28 MEI 1453
WEEK ACHT VAN HET BELEG
Uren voor Mehmet zijn laatste aanval inzet...
...schokt een onheilspellende aanblik beide kanten.
CONSTANTINOPEL HOOFDSTAD VAN HET OOST-ROMEINSE RIJK
Waarom laat God ons in de steek?
Is het ons lot aan hen gevoerd te worden?
De stad is nog niet verloren, heer.
Ja, de Venetiaanse vloot is onderweg.
Als ze er morgen niet zijn, hebben we er niets aan.
Geruchten van de komst van 40 schepen doen al weken de ronde...
...maar het blijft onbekend waar ze precies zijn.
Ik denk dat iedereen hoop bleef hebben tegen beter weten in.
Ik denk dat je wilt hopen dat er redding komt.
'Het Westen kan ons niet vergeten.'
Ze weten dat Venetië beloofd heeft hulp te sturen...
...met hun zeemacht en met soldaten.
De hulpvloot is dus onderweg.
Elke dag gaan ze de muren op in afwachting.
Dag na dag.
Maar hij komt niet.
We kunnen de Turken afweren, keizer.
Dat zweer ik.
Heer Giustiniani?
De muren zullen standhouden, heer.
De Turken hebben bij elke aanval grote verliezen geleden.
U hoeft mij niet te overtuigen, beste Giustiniani.
Mijn geloof is niet van deze stad te scheiden.
Zo hoeft het niet te zijn, keizer.
Ik heb goede vrienden in Galata. Ze hebben aangeboden ons...
...u en uw hof de stad uit te krijgen.
De stad verlaten? Nu?
U hoeft zich niet te schamen. -Wil je vluchten?
Je behaalt geen eer door zelfmoord.
Het is geen zelfmoord als ik je dood.
Heer Loukas...
...zou je je keizer en landgenoten op dit moment in de steek laten?
Ik ben alleen bezorgd om de veiligheid van de keizer.
Als dit het einde betekent van het Romeinse Rijk...
...zal ik het tot mijn dood verdedigen.
Iedereen die van mij en zijn rijk houdt...
...pak je zwaard op en vecht met mij mee.
We gaan geschiedenis schrijven in deze noodlottige uren.
EEN NETFLIX ORIGINAL-SERIE
Elk rijk heeft een begin...
...gevormd door bloed, staal, geluk en veroveringen.
De Romeinse keizer Constantijn XI en de Ottomaanse sultan Mehmet II...
...voeren in 1453 een epische strijd om Constantinopel.
Al 23 legers hebben geprobeerd de legendarische stad te veroveren.
Ze hebben alle gefaald.
Uit de slachtpartij verrijst één heerser als overwinnaar...
...die de loop van de geschiedenis in de 300 jaar erna verandert.
Voor de opkomst van het ene rijk, moet een ander rijk vallen.
De Turken zullen hun aanvallen vooral op de landmuur richten.
De poort van Sint-Romanus zal hun voornaamste doelwit zijn.
Hij is al bijna door hun kanonnen verwoest...
...en ze hebben hun troepen daartegenover verzameld.
We moeten die uit alle macht verdedigen. Daar.
Heer Giustiniani, u krijgt alles wat we hebben.
We hebben alle mannen van strijdbare leeftijd nodig.
De bejaarden en de geestelijken kunnen de zeemuren verdedigen.
Heer Loukas, nu we weten dat de Turken hier komen...
...moet je je kanonnen meteen naar de poort van Sint-Romanus brengen.
Geen sprake van.
Daarmee moet ik de muren langs de Gouden Hoorn verdedigen.
Ze kunnen elk moment aanvallen.
Ze komen niet vanuit de Hoorn.
Dat is te riskant. Ze zullen deze poort aanvallen.
Ik heb al onze kanonnen nodig.
Heer Giustiniani, je vindt vast een manier om ze zonder mijn kanonnen te verslaan.
Jij bent het militaire genie.
Toch?
Het is geen verzoek.
Ik volg geen bevelen op van katholieke piraten.
Ik heb al honderden mannen tijdens dit beleg gedood.
Nog één meer zal me niets doen. -Genoeg.
Dit is het moment niet voor stom gekibbel.
U krijgt uw kanonnen, heer Giustiniani.
Maar hou hier nu mee op.
