Dit is Guelta d'Archei in Centraal-Afrika.
Een vijandige, schijnbaar lege wereld.
Er is hier leven.
Maar het bestaat aan de uiterste grenzen van het overleven.
Want dit is een wereld met bijna geen water.
Landen als deze bedekken meer dan een derde van onze planeet.
Hier wordt het leven gedwongen om dingen anders te doen.
Dit is de oudste woestijn van allemaal.
De Namib, in Zuidwest-Afrika.
Het is een van de heetste plekken op aarde.
Toch zijn deze mannelijke struisvogel en zijn vrouwtje
hierheen gekomen om een gezin te stichten.
Er zijn maar weinig roofdieren die zich op het heetst van de dag buiten wagen.
Maar dergelijke veiligheid heeft een prijs.
Open en bloot worden de pas uitgekomen kuikens blootgesteld
aan de verpletterende hitte van de zon.
Maar nog niet het hele broedsel is uitgekomen.
Tot dat gebeurt, zal de familie hier blijven.
De volwassenen nemen om beurten de taak om het kroost te beschermen.
Dus terwijl het vrouwtje een welverdiende pauze neemt,
neemt het mannetje het over voor de meest beproevende taak.
Hij rolt voorzichtig de niet-uitgekomen eieren...
...en roept naar de jongeren erin.
Hij wil niemand achterlaten.
De temperatuur stijgt nog altijd elk uur met vijf graden Celsius.
Hij beschermt de kuikens die zijn uitgekomen...
...hij geeft ze schaduw met z'n eigen lichaam.
Aan het einde van weer een slopende dag in de zon...
...is hij bijna al zijn energie kwijt.
Maar hij moet de drang om te rusten weerstaan.
De koelte van de nacht brengt enige verlichting...
...maar nu zijn er roofdieren op pad.
Het wordt een lange nacht.
De dageraad brengt een verrassing.
Drie toevoegingen aan de familie...
...om het terugkerende vrouwtje te begroeten.
Maar er is een probleem.
De kuikens overleven bij deze temperaturen geen dag meer.
Toch aarzelt het mannetje om te vertrekken.
Sommige eieren zijn nog steeds niet uitgekomen.
Maar de tijd is op.
Ze moeten vertrekken.
Slechts een paar minuten te laat.
Alleen en zonder de bescherming van zijn ouders,
zijn de kansen van dit jong klein.
Hier overleven, zoals in alle woestijnen,
zit op het scherpst van de snede.
Woestijnbewoners zijn dus op opmerkelijke manieren moeten evolueren.
Sommigen gaven zelfs aanleiding tot legendes over draken en eenhoorns.
En zelfs de duinen hebben hun eigen magische kwaliteit.
Sommigen hebben inderdaad hun eigen stem.
Hier in Arabië, wordt dit buitengewone geluid
gecreëerd door miljarden bewegende zandkorrels
die tegen elkaar trillen.
Het akelige liedje dat ze produceren is kilometers ver te horen
door de grootste zandwoestijn ter wereld.
Winden hebben het zand ook in surrealistische vormen opgebouwd.
Woestijnen over de hele wereld kunnen zo vreemd lijken,
dat ze helemaal tot een andere planeet lijken te behoren.
Dat geldt zeker voor deze hier in Australië.
Toch kiest een klein wezentje voor deze woestijn
ter voorbereiding op een belangrijkste gebeurtenis in zijn leven.
Een mannelijke gevlekte prieelvogel.
De afgelopen twee maanden was hij
druk bezig in afwachting van korte regenbuien...
Dat is het moment waarop vrouwtjes op zoek gaan naar een partner.
Dus heeft hij een prieel gebouwd, een soort theater,
een podium waarop hij met een vrouwtje zal dansen, als zij dat wil.
Hij versiert de ingang met stapels lege slakkenhuizen en botten.
Hoe zou een vrouwtje zich kunnen verzetten?
De regen kan elke dag vallen,
dus is dit zijn laatste kans op verbeteringen.
Je kunt nooit teveel schelpen hebben.
Maar in zijn afwezigheid...
...komt een rivaliserend mannetje langs om de concurrentie te beoordelen...
...en problemen te veroorzaken.
Vernietig het prieel van je buurman
en dat van jou ziet er misschien beter uit.
En misschien zou wel een van de beste stukjes
er goed uitzien in zijn prieel.
