BEST FILM PRZEDSTAWIA
Od młodości obsesyjnie szukałem doskonałości.
Może dlatego, że profesorowie architektury w kółko powtarzali słowo „doskonałość”.
Na początku kariery architekta
miałem obsesję projektowania budynków o idealnych proporcjach.
Ale 20 lat temu...
przeszedłem kryzys, który zmienił moje myślenie o pracy.
Niewygodna prawda jest taka, że to, co nazywamy architekturą,
jest projektowaniem dla najbogatszego jednego procenta populacji.
Jest to nie tylko złe z powodu niesprawiedliwości społecznej,
ale też niezdarne biznesowo.
15 lat temu postanowiliśmy zmienić odbiorców naszych projektów
i pojechaliśmy do Rwandy budować szpitale.
Tam trafiliśmy do kliniki zaprojektowanej tak źle, że matki w niej chorowały.
Paradoks, prawda?
Skoro wiemy, że widok na naturę może radykalnie poprawić zdrowie,
dlaczego nie zaprojektować szpitala, w którym każda rodzina miałaby taki widok?
Projektowanie takich szpitali było przełomem.
Ale to pomoc społeczności w zbudowaniu ich własnymi rękami
okazała się jednym z najbardziej wzbogacających doświadczeń w życiu.
NA MOTYWACH POWIEŚCI AMELIE NOTHOMB
20 lat temu, po poważnym osobistym kryzysie
zrozumiałem, że doskonałość w architekturze to nie tworzenie pięknych budynków.
Wierzę, że wielka architektura może uzdrawiać,
gdy skupi się tylko na tym, co najważniejsze.
Jak mówił Antoine de Saint-Exupery:
„Doskonałość osiąga się nie wtedy, gdy nie można już nic dodać,
ale kiedy nie można już niczego odjąć”.
Dziękuję.
WRÓG DOSKONAŁY
Dziękuję. Jestem taka szczęśliwa.
Jean!
Dla Conchy.
Proszę bardzo.
Dobrze. Przepraszam.
Muszę już zabrać pana Angusa, inaczej spóźni się na lot.
Dziękuję bardzo.
Samochód jest tam.
Dziękuję za przyjazd do Paryża. Wiem, że go nie lubisz.
Jak mam lubić? Nie wiadomo nawet, gdzie jest słońce.
Nadal ją nosisz?
Nie mogę o niej zapomnieć.
Minęło mnóstwo czasu.
Ona odeszła 20 lat temu.
- Może potrzebuję wakacji. - Powtarzasz to od miesięcy.
Za dużo pracujesz. Zacznij spotykać się z ludźmi.
- Muszę jechać. - Dobrej podróży.
Zdążymy?
Trochę się korkuje. Jeśli ruch zelżeje, zdążymy.
Przepraszam.
Przepraszam, że zawracam głowę, ale nikt nie zwraca na mnie uwagi.
- Nie jedziecie przypadkiem na lotnisko? - O ile dotrzemy w tych korkach.
Wstyd mi, ale nie chcę się spóźnić na samolot,
a nigdzie nie ma wolnej taksówki. Zabierze mnie pan?
- Przepraszam, nie chciałam przeszkadzać. - Proszę wsiadać.
Dziękuję!
- Pani nie jedzie. - Proszę się nim nie przejmować.
Dziękuję.
- Przemokłam. - Widzę.
- Jeremiasz Angust? - Byłaś na konferencji?
Nie. Twoje nazwisko jest na książce.
- I adres. Warszawa? - Tak.
Jestem Texel Textor.
Holenderka.
Dziwi cię to, jak się nazywam, czy fakt, że jestem Holenderką?
- To, jak się nazywasz. - Trochę dziwnie.
Owszem. Ale ładnie brzmi.
Jesteś pierwszą osobą, której podoba się moje nazwisko.
Wiedziałeś, że Textor znaczy... Cholera!
- Co się stało? - Moja walizka.
- Miałaś ze sobą tylko tę torbę. - Proszę się zatrzymać!
Dlaczego?
Cholera.
Zostawiłam ją tam, skąd mnie zabrałeś. Mam w niej paszport.
Proszę zawrócić.
- Spóźnimy się. - Proszę zawrócić.
Zostawiłam ją w wejściu, żeby nie zmokła.
- Spóźnisz się na lot? - Raczej tak. Już byłem w niedoczasie.
Wrócę tam pieszo.
- Nie możesz wziąć taksówki? - Godzinę szukałam jakiejś wolnej.
Proszę, niech pan zawróci.
Dzięki.
Chyba jest wściekły.
Właśnie stracił napiwek.
Dziękuję.
Chcesz wiedzieć, dlaczego nazwali mnie Texel?
Moi rodzice lubili wyspę Texel. Leży w Holandii. Znasz ją?
- Słyszałem o niej. - Moje nazwisko, Textor,
pochodzi od łacińskiego „texere”, co oznacza tkać.