We handelen dit af als de Turken weg zijn.
Mensen zijn altijd in staat om ruzie te maken...
...zelfs als ze de dood riskeren.
Constantijn moet Giustiniani en Notaras tot de orde roepen...
...en hen wakker schudden: 'We hebben hier een groter probleem.'
Kapitein Tommaso is er met urgent nieuws. -Stuur hem naar binnen.
Drieënhalve week eerder...
...had Constantijn verkenners gestuurd om de Venetiaanse vloot op te sporen.
Hun imminente komst zou de stad kunnen redden.
We zijn tot aan de blokkade gegaan.
We hebben de hele dag over de zee getuurd.
Maar geen schepen gezien.
Dit betekent dat de Venetiaanse vloot nog op zeker een week afstand is.
De Romeinen staan er alleen voor.
Dank u wel, kapitein.
Constantijn kon zich niet overgeven.
Hij kon niet opgeven, want zijn verantwoordelijkheid ging verder...
...dan zijn eigen waardigheid en hoop...
...voor zichzelf en zijn familie.
Hij was de belichaming van iets wat duizend jaar eerder...
...met de stichting van die stad in werking was gezet...
...door zijn naamgenoot, Constantijn de Grote.
Hij had de stad gesticht en naar zichzelf had genoemd.
Tot aan de 15e eeuw...
...was het bijna ononderbroken het centrum geweest...
...van de keizerlijke heerschappij en het christendom.
Te veel voor één man om zomaar op te geven.
Constantijn zegt: 'Dit zijn mijn mensen...
...en zij zijn het waard om voor te sterven. Ik laat ze niet alleen.
Ik zal ze leiden en met hen sterven.'
29 MEI 1453
De dag breekt aan, 29 mei, voor zonsopkomst.
Mehmet besefte dat het nu of nooit was.
Mehmet laat zijn kanonnen intensiever vuren op de verzwakte muren.
Er ligt een Genuees schip klaar voor vertrek uit de Gouden Hoorn.
Neem mee wie je mee kunt nemen en ga naar Chios.
Nee, ik laat je hier niet achter. -Als je om me geeft, ga je.
Het zal me kracht geven als ik weet dat je veilig bent.
Beloof me...
...dat je naar Chios komt.
Ga nu.
Ik denk dat we loonsverhoging verdienen.
We sturen ze naar de hel.
Naar de hel.
Giustiniani en zijn overgebleven mannen...
...stellen zich tussen de muren op bij de poort van Sint-Romanus...
...in wat gauw een slagveld zal worden.
Voor de Genuese huursoldaten en hun leider...
...zijn er maar twee uitwegen.
De overwinning of de dood.
Al 23 legers hebben geprobeerd deze stad te veroveren...
...maar zonder succes.
Mijn eigen vader...
...faalde bij deze muren, net als velen van jullie vaders...
...die aan zijn zijde vochten.
Vanavond zullen we hen wreken.
Allah heeft dit gewild.
De Profeet zei:
'Jullie zullen Constantinopel veroveren.
Wat een geweldige leider zal haar leider zijn.
En wat een geweldig leger zal dat leger zijn.'
Laten we nu ons lot vervullen.
Daarna...
...zullen we met onze handen en geest een nieuw tijdperk vormen.
Allahu Akbar.
De rode appel behoort aan de gelovigen.
Allahu Akbar.
Mehmet weet goed wat hij moet doen en wanneer.
Door te veroveren vergaar je rijkdommen.
Maar hij doet ook een beroep op hun religieuze kant.
'God is met ons en hij zal ons erbij helpen.'
Maar hij gebruikt zichzelf ook.
'Ik ben bij jullie en daarom zullen we winnen.'
Binnen de muren van Constantinopel...
...bereidt de keizer zijn mannen voor.
De slag zal het lot van de stad beslissen.
Mannen.
Jullie weten wat jullie te wachten staat.
Wees niet bang.
We hebben het voorrecht...
...deze stad te verdedigen die door Constantijn de Grote werd opgebouwd.
Wij zijn de beschermers...
...die al 1000 jaar de plaag van de islam buiten Europa houden.
Als het grote rijk van Rome...
...vanavond moet eindigen...
...geef het dan niet makkelijk af.
Scherp jullie zwaarden en staal jullie zielen...
...want we vechten als broeders. Als Romeinen.
