Wrzuć piasek, wapno i sodę do pieca o temperaturze 1100 stopni Celsjusza,
a otrzymasz płynne szkło.
Uzdolnieni dmuchacze zbierają wytop za pomocą dmuchawki,
a podczas dmuchania szkło tworzy bańkę, którą można formować i rzeźbić.
Narzędzia i techniki znane z czasów rzymskich.
Zaraz zrobi się gorąco.
Wracamy do największej huty szkła Ameryki Północnej,
w której dziesięcioro wybitnych artystów
rozgrzeje atmosferę.
Zaczyna się zabawa.
Idziemy na całość.
Wielkie ryzyko…
Boże.
- Oprzyj to. - Zawsze ostro reaguję.
…bardzo się tu opłaca.
Tak, skarbie.
Jeśli przetrwają nasz piekielny konkurs, wygrają nagrody, które odmienią ich życie,
i zdobędą światową renomę najlepszego dmuchacza.
Jestem Nick Uhas, a to program Dmuchacze szkła.
Dmuchacze, witajcie z powrotem w hucie.
Gratulacje za wejście do finałowej czwórki…
znowu.
W tej chwili nie ma miejsca na przeciętność.
Chcę dostać się do pierwszej trójki.
Mam na koncie trzy zwycięstwa i czekam na czwarte, piąte i szóste.
Na końcu tego konkursu czeka nagroda w wysokości 60 000 dolarów,
w tym staż w Muzeum Szkła Corning.
Z nagrodą i tytułem „Mistrza dmuchaczy” jedno z was będzie wniebowzięte.
I tym zaczynamy kolejne zadanie.
Od czasu pierwszego startu w kosmos w 1957 roku
Ziemianie byli zafascynowani odległymi galaktykami,
w tym nasza gościnna jurorka, specjalistka astronautyki, dr Marianne Mader.
Kosmiczny naukowiec? Może badać kosmos przez teleskopy i dane?
Ale super.
Wykładała na Międzynarodowym Uniwersytecie Kosmicznym we Francji,
współpracowała z NASA i polowała na meteoryty na Antarktydzie.
Jako dziecko patrzyłam w nocne niebo i byłam pod wrażeniem wszechświata.
To podsycało moją ciekawość i wyobraźnię.
Patrzenie w kosmos jest jedną z najbardziej pouczających rzeczy.
Czuje się więź z wielkością.
W tym zadaniu chcemy, żebyście poczuli się miliarderami
i stworzyli gwiezdną sztukę inspirowaną ogromem, pięknem i cudownością kosmosu.
Kosmos jest wielki. Dużo tam jest. Chcę zrobić wszystko.
Możemy tutaj zrobić cokolwiek.
Ocenimy prace pod kątem projektu, pomysłu i umiejętności technicznych.
Nie ma tu granic. Chcemy sztuki, która nas zachwyci.
Dmuchacze, oto wasza misja.
Zwycięzca zadania otrzyma tytuł Najlepszego dmuchacza.
Artysta, który nas nie zachwyci, zostanie wyeliminowany i opuści hutę.
Przygotować się do startu.
Na to zadanie macie cztery godziny. Wasz czas zaczyna się teraz.
PROJEKT
Tworzę pracę inspirowaną formami życia z odległej galaktyki.
Robię grzybową kosmiczną mamusię,
która rodzi grzybowe kosmiczne dziecko.
To, co tam jest, to kwestia wyobraźni.
Dlatego to jest takie ekscytujące.
Tworzę planetę, w którą uderza księżyc.
Chaos i zniszczenie tworzy nowe życie i piękno.
To moje wymarzone zadanie. Ale jestem nakręcony.
Uwielbiam kosmos.
Gdy myślę o kosmosie, myślę o ogromie.
O czymś, co mnie przeraża, ale też fascynuje.
Tworzę czaszkę z planetą w środku, którą widać tylko przez oczodoły.
Chcę odnieść się do dawnej idei, że Ziemia jest centrum wszechświata.
Chodzi o filozofię naszej ludzkiej egzystencji.
Mój projekt to planeta Ziemia.
Będzie zawieszona pod sufitem, unosząca się w przestrzeni.
Gdybym był miliarderem, pewnie nie latałbym na inne planety.
Wydałbym pieniądze tu, na Ziemi.
Ziemia musi się kręcić.
TWORZENIE
Na początek potrzebuję koloru, żeby zrobić podłużnice.
Robię szkło.
FRYTA DROBNO ZMIELONE KOLOROWE SZKŁO
Do roboty.