De eigenaar is terug.
En er klopt iets niet.
Reparaties zijn nodig.
Nog steeds geen teken van regen of vrouwtjes.
Onverschrokken vervolgt hij zijn voorbereidingen.
Tijd om zijn verkeringvertoning te oefenen.
Maar helaas danst hij misschien enkel alleen.
De afgelopen drie jaar kwamen de regens niet.
Erzonder,
paren de vrouwtjes niet.
Ze hebben de regen nodig om hun gezin van voedsel te voorzien.
Klimaatveranderingen beïnvloeden deze vogels,
net zoals ze ons beïnvloeden.
Een kwart van de wereldbevolking leeft in dorre gebieden.
Ook wij hebben dus te maken met klimaatverandering.
Door minder regenval en langdurige droogtes kunnen woestijnen groeien.
En als ze dat doen, groeit ook de waarschijnlijkheid
op een van de meest intimiderende gebeurtenissen in de natuur.
Een stofstorm.
Een muur van stof tot wel anderhalve kilometer hoog,
met een snelheid van bijna 100 km/uur.
Tegenwoordig behoren deze verwoestende stormen tot de krachtigste ooit gezien.
Ze zijn niet te stoppen en kunnen duizenden kilometers afleggen...
...en overweldigen dorpen en steden over de hele wereld...
...in een handomdraai.
Het duurt millennia voor het leven om zich aan te passen aan de extremen van woestijnen.
Deze bavianen weten te overleven
in een van de droogste omgevingen op aarde.
De Erongo-regio in Namibië.
Er is hier al acht maanden geen druppel regen gevallen.
Het leven hier is voor deze bavianen zo moeilijk als maar kan.
En het is vooral lastig
voor dit jonge vrouwtje.
Ze is net bevallen van haar eerste kindje.
Ze is wanhopig op zoek naar water.
Erzonder, kan ze geen melk produceren.
De kleine hoeveelheid vocht in haar eten
is voor hun beiden simpelweg niet genoeg.
De troep moet voortdurend naar water zoeken.
En ze zullen niet op haar wachten.
Eindelijk vindt een van de verkenners van de troep een klein straaltje op een rotswand.
Opluchting!
Maar niet voor iedereen.
De jonge moeder zal moeten wachten.
Toegang tot het kostbare water wordt bepaald door rang.
Ze staat zo laag in de pikorde...
...dat ze misschien helemaal niet aan drinken toekomt.
Omdat voorkruipen in de rij
zwaar wordt gestraft.
Het is riskant, maar ze kan niet langer wachten.
Een gevaarlijke zet.
Maar er staat geen rem op de vastberadenheid van een moeder.
Dit zal genoeg zijn om haar en haar baby in leven te houden totdat de regen valt.
Regen brengt redding, niet enkel voor haar en de troep,
maar ook voor het dorstige land.
Als hij valt, kan het een woestijn transformeren.
En hem in een van de meest productieve landschappen op aarde veranderen.
Grasland.
Ze ondersteunen de grootste concentraties van grote dieren
waar ook ter wereld te vinden.
Hier is de natuur op zijn spectaculairst.
Dit luipaardvrouwtje, geloof het of niet,
is in een mum van tijd klaar om te jagen.
Ze is een van de weinige bijzondere luipaarden die hebben
geleerd zich te verstoppen in de boomtoppen,
en te wachten tot hun prooi naar hen toe komt.
Zonder geluid te maken,
komt ze in positie.
Deze keer niet.
En nu is haar aanwezigheid bij iedereen bekend.
Maar luipaarden zullen verbluffende moeite doen om te slagen.
En sommigen durven meer dan anderen.
Dit luipaard klimt negen meter boven de grond op een tak.
Ze staat hoger dan het dak van een huis met twee verdiepingen.
Luipaarden stierven al door van deze hoogtes te springen.
Om te slagen op deze equatoriale graslanden,
moet je flexibel en soms moedig zijn.
De Euraziatische steppe,
het grootste grasland op aarde.
Het test dieren op een andere manier.
Hier kan de wind waaien met snelheden van bijna 130 km/uur.
En de temperatuur daalt tot onder de min 30 graden Celsius.
Toch ontwikkelde één bizar wezen manieren om in deze extremen te overleven.
Saiga-antilopen.