Augustus, Justinianus, Constantijn...
Zij zullen toekijken.
Constantijn houdt een geweldige toespraak, net voor de strijd...
...waarin hij zowel de Italianen als de Byzantijnen toespreekt.
Hij herinnert de Byzantijnen eraan wie hun voorouders waren.
De helden van het Romeinse verleden.
En hij herinnert ze er zo aan: 'Wees jullie voorouders waardig.'
Hij was toen echt klaar voor de taak, toen het moment eindelijk aanbrak.
Hij was bereid te sterven voor een zaak waar hij in geloofde.
Luid de alarmklokken.
Stuur de basji-bozoeks.
Volle kracht vooruit.
Aanvallen.
Basji-bozoek betekent letterlijk 'beschadigd hoofd'.
De woeste, onvoorspelbare vrijwilligers vormen Mehmets eerste golf aanvallers.
Voor zonsopkomst vallen ze in golven aan.
Als eerste gaan de soldaten die hij het beste kon missen.
Zij zijn het kanonnenvoer.
Maak je klaar.
Trekken.
Richten.
Los.
Er was een eerste golf van vervangbare soldaten...
...en die aanval duurde een paar uur.
Daarna waren de verdedigers moe...
...terwijl de Ottomanen zich klaarmaakten voor de tweede aanvalsgolf.
Stuur de reguliere soldaten.
De gedisciplineerde, Ottomaanse soldaten zijn heel anders dan de basji-bozoeks.
Ze vormen het meest gevreesde leger in de Balkanlanden.
Het gebruik van huursoldaten of buitenlandse experts...
...wordt vaak vergeten bij het beleg.
Het wordt vaak gezien als een strijd tussen christenen en moslims.
Er waren mannen van beide godsdiensten en vanuit de hele wereld...
...die de partij hielpen die het meeste geld bood.
Richten.
Los.
Richten.
Aanvallen.
Los.
Vuur de kanonnen af.
Giustiniani verandert de kleine kanonnen in geïmproviseerde geweren.
De Ottomanen verliezen veel mensen, maar blijven aanvallen.
Giustiniani en zijn mannen rennen buiten de buitenste wallen...
...de gracht in.
De Turken zijn geen partij voor Giustiniani.
Er is nog hoop.
Mehmet blijft soldaten sturen...
...maar na vier uur vechten komen de verdedigers in het voordeel...
...en lukt het de Ottomanen niet door de muren te breken.
Sultan, we moeten ons terugtrekken. -Onzin.
We verliezen de strijd. -We vallen weer aan.
We hebben alleen de janitsaren nog. -Stuur hen dan.
Als zij falen, hebben we geen leger. -Als ze falen.
Sultan, denk erover na.
Ik zal deze stad innemen.
Dit is waanzin.
Aan de kant, oude man.
De eerste twee golven van Mehmets aanval konden niet door de muren breken.
De legendarische janitsaren...
...zijn de laatste en enige hoop om Constantinopel te veroveren.
Machtige janitsaren.
Jullie beschermen het rijk al 100 jaar zonder angst...
...door tussen jullie sultan en chaos te staan.
Nu vraag ik jullie voor chaos te zorgen.
Laten we de appel pakken.
Aanvallen.
Grijp de sultan.
Sultan.
De kansen keren weer...
...als de janitsaren zich naar de poort van Sint-Romanus begeven.
De janitsaren waren het meest gevreesde onderdeel van het Ottomaanse leger.
Giustiniani is bij zijn mannen.
En daar komen de janitsaren, de best getrainde...
...en meest gedisciplineerde soldaten, die fanatiek trouw zijn.
En ze schreeuwen. Ze hebben kleurrijke uniformen.
De trommels slaan luid.
Het moet angstaanjagend zijn geweest.
De onstuitbare opmars van de janitsaren...
...verzwakt de wanhopige verdediging van Giustiniani en zijn mannen...
Terugtrekken.
...en dwingt hem zich terug te trekken binnen de muren.
Vooruit.
Kom op.
In de stad raken de burgers in paniek...
...nu de janitsaren dichter bij de poort van Sint-Romanus komen.
Terugtrekken.
Laat ze erin en sluit de poort. Nu. -Ja, heer.
Terugtrekken.
Vooruit.
Ze komen eraan.
Sluit de poort.