Dobrze się czuję. Wygrałem dwa ostatnie zadania. Chcę to utrzymać.
To zadanie jest dla mnie idealne.
Nie mogę się doczekać, aż zacznę tworzyć kosmiczne rzeczy.
Kiedy myślę o kosmosie, myślę o tym, co tam jest.
Ale urocze.
Ta praca to pozaziemski obcy.
Trochę fantastyki naukowej.
Czy ja wierzę w kosmitów? Oczywiście, że wierzę.
Tworzę planetę, a teraz dodaję chmury.
Ostatecznie ją obuduję, zrobię wokół niej czaszkę.
Oby się udało.
Codziennie w siebie wątpię.
Ten głos w twojej głowie, który cię zżera. To naturalne.
Wte i wewte.
Tworzę planetę, a ten księżyc w nią uderzy.
Opowiedz mi o szkle w kosmosie.
O Boże. To naprawdę fajny temat.
Sposób, w jaki zdobywasz szkło w kosmosie, to te niesamowite wydarzenia.
Coś wielkiego rozbija się o planetę.
Ta siła jest tak potężna, że może stopić skałę,
a wtedy to szkło zostaje zachowane.
- Fajnie. - Niesamowite.
Tak.
Wspaniale jest myśleć o tym, jak jest się częścią trybików wszechświata.
Nie można być w złym miejscu o złym czasie,
jeśli ta maszyna obraca się tak harmonijnie.
Lekko. Słabiej, tak.
Mój projekt to Ziemia zawieszona pod sufitem.
Narożniki.
Chcę trochę przyozdobić tę Ziemię.
Nie wiem, jak to wyjdzie.
Co to za szkło, którego używa Dan?
To tak zwane szkło dichroiczne.
Ma na sobie powłokę, więc patrząc na nie, odbija jeden kolor,
ale patrząc przez nie, widzi się inny.
- Fascynujące. - Dobrze.
Opracowano je chyba do okien w wahadłowcach.
- To ma sporo sensu. - Dobra robota.
POZOSTAŁY CZAS: 3 GODZINY
Chcę stworzyć tego podobnego do drzewa
grzybowego kosmitę, który wypuszcza strąki.
Dobra, teraz złap tamto.
Myślę, że radzę sobie w takich zadaniach,
bo zwykle staram się myśleć nieszablonowo.
Dziwnie to wygląda.
W dobrym sensie.
Cudownie.
Zabieram się za rzeźbienie czaszki.
Robiłem już czaszki. To trudne.
Myślisz, że jest okrągła, ale ma różne powierzchnie.
Po stopieniu szkła
naciskam materiał korkami, by uformować głowę
Nie mam planu, więc sprawdzam to na bieżąco.
Nigdy nie robiłem księżyca ale zawsze chciałem.
Musimy umieścić kratery.
Księżyc jest dość gruby, więc gdy wepchnę te kratery,
część materiału zostanie wypchnięta i nada mu kształt…
krateru.
Księżyc Johna Sharvina wygląda fajnie.
Sharvin, no proszę. Przyczajony tygrys.
W tym konkursie jest dużo presji.
Nie wyobrażałem sobie, że będę w finałowej czwórce.
Katherine, wysyłamy dziś jednego artystę do domu.
Jak to wpłynie na ich emocje
tak blisko końca zawodów?
Mam nadzieję, że nie druzgocąco. Dobrze im poszło i zaszli tak daleko.
Czuję, że potrafię odnieść się do sytuacji.
Kilka lat temu próbowałam zostać astronautką i zaszłam całkiem daleko.
Ostatecznie porażka na pewno była rozczarowująca,
ale przez te lata otrzymałam rady od wielu astronautów.
Wszyscy mówią, że kiedy próbujesz osiągnąć ten wielki, śmiały cel,
upewnij się po drodze, że kochasz to, co robisz.
Uczestnictwo w tym konkursie to usprawiedliwienie na to, co zrobiłem,
na te wszystkie prace, które wciąż stoją niesprzedane na półkach,
ale wiem, że robię je w jakimś celu.
Obróć.
Chciałabym być w pierwszej trójce.
Naprawdę chcę wygrać, do tego stopnia, że doprowadzam się do wyczerpania.
Przez całe życie spotykałam się z krytyką.
Zdecydowanie mnie nie doceniano.
Super.
Urocze.
POZOSTAŁY CZAS: 2 GODZINY
Pracuję nad planetą Ziemią.
Wyciąłem wzór kontynentów.
