NETFLIX-EK AURKEZTEN DU
BIGARREN MUNDU GERRA HASI ZENEAN, NORVEGIA NEUTRAL AGERTU ZEN.
SUEDIAK PRODUZITZEN ZUEN ALEMANIAR ARMA-INDUSTRIAKO BURDIN MEAREN % 85A.
MEAK TRENEZ IGAROTZEN ZUEN MUGA, ETA NARVIK-EN ONTZIRATZEN ZUTEN.
BRITAINA HANDIAREN LEHENTASUNA MEA GELDITZEA ZEN.
APIRILAK 6, 1940. BRITAINIARRAK NORVEGIAN ZEBILTZATEN MINERALAK ERAUZTEN.
BRITAINIARRAK ETA NAZIAK MEA KARGATZEN DABILTZA NORVEGIAN
BURDIN MEA LORTZEKO GUDUA EGUN FRENETIKOAK NARVIKEKO PORTUAN
NORVEGIAR TROPA BAT BIDALI ZUTEN NARVIKERA, NEUTRALTASUNA BERMATZEKO.
SOLDADUEK EZ ZEKITEN EUREN NEUTRALTASUNA JADA EZ ZELA INDARREAN.
Usaintzen duzu?
Bai, nabaritu dut!
- Zer nabaritu? - Usaina.
Ur gazia?
Zerbait gehiago dago.
Ez duzu usaintzen?
Ba ez.
Orduan ez zara hemengoa.
Mea da. Burdin mea.
Diruaren usaina.
Soldaduak, entzun!
Baimen denak indargabetu ditugu.
Kapitaina?
Semearen urtebetetzea da.
Denok goaz kanpalekura.
Kabo, itzuli gauerdia baino lehen.
Milesker, maior.
Tori.
Nola lortu duzu?
- Ez naiz zure astoa. - Agintzea nahi?
Eskumuinak Bjorg-i.
Bjorgi?
Zuk badakizu nor zaren?
Banoa!
Gure meak…
gainerakoek baino burdin gehiago dauka.
Horrexegatik
mundu osoan gura dute.
Gaur, burdin-portu berrirako planak aurkezten ditugunean,
ikusiko duzue badagoela tokia
zuentzat. Den-denentzat.
Agintzen dizuet.
Gauza batek batzen ditu
Britainiako eta Alemaniako industriak hemen, gure Narvik txikian.
Gure portua
baketsua eta segurua izateak
onura handia dakarkizue denoi.
Portua segurua izateak.
- Pozten gaitu horrek. - Eta--
Baina tamalez, jakinarazi didate
hainbat ontzi,
alemaniarrak eta britainiarrak,
hondoratu egin dituztela
- …portua laga ostean. - Barkatu.
Denoi egiten digu kalte horrek.
Bi aldeetako
aginpideen ordezkariak etorri zaizkigunez,
eskatuko dizuet zeuen gobernuekin hitz egiteko. Itun bat lortuko dugu.
Nazio guztietako ontziak aske nabigatuko direla
bermatuko duen
- ituna. - Gobernuekin mintzatu
ontzien segurtasuna bermatzeko.
Mea osorik irits dadin helbururaino.
Tira… Alkateak kargu zeharo garrantzitsutzat jo nau.
Wussow kontsula.
- Topa! - Basoa beteko dizut.
Narvik!
Ross kontsula.
Topa!
Narviken izenean!
- Eskumuinak Hansen-en partez. - Ba eskumuinak nire partez ere bai.
Bukatu duzu, ezta?
Laster. Gaur ekarri gaituzte herrira.
- Esan dizuete zergatia? - Bai.
Zugandik hurbilago egoteko, jakina.
Kaixo! Zerbitzatzen jarraitu behar dugu.
Bai.
Norbait zu ikusteaz poztuko da.
Bai? Nor?
Kanpoan, zure aitarekin.
- Ingrid? - Bai?
- Gauerdirako itzultzekoa naiz. - Ez joan lana bukatu aurretik.
Presatu ba.
Prest?
Beste bat.
Hara nor datorren.
Aitatxo!
Hepa!
Iepa! Aizu…
- Bost urtekoa lain pisatzen duzu. - Sei ditut.
- Sei? - Bai ba.
Orduan hau zuretzat da.
Lokomotor bat!
Lokomotor bat.
Zer moduz zaude?
Ondo.
Ea ba.
- Polita da? - Bai.
Te gehiago, kontsul?
Ez, milesker.
Alemaniako kontsulak zeozer komentatu al dizu
zure alkatearen diskurtsoari buruz?
- Niri? - Bai.
Ez. Itzultzeko eskatu dit,
besterik gabe.
Ez ditut bere eskakizun guztiak onartu behar.
Hori ez da alemanak kudeatzeko erarik onena.
Gonbidatu denak berdin kudeatzen ditugu, Ross jauna.
- Jakina. - Hala da.
Gunnas itzuli da, ezta?
Gaurko baino ez. Horregatik eskatu nahi dizut…
Londreseko iturriek Reuters-i jakinarazi diote
Norvegiar itsasoko orea ordubetean erauzi dutela.
Dirudienez, beste alderdirik ez da nahasi.
Eskerrak ingelesei.
Hiru ontzi alemaniar torpedoz jo ei dituzte
Norvegiako kostan arratsaldez eta gauez.
Bi alderdi etsaiek…
Hitler hori norbaitek gelditu behar du.
Hori da dena.
