özdeşleştirdiği birinin,
Çandarlı Halil'in bu gücü ondan alması
büyük bir kin yaratmış olmalı.
Yine senin olacak.
Bana ihanet ettiler.
Hepsi.
Bundan ders almaya bak. Söz veriyorum, tahta geri çıkacaksın.
Sultanım!
Mehmet!
Uyan!
Mehmet'in babasının başarısız Konstantinopolis kuşatması
üç ay sürmüştü.
Her geçen gün zafer kazanma şansının yavaş yavaş kaybolduğunu görmekte.
Şehrin içinde Giustiniani ve adamları surları yeniden inşa ederken
yaralılarını da tedavi etmekteler.
Tut şunu.
Leydi Therma?
Giustiniani Efendi.
Asil bir kadını bu hâlde görmeyi beklemezdim.
Benim de şehrime karşı vazifelerim var.
Bu adamlar bizi korumak için hayatlarını tehlikeye atıyor.
Sizin teselliniz en kötü acıyı bile hafifletir.
Biraz dinlenmelisiniz.
İyi geceler.
Kuşatmaları düşününce
en zorlanan tarafın kuşatılanlar olduğunu varsayarız
ama kuşatma ordusu üzerinde de baskı vardır.
Mehmet'in başka sorunları da vardı çünkü tahta yeni çıkmıştı
ve insanlar onun hakkında ne düşüneceklerini tam bilmiyordu.
O yüzden bu işi hızlıca halletmeliydi.
Bizanslılar'ın direndiği kadar çaresizce istiyordu şehre girmeyi.
Paşalar.
İki haftadır surları zorluyoruz.
Toplarımız Konstantinopolis'in güçlü duvarlarını
enkaza çevirdi ama onları aşamazsak bir anlamı yok.
Artık hamlemizi yapma zamanı.
Sultanım, daha çok erken.
Orduyu göndermeden önce savunmalarını daha da zayıflatmalıyız.
Sabırlı olmanızı tavsiye ederim.
Kuşatmanın başarılı olacağının garantisi yok.
Osmanlılar uzun süren seferleri sevmez.
Hızlı savaşı severler. İçeri girip düşmanı ezmek
ve devam etmek isterler.
Zağanos Paşa.
Adamlar hazır.
Emri vermeniz yeterli.
Adamlara söyle, bu gece dinlensinler
ve savaşa hazır olsunlar.
Yarın şehri alacağız.
Bu fetih seferinde her şeyi gözden çıkarıyor.
Osmanlı ordugâhında 13'üncü kez güneş doğuyor.
Mehmet ve komutanları Roma savunmalarını inceliyor
ve piyade hücumu için son planları yapıyor.
Hücum gecenin karanlığında yapılacak.
II. Mehmet hep kararlı durmuş
ve şehri almak için gerekirse canını feda edeceğini söylemişti.
Mehmet'le ilgili emin olduğumuz tek şey çok inatçı biri olduğu
ve intikamı sevdiği.
İrade sahibi, zeki bir adam.
Bu gece...
...Kızıl Elma'yı alacağız.
Biz gazileriz,
Osman'ın soyuyuz, kutsal savaşçılarız.
Ceddimiz bu surların önünde savaşıp can verdi.
Ve şimdi onların intikamını almak için birleştik!
Söylenene göre müthiş bir hatipmiş.
Komutan olarak Mehmet öncelikle adamlarının dilinden anlıyormuş.
İkincil olarak düşmanı anlıyor
ve ona göre davranıyormuş.
Askerleri bocalayacak olursa
onları cesaretlendirmenin yollarını bulurmuş.
Kâfirlerin ve Rumların zamanı doldu!
Yeni bir çağ geliyor!
Ve bu gece başlıyor!
Artık teslim olabiliriz.
Sultan merhamet gösterir.
Konstantinopolis'in son imparatoru olmamı bekleme.
Ölü bir imparatorun kimseye faydası olmaz.
