‫کدامین گاه دِگربار ‫خواهد بودِمان دیدار؟
‫به تُندَرکوب،
‫رَخش‌انداز و باران‌بار؟
‫آن دَم کاین آشوب بنشیند؛
‫شکست آید یکی را، ‫دیگری رویِ ظفر بیند
‫- به کدامین جا؟ ‫- به خارِستان
‫آنجاست دیدارمان… با مکبث
‫چه زشت است زیبا،
‫چه زیباست زشتی
‫بگردیم در میغ دودِ پلشتی
‫« سی‌نما تقدیم می‌کند » ‫:.:.: 30Nama.Com :.:.:
‫« زیرنویس از علی اکبر دوست دار و علی نصرآبادی » ‫:. Ali EmJay & Ali99 .:
▷ Instagram.com/Aliakbar.1999 ▶ T.me/Ali_EmJay
‫درود، دوست دلیر من!
‫با پادشاه بگوی که در میدان نبرد چه‌ها ‫دیدی، تا که از آن بِدَر آمدی
‫بازارِ کارزار آشفته بود
‫دو حریف بسانِ شناگرانی نفس‌بریده‌ ‫به هم درآویختند و توان یکدیگر را فلج کردند
‫مک‌دانلد سنگدل آنجا بود
‫و الهۀ بخت، روسپی‌وار، ‫در آغوشِ آن شورشی
‫به ستیزه‌جویی شومش روی خوش نشان می‌داد
‫با این همه کارش زار بود،
‫چرا که مکبث دلیر، ‫که به‌راستی درخورِ این نام است…
‫خنده‌زنان بر الهۀ بخت،
‫با تیغ آختۀ خون‌فشانش، ‫چونان دست‌آموزِ جنگاوری،
‫صف دشمن را بشکست ‫تا با آن بندۀ سیَه‌رو رویاروی شود
‫و بی‌درود و ‌بدرود،
‫تیغ در وی نهاد، ‫و از ناف تا چانه‌اش را دَرید،
‫و سرش را بر کنگره‌‌های ما نهاد
‫درود بر تو عموزادۀ دلاور،
‫جوانمردِ ارجمند!
‫آن دَم که داد به دستِ دلیری
‫پیادگان مزدور تیزپا را ‫ناگزیر از گریز کرده بود…
‫پادشاه نروژ فرصت یافت
‫که با سلاح‌هایی رخشان،
‫و مردانی تازه‌نفس، ‫آهنگ هجومی دیگر کند
‫این کار سرداران ما، ‫مکبث و بنکوو، را نهراساند؟
‫چرا،
‫چون هراسی که گنجشک در دل شاهین،
‫و خرگوش در دل شیر افکنَد
‫پس ایشان همچون آتش‌باری با دوچندان بار ‫بر دشمن آتشی باریدند چهارچندان
‫مرا دیگر جان در بدن نیست…
‫زخم‌هایم به فریادخواهی دهان گشوده‌اند
‫پادشاه در پناه خدا باد!
‫زِ کجا آیی، سپهسالار ارجمند؟
‫شاه بزرگ، از فایف، آنجا که
‫بیرق‌های نروژی فلک را به باد سُخره گرفته، ‫و عرق سردِ رعب بر جبین ملت ما می‌نشانند
‫آنجا شاه نروژ، خود
‫با سپاهی گران،
‫به دستِ یاری آن نابِکارترین خیانتکار،
‫یعنی سپهسالار کودور، ‫کوس نبردی سهمگین را نواخته بود
‫که مکبث و بنکوو،
‫با جوشنِ رویین بر تن، ‫رو در روی وی ایستادند،
‫تیغ‌ها آخته، ‫و بازوان در هم آویخته،
‫سرِ سرکِشش را به بند آوردند؛ و سرانجام،
‫پیروزی از آنِ ما شد
‫خوش است!