Guztia eraiki nahi izan du. Ez nuen bidali nahi…
- Bai. - Hepa.
Ole hartu, eta ohera noa.
Eskerrik asko.
- Gabon. - Gabon.
Gabon.
Bide batez, Ingrid-i esan bezala, pozik prestatuko dizuet litera bat.
Gabon, aita.
Gabon.
Ordu erdi barru
- joan behar naiz. - Badakit.
Badakit. Badugu astirik.
Bera ari da literei buruz.
Gunnar?
- Entzun duzu? - Ez.
Ez. Gorriak ikusiko ditut, jakizu. Duela lau ordu nintzen bertan egotekoa.
Leporatu niri errua.
- Noiz zatoz? - Gaur gauean.
Atxilotzen ez banaute.
Maite zaitut.
Zaindu zeure burua.
Koronela, jauna.
Zergatik ez zaude armatuta?
Zera…
Baimena eman didate.
Honekin defendatuko dut herria?
Ontziak
hondoratu dizkigute.
Marineak portu osoan daude sakabanatuta.
Gerraontzi alemanek Oslofjord-eko gotorlekua igaro dute,
eta bertako bateriei aurre egin ostean,
aurrera egin dute.
Gerraontziak, gotorlekuan borrokatu artean,
Berge-n ere sartu dira. Okupatuta dago orain.
Ontzi bat Narviken sartu da,
seguruenik norvegiar ontziekin gudukatu ostean.
Tropa txiki bat lehorreratu dute.
Ez dago xehetasun gehiagorik.
Ontzi bat hondoratu dute zinez?
- Magne, eta nire ekipamendua? - Zer?
Non dut ekipamendua?
Kanpalekuan.
Posizioan, zure aginduaren zain.
Erretiratu!
Tiro egingo dugu bestela!
Ez da halakorik gertatuko!
- Zer? - Zurekin nator.
Ez! Bakarrik egingo dut.
Arteztu ba.
Hildako andana.
Beharrezkoa al zen?
Abisatu diegu ontziei.
Ez dute amore eman nahi izan.
Norvegiako herri denak ditugu kontrolpean.
Ez duzue aukerarik.
Itun bat…
onartu zenutelakoan nengoen. Txarto ulertu nuen?
Laga niri.
Ezin dut sinetsi.
Atzera!
Koronela, urratze argia da…
Ez dut herria zeharo suntsi dezaten utziko.
Ez gara borrokatuko ala?
Dena har dezaten utziko diegu?
Eta orain nora goaz?
Ea, hemen ezkerretara, mutilak.
Ez goaz kanpalekura?
Ezta pentsatu ere, ez horixe.
Nola ezetz?
Zer ari da gertatzen?
Ni etxera noa.
- Zer zabiltzate? - Gerrako presoei zera egiten diete:
tiro.
Magne!
Zer zabiltza?
Soldadua zara, ostia.
Barkatu?
Zera, sarrera nagusia… erabili behar duzu.
Jada ezin dut erabili. Barkatu.
Zer da?
Mesedez, andrea… premiazkoa da.
Hil ala biziko kontua.
- Zatoz. - Eskerrik asko.
Hori ere bai! Jarri besteekin!
Behera!
Harrera-lekura!
Mugi ba!
- Alde! - Tira ba, azkar!
Hemendik.
Behera!
- Eman ingelesaren giltzak! - Tira ba, azkar!!
Behera! Harrera-lekura!
Itxaron! Emakumea behar dut itzultzaile.
Tofte andrea, lagunduko diguzu?
Zera behar dugu, 503 gelako giltza.
- Rossen giltza nahi dute. - Bezeroen giltzak pribatuak dira.
Gelek giltza bakarra dute.
Bai, baina badago denak irekitzen dituen giltza orokorra.
Giltza! Atoan!
Ez, ez. Lagun gaituzue.
Norvegia ingelesengandik babestu nahi dugu. Kontuz armarekin.
Ulertzen dut.
Zinez? Ongi.
Baina senarra soldadua dut.
Portuan da?
Ez.
Norvegiako armada errenditu egin da.
Seguru dago beraz.
Milesker.
Walter, zatoz nirekin.
Tira, gela guztietarako sarbidea nahi dugu.
Gela denak gura ditu.
Eta bezeroak zer?
Kanporatutako bezeroek ordaina jasoko dute, jakina.
Bat…
Bi…
Nahikoa izango da oraingoz.
Eta zuri soldata igoko dizugu.
Ez. Ez, eskerrik asko.
- Ez da beharrezkoa. - Bai ba.
Lankidetza ulertzen duen
eta alemanez dakien norbait behar dut.
Barkatu.
Zoaz Bjorg-i sukaldean laguntzera. Gosalordua da.
Zerbait egin dut txarto?
Ez. Giltzak hartu behar zituzten nahi eta nahi ez.
Ezin dugu liskarra kontrolatu.
Gure lana hotelean da.
Geldi! Geldi hor!
Eutsi martxari.
Zer da, soldadu?
Ezin duzue herritik alde egin.
Zergatik?
Barrakoietara itzuli behar duzue.
Ezin zarete hemendik ibili.
Ba bai.
Hemendik gabiltza.
Igaroko dira?
Prest nago. Sua?
Aurrera begiradak.
Zer egingo dugu?
Alemanak atzean dira.
Ireki atea behingoan!
Irekitzeko ba!
Kaixo?
Ireki atea atoan!
Barruan zaudete!
