Kum, kireç ve sodayı yaklaşık 1.000 santigrat derece fırına
atarsanız sıvı cam elde edersiniz.
Yetenekli cam üfleyiciler delikli boru kullanarak
bu erimiş karışımı alırlar
ve üflediklerinde cam şişerek balon hâline gelir ve şekillendirirler.
Aletler ve teknikler Roma zamanına dayanır ancak şimdi sıcaklığı artıracağız.
10 olağanüstü sanatçının ateşle mücadelesini izlemek üzere
Kuzey Amerika'nın
en büyük cam atölyesine dönüyoruz.
Eğlence başlıyor.
Ya hep ya hiç.
Büyük riskler…
Tanrım.
-Tezgâha koy. -Hep sert mücadele ederim.
…büyük ödül getirir.
Evet bebeğim.
Eğer bu ateşli yarışı tamamlayabilirlerse
camda dünyanın en iyisi olmalarını sağlayabilecek,
hayat değiştiren bir ödül paketi kazanacaklar.
Ben Nick Uhas. Karşınızda Blown Away.
Cam üfleyiciler, son dörde çıktığınız için tebrik ederim.
Son dört yeterli değil.
Buradaki nihai amacım finale çıkmak. Bu yüzden geldim.
Geriye dört harika sanatçı kaldı.
Ne olacağını bilmiyorum ama sonuna kadar mücadele edeceğiz.
İnanılmaz sanatçılarsınız.
Ama buraya tamamen tek başınıza gelmediğinizi biliyoruz.
Yarışma boyunca birbirinize ilham verip destek oldunuz.
Evden destek olan dost ve ailelerinizden bahsetmiyorum bile.
Çocuklarımı özlüyorum. Dün gece konuştuk.
Sevgilim Marta başından beri arkamda.
Bana buraya gelme fırsatı vermek için stüdyoyu o idare ediyor.
Hayaller ekip işiyle gerçek olur. Böylece sonraki etaba geçiyoruz.
Bugün dördünüz iki takıma ayrılacaksınız.
Takım Etabı. Başkalarıyla iş birliği yapmayı severim.
Hem heyecanlı hem de biraz gerginim.
John Sharvin, son etabın kazananı olarak bir avantaj kazandın.
Yani çalışacağın kişiyi seçebileceksin.
-Gerçekten mi? -Gerçekten.
Çok kolay olmadı. Herkes iyi. Bu durumda ne yapacağım ki?
-Yanlış cevap yok. -Yok.
Doğru cevap yok.
John'ın avantajı onu zor bir duruma sokuyor.
Lanet olsun.
Evet.
Evet…
John, John Ekibi kurmak ister misin?
-Elbette, John Ekibi. -John Ekibi kuralım.
Birlikte iyi iş çıkaracağız. Ben de John'ı seçerdim.
Yani Dan ve Minhi, birlikte çalışacaksınız.
Seattle Ekibi. Hadi bakalım.
Sonuç hoşuma gitti. Ben de böyle seçerdim.
İşime gelip gelmeyeceğini göreceğiz, değil mi?
Değerlendirmede Katherine'e yardım etmek için
bugünkü konuk değerlendiriciler, çoğul…
Peki.
Camın güçlü partnerleri Robin ve Julia Rogers.
Robin ve Julia'nın el ele verip çıkardığı eserleri
Kuzey Amerika'daki müzelerde gösterildi.
Chrysler Sanat Müzesi o müzelerden biri.
Robin orada stüdyo program direktörü ve Julia yardımcı doçent.
Chrysler Müzesi camcılık ve sanat konusunda çok itibarlı.
Üstüne üstlük ikisi de inanılmaz yetenekli sanatçılar.
Julia'yla birbirimize yıllarca destek olduk
ama iki sanatçı olarak bir eserde el ele verip çalışmak
bambaşka bir şey.
Bu etap için birlikte kullanılan iki eş anlamlı kelimeyi alıp
bir eser yaratmanızı istiyoruz.
Sade ve basit.
Seçeceğiniz kelimeler size kalmış ama kriterler öyle değil.
Peki.
Bu etap için dört saatiniz var.
Tasarım, konsept ve teknik beceri yönünden hem ekip olarak hem de bireysel olarak
değerlendirileceksiniz.