‫سپهسالار کودور را دیگر ‫مجال خیانت به مُراد ما نباشد؛
‫بروید و فرمان مرگ بی‌امانش را اعلام دارید
‫گوش به فرمان‌ام
‫و مکبث را به مقامی که از آنِ وی بود…
‫مفتخر سازید
‫کجا بودی، خواهر؟
‫مشغول گُراز‌کُشی
‫خواهر،
‫تو کجا بودی؟
‫بنگر که چه دارم من
‫نشانم دِه، نشانم ده
‫بیا این شَست آن دریانورد
‫آنکه در هنگام بازگشت، ‫کشتی‌اش بشکست
‫صدای طبل،
‫باش آگاه!
‫مکبث می‌رسد از راه
‫من…
‫همچو موشِ بی‌دُم،
‫بر سرِ غربال خواهم تاخت، ‫و خواهم ساخت کارش را، و خواهم ساخت
‫چنان جانی زِ او گیرم… ‫که اُفتَد بی‌توان و تاب
‫و ننشیند…
‫…به زیرِ خیمه‌گاهِ پلک‌هایش خواب
‫شبان، روزان، ‫به نفرین زیست خواهد خسته و نالان
‫شبانی هفت، نُه‌نُه‌ بار،
‫خسته و رنجور، نزار و زار
‫خواهرانِ شوم جادوکار، ‫دست اَندر دست،
‫تیزپیمایان خشکی و دریا،
‫راه می‌پویند گرداگرد این دنیا،
‫آن سه از من، این سه از تو
‫هان سۀ دیگر، که سازد…
‫…نُه
‫خاموش!
‫افسون کارگر گردید
‫روزی به این زیبایی و زشتی را هرگز ندیده‌ام
‫تا فورس چقدر مانده؟
‫چیستند این موجودات،
‫چنین ژولیده و چنین ژنده‌پوش،
‫به زمینیان نمی‌مانند ‫و با این همه بر زمینند؟
‫در قید حیاتید؟ چنان هستید که ‫بتوان از شما پرسشی کرد؟
‫گَر می‌توانید لب بگشایید
‫چه هستید؟
‫درود بر تو، مکبث!
‫درود بر تو، اِی سپهسالار گلامز!
‫درود بر تو، مکبث!
‫درود بر تو، اِی سپهسالار گلامز!
‫درود بر تو، مکبث!
‫که زین پس پادشاه خواهی شد!
‫بگویید که زادۀ پندارید، ‫یا همانید که می‌نمایید؟
‫گَر شما را یارای آن است ‫که در زهدانِ زمان بنگرید،
‫و بگویید که آبستنِ چه هست و چه نیست،
‫پس با من سخن گویید؛
‫با منی که نه چشمی بر مهرِ شما دارم، ‫و نه از کین‌تان بیم
‫ای کِهتر از مکبث و مِهتر از او
‫نه به نیک‌بختی او،
‫و با این همه بَسی نیک‌بخت‌تر از او
‫شاهان زِ تبار تو خواهند آمد،
‫بی‌آنکه خود پادشاه شوی
‫درود بر شما، مکبث و بنکوو!
‫بنکوو…
‫و مکبث…
‫درود!
‫بمانید، اِی کم‌گویان، ‫پیش‌گویی ناتمام خود را پایان دهید
‫خود واقفم که سپهسالار گلامز‌ ام
‫لیک، سپهسالار کودور چرا؟
‫سپهسالار کودور که در قید حیات است،
‫و نیک‌مردی‌ست کامروا، ‫پادشاهی را نیز در افق گمان خویشتن نمی‌بینم
‫بگویید که این خبر شگفت از کجاست؟
‫یا که چرا…
‫در این بیابان بی‌آب و علف، راه را با ‫چنین درودهای پیش‌گویانه‌ای بر ما بسته‌اید؟
‫خاک را نیز همچون آب، حباب‌هاست،
‫و اینان حباب‌های خاکند
‫کجا محو شدند؟
‫آنچه تن‌آور می‌نمود، ‫نسیمی شد و بر باد برفت
‫کاش مانده بودند!