Hortxe. Ez duzue entzun ala?
Mugi!
- Egun on. - Egun on.
Jarrai iezadazue, mesedez. Kafea prest dago.
Esnea ala azukrea?
Esnea, mesedez.
Nik ere bai.
- Soldaduak! - Goazen.
Bil gaitezen…
Hemendik.
Itxaron.
Laguntza behar dugu, Tofte andrea.
Hurbil bizi zara, ez da hala?
Zera…
Ez nekien zer esan.
Patioaren bestaldean, bai.
Topatuko zaituzte bertan.
Ezin gara beste inora joan, ordea.
Ezin naiz nahasi.
Ume bat dut.
Atea ixten badiguzu,
hil egingo gaituzte agian.
Ba al dago beste tokirik, Tofte andrea?
Zurekin loturarik gabekoa.
Ehiza-borda, adibidez?
- Mendikoa? - Bai.
- Bjorgek eramango zaituzte. - Eskerrik asko.
Gure tropak laster iritsiko dira.
Diskretuki jokatuko duzulakoan gaude, andrea.
Fidatu gutaz.
Joan behar dugu.
Hartuko ditut botak?
Hartu, bai.
- Entzun duzu zer gertatu den? - Eta Gunnar?
Joana da jada.
Ez.
Norvegiar soldaduak Narviken dira. Errenditu egin dira.
Konpainia bat da trenbidean.
Gunnar haiekin dago?
Errenditu dela uste duzu ala?
Ez zinen kanpalekura itzuli?
Trenarekin zebilen lanpetuta.
Ferrya itxita dago. Itzuli etxera.
Hemen gaude geldirik, leloen pare.
Norvegiarra ote?
Aitonak esan dit
alemanek hondoratutako ontzi norvegiarretakoak direla.
Zer da?
Zibilak ezin dira ferryra igo.
Ezin zarete joan.
Alemanek uste dute herria itxi dezaketela. Aho bete hortz geratuko dira.
Ole.
Zatoz.
Ez begiratu.
Gehiago ala?
Tofte kaboa. Maiorrak hots egin dizu.
Ziegara zuzenean.
- Nonbaiten egongo da idatzita. - Bai.
Orri bat faltako zaigu.
Tofte kaboa, jauna.
Bai.
Ofoten-eko trenbidean lan egin duzu?
Bai, hala da.
- Neutraltasun lanetatik kanpo. - Jada ez gara neutralak.
Planoaren arabera, bertan dinamita dago. Non zehazki?
Ez dakit, jauna.
Zubi lehergarria da.
Bertan dinamita egongo da.
Tofte! Zuretzako deia.
Tofte.
Aita?
Hitz egin dezakegu?
Hitz egin dezaket.
Non zaude?
Badakizu ea Nordal zubian dinamitarik dagoen?
Gordekinak daude
Suediara begira dagoen tunelean.
Alde honetako tunelean?
Bai. Ganbera hirugarren zutabean dago.
Zera beharko duzu…
hiruzpalau tutu ganberako.
Badakit, aita.
Gunnar, aditu.
Burdinbidean Ole eta Ingrid
dauzkan trena dago…
Lehergailuetan aditua zara?
Bai, maior.
Bildu taldea, jarri dinamita eta leher ezazue.
- Ez diogu trenari pasatzen utziko? - Badakizu zergatik lehertuko dugun zubia?
Burdin mea Narvikera hel ez dadin, jauna.
Alemanak etorri dira
mea altzairu blindatua zertzeko behar dutelako.
- Ulertzen dut. - Bai.
Ezin diegu mendi-tropa alemanei trenera igotzen laga.
LEHERGAIAK ARRISKUA
Ondo.
Nahikoa ote?
Den-dena da, maior.
Mugimendua tunelean!
Posizioak! Leher ezazue atoan.
Estal gaitezen.
Ganbera hirugarren zutabean da, azpian!
Nik agindutakoan, sua!
Zibilak dira.
Bai.
Zibilak dira.
Ez tiro egin!
Aitatxo!
Geldi hor, Grethe!
Igaro dezatela zubia. Hona, azkar!
Alde zubitik! Tira ba!
Bizkor!
- Ole! - Aitatxo!
Goazen zubitik. Eztanda egingo du.
Eta trena?
Alemanek gelditu dute
Hundalen-en.
Non dira orain?
Ez dakit. Geltokian geratu dira alde egin dugunean.
Tunelera.
Sartu tunelean.
Jarraitu trenbideari.
Tunela pasata, Suedia da ia.
Eta zu zer?
Kabo! Lehertu behar dugu.
- Bai, maior. - Di-da!
Korri, Ole!
Oraintxe noa.
- Zinez? - Bai!
Nik esandakoan, sua!
Ganberak erabiltzeko ba!
Horiek?
Alferrik da.
Ez dugu nahikoa dinamita.
Zer egin dezakegu?
Hortxe goian jarri.
- Gainerakoa jarri beste aldean. - Ados.
Tira ba.
Ez. Aitari itxaron nahi diot.
Entzun diozu baina. Atze-atzean dugu.
Ole!
- Ole! - Bai.
Kabo, azkar ba!
Sua!
Ez pentsatu. Apuntatu.
Leher ezazue!
Magne, tori!
Ekarri biak.
Korri!
Gunnar, jaitsi zubitik!
Piztu dugu metxa!
Atzera!
Ea ba! Zeharkatu zubia!
- Aurrera! Mugi! Igaro zubia! Ez dezatela ihesik egin!