Wychodzi coś jak splecione słowa.
Ale ja wolę znaczenie: „Ta, która tka tekst”.
Ciekawe.
Aż wstyd nie być pisarką z takim nazwiskiem.
- Zawsze możesz zacząć pisać. - Tak myślisz?
Dotarliśmy.
Muszę biec. Miło było cię poznać.
Powodzenia!
Jean, miałem problemy w drodze na lotnisko. Spóźniłem się na lot.
Mam przyjechać?
Nie. Wytrzymam dwie godziny bez towarzystwa.
- Dzwoń, gdybyś czegoś potrzebował. - Jasne.
Miłego czasu na lotnisku.
- Witam w saloniku VIP. - Dziękuję.
Dziękuję.
ZOBACZ KOMENTARZE
Angus tylko wyjaśnił to, co mogliśmy przeczytać w jego książkach.
Rozczarowanie.
KOMENTARZ USUNIĘTY
Spóźniliśmy się na loty.
Musimy poczekać.
Jak twoja książka?
Nie czytam książki.
Ja też nie mogę czytać, kiedy wokół kręci się tylu ludzi.
I nienawidzę lotnisk. A ty?
- Przepraszam... - Ponoć można tu spotkać ciekawych ludzi,
- ale wiesz, jakich ludzi się tu spotyka? - Nie.
Jakich?
Kierowników w podróżach służbowych.
A podróż służbowa to zaprzeczenie podróży.
Powinni to nazywać przemieszczaniem komercyjnym.
- Ciekawa koncepcja. - Owszem, ciekawa.
Chociaż ty pewnie też podróżujesz służbowo.
- Niezupełnie. - Na pewno nie jesteś na wakacjach.
Nie mam ochoty na rozmowę.
- Jak niegrzecznie. - Co?
Uważam, że jesteś nieuprzejmy.
Przywiozłem cię tu, przez co spóźniłem się na samolot.
- Ja też się spóźniłam. - I teraz mnie męczysz.
Ile wrogości.
- Kim ty jesteś? - Texel Textor.
- Holenderka. - Czego ode mnie chcesz?
Rozmowy nie są zakazane.
Nie mogę zabronić ci gadać. Ale nie zmusisz mnie do odpowiadania.
W takim razie opowiem ci o sobie.
- Mam wyjść z tego saloniku? - Nie...
Proszę.
- Dlaczego to robisz? - Bo mam ochotę.
- Ja mam ochotę... - Dać mi w twarz.
- Nie chciałem... - Nie musisz. Widzę to.
Ale kary fizyczne są zakazane.
A bicie kobiety jest szczególnie piętnowane.
Masz jakieś ambicje poza męczeniem ludzi?
Nie.
- A ja tak. - Wcale nie.
- Skąd wiesz? - Wyglądasz na biznesmena.
Zarabianie mnóstwa pieniędzy nie jest ambitne.
Nie jestem biznesmenem, tylko architektem.
- Poważnie? - Rozejrzyj się.
To jest moje dzieło.
- Ty to projektowałeś? - Widzisz ten model?
Jesteśmy...
tutaj.
Nie. Tutaj.
Jesteś zadowolony z efektu?
Nie bardzo. Projektowałem to lata temu.
Przez lata doszlifowałem swój styl.
Oryginalny projekt miał niepotrzebne elementy, przestrzenie.
„Doskonałość osiąga się nie wtedy, gdy nie można już nic dodać,
ale kiedy nie można już niczego odjąć”.
- Na pewno nie byłaś na mojej konferencji? - Ja?
Nie.
Uważam, że ten budynek jest niesamowity.
Chodźmy na drinka.
- Nie, dziękuję. Mam mnóstwo pracy. - Proszę.
Wiem, że cię męczyłam. I że przeze mnie przegapiłeś lot.
- Nie musisz. - Nie dobijaj mnie. Koktajl?
Uznam, że ten uśmiech to zgoda.
Mam pytanie. Dlaczego postanowiłaś nękać właśnie mnie?
Inspirujesz mnie.
Wydajesz się taki dostępny.
- Nie jestem dostępny. - Źle mnie zrozumiałeś.
- Wydajesz się ciekawski. - Ciekawski?
Rozpala cię pragnienie poznania mojej tajemnicy.
Wcale nie chcę o tobie słuchać.
Jasne.
Powiedz, zabiłeś kogoś?
- Słucham? - Ja kogoś zabiłam, kiedy byłam mała.
- Zgrywasz się. - Teraz zaciekawiła cię moja historia.
Doskonale.
Zamknij oczy i wyobraź sobie
ze szczegółami historię, którą ci opowiem.
To historia w trzech aktach.
Pierwszy obrzydliwy, drugi straszny, a trzeci kończy się miłością.
Jesteś gotowy?
Jasne.
Miałam jakieś 10 lat.