We hebben nog mannen buiten.
Sluit hem.
De poort is open. Kom op, mannen.
Sluit de poort nu.
Hij moet naar de chirurg. Anders redt hij het niet.
Kruisbogen.
Vooruit, mannen.
Maak de weg vrij.
Waar brengen jullie hem heen? -Hij moet naar de chirurg.
Hij mag niet weg. Dan zullen zijn mannen ook weggaan.
Het spijt me.
Je kunt niet weg, Giustiniani.
De stad zal vallen.
Het heeft geen zin, keizer.
Red uzelf.
Giovanni Giustiniani vocht heel goed. Hij vocht dapper...
...tot hij niet meer vocht.
De laatste dag van het beleg was hij...
Ik moet zeggen dat hij dapper heeft gevochten, maar ervandoor ging...
...omdat hij gewond was en besefte dat alles verloren was.
De stad was verdoemd. Iedereen wist het.
Er zijn allerlei versies over hoe dit gebeurde.
Giustiniani had misschien gewoon...
...geen energie meer. Zijn moreel is aan flarden.
En dit is het moment.
Als ze Giustiniani zien vluchten...
...stort het moreel van de verdedigers in.
We hebben ze.
Voorwaarts.
Terugtrekken.
De commandant is gevlucht.
Terugtrekken.
Na twee maanden bekogeld te zijn door Mehmets kanonnen...
...is het grootste deel van de buitenmuur tot puin gereduceerd.
De verdedigers worden overweldigd...
...als duizenden Ottomaanse soldaten door de openingen binnenkomen.
Goede God.
Onze dierbare stad...
...is verloren.
Ga naar de muren van Marmara zolang het nog kan.
Nee, Majesteit. Er wacht een schip op ons in de haven.
We kunnen nog ontsnappen als we nu gaan.
Ik ga naar God, mijn vriend.
Het is mijn plicht.
Red jezelf.
Denkt u dat ik u zou verlaten? -Ik beveel je weg te gaan.
Vertel de wereld hoe...
...dapper...
...de Romeinen hebben gevochten.
Morior invictus.
Dit is een heel veelzeggend moment.
Sphrantzes zegt tegen de keizer: 'U zou moeten vluchten.'
Hij zegt: 'We hebben schepen. We kunnen wegkomen.'
Constantijn had dat kunnen doen...
...maar hij slaat het aanbod af en zegt: 'Nee.
Dit zijn mijn mensen. Ik laat ze niet alleen sterven.
Ik zal ze leiden en met hen sterven.'
Dat is een opmerkelijke beslissing.
De keizer zag de Turken binnenstromen.
Hij wist dat hij zou sterven.
Hij stond voor gevaren waar wij nooit mee te maken krijgen.
Toch zei hij tegen zijn vijanden: 'Nee.'
En zijn antwoord is een antwoord dat de Spartanen gaven...
...bij de pas van Thermopylae met Leonidas.
'Ik sterf liever op mijn benen dan dat ik leef op mijn knieën.'
En hij stort zich midden in de strijd...
...en wordt nooit meer teruggezien.
Snel.
Vrouwen en kinderen eerst.
Als Giustiniani op mysterieuze wijze was verdwenen...
...in de nacht voor de laatste strijd, zou hij herdacht zijn als een echte held.
De stad is van de Turken.
Als u nu weggaat, komt u nog door de blokkade.
Kom op.
Laten we weggaan.
Helaas sloeg hij na het tonen van zo veel kracht en moed...
...op de vlucht.
Hijs de zeilen.
Om uiteindelijk toch te sterven.
De gevreesde Venetiaanse vloot kwam nooit in Constantinopel aan.
De Venetianen bleven wachten.
Eindelijk stelden ze een armada samen om naar Constantinopel te sturen...
...maar die vertrok te laat.
Hij kwam pas in de Egeïsche Zee na de val van Constantinopel.
Kruistochten waren iets van het verleden.
29 MEI 1453
Op 29 mei 1453...
...rijdt sultan Mehmet II Constantinopel binnen.
Hij is pas 21 en roept zichzelf uit tot 'Kayser-i Rum'...
...de nieuwe 'keizer van Rome'.
Maar de Ottomanen zullen hem voorgoed kennen als 'Fatih'.
'De veroveraar.'
Hij had iets gedaan wat veel mensen...