Badator aitatxo?
Bakarrik zaudete?
Bai, bakarrik gaude.
Zatozte gurekin.
Sabotatzaile zitalak zarete. Damutuko zaizue.
Mugi!
Norvegiar txerri ostia.
Zer gertatuko zaie?
Gerrako presoak dira.
Merezi dutena jasoko dute.
Zubia lehertu dute.
Ez memelotu.
Ez lelotzeko ba. Begiak aurrera.
Ez gelditu, mesedez.
- Aitona! - Ole!
Pozten naiz zu ikusteaz.
Zer gertatu da?
Aitatxok zubia lehertu du eta erabat okertuta geratu da.
Oker eta xelebre geratu da?
Geratu hementxe, entzun?
Aitatxo ondo dago?
- Bai. - Tofte andrea?
- Wussow kontsula zain duzu. - Konforme.
Tofte andrea. Milesker etortzeagatik. Eztabaidan gabiltza alkatearekin.
Herria ebakuatu behar dugu.
- Ebakuatu? - Bai.
Zuek babesteko gaude hemen.
Gu babesteko? Norvegiar asko hil dira ba!
Zureek bazuten amore ematea, baina kontrakoa egin dute.
Zer… Ingrid, entzuten dit, baina ez dit ulertzen.
- Ebakuazioa. - Bai.
Alkate jauna, has gaitezen hutsetik berriz.
Telegrama bat bidaltzen saiatu zara?
Zer lortu nahi zenuen ba?
Telegrama bidaltzen saiatu zara…
eta zure xedea jakin nahi dute.
Esan dizuet,
britaniarrei ohartaraztea.
Britainiarrei ohartaraztea.
Haiei abisatzea.
- Zer esanda? - Zer esanda?
Herrian zibilak daudela.
Bai.
Norekin hitz egin du?
Norekin hitz egin zenuen?
Inorekin ez. Ezin izan nuen.
Inorekin ez.
Bai. Ez badigute herria ebakuatzen uzten,
oinezkoen tunela erabili beharko dugu aterpe gisa.
Tunel luze bat dugu. Alkateak
aterpe antiaereo gisa erabili nahi du.
Ingelesak ez datoz.
Orduan zergatik behar dugu zuen babesa?
Zergatik babestu nahi gaituzue?
Hemen gaudelako ez dira etorriko.
Alemanak daudelako ez datoz.
Zure jendearen onerako, kooperatu dezagun.
Ene, kooperatu?
Neutraltasuna urratu diguzue!
Ez dut bukatu.
Ez. Esaiozu beste egiteko bat dudala.
Alkatea behar dugu herriari eusteko.
Berriz saiatuko naiz?
Beste gauza bat.
Aldartetsua da, baina zentzuduna.
Kontrola ezazu gizona.
Langile trebeak behar ditugu. 50.
Ziurta ezazu.
Zoaz etxera, atseden hartzera.
Ados.
Dena ondo?
Senarra atzeman didate Nordal zubian.
Bai.
Beldur naiz… Hilko dute agian.
Guri buruzko ideia okerra daukazu, Tofte andrea.
Ez gara halakoak.
Baina…
zubia lehertu duen
taldearen zati izan da.
Konforme.
Dietl jeneralari komentatuko diot.
Eskerrik asko.
Egingo duzu zinez?
Jakina. Jakinaraziko diot zure lana zein garrantzitsua den guretzat.
Bere izena
Gunnar Tofte da.
Ondo.
Milesker.
Hori da.
Bjorg da.
Mugitzen ari da!
Aurrera.
Egon.
Barkatu.
Gure lagunak direla-eta nator. 503 gelakoak.
Bisita ditzazun nahi dute.
- Zer nahi dute? - Hau eramatea.
Ezin duzu zeuk egin?
Zeu joan zaitezen nahi dute, gaur bertan.
Ez. Biziraungo dute tabakorik gabe.
Ez bazoaz, nire arazoa izango da.
Zeuk esan zenidan bordara eramateko. Ezin didazu fardela pasatu.
Egun on, Dietl jenerala. Autoa prest dago.
Kaira. Bontar almirantearekin batuko naiz.
Bai, jauna.
Agregatua iritsi da.
IRIS KAFEA
Jenerala.
Bjorg andreak dio interprete ari zarela oraindik.
Bai, tira…
Ez dut beste aukerarik.
Badu lagunarteko kutsua
interpretea izateak.
Zer diozu?
Kontsul alemanak gustuko zaitu, nabaria da.
Tira… baina ez gatoz bat.
Zeure burua…
kolokan jarri duzu
hari senarra gatibu dagoela kontatuz.
Non eta ez duzun bera
limurtzeko asmoa.
Eska iezaiozu beste norbaiti. Halakokeriak egiten dituen bati.
Zeu zaitugu
alemanen konfiantza lortzeko pertsona egokia.
Ez!
Sentitzen dut, kontsul.
Agur.
Egon!
Ez zaitugu izutu nahi, Tofte andrea.
Behar zaitugu.
Ezetz esanez gero,
etsaiaren aliatutzat joko zaitugu.
Eta zergatik hori? Ihes egiten lagundu nizuen.
Bai. Bai, halaxe da.
Eta alemanek horren susmoa izanez gero, ez zaituzte horren ongi tratatuko.
Eta nork esango lieke hori?
Inork ez.
Segur aski.
Elkarren beharra dugu, Tofte andrea.