‫به‌راستی موجوداتی که از آنان ‫سخن می‌گوییم، در اینجا بودند؟
‫نکند ریشۀ عقل دُزدَک خورده‌ایم
‫که عقل را در بَند می‌کند؟
‫فرزندانت پادشاه خواهند شد
‫تو پادشاه خواهی شد
‫و نیز سپهسالار کودور
‫مگر چنین نگفتند؟
‫با همین آهنگ و همین واژگان
‫« تراژدی مکبث »
‫مکبث، پادشاه مژدۀ پیروزی‌ات را ‫در کمال شعف دریافت کرد،
‫و چون از دلاوری‌ات ‫در نبرد تن‌به‌تن با سرکِشان آگاه گردید،
‫شگفتی‌ها و ستایش‌هایش ‫با یکدیگر در کشاکش شدند که
‫کدامین را بهر تو به زبان آرد
‫ما مأموریم تا سپاس‌های سرورمان را ‫بر تو ارزانی داریم،
‫و تو را به پیشگاهش بَریم، ‫نه که خود پاداشت دهیم
‫پادشاه مرا فرمود که ‫به پایندانی سرافرازیِ بزرگتر،
‫تو را از سویِ وی سپهسالار کودور بخوانم
‫پس در این منصب نو،
‫تو را درود، اِی سپهسالار کبیر،
‫چرا که این عنوان از آن توست
‫نکند شیطان هم بتواند حقیقت را بازگوید؟
‫سپهسالار کودور زنده است
‫چرا جامۀ عاریت بر من می‌پوشانید؟
‫سپهسالار سابق کودور هنوز زنده است،
‫اما جانش در گروی حُکمی‌ست گران،
‫و حقا که سزاوار جان‌سپردن است
‫اینکه او نروژیان را همراهی،
‫یا نهانی یاغیان را یاوری کرده،
‫یا که دست در دست هر دو
‫در پِی ویرانی کشور خویش بوده را، نمی‌دانم،
‫لیک خیانت‌هایی بزرگ که خود بدان ‫اقرار کرده و به منصۀ اثبات رسیده‌اند،
‫وی را سرنگون کرده
‫از زحمات شما سپاسگزارم
‫سپهسالار گلامز و کودور!
‫بزرگترین نوید هنوز در پِی است
‫مگر امید نداری که فرزندانت پادشاه شوند؟
‫پیش‌گویانی که مرا ‫سپهسالار کودور نامیدند،
‫ایشان را نویدی کم زِ این ندادند
‫چنانچه نویدشان صادق باشد،
‫چه‌بسا بالاتر از سپهسالاری کودور، ‫آرزوی تاج و تخت را در تو برافروزد
‫اما، شگفتا!
‫بسا که کارگزارانِ پلیدی ‫حقایقی را با ما در میان می‌گذارند
‫تا ما را به وادی هلاکت برانند؛
‫زِ بهر فریفتن‌مان ‫حقایقی اندک را بازمی‌گویند،
‫تا غَدارانه ما را ‫به وخیم‌ترینِ مهالک کشانند
‫این وسوسه از عالم غیب ‫نه بَد تواند بود و نه نیک
‫گَر بد است، ‫چرا با حقیقتی آغاز شده و مرا
‫نویدی از کامیابی بخشیده؟ ‫من… سپهسالار کودور ام
‫گر نیک است، ‫چرا دل به وسوسه‌ای می‌سپارم
‫که خیال هوس‌انگیزش ‫موی بر اندامم راست می‌کند،
‫و چنان آشفته‌ام می‌سازد که قلب استوارم ‫به‌رغم سرشتش، سر به دیوار دنده‌هایم می‌کوبد؟
‫بیم‌های مشهود کجا و ‫خیال‌های هولناک کجا!