Mieszkałam na przedmieściach Rotterdamu w malutkim pokoju z matką,
jej mężem i trzema kotami.
Znam to. Wychowałem się w takiej okolicy.
Ciągle słyszałem sąsiadów.
- Cholera, nie! - Coś nie tak?
- Jaki budynek sobie wyobrażasz? - Co za różnica?
Wyobrażasz sobie budynek z własnego dzieciństwa.
- Tak. Typowy komunistyczny blok. - To normalne.
Kiedy słyszymy opowieść, składamy obraz z własnych wspomnień.
- Stajemy się architektami tej historii. - Mądre spostrzeżenie.
Ale twój blok nie był taki, jak to, w czym mieszkałam.
Ja mieszkałam na kampingu, daleko od miasta.
Mówiłam, że pierwszy akt mojej opowieści będzie obrzydliwy.
Kiedy byłam dzieckiem, miałam problem z jedzeniem.
Nie znosiłam konsystencji, smaków. Nikt w mojej rodzinie nie umiał gotować.
Ryba była zepsuta, albo mięso za twarde.
Moja mama ciągle gotowała, a Gruby wszystko zjadał.
Kto?
Tak nazywałam ojczyma, bo ciągle coś jadł i strasznie przy tym hałasował.
To było obrzydliwe. A ja siedziałam tam w milczeniu.
Byłam cichym dzieckiem.
Nasze trzy koty były przybłędami, nierasowymi.
- Wyobrażam sobie ciebie w okularach. - To stereotyp.
- Ale tak, nosiłam okulary. - I ze smutną buzią.
Masz rację.
Kiedy dziecko jest niekochane, jego twarz to wyraża.
Nikt cię nie kochał?
Matka odzywała się do mnie tylko wtedy, gdy kazała mi jeść.
Bardzo się starałam.
Ale nie byłam w stanie niczego przełknąć.
Wtedy Gruby dawał mi w twarz.
- Twoja matka na to nie reagowała? - Nie.
Wymyśliła nową strategię.
Jeśli nie zjadłam wszystkiego, musiałam szykować jedzenie dla kotów.
Wiesz, co lubiły? Oślizgłe kocie żarcie, resztki mięsa.
- Czasem nawet królicze flaki z ryżem. - Lepsze to niż bicie.
Ja wolałam być bita. Musiałam to mieszać własnym rękami,
inaczej głupie koty nie chciały jeść.
- Ta nowa kara coś zdziałała? - Nie.
Pewnego dnia zdarzyło się coś niesamowitego.
Koty miałczały i szalały koło moich stóp.
Nagle nabrałam pełną garść...
i wepchnęłam sobie do ust.
Obrzydliwe.
To było pyszne.
Nigdy nie jadłam niczego tak dobrego. Ale byłam przerażona.
Wiedziałam, że tak naprawdę to nie ja chciałam to jeść.
Jakby jakiś wewnętrzny wróg mnie do tego zmusił.
Wewnętrzny wróg tysiąckroć potężniejszy niż mięczak Bóg.
- Nie wierzę w Boga. - Masz rację.
Nie ma ostatecznego dowodu na istnienie Boga.
Ale dowód na istnienie wewnętrznego wroga jest namacalny.
To on codziennie wchodzi ci w drogę niszcząc wszystko, co ważne.
To on uwydatnia twoją samotność. I samotność twoich przyjaciół.
To on sprawia, że się sobą brzydzisz.
Wiesz co? Od takich przypadków, jak twój są lekarze.
Przepraszam.
Nie chcę ci już zawracać głowy.
Zaczekaj.
Przepraszam.
Jesteś głodny?
- Co? - Nie wiem, jak ty,
ale ja umieram z głodu.
Przegapiłem coś? W twojej historii nie było nic o tym, jak kogoś zabiłaś.
- Dojdę do tego. - Czyli to był tylko wstęp?
- Absolutnie niezbędny. - Oczywiście.
Miałam jakieś... 12 lat.
W mojej klasie była dziewczynka, Feline. Moja jedyna przyjaciółka.
Miła, urocza, zabawna.
Nie była najmądrzejsza w klasie, ale miała niezłe stopnie.
Była świetną baletnicą.
A w mojej szkole to był klucz do popularności.
W mojej szkole był nim sport.
Franek Hoffman był najpopularniejszy. Wszyscy go uwielbiali.
- A ty mu zazdrościłeś. - Nie.
Angust, widzę to po twojej twarzy. Nienawidziłeś go.
Wcale nie.
Był jednym z moich najbliższych kumpli. Graliśmy w drużynie rugby.
- On był kapitanem. - Nie. Cholera!
- Co? - Jaką szkołę sobie wyobrażasz?
Znowu?
Wyobrażasz sobie szkołę z twojego dzieciństwa.
Nasza szkoła była zupełnie inna.
Nosiliśmy mundurki i nawet nie słyszeliśmy o rugby.
Moja szkoła była całkiem inna.