Gure alde jokatuko duzu?
Zera jakin behar dugu: artilleria-postu alemanak
herrian non ezkutatuta dauden.
Flota alemanak ez gaitu kezkatzen,
Tofte andrea.
Munduko itsas armadarik indartsuena dugu.
Baina Wussowi ez badiozu erasaten
alemanek herria nola defendatuko duten,
gureak ezingo dira Narvik askatzera etorri.
Jarri hemen.
Berreraiki dugu. Trenak martxan dira.
Baina beste arazo bat dugu:
kaia, meatzeak eta trenbidea martxan behar ditugu.
- Boluntarioak daude. - Bai.
Aurrera ba. Erabili bide guztiak.
Jendeak jakin behar du egoerari eutsiko diogula.
Normaltasunari eutsiko diogu. Jendea doala lanera.
Ezer ez da aldatu. Normal-normal.
Milesker.
Ontzi ingelesak fiordoan!
Eraso digute, jenerala.
Flota alemanak ez al zuen dena kontrolpean?
Zergatik ez digute abisatu?
Aslak! Sotora!
Ingelesak ere txarrak dira?
Ez. Laguntzera etorri zaizkigu.
Ea, Dag!
Goazen sotora.
Gizon denak portura!
Den-denak! Oraintxe!
Guztiak batera!
Azkarrago!
Ole, etorri hona.
Zatoz.
Ea.
Txizagura dut.
Txizagura?
Ez dut txiza egin nahi.
Normala da txiza egitea.
Izututa zaude. Azkar egin ezean, galtzak bustiko dituzu.
Alemanek galtzak bustiko dituzte?
Bai gero.
Baita Hitlerrek ere.
Hitler tranpati,
galtzak busti ditu.
Ziur nago, Pollyk prestatuko zituen jada ingelesentzako gelak.
Aitatxo ere badator?
Bai, baina ez dator zuzenean.
Ados.
Ingelesak ote?
Ez dira kostara inguratu. Auskalo zergatik.
Ontzi alemanak hondoratu dituzte.
- Ingrid, laguntza behar dugu. - Bai.
Utzi alemanei laguntzeari.
Nire lana da, Aslak.
Goazen etxera. Ingelesei itxarongo diegu.
Zoazte. Gero joango naiz.
Bai, gustuko dut.
Erre larriak ditu. Garbitu zauria, mesedez.
Jarrizkiozu pomada eta bendak.
- Garbitu eta bendak jarri. - Ados.
Eta honi gauza bera.
Zure kidea arduratuko da?
Goiko aldean.
Autoz eramango ditugu ospitale militarrera.
Ondo. Larri daudenak lehenengo.
Ados.
Nola deitzen dira?
Gainerakoek hemen igaro dezakete gaua?
- Hitz egin duzu Dietl jeneralarekin? - Ez, tamalez ez da hemen.
Noiz itzuliko da?
Kontuz ibili behar duzu.
- Jenerala presiopean da. - Zer esan nahi duzu?
Ez da une egokia
hari esateko zure senarrak
zubia lehertu zuela.
Ulertzen dut.
- Polly! - Zer?
Izara bila noa.
Tiro-postuok
oraingoak eta zehatzak dira?
Bai, hala izan behar dute.
Mila erdi ibili naiz mendian postu hauxe saihesteko.
Hemengo eraikin urdinak, Tofte andrea.
Zertarako dira?
Hotel ondokoa
bulego-eraikina da.
Alemanak hasi dira hura erabiltzen.
Eta nola erantzun zioten
Wussowek eta bere lagunek flota galtzeari?
Urduriago egongo litzateke zure soldaduak…
herrian sartuko balira.
Eta sartu sartuko dira.
Zuri esker.
Milesker.
Itzul ezazu berehala, mesedez.
Zaude zeure buruaz harro, andrea.
Utzi kexatzeari.
Geldi hor!
Isildeia dago, ez dakizu ala?
- E… etxera joan behar dut. - Zure agiriak.
Bai.
Unetxo bat.
Tori.
Konforme. Aurrera.
Milesker.
Talka zuzena!
Atera eraikinetik!
Itzali sua!
Ole!
Ez!
Aslak!
Ole!
- Ole! - Hemen…
Amatxo.
Odoletan ari naiz.
ROASME, LAU ASTE GEROAGO
ALEMANEK BURDINAZKO ERAZTUNA ZERTU ZUTEN NARVIK INGURUAN.
FRANTSESAK ETA POLONIARRAK IRITSI ZIREN IPAR ETA HEGOTIK ERASO EGITEKO ASMOAZ.
BAINA LEHENIK, ALEMANEN MENDI-POSTUAK NEUTRALIZATU BEHAR ZITUZTEN NORVEGIARREK.
Ez geratu atzean!
Altxa ezazue, ostra!
Jarraitu behar dugu!
Altxatu.
Altxa ezazu!
Norvegiar patetikoak.
Tira ba.
Altxatu ezean…
Oroitu zure neskaz.
…tiro egingo diot.
Hotelekoaz.
- Bjorgek ahaztu egin nau. - Lelokeriak.
- Gogoan zaitu. - Maiteminduta duzu.
Ingridek esan zidan.
Tira!
Mugi!
Zer gehiago esan zizun?
Bjorg zutaz mintzatzen da
egunero.
Zure zain dago.
Etxera itzul zaitezen nahi du.
Ixo.
- Milesker. - Jan du jada.
Begiratzeak okertzen du.