Kleine maar taaie dieren die naast wolharige mammoeten leefden.
De enorme neus van het mannetje filtert het stof eruit
en verwarmt de koude lucht voordat deze zijn longen bereikt.
Maar in deze tijd van het jaar dient ze ook een heel ander doel.
Ze maakt indruk op de vrouwtjes.
En hoe groter ze is, hoe beter.
Dit oude mannetje weet wat er nodig is om hun aandacht vast te houden.
Maar ze laten hem ervoor werken.
En als dat niet effectief is...
...heeft hij andere manieren om indruk op hen te maken.
Een struik, heel majestueus.
Maar als je koning van de steppe bent,
staat er altijd iemand te wachten om je kroon op te eisen.
Deze jonge bok ziet zijn kansen schoon.
Hij wil de harem van de koning stelen.
De uitdager chargeert, klaar om de strijd aan te gaan.
Dit kan een gevecht tot de dood zijn.
70% van de bronstige mannetjes zal sterven.
Het oudere mannetje begint uiteindelijk de overhand te krijgen.
En met een laatste inspanning,
jaagt hij de jonge rivaal weg.
De koning heeft zijn kroon behouden,
en zijn harem.
Alleen de sterkste saiga's kunnen standhouden en slagen
op een van de meest barre plekken op aarde.
Maar dichtbij de evenaar, waar constante warmte en water is,
zijn er graslanden dichtbij het paradijs.
Dit is het meest biodiverse grasland ter wereld...
...de Cerrado in Brazilië.
Hier zijn er duizenden soorten van zowel dieren als planten
die nergens anders voorkomen.
Een rijke en complexe gemeenschap die in evenwicht wordt gehouden
door dit spookachtige wezen.
Een manenwolf.
Rustig en schuw, weinig over bekend en zelden gezien.
In tegenstelling tot elke andere wolf ter wereld,
is hun dieet grotendeels vegetarisch.
En ze houden vooral van lobeirafruit.
Deze plant verhoogt de vruchtbaarheid van het land,
en helpt de hele Cerrado in stand te houden.
De manenwolven, hoe vreemd het ook mag lijken,
zijn in feite de tuinmannen van deze unieke vlaktes.
Het dichte gras zorgt op zijn beurt dat dit vrouwtje
een comfortabele thuis heeft...
...en een plek waar ze haar drie puppy's kan verstoppen,
net een maand oud.
Ze is zo zeldzaam dat ze een radiohalsband heeft gekregen
zodat wetenschappers haar continu kunnen bestuderen.
En onze op afstand bestuurbare "holcamera" onthult een moeder
die hier maar een paar uur per dag komt om haar pups te zogen.
Ze besteedt een groot deel van haar tijd aan het foerageren
om voor haar groeiende gezin te zorgen.
Nu, alleen in het hol,
zijn haar puppy's plots in gevaar.
Niet voor andere roofdieren...
...maar voor vuur.
Overal rondom hun huis werd alles in brand gestoken.
Deze branden kunnen door een kilometer grasland razen
in enkele minuten.
De Cerrado verwoest.
Waarom?
Om land vrij te maken om gewassen te verbouwen.
Dit specifieke vuur bereikte hun hol niet.
Maar het is leeg.
Deze keer had de familie geluk.
Maar haar soort gaat een alarmerend onzekere toekomst tegemoet.
Bij het huidige tempo van habitat-vernietiging
kunnen dit de laatste manenwolven zijn die in het wild overleven.
In graslanden, zijn het land en de dieren
zo nauw met elkaar verbonden dat het verlies van één belangrijke soort
wel eens de ineenstorting van het hele ecosysteem zou kunnen veroorzaken.
Dat is wat er hier in Centraal-Afrika gebeurde,
toen 95% van de olifantenpopulatie
werd vermoord vanwege hun ivoor.
Zonder deze essentiële tuinmannen,
kon het leven niet floreren.
Dit mannetje is een van de weinige overlevenden.
Hij draagt nog steeds de littekens van zijn vervolgde verleden.
Maar de slachting werd net op tijd gestopt.
Nu er een einde komt aan de stroperij,
maakt dit mannetje deel uit van een groeiende kudde die nu in veiligheid leeft.
Tegenwoordig denkt men dat dit een van de grootste groepen
Afrikaanse olifanten is, die in het wild overleven.