‫اندیشه‌ام که جنایت در آن ‫هنور جز نقش خیالی نیست،
‫چنان چهارستون تنم را می‌لرزاند که ‫هرگونه اقدام در گرداب حدس و گمان غرقه گردد،
‫و هیچ چیز نیست، مگر آنچه که نیست
‫گر دست تقدیر خواهد مرا ‫جامۀ پادشاهی بپوشاند،
‫بی‌آنکه قدمی بردارم ‫تواند اورنگ پادشاهی بر فرقم نهد
‫هر چه بادا باد،
‫گذار زمان بر سخت‌ترین روز است
‫«زنان طالع‌بین در روز پیروزی ‫به من برخوردند،
‫و مرا خبر است بی‌چند‌وچون
‫که اینان دانشی دارند ‫برتر زِ دانش بشری
‫آنگاه که در آتش اشتیاق می‌سوختم ‫که از ایشان بیشتر پرس‌وجو کنم،
‫دود شدند و در هوا ناپدید
‫مبهوت بر جای مانده بودم که
‫پیک‌های پادشاه در رسیدند و به نامِ ‫سپهسالار کودور مرا درود فرستادند،
‫به همان لقبی که زین پیش ‫خواهران جادوگر مرا درود گفته،
‫و سپس با اشارت به آینده ‫چنین گفته بودند:
‫«درود بر تو که پادشاه خواهی شد!»
‫نیک دیدم تا این را با تو، عزیزترین شریکم ‫در بزرگی، در میان گذارم،
‫تا از نوید بزرگیِ خویش بی‌خبر نباشی
‫و بدان سبب زِ شادمانی‌اش بی‌بهره نمانی
‫این راز را در دل نگاه‌دار، خدانگهدارت»
‫تویی سپهسالار گلامز
‫و کودور؛
‫و به مقام موعود خود خواهی رسید
‫لیکن از نهاد تو بیم دارم؛
‫چرا که آنچنان از شیر مهر بشری سرشار است
‫که بعید است راه میان‌بُر در پیش گیرد
‫تو خواهان بزرگی هستی،
‫از بلندپروازی نیز بَری نیستی،
‫لیک از شرارتی که می‌بایست ‫آن را یاری دهد، بی‌نصیبی
‫آنچه را سخت خواهانی، ‫پارسایانه خواهانی؛
‫از نیرنگ روی بر‌گردانی،
‫اما پیروزی به‌ناحق را خواهانی
‫بشتاب و به اینجا بیا،
‫تا شور و شرِّ خویش را در گوش تو ریزم،
‫و به نیروی سخنان خویش، بادافره آنچه
‫که تو را از حلقۀ زَرین دور می‌کند، باشم
‫سپهسالار کودور را اعدام کردید؟
‫اعلی‌حضرتا،
‫من با کسی که مرگش را ‫به چشم دیده سخن گفته‌ام،
‫وی گفت که محکوم آشکارا ‫خیانت‌های خود را بر زبان آورده،
‫و از عالیجناب بخشایش طلبیده،
‫و از کردۀ خود سخت پشیمان بوده
‫هیچ چیزش در زندگی برازنده‌تر از راهی ‫که گاهِ وداع در پیش گرفت، نبود
‫بسان کسی جان سپرد ‫که نیک آموخته باشد
‫که با مرگ گرانبهاترین چیزش را…
‫همچون پیشزی بی‌بها دور افکنَد
‫شگردی نیست که با آن بتوان ‫راز ضمیر را در چهره خواند
‫وی نیک‌مردی بود…
‫که من بِدو پشتگرمی تمام داشتم
‫پسرعموی گرانقدر،
‫در عذاب بودم که هنوز ‫تو را سپاس نگزارده‌ام
‫مرا جز این چه مانده است که بگویم،
‫من چه در پای تو ریزم ‫که سزای تو بُوَد
‫بالاترین پاداش مرا همین ایفای خدمت ‫و صداقتی‌ست که بر گردن دارم
‫قدمت فرخنده باد!