Zer gertatuko zaigu?
Mugi ba!
Ikusi duzu zer daramagun?
Bofors munizioa.
Zenbat hildako norvegiar kutxan?
Granadak!
Prestatu, bagoaz eta!
Jaso zaurituak!
Zaurituak kuartel nagusira!
Ea ba, altxatu.
Azkarrago!
Tira ba! Azkarrago!
- Nora goaz? - Kuartel nagusira. Trenbidean dago.
Zergatik ari zarete luzatzen?
Posizioetara!
Aurrera!
Hortxe!
Kontuz.
Alemanek tentuz tratatzen gaituzte?
Ez dut kontu hura
ondo gogoratzen.
Tipo bati burua zanpatu ei zioten iloba aurrean zuela.
Narvikeko hura?
- Tollefsen. - Ez, Tofte.
Alemanek tentuz tratatu zuten haren burua?
Tofte esan duzu?
Gunnar.
Aurrera!
Tira! Posizioetara!
Atera zaurituak atoan!
Kanpora! Oraintxe!
Tira ba! Bizkor!
Azkarrago!
Sartu hemen.
Eta umea zer?
- Tofte. Iloba bizirik da? - Ez dakit.
Altxatu!
Geldi!
Gunnar!
Geldi hor!
Ondo da, aurrera.
Tira ba, mutilak. Aurrera.
Gunnar, goazen hemendik.
Korrika.
Erne!
Tira ba, ostia! Ezin--
Kaka.
Tori.
Goazen.
Metrailadorea!
Ezkerrera.
Eskuinera.
Pierre da!
Ondo da, mutilak.
- Nor da? - Ez kezkatu.
Gure alde dago.
Eskerrik asko.
Ondo aritu zara. Pierre.
- Gunnar. - Ez horregatik.
Tira, goazen.
Zergatik zaude hemen, ostia?
Norvegiarra?
Zaurituta zaude?
Ez.
- Jaits ezazue atoan. - Ados.
Alemanak menditik joan dira.
Maior.
- Berririk bai? - Bi aleman hildako metrailadore-postuan.
Tofte kaboak egin die tiro.
Bai.
- Kontuaz aritu den tipoa hemen da? - Ez.
Ez nekien aita zenuenik.
Nire doluminak.
Kaboa?
Oso ondo aritu zara.
- Itzuli behar dut. - Bai.
Hala borrokatuta, laster itzuliko zara.
Noiz?
Mendia alemanez garbitutakoan.
Baliteke frantsesen laguntzaz azkarrago aritzea.
Hegoan poloniarrak dira.
- Orain itzuli behar dut. - Borroka zaitez ba.
Kabo.
Ez al zenuen semetxo bat?
Ez dakit bizirik dagoen ala ez.
Sinetsi behar duzu.
Narviken izango garela sinetsi.
Semearen begiei begira,
jakingo duzu aberri aske batean haziko dela.
Tira ba.
Ea ba, gora.
Honegatik ari gara borrokan.
Norvegiarrak gara eta elkarrengatik borrokatzen gara.
Bai!
NARVIK, ASTEBETE GEROAGO
ZIBILAK ALEMAN ETA BRITAINIAR ONTZIEN ARTEKO SUAN GERATU ZIREN HARRAPATUTA
- Mingarria da? - Bai.
Eutsiozu.
Aizu! Aritu gara honetaz.
Ea.
Ingrid, hitz egin behar dugu.
- Zer da? - Alemanak.
Atez ate dabiltza, ingelesak nork ezkutatu dituen galdezka.
Esan diozu inori?
Ez, baina hots egin dizute.
- Interprete nahi naute? - Ez dakit.
Zoaz.
Ole neuk zainduko dut.
Nagusiek janaria are gehiago murriztu nahi dute.
Janaria murrizteko dio.
Ez.
Jendea gose da. Ezin dut egin.
Jendea gose da.
- Janaria behar dugu. - Badakit.
Kontsul britainiarra topatu arte izango da.
Ingelesen laguntzaileek mundu guztia
jarri dute arriskuan, entzun?
Hark dio kontsula topatu arteko neurria dela…
Ez dakit non dagoen.
Wussow kontsula, goazen sotora.
Konforme.
- Sotora joateko dio. - Ez dut aleman hauekin sotora joan nahi.
Euren etxeak eta familiak galdu dituzte.
Britainiar aire-erasoak zeuek pairatzen dituzue gehien.
Geu garela dio,
narviktarrak, erasoak gehien pairatzen ditugunak.
- Non da Ross kontsula? - Ez dakit.
Jakingo banu, ez nizueke esango.
Bihar britainiarrei
inteligentzia nork helarazten dien esango diguzu.
Goi-mailako traizioa leporatuko dizugu bestela.
Haiek bihar agertu ezean, goi-mailako traizioa izango da.
Kalea arriskutsua da. Igaro ezazu gaua
hotelean.
Umearengana noa.
Hobe zenuke bere segurtasuna aintzat hartu.
Amesgaiztoak ditu bonbak direla-eta.
Bai. Nik egunean zehar ditut amesgaiztoak.
Egunak gero eta luzeagoak dira.
Aste batzuk barru, gauak bukatuko zaizkigu.
Zer moduz?
Kaixo, laztana?
- Noiz mintzatu zinen haiekin azkenengoz? - Atzo.
- Herria suntsituko dute etorri aurretik? - Laster datoz.
Laster?
Bai.
Amatxo?