...al 1700 jaar zonder succes probeerden te doen.
Hij maakte een einde aan het Romeinse Rijk...
...en dat deed hij toen hij pas 21 was.
Na de val van Constantinopel wordt het Istanboel...
...de hoofdstad van het Ottomaanse Rijk.
Mehmet neemt de stad in en gaat rechtstreeks naar de Hagia Sofia.
Het is het grootste gebouw van heel Europa.
Men zegt dat hij door het gebouw liep...
...en boven op de koepels klom om de schoonheid ervan te bewonderen.
Hij beschrijft het als het rijk van de hemel.
Het is niet alleen symbolisch.
Voor hem is het iets mystieks en de vervulling...
...van de traditie van de hadith...
...dat degene die Constantinopel innam, gezegend zou zijn.
Sultan, we hebben de groothertog gevonden.
En de keizer? -Nog niet.
Breng hem hier.
Genoeg.
Gegroet, sultan.
Ik ben Loukas Notaras...
...de groothertog en opperbevelhebber van het leger.
Majesteit, ik kom u mijn diensten aanbieden.
Ter ere van uw overwinning heb ik een geschenk voor u.
Waarom gaf je deze rijkdommen niet aan je keizer toen hij die nodig had?
Heer, ik... -Wat voor schurk ben jij?
Je verbergt dit terwijl vrouwen en kinderen verhongeren.
U begrijpt me verkeerd.
Begrijp ik...
...jou verkeerd?
Alstublieft, mijn bedoelingen zijn goed.
Vraag het uw vizier, Halil Pasha. -Çandarlı Halil?
We werkten samen om het beleg snel te beëindigen...
...in de hoop het bloedvergieten te voorkomen.
Als u hem hier laat komen, kan hij getuigen.
Breng deze halfbloed weg. Hij zal er beter uitzien zonder hoofd.
Nee, alstublieft. Sultan.
Alstublieft, nee.
Nee, heb genade.
Genade.
Gefeliciteerd, sultan.
U hebt een grote overwinning behaald.
Dank je wel...
...mentor.
Wat gaat u met uw nieuwe juweel doen?
Ik ga hier de hoofdstad van mijn rijk opbouwen.
Het nieuwe Rome.
Het zal schitterend zijn.
Ja.
Mentor...
...toen mijn vader terugkwam...
...en me de troon afpakte...
...weet je nog wat je toen zei?
Je zei: 'Als het echt je moment is...
...zul je je rechtmatige plaats op de troon innemen...
...en het verleden vergeten.'
Nu bent u uw eigen baas.
Waarom geloofde je niet in mij? -Ik gaf alles wat ik kon geven...
...zodat u zou slagen.
Nu ga ik vrijwillig in ballingschap.
Niet in ballingschap.
Grootvizier...
...breng Çandarlı Halil bij zijn dierbare vriend, Loukas Notaras.
Heel graag.
Alles wat ik gedaan heb, was om u te dienen.
Denk daaraan wanneer u oud bent.
Als u oud wordt.
Bedankt voor al je lessen, mentor.
Ze zullen me bijblijven.
Iedereen noemt het de val van Constantinopel.
Het was geen val. Er viel niets.
Het was een verovering.
De verovering van Constantinopel...
...kan beschouwd worden als de eerste overwinning van kanonnen op steden.
Het was een grote gebeurtenis...
...die liet zien hoe effectief kanonnen kunnen zijn tegen muren...
...dus het was een verklaring dat de muren achterhaald zijn.
Weinig mensen in de wereldgeschiedenis...
...kunnen zichzelf wereldveroveraars noemen.
Mehmet de Veroveraar...
...heeft in vele opzichten de wereldgeschiedenis veranderd.
Dit grote rijk dat lang zal heersen over...
...een derde van Europa, het grootste deel van Noord-Afrika...
...het hele Midden-Oosten tot aan de Perzische Golf...
...en zelfs tot in delen van Zuidoost-Azië.
Het is de tijd waarin deze staat verandert...
...van een willekeurig vorstendom op de grens tussen 't christendom en de islam...
...in een overheersende wereldmacht die 300 jaar standhoudt.
Mijn zoon, de rode appel is van jou.
Het is de buit van je nieuwe rijk.
En dit...
...is het begin.
Ondertiteld door: Brigitta Broeke