‫تو نهال نوکاشتۀ منی،
‫و خواهم کوشید تا ‫چنان که باید برومند شوی
‫بنکووی نجیب،
‫که تو نیز کم از مکبث نیستی،
‫و کم زِ او نشایی، ‫بیا تا تو را در آغوش کِشانم
‫و بر قلب فشارم
‫مرا گر برومندی باشد، ‫آن بَرْ از آنِ شماست
‫شادی‌های بی‌شمارم که از سرشاری ‫در پوست نمی‌گنجند،
‫سرِ آن دارند که در میان ‫اشک‌های اندوه‌بار پناهگاهی جویند
‫پسران،
‫خویشان،
‫سپهسالاران،
‫و شما که مرا نزیک‌ترین کسانید،
‫بدانید که من مِهین فرزند خویش را
‫به جانشینی برمی‌گزینم،
‫یعنی مالکوم،
‫و او را زین پس
‫شاهزادۀ کامبرلند می‌خوانم؛
‫افتخاری که تنها وی را خلعت نمی‌پوشاند،
‫بلکه نشان‌های بلندپایگی چون ستارگانی
‫بر تارکِ تمامی شایستگان خواهند درخشید
‫زین‌جا به اینورنس برانیم،
‫تا پیوند خود را با شما استوارتر سازیم
‫من خود پیک پیشاهنگ شما خواهم شد ‫تا مژدۀ تشریف‌فرمایی‌تان را…
‫به گوش همسرم رسانده، و شادمانی‌اش بخشم. ‫زین سبب، خاکسارانه رخصت می‌طلبم
‫سپهسالار گرانقدر کودور!
‫از پیِ او رویم،
‫که میهمان‌نوازی‌اش پیشاپیش شتافته است ‫تا به پیشباز ما آید
‫چه خویشاوند بی‌همتایی
‫شاهزادۀ کامبرلند!
‫این پله‌ای‌ست بر سر راهم که یا می‌باید
‫از آن به سر درغلتم، ‫یا از فرازش برجَهَم
‫ای اختران، اخگرانِ خود را نهان دارید؛
‫تا هیچ پرتویی را ‫به امیال تیره و نهانم راه مَباشد
‫پادشاه امشب بدین‌جا می‌آید
‫دیوانه‌ای مگر!
‫ارباب تو با او نیست؟
‫با عرض شرمندگی، خبر درست است
‫سپهسالار ما در راه است. یکی از ‫همرَدگان من خود را از او پیش انداخته
‫گرامی‌اش دارید؛
‫که خبرهای بزرگی آورده
‫غُراب را چه آوای خراشیده‌ای‌ست آنگاه
‫که درآمدنِ شوم‌انجامِ دانکن را به زیر ‫تیراندازخانۀ باروی من آواز می‌دهد
‫اِی ارواح پاسدار اندیشه‌های مرگبار، ‫بشتابید،
‫زنانگی‌ام را باز گیرید،
‫و وجودم را، از فرق سر تا نوک پا، ‫از هولناک‌ترین سنگدلی‌ها مملو سازید
‫بر غلظت خونم بیفزایید
‫و راه و روزنِ هر نرم‌دلی را بربندید،
‫تا هیچ عذابِ وجدانی را توان آن مباشد ‫که عزم مرگبارم را بلرزاند،
‫و میان عزم و اجرای آن قد بیفرازد!
‫اِی کارسازان جنایت، هر جا که
‫با تن‌های ناپیدایتان چشم به راهِ ‫شرارت‌های طبیعت نشسته‌اید،
‫به پستان‌های من درآیید ‫و شیرم را به زَهر بدل کنید
‫فراز آی، اِی شب ظلمانی،
‫و خود را در سیاه‌ترین دودِ دوزخ فروپوش،
‫تا خنجر بُرّای من زخمی را که ‫بر جای می‌نهد نبیند،
‫و آسمان از گوشۀ پردۀ تاریکی مرا ننگرد ‫و فریاد برندارد که: «دست بِدار، دست بدار»
‫سپهسالار بزرگ گلامز!