Bierzemy sitko i sypiemy proszek szklany i frytę na ceramiczną płytkę,
potem podgrzewamy to w drumli do temperatury 565 stopni Celsjusza,
żeby proszek stopił się w kształty kontynentów.
Potem nawijak to na zewnątrz bańki.
Nieźle.
To jest delikatne. Na tyle gorące, żeby to ponieść,
ale i tak może się rozlecieć.
Mam to. To była ta trudna część.
Ale to nie koniec zmartwień.
Nie wspomniałem, że to będzie coś dużego?
Zrobiłem księżyc. Czas zrobić naprawdę dużą planetę.
Chłopaki wokół mnie robią wielkie rzeczy.
Obróć.
Ja zwykle pracuję na małą skalę.
To, że coś jest duże, nie znaczy, że jest lepsze.
Została nam godzina!
Ludzie, została nam godzina.
Cześć, Katrine.
Wygląda na to, że masz cały świat w swoich rękach.
Staram się.
Zbliżamy się do końca rywalizacji.
Jesteś z dala od dzieci i rodziny. Jak to na ciebie wpływa?
Nie jest łatwo. Tęsknię za moimi ludźmi.
Zwłaszcza za żoną i dziećmi. Walczę tu także dla nich.
Gdyby nie moja żona, Christina, nie mógłbym tu przyjechać.
Bez jej poświęceń nie byłoby mnie tutaj.
Dobra.
Nie mówię o swojej żonie, chyba że to, że jest święta!
Dobra robota.
- Gładko poszło. - Tak. Super.
Najpierw twarzą w dół.
Obróć trochę. Obracaj.
Kiedy przesiewam kolor na czaszkę, nie widzę planety,
więc próbuję pozbyć się białego pyłu z oczu, żeby mieć te okna.
Nigdy tak bardzo nie starałem się nie spalić koloru. Nie wiem, co robić.
Szukam innego rozwiązania. Myślałem o zrobieniu soczewki w głowie.
To ważne, by ta planeta była widoczna.
Wszystko idzie nie tak, więc trzeba to naprawić.
Zostało pół godziny! Tylko 30 minut!
Księżyc rozbije się o tę planetę.
To jest zabawne, ale też straszne.
Muszę skupić ciepło tam, gdzie chcę, żeby był księżyc. Muszę to mocno rozgrzać.
Dmuchaj.
Muszę wybrać właściwy moment. Jak pęknie, będę w ciemnej… Mogę tak powiedzieć?
Dmuchaj.
W porządku.
Wygląda świetnie.
To ostatni element całej układanki.
Całość. Trzymasz?
Stworzyliśmy ziemię. Zaczynamy robić podstawę na gwiazdy.
Raczej musi być dość duża.
Biorąc pod uwagę rozmiar Ziemi. Mówimy o kosmosie.
Przystaw łopatkę do krawędzi.
Kiedy otwieramy podstawę,
musi być wystarczająco gorąca, żeby się spłaszczyła i otworzyła.
Jeśli nie jest wystarczająco gorąca, powstaną nierówności. Mam jedną szansę.
Na pewno jest płaska.
Im mocniej kręcę, tym bardziej się rozciąga.
Trafia do odprężarki.
- Super. Dobra robota. - Bingo.
Ale podstawa pęka w odprężarce. Za bardzo wystygła.
Chyba da się ją skleić. Taką mam nadzieję.
Zostało 15 minut!
Z tego, co widzę, Dan skończył, a zostało jeszcze trochę czasu.
Próbuję to jakoś skończyć.
Podgrzej to, proszę.
Już skończyliśmy, ale zostało nam trochę czasu,
dlatego robię satelitę.
Spokojnie.
Podejdź tu i przytnij z tej strony.
W czasie, który mi został, tworzę teren, na którym żyją rośliny.
Przytnij to. Dobrze.
Uwielbiam wyciągać chochle z pieca. To jest najlepsze. Czuję, że mam moc.
Przepięknie.
To wasze ostatnie pięć minut! Zostało pięć minut!
Mnóstwo czasu.
Wygląda nieźle.
Obróć do mnie. Do mnie.
Czekaj.
Tak. Proszę bardzo.
Dobrze.
- Nieźle. - Cudownie!
Tak!
Pięknie!
PREZENTACJA
Musieliśmy stworzyć dzieło sztuki inspirowane ogromem i majestatem kosmosu.
Cieszy mnie ostatni element.
Wszystko poszło dobrze. Jestem w siódmym niebie.
Oby oceniający zobaczyli, że to przemyślałem,
że to jest nie tylko wiszący glob, że opowiada on historię.