Jak stary pałac.
Na pewno znasz holenderski barok.
Wszyscy uwielbiali Feline.
Kochałam ją, była moją przyjaciółką.
Ale w głębi serca nienawidziłam jej doskonałości.
Byłam słaba, wyglądałam niezdrowo.
Ciągle próbowałam zadowolić ludzi.
Chciałam, żeby uważali mnie za miłą i zabawną,
ale to nie wychodziło. Nie jestem taka, jak ty.
- Nie wszyscy mnie lubią. - Na pewno.
Twój kierowca wkurzył się, kiedy mnie zabrałeś.
- Spójrz na mnie. - O co chodzi?
Nie możesz być taki poprawny politycznie. Wpadniesz przez to w kłopoty.
- Co? - Musisz tak hałasować?
Wybacz. Nie mam twoich manier.
Zaczęłam coraz bardziej nienawidzić Feline.
Ona miała wszystko.
Piękny dom, tony zabawek
i rodzinę, która naprawdę ją kochała.
Ale kiedy u niej byłam, czułam potrzebę zostawienia swojego śladu.
- Nie przestała cię zapraszać? - Nie. Chyba mi współczuła.
Aż w końcu... to zrobiłam.
- Co zrobiłaś? - Teraz zaczyna się straszny akt.
Którejś nocy moja matka i Gruby się kłócili i wyzywali.
Kuliłam się w łóżku, próbując się odciąć od hałasów,
ale w przyczepie się nie da.
Tej nocy miałam inny cel.
Chciałam odebrać Feline doskonałość.
- Znów wewnętrzny wróg? - Właśnie.
Umrzyj!
Następnego dnia do klasy przyszedł nauczyciel...
Co jej się stało?
- To nie była twoja wina. - Oczywiście, że moja!
Była zupełnie zdrowa, a nagle umarła na zawał.
Gdyby tak łatwo można było zabić, na planecie nie zostałoby wielu ludzi.
Jestem pewna, że Feline umarła przeze mnie.
Nie ma nic potężniejszego, niż duch kierowany przeświadczeniem.
Moja nienawiść ją zabiła. Ale potem straciłam tę moc.
Uważasz, że masz super-moce?
Nie drwij ze mnie.
Mówisz mi, że zabiłaś dziewczynkę modląc się o to.
- Czego się spodziewasz? - No dobra.
- Nie jestem wielką kryminalistką. - Doceniam chwile, gdy wraca ci rozum.
Zabiłam w życiu tylko dwie osoby.
Bardzo przeciętna liczba. Powinnaś być ambitniejsza.
Demon poczucia winy mnie powstrzymał.
- Po drugim morderstwie? - Tak.
- Nic ci nie jest? - Jestem zmęczony...
tymi gadkami o demonach i morderstwach.
Mam sporo pracy.
Miłego wieczoru.
Trzymaj się.
Nawzajem.
Osobiste wezwanie dla pana Yoshihito.
Proszę udać się do bramki F42. Samolot do Frankfurtu odlatuje za chwilę.
- Skąd wzięłaś ten nóż? - Jaki nóż?
Jezu, Angust, jak miałabym tu wnieść nóż?
Nie rób tego. Tu są ludzie.
Zdejmę nogę, kiedy ty wyjmiesz słuchawki.
Mam dla ciebie jeszcze jedną historię. Ta będzie najlepsza.
- Kim jesteś? - Jestem Texel.
Texel Textor. Holenderka.
- To wszystko? - Nie. Mam jeszcze jedną historię.
- Okłamałaś mnie. - Dużo gadam, ale nigdy nie kłamię.
Byłaś na konferencji. Wiedziałaś, kim jestem, kiedy wsiadłaś do samochodu.
- Szokujące. - Co takiego?
- Jak ta dziewczyna jest do mnie podobna. - Proszę.
Ma taką samą figurę i identyczne skarpety. To ty.
Przysięgam, że nie znam tej dziewczyny.
- Jean. - Co tam?
Sprawdzisz listę osób, które były na konferencji?
- Czy jest tam niejaka Texel Textor? - Texel z „x”.
Jasne. O co chodzi?
Później ci powiem. Zrób to dla mnie. Czekam.
- Jeśli mnie znajdziesz, będę przerażona. - Na liście nie ma Texel Textor.
Nie?
Poczekaj chwilę.
Wysyłam ci zdjęcie. To ta po prawej.
Ma kręcone blond włosy. Jest po dwudziestce.
To nie ja.
- Była na konferencji. - Wszystko w porządku?
Tak. Oddzwoń.
Teraz rozumiem, dlaczego w kółko powtarzasz swoje nazwisko.
Kłamstwo trzeba powtarzać częściej niż prawdę, żeby w nie uwierzyć.
Wiesz, że niemal w każdym języku jest czasownik określający kłamstwo?
Na określenie prawdy nie ma.
- Być szczerym. - To nie to samo.