‫سپهسالار ارجمند کودور!
‫اِی بزرگ‌تر زِ این دو ‫با مبارک‌بادهایِ آینده!
‫نامه‌هایت مرا بِدان‌سوی ‫لحظۀ بی‌خبری کنونی برد،
‫و من در این دَم ‫تنها آینده را حس می‌کنم
‫دلبند عزیزم،
‫دانکن امشب به اینجا می‌آید
‫کِی می‌رود؟
‫فردا، خودش چنین خواست
‫فردایی که خورشید هرگز نخواهد دید!
‫سپهسالار من، چهره‌ات،
‫به‌مثابۀ کتابی ماند که در آن ‫چیزهای شگفتی می‌توان خواند
‫برای فریفتن زمانه، ‫همرنگ زمانه شو
‫به چشم و دست و زبان ‫خوش‌آمدگوی باش
‫چون گُل بهاری بی‌آزار بنمای، ‫لیک ماری باش در زیر آن
‫کار آن کَس را که در راه است ‫می‌باید ساخت؛
‫کارِ گرانِ امشب به من واگذار،
‫که همۀ شبان و روزانِ آتی‌مان را
‫قدرت و تسلطی شاهانه خواهد بخشید
‫گشاده‌رو باش و بس
‫کَج‌خُلقی نشانۀ ترس است
‫دیگر کارها را به من واگذار
‫این کاخ در چه جای دلکَشی بنا شده
‫تنها هوای سبک و خوش‌اش ‫طرب‌بخش جان ماست
‫هر جا که این میهمان تابستانی،
‫این پرستوی پرستشگاه‌نشین،
‫آشیان زیبای خود را بنا نهد،
‫هوا چون نسیم بهشتی ‫عطری دل‌انگیز به خود گیرد
‫هیچ برآمدگی و فرورفتگی و ‫گوشه و کناری نیست که
‫این پرنده بستر و ‫گاهوارۀ جوجه‌پرورش را نگسترده باشد
‫دیده‌ام هر کجا که اینان بیشتر آمد و شد ‫و زاد و وَلَد کنند، هوا خوش است
‫ببینید، ببینید، ‫بانوی میزبان گرانمایۀ ما!
‫همۀ خدمت‌گزاران ما، یکایک
‫گَر دوچندان و چهارچندان نیز می‌شد،
‫در برابر افتخارات سترگ و بی‌کرانی ‫که اعلی‌حضرت سرایِ ما را
‫از آن سرشار کرده، ‫بَس ساده و ناچیز می‌بود
‫سپهسالار کودور کجاست؟
‫ما پابه‌پا از پیِ او تاختیم ‫و بر آن بودیم که در رکاب وی باشیم؛
‫لیک چابک‌سواری او،
‫و عشق بزرگش، که چونان مهمیزش تیز است، ‫او را پیش از ما به کاشانه‌اش رساند
‫میزبانِ نکورویِ والانژاد، ‫ما امشب را میهمان شماییم
‫دست خویش را به من دهید
‫مرا نزد میزبانم بَرید
‫اگر باید این کار بشود…
‫آن دَم که شدنی‌ست، ‫می‌باید بی‌درنگ دست به اجرایش زد
‫اگر قتل همۀ عواقب را ‫به دام می‌کِشید، و با پایان کار او
‫کامروایی به چنگ می‌آمد؛ ‫گَر با همین ضربت کار یک‌سره می‌شد،
‫همین‌جا،
‫بر رویِ همین کرانه و پایابِ زمان ‫تمامیِ آخرت را با آن سودا می‌کردیم
‫اما چنین امور را ‫همین‌جا نیز داوری هست،
‫آن که سرمشقِ خون‌ریزی دهد،
‫همان سرمشق روزی گریبانش بگیرد ‫و وی را به همان بلا دچار سازد
‫کَفِ یکسان‌بخشِ داد ‫جام شرابی را که به زهر آلوده‌ایم،
‫به کام‌مان می‌ریزد