Odoletan ari naiz.
Begiratu dut. Ez da hala.
Badakit.
Amesgaiztoek ustearazi diote.
Ole!
Sentitzen dut, kontsul.
Ekin eta ekin eskatu dit.
Deitu medikuari.
Tofte andrea.
- Atoan, mesedez. - Zer da?
Zauria larri gaizkoatu zaio.
Hamaika soldadu zauritu dizkigute. Larri daude.
Medikuari agindu diote haiek artatzeko lehenik.
Sentitzen dut.
- Baina zuretzat egiten dut lan. - Badakit.
Daukadan guztia da, mesedez!
Ez duzu ulertzen. Ezin dut
komandanteen agindua indargabetu.
Kontu militarra da.
Badakit kontsula non den.
Barkatu?
Badakit ingelesak non diren.
Ingrid?
- Ingrid hemen da? - Egon hallean.
Oso garrantzitsua da.
Ingrid?
Zer da?
Gaixorik dago?
Osatuko da.
Mintzatuko gara?
- Orain ez. - Nahikoa da.
Ezin dut itxaron.
Harrapatu dituzte.
Nola dakizu?
- Alemanak ikusi ditut bordan. - Ikusi zaituzte?
Egin ezazu kontuz.
Dagoela erabat geldirik.
Nolatan lortu duzu medikua?
Bjorg, begiratu iezadazu.
Ez diet lagundu zenidanik esan.
Hara. Bi milimetro eskuinera jo izan balu, birika zatekeen.
Eskerrak Jainkoari.
ROMBAKEN FIORDOA, BI ASTE GEROAGO
SOLDADU NORVEGIARRAK ETA FRANTSESAK ERASO-BAIMENAREN ZAIN ZEUDEN,
NARVIKEKO GUDUARI EKITEKO.
Granada!
Eta detonagailuak?
Funtzionatuko dute, jauna.
Bai?
Tori.
Tiro egindakoan,
kanoia tunelean sartzen dute, erabat estaltzeko.
Ikusten al dituzu
metrailadore-postu bostak?
Bai.
Frantsesek haiek ezereztutakoan, seinalea jasoko duzu.
Zoaz ziztu bizian tunelera, eta ezereztu kanoiak.
Narvik aurreko azken mendixka duzue!
Ez ahaztu hori!
Tira!
- Ez dut seinalerik ikusten. - Ez gelditu!
Hansen!
Gunnar?
Hiltzen ari naiz?
Odola ez da zurea!
Korri!
Hil nahi duzu ala?
Geldi hor!
Geldi!
Koldar ostiak!
Tiro egingo diot ihesean jarraitzen duen
edonori!
Itzuli gora!
Maior, MS Cairo jo dute.
Kanoia neutralizatu behar dugu!
Tira.
Tira ba!
Mutilak, jarrai diezaiogun!
Bere atzetik!
Alferrik da!
Ezin dugu amorerik eman.
Goazen gora.
Badago beste era bat.
Beste era bat?
Ezin dugu bakarrik lortu.
Frantsesak?
Tira, Praestnes!
Bai.
Dena ondo?
Dena kontrolpean?
Esan zerbait!
Sua!
Akaba itzazue!
Ez tiro egin!
Aizue! Ez tiro egin!
Maior!
Kanoia suntsitu dugu!
Ados!
Aurrera!
Hartu duzu hori?
- Eta hau? - Erre ezazu.
Hemen gehiago daude.
Zoaz eskailerakoa hartzera.
- Hots egin didazu? - Bai.
Wussowek zurekin hitz egin nahi du
alde egin aurretik.
Hobeto zaude orduan?
Pozten naiz.
Eskerrik asko.
Eskerrik asko zuri.
Zeharo lagundu diguzu, niri
eta Narviki.
- Bazoaz? - Bai.
Tamalez.
Etorriko zara
nirekin Berlinera?
Joango zara Pollyrekin?
Laster noakizue.
Ole, zatoz nirekin.
Horixe…
- Zergatik? - Gustuko dituzu bonboiak?
Ez naiz zuetariko bat.
Baina laster bihurtuko zara.
Mundua aldatzen ari da.
Oso azkar gainera. Hitler garaile da toki oro.
Ba hemen ez.
Aire-eraso basatiak egongo dira Narviken. Aleman erasoak.
Ez dut nahi hemen bakarrik egon zaitezen.
Bakarrik?
Ez nago bakarrik.
Tofte andrea.
Zure senarraren izena Gunnar Tofte da, ezta?
Bai.
Bere izena gure zerrendatik ezabatu dute.
Ezabatu?
- Zer esan nahi du horrek? - Berri txarrak dira, tamalez.
Sentitzen dut.
Non da zerrenda hori?
MENDI-TROPA NORVEGIARRAK
Ez nekien zuri nola kontatu.
Semea zeharo gaixorik zenuen jakin nuenean.
- Kaixo. - Kaixo.
- Zertan zabiltza? - Tolesten.
Iaioa zara gero.
Zuk bazenekien?
Zer?
Gunnarrena.
Bazenekien?
- Ezin dut. - Ingrid, indartsua izan behar duzu.
Olerengatik.
Egizu alde herritik.
Ez geratu. Jendea hizketan dabil.
Nor?
Badakizu jendea nolakoa den. Haserre egon behar dute norbaitekin.
Eta orain alemanak badoaz.
Hona ordainsaria, Ingrid.
Ez al zenuen familia iparrean?