Kazanan ekip en iyi üfleyici seçilecek.
Kaybeden ekipteki sanatçılar eleme potasına gönderilecek
ama sadece bir kişi eve gidecek.
Amanın.
Büyük baskı var. Eserdeki kısmımı kırarsam John'ı yüz üstü bırakmış olurum
ve eleme potasına gireriz. Böyle bir yükün altına giremem.
Süreniz…
…başladı.
TASARLA
Kelime eşleşmeleri, ne diyorsun?
Birçok var.
"Güzel ve kolayca"
-"Sıcak ve acı?" -"Sıcak ve acı"
-Sevdim, güzel. -Bence de, güzel.
Yukarı dönük alevler yapacağız, bir dizi kurutulmuş acı biber de
tepeden aşağı bakacak.
"Sağ salim" hoşuma gitti.
İskandinav peri masalı Küçük Otik'i hatırladım.
Bir kadın çocuk sahibi olamıyor ve kocası ona ağaç kütüğü veriyor.
Kütük hayata gelip insanları yiyor. Böyle korkunç bir masala dönüşüyor.
-Bunu kullanabiliriz. -Sevdim.
Birlikte bir eser yapmak istiyoruz. İş birliğinde önemli bir nokta.
-Üfleyerek ve renklerle alevleri yaparım. -Biberleri ben yaparım.
Dan Friday biberleri bir bir birleştirdi.
-Dan Friday biberleri bir bir birleştirdi. -Evet.
-Bebek çıngırağıyla başlayabilirim. -Uzuvları yapabilirim.
Sen de kafa ve vücuda odaklan.
Kusursuz bir ikiliyiz. Saklı kusurlarımızla.
Bu etabı John'lara veremeyiz. John'lara mı?
YARAT
Tüm kırmızıları kullanacağız.
Evet, acı olacak.
Peki.
Bir sürü parça olduğu için hızlı başlıyoruz.
Tamam, hadi bakalım.
Bu etapta baskı büyük.
John'lar çok iyi. Çok etap kazandılar.
Dan'le çalışmaktan heyecan duyuyorum.
John'un beni seçmemesine birazcık üzüldüm
ama ona böyle dediğimi söylemeyin.
Beyazlarla üç rulo yapacağım.
John renk tarifi çıkarıyor. Yapmam gereken parçalara başladığımda
izleyeceğim bir tarif olacak.
Tek bir parça olduğundan hep konuşuyoruz. Ölçeği, boyutu, rengi kontrol ediyoruz.
-Oldu gibi. -Sevdim.
Sürekli bir iletişim hâlindeyiz.
Robin ve Julia, ikili olarak çalışmanın en iyi kısmı ne?
Pek çok avantaj var. Biri de aynı anda çalışarak
kısa sürede çok fazla şey yapabilmemiz.
Bugün ben sıcaklıktan, Dan de acıdan sorumlu.
Acı ve baharatlı kelimelerinin cam üfleyici olmakla ilişkisi var.
Sıcaklığı ve onunla gelen tavrı düşünün.
Bence gayet uygun bir kelime ikilisi.
Planımız bölerek fethetmek.
Ben alevlere odaklanacağım.
Acı biberler yapıyorum.
15, 20 tane biber yapmayı umuyorum.
Yapacağım ilk şey bir biber yapmak, sonra bir tane daha yapmak
ve sonra bir tane daha yapmak.
Sıcak tamale.
Dan ve Minhi'yi görünce dizimi dövüyorum
çünkü çok iyi ekip oldular. Dostum.
Robin ve Julia, iki sanatçının bir eser üzerinde çalışmasındaki
en zor nokta sizce ne?
İki kişi bir parçanın farklı bölümlerini yapıyorsa
ve ölçü tutmazsa düzgün olmaz.
John Sharvin ve John Moran için bir sorun olabilir.
Birbirine uyması gereken parçalar yapıyorlar.
Minhi ve Dan'se sanırım sonda birleştirilecek
ayrı parçalar yapıyor.
Eserimizin konsepti "sağ salim."
Bunun belirsiz bir hâlini yapmak istedik.
Küçük Otik adlı korkunç, masal karakterini bulduk.