Ta praca pokazuje moje umiejętności rzeźbiarskie,
moje oko do koloru i moją wyobraźnię.
Nie byłem pewien, jak to wyjdzie, ale cieszę się, że jest blisko projektu.
Jestem z tego dumny.
Witamy w ostatniej finałowej czwórce.
Zaczniemy od Johna Sharvina.
Marianne, wyglądasz na oszołomioną.
Ty pierwsza coś o tym powiedz.
Tworzenie i kolizje planet to dynamiczne, bardzo potężne zdarzenia.
Czuć tutaj ruch, działanie. Uderzenie jest prawdziwe.
Zakładam, że chodzi o te części,
o planetę eksplodującą po uderzeniu asteroidy.
Właśnie! Wyczuwa się falę uderzeniową, która rozchodzi się po całej planecie.
Świetnie wybrał ten jasny kolor pod spodem.
Pojawia się w szczelinach i podkreśla wrażenie rozpadu planety.
Gdy widzę pomarańczowe kawałki, wyobrażam sobie, jak się topią.
Nie wspomnieliśmy o satelicie.
Satelita wiele wnosi do tej pracy.
Dodaje pewien kontekst planetarny.
Ale trzeba uważać, żeby nie wyglądało to jak z kreskówki.
To jest trochę kreskówkowe.
Projekt nie do końca pasuje do realizmu planety.
To Matka Ziemia Dana.
Dan prosi, by nie czekać 26 000 lat, by traktować matkę z szacunkiem.
Podoba mi się przesłanie.
Podoba mi się ten pomysł, chęć ochrony planety.
Tak! Jest w tym kruchość. To jest szkło.
Myślę, że Dan miał duże ambicje na tę pracę.
Zrobił okrągłą podstawę. Jest pęknięta.
Robi się je dość szybko. Mógł ją przerobić. To rozpraszające.
Najbardziej podoba mi się to, że użył przezroczystego szkła na gwiazdy,
żeby światło przeświecało przez czarną przestrzeń.
To jakby przygotowało miejsce dla Ziemi.
Ale użył też szkła dichroicznego w obszarach wodnych.
- To ma wyjątkowy wygląd. - Tak.
Ten niebieski wygląda jak ocean. Wygląda niesamowicie.
Tutaj to pasuje. Ale inne obszary są fioletowe i różowe.
Podjął ryzyko, ale nie wiem, czy się opłaciło.
To czaszka Johna Morana.
„Przez całą historię patrzyliśmy w niebo i zastanawialiśmy się nad istnieniem.
Ta praca ilustruje poszukiwanie sensu”.
Przemawiają do mnie dwie rzeczy.
To niesamowita czaszk. Ale patrząc przez górę,
patrzysz na coś, co ja widzę jako mgławicę, gdzie rodzą się gwiazdy.
To jest piękne.
Naprawdę świetnie wyrzeźbił czaszkę.
Nie zgadzam się. Nie.
Nie.
Czaszka jest w porządku.
Kurczę.
Co?
Ale ostry.
Pierwotny plan zakładał, że będziemy patrzeć przez oczodoły,
żeby zobaczyć planetę w środku.
Ciężko jest to wszystko dobrze ustawić,
żeby to zadziałało. Poza tym świetnie się spisał.
To praca Minhi. „Wyobraźcie sobie życie w odległej galaktyce,
gdzie pączkujące życie roślinne wytwarza bezkręgowce, które przenoszą swój gatunek.
Jeśli udamy się w bezkres kosmosu, co znajdziemy?”
Wiem, że pod koniec Minhi postanowiła stworzyć tę kałużę.
Czy to konieczne?
Wygląda trochę bałaganiarsko w porównaniu z innymi aspektami,
o które bardziej zadbała.
Moim zdaniem to jest pokryte kraterami.
Na innych planetach pewnie jest ich mnóstwo.
Przywodzi to na myśl, że jesteśmy na innej planecie.
Dla mnie to jedyna rzecz w tej pracy, która mówi o kosmosie.
Tak. Myślę, że to jest jej ważna część.
Gdyby jej tam nie było, pomyślałabym, że jesteśmy w głębinach.
Ciekawi mnie wybór kolorów, paleta, którą tu użyła.
Tak. Nie wiem, czy podoba mi się kolor.
Mamy pytania do artystów. Sprowadzimy ich?
- Zróbmy to. - Dobra.
Fajnie jest być na tym etapie,
ale to też przerażające. Nie jestem gotowa odejść.
Moja praca jest naprawdę dobra, ale wszystkich innych też.