Zoaz hara, Narviketik urrutira.
Zeure dirua da. Zoazte hemendik, Ole eta biok.
Gai zara. Ole daukazu.
Ole, etorri hona.
Eta zu zer?
Nola begiratuko dizute zuri?
Zainduko dut neure burua.
Zuk ez bezala,
nik ez dut printzetxorik.
Moldatuko naiz.
Biba! Aupa!
Bide luzea dugu hegoaldeko Norvegiaraino.
Bide luzea dugu
haraino.
Irabaziko dugu, gailenduko gara,
elkarrekin arituz gero.
Entzun armen hotsa.
Alemanei etxeraino jazarriko diegu.
Bide oso luzea dugu hegoaldeko Norvegiaraino,
baina atoan abiatuko gara.
Eta frantsesak!
Bide luzea dugu hegoaldeko Norvegiaraino.
Bide luzea dugu haraino.
Herria zuena da orain.
Bere emaztea ote?
Eder-ederra da.
Itzuli etxera.
Berreskuratu egin duzue.
Badatoz!
Badatozkigu mutilak!
NARVIK, 1940KO MAIATZAREN 28A
Hurra!
Ongi etorri etxera!
Kaixo. Ingrid ez dago ala?
Ez dakit ba.
Alemanekin nahasita ibili da. Egun txarra du.
Zer esan nahi duzu?
IRIS KAFEA
Ole?
Hara zer den.
Hilda zeundela esan zidaten.
Nork?
Kaixo, Ole.
Ez diozu erantzungo?
Kaixo. Hepa.
Kaixo.
- Polita bandera. - Milesker.
Kanpoan ospatuko dugu?
Ezin dut.
Nola ez ba?
Zergatik ez?
Pollyk herritik alde egiteko esan digu.
Bai, joan behar dugu.
Bjorgekin egin dut topo.
Badakizu zer dioen?
Azal… azal dezaket, baina orain ez.
- Zergatik ez? - Mesedez, Gunnar.
Hartuko dugu trena?
Zer egin duzu alemanekin?
Egin behar nuena.
Zer?
Hiltzen ari zen.
Erakutsi orbaina aitatxori.
Ez. Ole, ezidazu ezer erakutsi.
Aleman batekin izan zara?
Ez.
Zergatik zabiltza ihesean? Erantzun!
Ingelesak desestali nituen.
Ez da egia.
Egia da.
Gure alde daude.
Ez zeuden nire alde.
Haiengatik ez balitz, ez nengoke hemen.
Ikusi duzu non zauden?
Ole jaurtigai ingeles batek hil zuen ia.
- Jaurtigai kaka berak hil zizun aita… - Istripua izango zen!
Ez da alderdiz aldatzeko arrazoia.
Ez duzu ulertzen.
Zer, Ingrid? Traidorea zarela?
Nor traizionatu dut?
Geu!
Zuen defendatzaileak.
Nork defendatu du Ole gerrakerietan zenbiltzan bitartean?
Hiltzen utzi behar nion?
Ingrid, gerra da.
Jendea hil egiten da!
Hobe
inoiz itzuli ez bazina!
Ole, prest zaude?
Hona.
Odoletan ari naiz!
Ez, ez zara odoletan ari.
Aizu, geldi!
- Geldi! - Aizu.
Entzuiguzu.
Hona alemanen zuretzako eskerrak.
Praestnes,
lurrera!
Gunnar?
Aditu.
Beranduegi da.
Hilda dago!
Zergatik ez diegu kontraeraso?
Aireko espazioa ingelesen esku dago.
Ez dago ontzi ingelesik fiordoan.
Alde egin badute, euren aberria defendatzeko izango zen.
Hitlerrek Frantzia hartu du benetan?
Borrokatu maite duzuenaren alde.
Beharrezkoa bada, hil.
Praestnes soldadua maite zuenaren alde hil da.
Hementxe gaudenon alde sakrifikatu du bere burua.
Norvegiarrok elkarrengatik borrokatzen gara.
Inoiz baino gehiago
behar ditugu euren burua sakrifikatzeko prest dauden pertsonak.
Maite dutenaren alde dena sakrifikatuko dutenak.
Bai.
Non da kanpalekua?
Bidean gora, eskuinera.
Non emango didate arma?
Kanpalekua basoan da.
Hegazkin alemanak!
Hegazkinak!
Ontziratu!
Tira.
Kendu erditik.
Itsasora bota beharko genuke.
Tira ba. Bizkor.
Lagun diezazutela alemanek.
ARRANTZA-ONTZIEK GERATZEN ZIREN ZIBILAK EBAKUATU ZITUZTEN
HEGAZKIN BONBAKETARI ALEMANEK HERRIA ERABAT SUNTSITU AURRETIK.
NARVIKEN BERRARTZEA BIGARREN MUNDU GERRAKO HITLERREN LEHEN PORROTA IZAN ZEN,
BAINA GARAIPEN MURRITZA IZAN ZEN.
NORVEGIARI ESAN GABE, BRITAINIA HANDIAK ETA FRANTZIAK ERRETIRA OSOA AGINDU ZUTEN.
NORVEGIARRAK BAKARRIK GERATU ZIREN. 1940KO EKAINAREN 8AN ERRENDITU ZIREN.
NARVIKEKO GUDUA NORVEGIAN EMANDAKO BATAILARIK HANDIENA IZAN ZEN.
Azpitituluak: Xabier Izagirre Aizpitarte