Canlanıp etrafındaki her şeyi yemeye başlayan bir ağaç bebek.
Birden fazla eser yapmaya göre bir eser yapmak daha riskli.
Çok parça varken bir parçayı kırarsak "Bir daha yaparız" deriz.
Ama inandığımız için tüm yumurtalarımızı aynı sepete koyduk.
John ve John daha zor olan eseri mi yapıyor sizce?
Olabilir. Şimdiye dek gördüklerimiz teknik açıdan zorlayıcı şeyler.
Sonda her parçanın uymama riski daha büyük.
Sap için biberin hazırlığını yapıyorum.
Kevlar eldivenlerini alüminyum kalıba sokuyoruz.
Bu da biberi birleştirmem için yeterli zamanı veriyor.
Bu işlem bitince eldiven küle dönecek.
Atölyenin diğer tarafında ne olduğunu hiç bilmiyorum. Dallar var.
John ve John'ın karşısında Seattle.
Ne yaptıkları umurumda değil. Havalı bir şey olduğunu biliyorum.
Kendi eserimizi havalı yapmaya odaklandım.
-Zafer John ekibinin. -John ekibi.
Kim?
Şu an eve dönmek çok kötü olur.
Ağaç bebek için kedili çıngırakla başlıyorum.
Bunu John'ın kolu bitirdiği an bitirmeliyim.
Böylece oraya yapıştırabiliriz.
Kol ağaç dalı gibi. Yani fazladan uzvu, parmağı
dirsek veya bileğin yerinde eğilmeler olmalı
ama çok insansı olmamalı.
Yaklaşık 20 santimetre yapıyorum.
Evet, çıngırağı yaklaşık 13 santimetre yapıyorum.
Daha önce hiç bebek çıngırağı yapmadım.
Çıngırağı koyunca dalları çıngırağın etrafına saracağım.
Ağaç elin avucunun içinde sıcak birleşim olması önemli.
Çıngırağı en sabit şekilde böyle tutar.
Parmakları sardığımda daha da sağlam olacak.
Tamam, dur.
Sıcak birleştirmek risk olduğundan çok önemli.
Çevir.
Yeterince sıcak olmayan bir parça birleştirirseniz düşer.
Buna vakit yok.
Çok garip, bayıldım.
Evet, bir şeyler yapıyoruz.
Fırınla ve öyle kal.
Kendini gösteren bir şey yapmak istedik. Bence buna ulaştık.
KALAN SÜRE: 3 SAAT
Güzel mi güzel bir camımız var.
Dan'le çalışmaya bayılıyorum. Çok harika, çok yetenekli biri.
Sanırım en iyi kısmı samimiyetimiz,
onun yanında evde gibi hissetmek.
Seattle ekibi burada.
İkimiz de Seattle'da oturup çalışıyoruz.
Dan'in güçlü yanı
çok güzel olan pürüzsüz şekiller yaratabilmesi.
Teşekkürler, evet. Harika.
-Nasıl gidiyor Minhi? -İlerliyorum.
Evet, alev alevsin.
Minhi çok küçük detaylı işler yapabiliyor ama bunu büyük parçalara da taşıyor.
Bu geniş yetenek yelpazesini görmek güzel.
Çevir.
Tamam.
Rakipten ekip arkadaşına geçmek cam üfleyicilerimiz için
ne kadar zor?
Düşündüğünüz kadar zor değil
çünkü cam üfleme her zaman ekip işi olmuştur.
Cam üfleyiciler olarak birbirimizi sever, başarılı olduğumuzu görmek isteriz.
Karşı karşıya değil de omuz omuza çalışmak eminim güzel bir değişiklik olmuştur.
-Sadece bir seferlik. -Sadece bir etap için.
-Sonra sabotajlar devreye girecek. -Evet.
Küçük bir ağız deliği gerek. Gözleri bu. Görüyor musun?
Şimdi kafa üzerinde çalışıyorum.
Evet, güzel oldu.
Dokusu ve renklendirme hoşuma gitti.
Şirin oldu.
Tam konuştuğumuz gibi oldu.
Arkadaşlar, iki saatimiz kaldı!
İki saat mi?
-Selam Katherine. -John Sharvin, nasılsın?