‫اون اینجا از دو جهت آسوده‌خاطر است:
‫نخست از این جهت که من خویشاوند اوی اَم و ‫رعیتِ وی، که هر دو نسبت را چنین کاری نشاید
‫دو آنکه میزبان اوی اَم،
‫و بر من است در به روی آن که ‫خیال کُشتنش را دارد بربَندم،
‫نه که خود خنجر به دست گیرم
‫جز اینها، این دانکن قدرتش را ‫چنان با نرمی به کار بُرده،
‫و در مقام والای خویش ‫چنان به پاکدامنی زیسته،
‫که نیک‌خویی‌های وی ‫همچون فرشتگان به زبانِ صور
‫از این کار شومِ شگرف، ‫از ستاندنِ جانش، فریادخواهی خواهند کرد؛
‫و ترحم، بسان نوزادی عریان، ‫سوار بر گُردۀ تندباد،
‫یا بر بال کروبیان آسمان، بر پشتِ…
‫پیک‌های ناپیدای هوا، این کردۀ هولناک را ‫چنان در دیدۀ آدمیان خواهد دمید،
‫که دَمِ آن در اشک غرقه شود
‫مرا مهمیزی نیست تا ‫به پهلوی عزمِ خویش فرو کوبم،
‫جز بلندپروازیِ پرّانی،
‫که چنان بلند بر زمین می‌پَرد ‫که از دگر سو به سر درمی‌غلتد
‫خب! چه خبر؟
‫دارد شامَش را تمام می‌کند
‫سراغ مرا گرفته؟
‫مگر نمی‌دانستی؟
‫در این کار از این پیش‌تر نخواهیم رفت
‫او تازه مرا جاه بخشیده، ‫و مردم از هر صنفی
‫مرا به زیور زرینِ ‫رایِ نیکوی خویش آراسته‌اند،
‫که تا در اوج درخشندگی‌اند ‫می‌باید به خود زنم،
‫نه آنکه چنین زود دورِشان افکنم
‫امیدی که به ردایش درآمده بودی، ‫مگر مست بود؟
‫یا زان پس به خواب رفته؟
‫و کنون چشم گشوده تا رنگ و رو باخته ‫در بی‌پروایی‌های خود بنگرد؟
‫زین پس عشقت را نیز ‫همچو امیدت ناپایدار می‌پندارم
‫مگر بیم داری که در کردار و دل‌به‌دریازدن ‫همان باشی که در وقت آرزویی؟
‫تو هم خواهانِ داشتن آن چیزی ‫که زیبِ زندگیش می‌شماری، و هم بر آنی
‫که چون بزدلان با ارجی که ‫خود بر خویشتن می‌نهی،
‫روزگار بگذرانی، ‫همچون آن گربۀ مسکینی که گوید:
‫- «ماهی خوش‌ست، اما کو دلِ به آب زدن؟» ‫- تمنا می‌کنم، آرام باش
‫من دلِ آنچه را که ‫از دست مرد بر‌آید، دارم؛
‫لیک آنکه را دلی بالاتر باشد، مرد نیست
‫پس کدامین جانور تو را واداشت ‫که عزم خود بر من فاش سازی؟
‫اگر دلِ آن را داشته باشی، مَردی؛
‫و هر چه از آنچه بودی فراتر روی، ‫مَردتر خواهی بود
‫من به فرزند شیر داده‌ام،
‫و می‌دانم عشق به کودکی که دهان ‫بر پستانم می‌گذارد، چه دلپذیر است
‫با این همه، گر من همچنان ‫که تو در این کار سوگند خورده‌ای،
‫بر قتل فرزندم سوگند خورده باشم، همان دَم ‫که به رویم لبخند می‌زند، نوک سینه‌ام را
‫از میان آرواره‌های بی‌دندانش برون کِشم ‫و مغزش را در هم کوبم