Być szczerym to ujawniać ukrytą prawdę.
Kiedy powiem, że jest siódma, nie będę szczery, po prostu powiem prawdę.
Tak, Jean?
Ta dziewczyna to Alice Myers. Tak sądzę.
Alice Myers. Przeliterować?
Nie. Czy na konferencji prosili o dowód tożsamości?
Zazwyczaj tak robią. Coś nie tak?
- Dobrze się czujesz, Jeremy? - Tak.
Nie martw się. Gdybym czegoś potrzebował, zadzwonię. Dziękuję.
Jak się naprawdę nazywasz?
- Texel Textor. Przeliterować? - Już wiem, jak się naprawdę nazywasz.
Powiedz. Chcę poznać imię mojej paryskiej bliźniaczki.
- Już je znasz. - Co za koszmar.
- Pokaż mi swój paszport. - Nie.
To twój problem, że mi nie wierzysz.
Jeśli jesteś Texel Textor, dlaczego nie chcesz mi pokazać paszportu?
Chcesz posłuchać ostatniej historii?
Gdzie byłaś przed wizytą w męskiej toalecie
i po położeniu jedzenia na moim fotelu?
Angust, wybacz, ale...
Myślisz, że cię podrywam?
- A podrywasz? - Co?
Możesz zobaczyć, że nazywam się Texel Textor.
Jestem Holenderką.
I nie podrywam cię.
Chociaż moja ostatnia opowieść... jest o miłości.
Kiedy skończysz opowiadać, rozgryzę, o co tu chodzi.
Może.
Jaka jest twoja żona?
- Już jej nie kochasz? - Kocham. Dlaczego tak mówisz?
Kiedy kogoś kochamy, ciągle o nim opowiadamy.
Czyli ty też nikogo nie kochasz.
Kocham kogoś będącego ponad.
Marnujesz czas zaczepiając obcych, zamiast być z ukochaną osobą?
- Ten ktoś mnie nie kocha. - Uwiedź go.
- Próbowałam. - Spróbuj jeszcze raz.
- To bez sensu. - Tchórz.
Ta osoba nie żyje. Choć żyła, kiedy ją poznałam.
Angust, nie patrz tak na mnie.
Może mężczyzna twoich marzeń nie żyje, ale to nie koniec świata.
- Nie mówiłam, że to mężczyzna. - Kobieta?
- Czy to ma znaczenie? - To był mężczyzna, czy kobieta?
To pytanie jest trochę chore.
Mów dalej.
Wtedy pierwszy raz poczułam, że ktoś mnie pociąga.
Przez lata byłam pochłonięta sobą.
Matka zamieszkała z Rosjaninem.
Gruby został sam, załamany.
Co się stało z trzema kotami?
Zdechły bezpotomnie.
Ja postanowiłam zamieszkać w Paryżu.
Tu poznałam najpiękniejszą osobę we wszechświecie.
- Gdzie w Paryżu? - Lubisz cmentarze?
Pewien grób na cmentarzu Montmartre szczególnie mnie wzrusza.
Jest obok grobowca Aleksandra Dumasa.
Na płycie nagrobnej jest rzeźba postaci leżącej twarzą do ziemi.
Podziwiała ją osoba mająca taką samą twarz.
Wyobraziłeś sobie kobietę, czy mężczyznę?
Nie powiem ci.
Będziesz teraz ze mną pogrywał? Na pewno to była kobieta.
Pewnego dnia odważyłam się odezwać.
Pozowałaś do tej rzeźby?
Jaka była odpowiedź?
Ta osoba mi nie odpowiedziała.
Ale odkąd zobaczyłam tę twarz...
nie otrząsnęłam się z szoku.
Była absolutnie doskonała.
Pierwszy raz cię rozumiem.
Jej spojrzenie mnie poruszyło.
Ty nigdy nie zostałeś odrzucony przez miłość życia.
Jesteś przystojny.
Nie wiesz, jak to jest być spragnionym i nie móc się napić.
Nie dostaniesz wody, bo się komuś nie podobasz.
To brzmi jak tłumaczenie gwałciciela.
Rzeczywiście.
W śledzeniu kogoś jest coś ekscytującego.
Jakby goniło się za pragnieniem.
Powinnaś być pisarką.
Teraz będzie najbardziej poruszająca część.
To nie jest prawda.
Zaciągnęłam ciało do grobowca, z którego ją obserwowałam.
Wsunęłam rękę pod spódnicę i poczułam ciepło skóry,
Chociaż na zewnątrz było zimno.
Była wciąż nieprzytomna?
Tak sądziłam.
Usłyszałam, jak ktoś krzyknął: „Wezwać karetkę”!
Był koniec grudnia. Spadł pierwszy zimowy śnieg.
Byłam dziewicą, ta osoba chyba nie.
Niedobrze mi. Jesteś szalona. Musisz się leczyć.