Yaşarsanız bir grup İtalyan paralı askeriyle değil,
gerçek bir orduyla şehri geri alabiliriz.
Asilzâdeler yanınızda olacak.
Dua edelim, Meryem Ana bize sahip çıksın.
Osmanlılar savaşa başta psikolojik düzeyde olmak üzere
farklı şekillerde hazırlanıyordu.
Kuşatmalarda yıldırma taktikleri uyguluyorlardı.
Cephe hattında ateşler yakarlardı ki
bakınca bir ateş çemberi görünsün.
Ayrıca askerî bandoları vardı.
Ses duvarı oluyordu.
Olağanüstü bir ses duvarı yaratabiliyorlardı.
İtalyan paralı askerleri kendilerinden on kat kalabalık olan
Osmanlı'nın heybeti karşısında sinsi ve stratejik davranmalıdır.
Giustiniani kuşkusuz, savunma sanatında çok yetenekliydi.
Uzmandı, son derece cesurdu ve yorulmak bilmiyordu.
Savunmaya büyük bir özgüven kazandırıyordu.
Onları hendekte karşılayacağız.
Bu bizim ön cephemiz.
Kuşatma savaşındaki en önemli meselelerden biri
epey derin olan hendekten geçmektir
ve kuşatmacılar hendeği doldurmak için çok uğraşırlar.
Duvarlara ulaşmalarına izin veremeyiz.
Yoksa hiç şansımız kalmaz.
Bu gece o hendekten ya çıkacağız, ya orada öleceğiz.
Giustiniani savunan tarafta çok önemli bir karakterdi
ve herkes çevresine toplanmıştı. Kilit adam oydu.
Konstantin ona kritik bölgenin, surun merkezinin kontrolünü
ve savunmayı kurma işini vermişti.
Ateş!
Siper alın!
Osmanlı hücumunun başında Mehmet'in seçkin birlikleri,
yeniçeriler vardı.
Yeniçeriler o dönemde Balkanların en yetkin gücüydü.
Hepsi iyi donanıma sahipti, zırhlıydılar.
Ama taktikleri farklıydı.
Hücum!
Yeniçeriler daha hafif bir zincirli zırh giyer,
hızlı ve keskin hareket ederlerdi.
İtalyanlar daha kalın zırhlar giyer, kalın kılıçlar kullanırlardı.
Yeniçeriler cirit ve ok kullanırdı.
Kuşatmada bunu yapamazsınız. Birkaç darbe almanız gerekir
ve bu Osmanlı savaş vizyonuna uymaz.
İnsandan oluşan bu ölüm ve yıkım dalgasında
yüzlerce Osmanlı askeri öldürülür.
Türkler geliyor ve Giustiniani onları püskürtüyordu.
Roma kaynaklarına inanırsanız tek bir asker kaybetmemişler.
Giustiniani ve Romalı savunmacılar
bir Osmanlı hücumunu daha püskürtmüştür.
Bu yenilgi Mehmet'i kahreder.
Her geçen gün
Konstantinopolis'i ele geçirme ihtimali azalmaktadır.
Mehmet kuşatmaya başladığında üç sebepten hızlı olmalıydı.
Birincisi, on binlerce adamı kaybetmeden şehri almak için
hızlı olması gerekiyordu.
İkincisi, orduda kuşatmayı sürdürmek istemeyen Sadrazam Çandarlı Halil Paşa'nın
başını çektiği bir muhalefet vardı.
Üçüncüsü de kuşatma çok uzun sürerse, batıdan takviye kuvvetler gelecekti.
Antik şehrin surları bir gün daha dayanır
ve Giovanni Giustiniani Longo, Konstantinopolis'in savunmasında
vazgeçilmez tek adam olduğunu kanıtlar.
Sultanım.
Ege adalarından mesaj var.
Oku.
Dardanel'de asker ve malzeme yüklü bir Ceneviz donanmasının
kuzeye, Konstantinopolis'e doğru geldiği görülmüş.
Çık dışarı.
Alt yazı çevirmeni: Elif Günay