Met de groei van hun aantallen,
stimuleerde hun begrazing een gezonde groei van nieuwe grassen.
En ze creëerden ruimte voor andere dieren...
...en brengen zo het leven terug in Zakouma.
Deze miraculeuze transformatie
laat zien wat er kan gebeuren
als de natuur haar eigen evenwicht mag herstellen.
Abakar maakt deel uit van het team van lokale rangers die hun leven riskeerden
om deze olifanten te beschermen.
En de olifanten hebben niet enkel het land genezen.
Ze deden iets wat niemand had verwacht.
Naarmate we meer over de wonderen begrijpen,
de verbindingen en de kwetsbaarheid van deze landschappen...
...worden de gevolgen van onze daden scherp in beeld gebracht.
Ze laten zien dat we dringend alles moeten doen
wat we kunnen om de natuur te helpen zichzelf te genezen.
Om manenwolven te filmen,
sloot de ploeg van Planet Earth zich aan bij baanbrekende wetenschappers in Brazilië.
Als je een richting krijgt, Bela, laat het me dan alsjeblieft weten.
Ja, ze zit op drie uur van de auto hier.
Zowat 800 meter.
Zonder hun hulp zijn de wolven bijna onmogelijk op te sporen,
laat staan filmen, in het dichte gras van de Cerrado.
Het is zo moeilijk om ze te vinden,
het zijn een soort solitaire dieren in een enorm grasland
met, zeg maar, gras van een meter hoog,
dezelfde hoogte als de wolf.
En het is momenteel zoeken naar een speld in een hooiberg.
Zullen we de auto omkeren als ze die kant op gaat?
Ja, misschien.
De onderzoekers gaven twee vrouwelijke wolven een radiohalsband.
Beiden hebben puppy's.
Ze hopen er een naar een hol te kunnen volgen en
daarbinnen afstandsbediende camera's op te stellen.
De beelden zouden de onderzoekers cruciale informatie opleveren
en helpen deze bedreigde diersoort te beschermen.
Ze zit hier ergens.
Manenwolven, ze zijn zo speciaal.
Het is erg belangrijk om meer van deze soort te begrijpen.
Als we meer kennis krijgen, wordt het makkelijker om hen te beschermen.
Maar het signaal van een van de vrouwtjes
leidt hen in een zorgwekkende richting.
het leidde ons dus regelrecht naar dit enorm akkerland op epische schaal,
zoals ik, eerlijk gezegd, nog nooit eerder heb gezien.
En het laat je zien hoe weinig er nog over is van hun natuurlijke habitat.
50% van de wolven-habitat is verloren gegaan aan landbouwgrond.
En uit de radiohalsbanden blijkt dat ze nu geregeld afdwalen
naar dit niet vertrouwde landschap.
Tragisch genoeg ontdekken de onderzoekers het lichaam
van een moederwolf met halsband op landbouwgrond.
De oorzaak van haar overlijden onbekend.
Haar puppy's zullen niet lang overleven alleen.
Zonder uitstel gaan de onderzoekers op zoek naar hen.
Ze redden vijf pups van een maand oud,
verborgen in het lange gras.
Om hun toestand te beoordelen,
worden de pups naar een noodopvangcentrum gebracht.
Zij zullen dag en nacht verzorgd worden,
totdat ze sterk genoeg zijn om weer in het wild te worden vrijgelaten.
De dood van hun moeder is voor iedereen een enorme klap.
Voor de ploeg ligt de enige kans om in een hol te filmen
nu bij één overgebleven vrouwtje met halsband, bekend als Nhorinha.
Ze bevindt zich hier meer naar rechts.
Is zij dat daar? Nee.
Ja, ik kan haar zien, ze is daar. Ze is hier.
Ja, ik heb haar, ik heb haar, ik heb haar.
Ze komt richting twee uur nu.
Op 50 meter afstand van de auto.
Ze komt hier achter deze boom in het midden, laten we wachten.
Ik heb haar, ik heb haar. Oké.
Uiteindelijk legt het team de eerste beelden van Nhorinha op camera vast.
Het is geweldig om eindelijk onze wolf te zien.
Met behulp van een drone-camera volgen ze haar naar haar hol.
De drone onthult de eerste glimp van Nhorinha's puppy's.
Oh, mijn God.
En ze verplaatst hen...