Mam iść do terapeuty, kiedy istnieją lotniska?
- Dlaczego mi to opowiadasz? - Tylko tyle masz do powiedzenia?
- Wiem też, że ofiara była kobietą. - Trudno było to ukrywać do końca.
Nie rozumiem.
Czujesz się winna, że jadłaś kocią karmę,
ale nie żałujesz czegoś takiego?
Mój czyn był pochlebstwem. Pokazałam, że dla niej mogę złamać prawo.
To odrażające.
Napadłaś pierwszą osobę, która cię pociągała.
A kiedy masz ochotę z kimś pogadać, narzucasz się.
Nie odczuwasz empatii. Typowe dla ludzi, których w dzieciństwie nie kochano.
Widzisz.
Po co iść do terapeuty, skoro mam ciebie?
- To wie każdy. - Rodzice mnie nie kochali.
Porzucili mnie. Z kochaną osobą się tak nie postępuje.
Powinienem ci współczuć, ale nie umiem.
Przez lata nikogo nie dotykałam i nie kochałam.
Taka całkowita abstynencja jest romantyczna.
Jesteś wyjątkowo mało romantyczna.
Dokończyć moją opowieść?
- Jest coś jeszcze? - Dopiero zaczęłam.
Przeszukiwałam ulice Paryża.
Ulica po ulicy. Kafejka po kafejce.
Restauracje, bary, kluby nocne, piekarnie.
Wszystko.
Myślisz: „Skąd ta obsesja na punkcie tej kobiety?
W końcu znalazłabyś kogoś innego”.
Ja też tak pomyślałam.
Kretynka.
Aż pewnego dnia, dwa lata później...
Prawie zrezygnowałam z poszukiwań.
Siedziałam i jadłam ulubionego hot-doga.
Kto by ją rozpoznał wśród czterech milionów innych kobiet?
Czas tylko dodał jej urody.
Słucham?
Przepraszam. Czy my się już gdzieś nie spotkałyśmy?
Nie sądzę.
- Jak mogła cię nie rozpoznać? - Nie wiem.
Miałam dłuższe włosy. Nosiłam okulary.
Może nie widziała mnie w świetle dziennym.
Na pewno mnie nie pamiętasz?
Przepraszam, nie mam pamięci.
Pewnie znamy się przez mojego męża. Czasem wychodzimy z jego znajomymi.
Nazywam się Texel Textor.
Jestem Holenderką.
Chyba pamiętam.
To było w Amsterdamie.
Pomyliła mnie z partnerką Berga.
To był kolega jej męża. Spotkali się kiedyś w Amsterdamie.
- Mieszkacie tu razem? - Tak.
Świetnie.
Może wpadniecie kiedyś na kawę?
Jasne.
- Może jutro? - Jutro?
Dobrze.
Miło będzie znów zobaczyć Berga.
Może być o piątej?
Doskonale.
Adres to Rue de Rome 11. Trzecie piętro, drzwi po prawej. O piątej.
Rue de Rome 11, trzecie piętro, drzwi po prawej, piąta.
Już pamiętam.
Do zobaczenia jutro. Przyjdziemy.
Pa.
Wyciągnęłam z szafy strój, który miałam specjalnie na tę okazję.
Już prawie go wyrzuciłam.
Kto by pomyślał, że po dwóch latach znów spotkam moją miłość?
Już idę. Kto tam?
Texel.
- Kto? - Texel Textor. Wczoraj mnie zaprosiłaś.
Oczywiście.
Cześć.
A gdzie Berg?
Zatrzymali go w biurze.
Ma wpaść nieco później.
Takie jest życie z biznesmenem.
Wiem coś o tym.
Wejdź.
Miała bardzo staroświeckie mieszkanie. Burżuazyjne.
Projektant musiał być bardzo drobiazgowy.
Twój mąż jest w domu?
Nie. Pracuje popołudniami.
Jesteśmy same.
- Słodzi pani, panno Textor? - Nie.
Mów do mnie Texel.
- To imię na cześć wyspy Texel? - Tak.
Znała wyspę Texel.
Powiedziałam jej, że chętnie ją oprowadzę, kiedy tam razem pojedziemy.
Czym ty się zajmujesz?
Maluję.
Robię biżuterię.
Nienawidzę takich pogaduszek. Wolę przechodzić do rzeczy.
Podoba ci się w Paryżu?
Coraz bardziej.
Powiedziała, że w Paryżu ma syndrom sztokholmski.
Mieszkam tu od siedmiu lat.
I oszukuję się, że lubię to miejsce.
Ale wiem, że to kłamstwo.
To jak syndrom sztokholmski.
W Paryżu, a jednak syndrom sztokholmski.
Syndrom sztokholmski w Paryżu.
Syndrom sztokholmski.
Ulżyło mi, że mnie jednak nie zapomniałaś.
Czego chcesz?
Przyszłam tu z miłości. Cały czas cię szukałam.