-Bugün çok iyiyim. -Öyle mi?
Son dörde çıkmak nasıl bir his?
Buraya geleceğimi aslında düşünmüyordum.
Açıkçası acayip zor.
-Ama önceki etabı sen kazandın. -Çok eğlenceliydi, çok teşekkürler.
-Harikaydı. -Benim sayemde.
-Tamam, harika. -Şaka yapıyorum, herkes seçti.
Bu durum öz güvenini artırdı mı?
Biraz yardımı oldu. Şöyle dedim, "Bunu yapabilirim, güzel"
John'la yaptığınız eser size bir galibiyet daha kazandırır mı?
Umarım. Süre açısından sorun yok. Yapacak çok şeyimiz var sadece.
-Seni tutmayayım. -Uğradığın için sağ ol.
-Rica ederim, bol şans. -Sağ ol.
Selam Dan, nasılsın?
-Burası sıcak oluyor. -Öyle mi? Minhi de sen de Seattle'lısınız.
-Daha önce birlikte çalıştınız mı? -Evet, birlikte bir fabrikada çalıştık.
Çok konuşmuyorsunuz. İkinizin de belli görevleri var.
John'ların çalışma şeklinden biraz farklı.
-Niceliğe mi oynuyorsunuz? -Evet.
Eseri altı metre öteden görebilmek istiyorum.
-Sana sorular ekmeyi bırakayım. -Güzeldi, teşekkürler.
Sıradaki adım üst gövdeye başlamak.
Uzuvları ekleyeceğimiz yapı taşımız olacak.
Çok küçük görünse de eserin çok önemli bir parçası.
-Çevir hadi. -John, güzel oldu. Oluyor.
Etabın tamamlanmasına 60 dakika kaldı.
Tamam.
Dan, kaç biber yaptığını biliyor musun?
-Umarım yeterince yapmışımdır. Sayamadım. -Evet, ben de sayamadım.
Biberlerin bazıları iki, bazıları üç parçadan yaptım.
Umarım bu boyut çeşitliliği grup olarak güzel görünür.
Sıradan bir biber çiftliği.
-Birleştirmeye hazırlanalım. -Hadi.
-Birleştirelim. -Getir.
Büyük an geldi. Her şeyi birleştirip düzgün olup olmadığına bakacağız.
-Akışkan olsun. -Tamam.
Süper görünüyor.
Bu bacak daha kısa, çok itmeyeceğim.
Hata yapacak vaktimiz yok.
Bir sorun çıkarsa, yeterince sıcak olmazsa veya çok sıcak olursa kontrolü kaybederiz.
Çok dikkat etmemiz gereken bir şey.
Fırınla.
Yarışmanın şu noktasında eser kırılırsa eve dönerim.
-Bacakları biraz ileri itmek istiyorum. -Tamam.
Şu an dik duruyor.
-Eğimli olmalı. -Tamam.
İttir.
-İttir. -Evet.
Bence böyle güzel oldu.
Bacakları birleştirdiğimizde ölçünün düzgün olduğunu gördük.
Tam olması gerektiği gibi görünüyor. Hem ürkütücü hem tuhaf.
Tamam, süper.
İşlerimiz var. Devam edelim.
Bir saatten az kaldı. Sıcaklığı hissetmeye başlıyorum. Evet.
Alevlerdeki farklı seviyeleri yapmak için üflenilmiş şekilleri üst üste sıralıyorum.
Bu da en içteki kısım. Alevin en küçük parçası.
Alevimin en sıcak kısmı beyaz olan.
"Akkor" gibi düşünün.
Beyaz iç kısmı mı? Güzel.
Bence sadelikte çok güzellik var. Bizim elde etmeye çalıştığımız da bu.
Ekip etabının bitmesine 30 dakika kaldı.
Tam zamanındayız.
Kırıp ayırdığımızda eseri tezgâha koymanı istiyorum.
Sıcak yapıştırılan bu kadar çok parça olunca işler kızışıyor.
Sonuna kadar. Biraz. Evet. Tamam.
Böyle noktalarda son derece odaklanmalıyız.
Yarım saniye gözünüzü eserden ayırınca anında kolu kırabilirsiniz.
Odaklanacak çok şey var. Gerilim yüksek.