...iets wat nog nooit eerder is gezien.
Dit is heel bijzonder, mijn hart stopte daar, zoals...
Ik kan niet geloven wat ik hier echt zie.
We weten nu waar het hol is.
De volgende ochtend keren ze terug naar het hol.
Ze willen hun camera's opzetten,
maar ze kunnen enkel dichterbij komen als ze weten dat Nhorinha niet in het hol is.
Is ze in de buurt?
Nee, nog geen signaal.
Nhorinha is hier weg, op minstens 1 km.
Het is dus heel goed nieuws voor ons.
Laten we proberen het te benaderen.
Barbara controleert of Nhorinha weg is van het hol,
zodat het team naar binnen kan gaan zonder haar te storen.
Erg goed.
Het hol is niet meteen duidelijk,
maar het gras is hier platgedrukt,
dus plaatsen ze hun camera's en hopen er het beste van.
We zijn ongeveer 80 meter van het hol verwijderd.
Dit is zo dichtbij als we kunnen zijn op een veilige manier.
Dit is het moment van de waarheid, we zetten ze aan.
En we zijn live,
en de camera heeft niet bewogen.
Luke houdt de camera's in de gaten,
terwijl het team de bewegingen van Nhorinha blijft volgen.
Het duurt niet lang voordat ze worden tegengehouden.
Zie gewoon die enorme rookpluim in de verte,
je weet wel, vlak achter het hol waar onze moeder-manenwolf
bij haar puppy's was.
Ik ben nogal ongerust. Ik weet zeker dat de andere onderzoekers dat ook zijn.
En het vuur kan heel goed zijn aangestoken door boeren,
om land vrij te maken om gewassen te verbouwen
die zullen worden gebruikt om kippen en vee over de hele wereld te voeden.
Als we zo dichtbij werken, is de hitte van het vuur
zo intens dat ik het voel branden op de huid van m'n armen.
Het beweegt zo snel, je kunt onmogelijk aan zoiets ontsnappen.
Elke cel in je lichaam wil daar gewoon weg.
Maar eigenlijk is deze hele plek
deze hele Cerrado, omgeven door landbouwgrond en wegen,
dus eigenlijk, als je er goed over nadenkt,
kunnen de wilde dieren nergens heen.
Na een paar moeilijke weken voor Barbara en het onderzoeksteam...
Hallo, hoe gaat het? Hoe was het? - Het was goed.
De ploeg heeft goed nieuws voor hen.
Oh, een spoor, daar is er één.
Nu. - Ja.
Zie je? Is dat live? - Ja, ja, dat is live.
Oh, mijn God!
Ik zag in mijn hele leven nog nooit zoiets schattigs.
Nee! Ik ook niet. Ik ook niet, jongens.
Moet je zien! Kijk, hij kijkt naar de camera.
Ongelooflijk.
Dat is het eerste opname ter wereld,
zo intiem in het hol.
Niemand heeft dit ooit gezien.
Wat een nieuwe informatie over zo'n belangrijke soort.
Voel je je emotioneel, Barbara?
Het is moeilijk om dat niet te zijn.
Ik heb geen woorden om het te beschrijven.
Het is te veel voor mij.
De camera's blijven de eerste beelden in hun soort verzamelen,
en geven inzicht in de allerbelangrijkste eerste weken
in het leven van een manenwolf.
En, cruciaal, hoeveel ruimte moet worden beschermd
om toekomstige generaties te ondersteunen.
Ik hoop echt dat iedereen ter wereld kan zien
vanuit hun huis, hoe bijzonder en hoe mooi,
en geweldig deze dieren zijn.
Ik voel me behoorlijk bezorgd, maar niet hopeloos.
Ik zal elke dag en elk jaar vechten om hen te helpen.
Ik ben geboren in Cerrado, ik ben opgegroeid in Cerrado,
en Cerrado, het is mijn thuis, ik moet het beschermen.
De volgende keer...
...de wereld van zoetwater.
Het levensbloed van planeet Aarde.
En een podium voor de meest bijzondere dierendrama's.
Habitat Explorer brengt dieren en hun leefgebieden tot leven.
Ontdek die gratis interactief en maak origami-dieren!
Ga naar...
...en volg de links naar de Open Universiteit.
Of bestel een gratis gedrukte versie,
bezoek de website of bel de nummers op het scherm.