Wyjdź z mojego mieszkania.
Nie kochałam...
ani nie dotykałam nikogo przez te lata.
- Mogę cię przytulić? - Wynoś się!
Odrzuciła mnie.
Zdałam sobie sprawę, że ona chce zemsty.
Nie zrobię ci krzywdy.
Powiedz, jak się nazywasz. Potem możesz mnie zabić.
- Wynoś się! - Jeśli mnie zabijesz, zniknę na zawsze.
Wariatka.
- Sama się zabij, jeśli chcesz. - Nie chcę umierać.
Ty musisz mnie zabić. Ta historia musi mieć zakończenie.
- Mam gdzieś, czego chcesz! - Niemiła odpowiedź.
Może pomogę ci mnie zabić? Zrobię to.
Dalej.
Zrób to!
Umarła, zanim spytałam ją o imię.
Przepraszam.
Myślałam, że kobieta moich marzeń będzie miała jakieś tuzinkowe imię.
Jakaś Cindy, Raymonde czy Monique.
Ale miała piękne imię.
Isabelle.
Ot tak, nawet o tym nie myśląc,
popełniłam zbrodnię doskonałą.
Nikt nie widział, jak wchodzę.
I chyba nie zostawiłam odcisków,
bo nadal...
jestem wolna.
- Kto ci o tym powiedział? - Co masz na myśli?
Wybacz, Angust. Jeszcze nie skończyliśmy.
Na czym polega ta gra?
- Myślisz, że to gra? - Co wiesz o zniknięciu Isabelle?
Znasz Isabelle. A to ci zbieg okoliczności.
- Przestań ze mną pogrywać! - Masz rację.
Nasze spotkanie to nie przypadek. To fakt.
Przestań ze mną pogrywać, albo rozwalę ci twarz.
- Mów, co wiesz. - Chcesz się bratać z wrogiem?
Nie jesteś wrogiem.
Zamierzam bronić swojego prawa do bycia wrogiem.
- Czego tak naprawdę chcesz? - Wciąż nie wiesz?
Powiedz mi.
Chcę umrzeć.
Osobiste wezwanie dla pana Jeremiasza Angusta.
Proszę udać się do bramki.
Ktoś, kto zna moją historię, powiedział, że się zabiję, jeśli mi to opowiesz.
- To zbyt skomplikowane. - Mów, bo nie wiem, co zrobię.
Właśnie. Czas coś zrobić.
Przyznałam się do zabicia twoje żony. Co z tym zrobisz?
Możesz się sama zabić, ale daj mi spokój!
Zniknięcie Isabelle było najgorszą rzeczą w moim życiu!
W moim też!
Chcesz, żebym cię zabił? Tutaj?
Ponowne wezwanie dla pana Angusta.
Pański samolot do Warszawy zaraz odleci.
Przepraszam.
Musisz mi pomóc to rozwikłać, albo wezwę policję.
Wezwij. Moje słowo przeciw twojemu.
Chcę zrozumieć, dlaczego mnie tak torturujesz?
Powiedziałam ci prawdę.
Próbujesz sam siebie przekonać, że to nie byłam ja. Że nie musisz mnie zabić.
Nieznajoma poprosiła, żebym podwiózł ją na lotnisko.
Potem po wersji obrzydliwych wyznań ta nastolatka nagle mówi mi,
że lata temu zabiła moją żonę. Każdy mi przyzna, że to kłamstwa.
- Nie jestem nastolatką. - Dosyć!
- Moja żona zaginęła 20 lat temu. - Co z tego?
Byłaś dzieckiem.
Osobiste wezwanie dla pani Texel Textor.
Pani samolot do Warszawy zaraz odleci.
W samolocie też możesz mnie zabić.
- Co? - Lecimy tym samym lotem.
Ostatnie wezwanie dla pana Jeremiasza Angusta i pani Texel Textor.
Bramka F-28 zostanie zamknięta.
Przepraszam. Dobry wieczór.
Dobry wieczór.
Dobry wieczór panie i panowie, mówi kapitan.
Witam na pokładzie lotu z lotniska Charlesa de Gaulle’a do Warszawy.
Wzniesiemy się na wysokość 33 tysięcy stóp.
Lot potrwa około 2 godzin...
Mogę panu w czymś pomóc?
Muszę wysiąść.
Proszę usiąść!
Muszę wysiąść.
Nie mogę lecieć.
Rozpoczęliśmy procedurę startu.
- Muszę wysiąść. - Nie może pan.
W czym problem?
Proszę zabrać ręce! Nie musi mnie pan dotykać!
Otwórzcie drzwi!
Czy moja żona nie żyje?
Zainteresowały cię moje historie?
To nie twoje historie, tylko moje.
Nasze.
- Może teraz ty opowiedz mi historię? - Powiedz mi, gdzie jest Isabelle?
Coś za coś.
Opowiedz mi swoją historię, a ja opowiem moją.