Próbuję zachować spokój.
Ale aż kręci mnie w żołądku. Nie wiem, co się stanie.
Poprosiliśmy was o stworzenie dzieła inspirowanego kosmosem.
Jestem pod wrażeniem różnorodności prac.
Począwszy od Matki Ziemi, przez formację planet, po astrobiologię,
stan ludzkości i naszą wyobraźnię. Podobało mi się.
Minhi, opowiedz nam o swoim obcym życiu.
Chciałam, stworzyć narrację, która pobudziłaby wyobraźnię ludzi.
A gdybyśmy znaleźli życie w innej galaktyce albo w innym wszechświecie?
Co zainspirowało cię do wyboru takiej kolorystyki
czy takich kształtów?
Myślałam o jakimś stworzeniu, może o krzyżówce rośliny i zwierzęcia.
O czymś innym od tego, co już widzieliśmy.
Próbowałam użyć chłodnych kolorów, inspirowanych zorzami polarnymi
i światłami na niebie.
- Dzięki. - Dziękuję.
John Sharvin.
Naprawdę doceniam dynamikę pracy.
Poczułam w tym ruch.
Tworzenie się planet to wiodąca teoria powstania naszego księżyca.
- Doceniam to. - Dzięki.
Dan.
Zdaje się, że miałeś problemy techniczne.
- Tak. - Opowiesz o tym?
Tak. Harmonia wszechświata nie byłaby kompletna bez teorii chaosu.
Miałem trochę tego.
Ale możemy tylko iść za ciosem.
Cieszę się, że się udało. Chciałabym robić to jeszcze dziesięć razy.
Ale mamy tu jedną szansę.
- Rozważałeś brak okręgu? - Nie, to nie byłaby pełna wizja.
- Dzięki, Dan. - Tak.
John Moran.
Czy technicznie poszło ci zgodnie z planem?
Nie dokładnie.
Chciałem zobaczyć planetę w oku trochę wyraźniej.
Ale można ją w czaszce odkryć. Jestem zadowolony.
Dlaczego wybrałeś czaszkę?
Czaszka reprezentuje ludzkość na przestrzeni dziejów.
Ma w sobie swego rodzaju skończoność.
To nie tylko teraźniejszość, ale przeszłość i przyszłość.
Dlatego chciałem użyć czaszki jako obrazu.
- Dzięki, John. - Dziękuję.
Dziękuję. Teraz się naradzimy.
Nie oszukujmy się. Nie ma nic pośrodku.
Jedziesz do domu albo wygrasz.
Stanie w linii jest stresujące. Lubię szybko załatwiać sprawy.
Po prostu chcę wiedzieć.
Bardzo podobał mi się pomysł.
Ale wykonanie nie wyszło tak, jak chcieli.
W tej chwili naprawdę nie wiem, czy zostanę.
Mogli zrobić to lepiej. To by bardzo pomogło pomysłowi.
Jeśli odpadnę, poczuję się jak porażka.
Dziękuję za czekanie. Jeden artysta stworzył dzieło nie z tego świata.
Spełnił kryteria pomysłu, projektu i umiejętności technicznych. Dziś wygrywa…
John Moran.
Gratulacje.
Dziękuję.
Cieszę się. To moje czwarte zwycięstwo, nie spodziewałem się.
Jestem zachwycony.
Ciężko patrzeć, jak wygrywa, gdy ja stoję obok niego i nie wygrywam.
Gratulacje, John.
Wciąż walczysz o główną nagrodę i tytuł Mistrza dmuchaczy.
Dziękuję.
Niestety, dla jednego z was planety nie były dziś przychylne
Artystą, który nas nie zachwycił, jest…
Dan.
Już jadę, dzieciaki.
Dzięki.
- Dan. - Na razie.
- Powodzenia. - Dzięki, stary.
Dan to świetny przyjaciel, artysta, dmuchacz szkła.
Połączył nas. Przykro mi, że odchodzi.
Dobrze się bawiłem. Poznałem wspaniałych ludzi.
Chciałem zajść dalej, ale jestem dumny.
Starałem się. Po to tu przyjechałem.
Tak się rozwijasz, rzucasz sobie wyzwania. To wszystko, o co można prosić.
Najlepsza trójka. Udało wam się.
- Tak. - Tak.
Nie wierzę, że tu jestem. Czekam na następne zadanie.
Wiem, że to była długa, wyczerpująca podróż, ale jesteście tak blisko.
Jedno zadanie od finału? Jasna cholera.
Napisy: Grzegorz Marczyk