Çevir.
Tüm yumurtalarınızı aynı sepete koyarsanız böyle olur, işler kızışır.
Ama başarabilirlerse etkileyici olur.
Dan, sadece 20 dakika kaldı!
Açıkçası en havalı şeyi yapamayıp eve dönmemizden endişeleniyorum
çünkü alevler çok güzel oldu ama biberler biraz sıradan görünebilir.
Umarım bir grup olarak güzel görünürler.
Kafayı alalım.
Bir açıklık olmalı.
-Ağzı var. -Evet.
Çevir.
Tamam, fırınla.
Tamam, kaldır.
Kafayı yukarı it.
Oldu. Harika.
On dakika kaldı cam üfleyiciler. sadece 10 dakika kaldı.
Sıcaklığı hissediyor musun? 10 dakika kaldı.
Şimdi biraz döndür. John, tüm parçalar sende, birlikte tut.
Vuruyorum. Bir, iki, üç.
Sonuncuyu da koyalım.
-Fırına koyalım. -Bastır Minhi.
-Evet! -Evet.
Alev alev.
Tebrikler.
-Güzeldi Minhi. -Evet, tebrikler.
Eğlenceliydi John.
SUN
Eserimizin konsepti "Sağ Salim?"
Ağaç bebek canlanıyor ve etrafındaki her şeyi yemeye başlıyor.
EKSTRA ACI
Kurutulmuş biber ve alevlerin camiayla,
bir araya gelmek ve cam üfleyici olmakla bir ilgisi var.
Dinamik ikili galerisine hoş geldiniz.
Bu, Dan ve Minhi'nin "acı ve baharatlı" eseri.
Bu eser müthiş. Bunu evimde görmek isterim.
Biraz sönük buldum. Kendilerini teknik açıdan zorlamamışlar.
Biberlere daha çok gerçekçilik katmak veya alevlerin boyutunu artırmak için
her parçaya keşke biraz daha zaman ayırsalardı.
Birbirine biraz daha yakın yapabilirlerdi.
Ama burada beni heyecanlandıran bir nokta var.
İlk baktığınızda büyük bir alanı kaplıyor. Çok parlak ve insanı içine çekiyor.
Alevlerde gördüğüm dokuyu çok sevdim.
Bu sıcak, alev alev ve ateşli bir his veriyor.
Alevlerin bir güzel yanı yüzeyde görülenden öte olması.
İçine bakarsanız birden fazla katman olduğunu görürsünüz.
Birbirinin üstüne geçirilmiş. Bu da bakanı büyülüyor.
Bu, John Sharvin ve John Moran'in "Sağ Salim?" eseri.
Soru işaretiyle.
Bu yaratıkta bir Çek masalından esinlenmişler.
Konsept olarak çok sevdim çünkü pek çok katmanı var.
Teknik açıdan ilgi çekici bir eser.
Dokusu harika, tüm parçalar uyumlu ve belli bir hikâye anlatıyor.
Ağaç bebeğin kafasının, vücudunun diğer kısmından
koyu olduğunu fark ettim.
Renkleri eşleştirmede çok iyi bir iş çıkaramamışlar.
Korkunç görünen bir yaratık ama insanı içine çekiyor.
Minhi ve Dan'in eserine kıyasla
çok sönük kaldığını söylemek gerek.
Şey sadece… Daldan küçük bir bebek sadece.
Bu, göze hitap ediyor ve onu beğenmek çok kolay.
Bunu beğenmek, buna alışmak için biraz daha fazlası gerekiyor.
Pek çok fikrimiz oldu.
-Cam üfleyicilerle konuşalım. -Onları çağıralım.
Bu yarışma zor, hepimiz kazanmak istiyoruz.
Sıyrılmaya çalışmaya devam edeceğim ama her sanatçı buna çalışacaktır.
Bu noktaya gelmek beni çok yordu ama ayrılmaya hazır değilim.
Biri beni o kapıdan zorla iterse anca o zaman çıkarım.
Bu etapta bir eser çıkarmak için ekip olarak çalışmanız gerekti.
İki ekibin de seçtiği farklı yaklaşımlar bizi gerçekten çok etkiledi.