Co ci się stało?
Musiał być luty.
Przenieśliśmy się do nowego mieszkania.
Byliśmy małżeństwem od czterech lat i chcieliśmy powiększyć rodzinę.
- To wszystko? - Ostatnie.
Isabelle od tygodni była jakaś nieobecna.
Smakujesz jak pizza.
Rozpakowujmy dalej.
Martwiłem się.
Dawniej świetnie się bawiliśmy,
ale te dni minęły.
Odsuwała się ode mnie.
Co mam zrobić?
Nie musisz nic robić. Daj mi trochę przestrzeni.
- Daję ci przestrzeń. - Proszę...
- Jesteś oziębła. - Wcale nie!
- Nie mów tak, to nie fair! - Masz kogoś innego!
Nie! Skąd ten...
Tak, uciekaj! Jesteś tchórzem!
Nie pierwszy raz się pokłóciliśmy, ale tym razem było jakoś inaczej.
Wróciłem do pracy.
Starałem się skupić na projekcie rozbudowy lotniska.
Może powinniśmy zmienić wielkość okien?
Jak myślisz?
Jeremy?
Idę.
Kto to?
To ja, Isabelle.
Przyniosłem ci kwiaty.
Jak się masz?
Napijesz się czegoś?
Stało się jasne, że ukochana zamierza cię opuścić.
Isabelle chciała porzucić twoją doskonałość?
Moją doskonałość?
Nie mogłeś się zmusić, żeby spytać ją o bilet.
Bałeś się przegrać bitwę.
Isabelle.
Kocham cię.
Proszę...
Jeremy. Nie możesz tak robić.
Przestań.
Wybacz.
Odrzuciła cię.
Wtedy ostatni raz ją widziałem.
Nie odzywała się do mnie kilka dni.
Wróciłem do naszego mieszkania.
Isabelle!
Miałem nadzieję, że wróciła do domu po podróży do Holandii.
Musiałem ją przeprosić.
Ale nie wróciła.
Biedaczka.
Powiedz mi, co wiesz.
Jesteś moją córką?
Tak myślisz?
- Ty mi powiedz. - W pewnym sensie...
jestem twoją córką.
Od początku ci mówiłam, że jestem Holenderką.
Zawsze chciałeś wierzyć, że urodziłam się w Holandii.
- Przez ciebie oszaleję. - Ty przeze mnie oszalejesz?
Przepraszam. Nie muszę ci w tym pomagać.
Czego chcesz?
- Mów ciszej. - Dlaczego?
Bo wciąż jesteś w samolocie.
Angust, rozchmurz się.
Tutaj jestem!
Czuję się całkiem...
dobrze.
- Poproś stewardessę o kawę. - Dobrze.
Przepraszam. Poproszę kawę.
Głośniej!
Przepraszam! Proszę o kawę!
Głośniej.
Proszę pani, chciałabym kawę!
Głośniej.
Daj mi kawę!!
- Po co opowiadałaś mi te historie? - Bo, jak ty...
Mam doskonale rozwinięte poczucie estetyki.
Chciałam opowiedzieć twoją historię od początku. Zaczęło się, kiedy zapragnąłeś,
żeby Franek Hoffman, najbardziej popularny chłopiec w szkole, zniknął.
A twoje straszne dzieciństwo?
Myślisz, że byłoby takie, gdybym się urodziła.
Dlaczego wyobrażałbym sobie ciebie jako potwora?
Bo byłabym twoją nieodrodną córką.
Odziedziczyłabym twoje grzechy i twoją brutalność.
Nieprawda.
Nie pamiętasz, jak spotkałeś Isabelle na cmentarzu?
Marzyłeś, żeby ją zgwałcić. Ciągle masz to tutaj.
Czego ode mnie chcesz?
Jeremy!
Ona cię nie kochała.
- Zaczekaj! - Nie możemy tego tak skończyć.
Co robisz z tym nożem?
- Nie rób tego. - Nie zgodzę się na to.
Kochanie.
Obudź się.
Nie leń się.
Powtarzaj za mną.
Zabiłem to, co najbardziej kochałem.
Pozbawiłem moją córkę najcudowniejszej matki!
Odejdź!
Zniknij.
Kiedy ją zabiłeś, pojechałeś na plac budowy.
Zabrałeś ze sobą ciało Isabelle.
Popełniłeś zbrodnię doskonałą.
Nikt nie znalazł ciała.
Lotniska nikt nie przeszukał.
Nie zabiłem Isabelle. Kochałem ją do szaleństwa.
- Kto przez ciebie przemawia? - Ty.
Zrób to szybko.
Kocham cię, Jeremy.
Jak mówił Antoine de Saint-Exupery:
„Doskonałość osiąga się nie wtedy, gdy nie można już nic dodać,
ale kiedy nie można już niczego odjąć”.
WYSTĄPILI
TEKST POLSKI: KAROLINA JASZCZUK