Biri daha gerçek anlamla yaklaşmışken diğeri daha kavramsal yaklaştı.
Dan ve Minhi, eserinizi yakından tanımayı isteriz.
İnsanların kolayca bağ kurabileceği,
canlı renkleri olan ve büyük bir eser yaratmak istedik.
Parlak renkler ve sergileme biçimi ortaya harika bir enstalasyon çıkarıyor,
erişilebilirliği çok yüksek.
Sizce bu eser elinizden gelenin en iyisini temsil ediyor mu?
Bu etapta sevdiğim nokta Minhi'yle birlikte çalışabilmek
ve yeteneklerimizi bir esere aktarmak için eşit biçimde bir araya gelebilmekti.
Şu an değiştirebileceğiniz bir şey olsa ne değiştirirdiniz?
Daha fazla.
Verilen süre içinde yapabileceklerimiz belli.
Elimizden geleni yapmak için kendimizi zorladık.
20 acı biber yapmak istiyordum, sanırım 19 tane yaptım, yani…
Tam tutmadı ama bunu da kabul ediyorum.
John ve John.
Bize eserinizi anlatın.
Ağaç çocuk yarattık, Küçük Otik.
Tarzlarımızla oynamak istedik, masalın hayata geçirilmesi için
hem tatlı hem korkunç olacağını biliyorduk.
Bu eseri gösterme şeklinizden bahseder misiniz?
Göz hizasında olmasını istemedik, Tehditkâr görünmemesi gereken bir çocuk.
Detayları görmek için
eğilmek gereksin diye alçağa koymak istedik,
Kaide bir koltuk veya bank gibi oldu.
Tehditkâr bir canavar olsa da kucak açan bir yaratık.
Çok sevdim.
Kafanın rengi vücudun geri kalanından biraz daha koyu.
Bilerek mi yaptınız?
Katı şekillendirmeden üfleyerek şekillendirmeye
aynı renk tarifini kullandık.
İstediğimizden biraz daha koyu ama o noktada geri dönemezdik.
-Teşekkürler John ve John. -Teşekkürler.
Teşekkürler.
Teşekkürler sanatçılar. Birkaç dakika konuşacağız.
Sonuna kadar gitmek istiyorum.
Büyük boyut ve renkler çok daha etkileyici.
İşbirliği yaptık. En iyi olduğunu düşündüğümüz şeyi yaptık. Yani…
Bence işlerini gereğinden fazla zorlaştırdılar.
Burada yapacak işlerim var.
Evet, henüz bitmedi.
Beklediğiniz için sağ olun. Bir karara vardık.
Bugünün kazanan ekibi…
…John ve John.
Dostum. Güzel.
-Evet. -Evet.
-John ekibi. Başından beri dedim. -John ekibi kazandı.
Eleme potasına Dan ve Minhi çıktı.
Elimizden geleni yaptık.
Dan ve Minhi, bir ekip olarak aklımızı başımızdan alamadınız.
O yüzden bireysel performansa bakacağız.
Dan, yarışmada neden sen kalmalısın?
Bu etap için mesele katılım gösterip kendi gücünü ortaya koymaktı.
-Üstüme düşeni iyi yaptığımı düşünüyorum. -Minhi.
Camın özelliklerinden faydalandığımı düşünüyorum.
Materyalin ışığını ve saydamlığını öne çıkarmak istedim.
Burada kalırsam sınırlarımı zorlamaya
ve genişletmeye devam edeceğimi düşünüyorum.
Teşekkürler.
-Teşekkürler. -Teşekkürler.
Bugün eve giden sanatçı…
…kimse.
Evet.
Bireysel olarak bir etapta daha kendinizi gösterme şansını
hak ettiğinizi düşünüyorum.
-O şansı değerlendireceğiz. -Evet.
Bir gün daha cam üfleyebileceksiniz.
60 bin dolar değerindeki ödül paketini
ve gıpta edilen En İyi Cam Üfleyicisi unvanını almak için
hepiniz hâlâ yarıştasınız.
Belki de karşınızda son iki duruyor.
Evet, bana uyar.
Çok kötü olur.
-Sonraki etapta görüşürüz. -Görüşürüz.
Alt yazı çevirmeni: Ümmühan Yıldırım