‫اگر ناکام شویم چه؟
‫ناکام شویم؟
‫همت استوار دار تا کامروا گردیم
‫دانکن که به خواب رود…
‫که سفر دشوار امروزش وی را ‫در خوابی عمیق غرقه خواهد ساخت
‫با دو پرده‌دارش چنان شراب‌خواری ‫و نوشانوشی به راه اندازم…
‫که حافظه‌، این پاسدار مغز، ‫در سرشان بخار،
‫و مخزن خِرَدشان انبیقی ساده بیش مباشد
‫آنگاه که تنِ شراب‌آکندشان مُرده‌وار ‫در خوابی خوکانه فرو رود،
‫من و تو با آن دانکن بی‌نگاهبان ‫چه نتوانیم کرد؟
‫و بر آن افسرانی که اسفنج‌وار در خود
‫شراب کِشیده‌اند، ‫چه تهمت‌ها که نتوانیم نهاد؟
‫جز پسر مزای،
‫که سرشتِ ناترست را ‫جز نرینه‌آوردن نشاید
‫چون آن دو نگهبان خواب‌زدۀ اتاقش را
‫با خون بیالاییم و ‫خنجرهای خودشان را به کار گیریم،
‫همگان نخواهند پذیرفت ‫که جنایت کار آنان است؟
‫آنگاه که فغان‌های دردناک برآریم،
‫و بر پیکر بی‌جانش مویه کنیم، ‫چه کَس جز این باور تواند کرد؟
‫بر عزم خویش استوارم،
‫و اندام به اندامم را همچو زهِ کمان ‫از پِی این کارِ گران می‌کِشم
‫دست به کار شو و ‫و با فریباترین نمایش بر زمانه بخند
‫چهرِ دروغین می‌باید آنچه را که ‫قلب دروغ‌زن می‌داند، نهان کند
‫ماه فرو شده
‫صدای زنگ ساعت را نشنیدم
‫ماه نیمه‌شب فرو می‌شود
‫به گمانم دیرتر از آن باشد، پدر بزرگوار
‫بیا،
‫شمشیر مرا بگیر
‫امشب آسمان هم تنگ‌چشمی به خرج داده؛
‫شمع‌هایش همه فرو مُرده‌اند
‫چیزی به سنگینی سُرب بر دلم افتاده، ‫و خوابم نمی‌بَرد
‫اِی خداوندان رحمت،
‫به زنجیر کِشید این اندیشه‌های دوزخی را که ‫طبیعت به وقت آسایش در به روی‌شان می‌گشاید!
‫شمشیرم را بده
‫- که آنجاست؟ ‫- دوست
‫سرورم، هنوز نخفته‌اید؟
‫پادشاه در بستر است
‫امشب به طرز بی‌سابقه‌ای شادمان است، و…
‫مردان شما را عطایای گران فرستاده
‫از آن رو که آمادگی نبود، ارادۀ ما را ‫کاری سزاوار زِ دست برنیامد،
‫وگرنه چه‌ها که نمی‌کرد
‫همه چیز روبه‌راه است
‫دیشب آن سه خواهر جادوگر را ‫به خواب دیدم؛
‫حقیقتی را با تو در میان گذاشتند
‫من دیگر به ایشان نمی‌اندیشم
‫با این همه،
‫اگر موافق باشی، ‫هنگامی که فرصتی مناسب…
‫به دست آید، در آن باب ‫چند کلمه گفت‌وگو توانیم کرد
‫هر گاه که فراغتی یافتی، آماده‌ام
‫در این میان، خوش بیاسایید!
‫سپاس، سرورم. همچنین!
‫برو به بانویت بگو که ‫چون شراب من آماده گشت،
‫زنگ را به صدا درآورد
‫آیا این خنجری‌ست پیش چشم‌ام،
‫و دسته‌اش مرا می‌خواند؟
‫بیا،
‫به چنگم درآی
‫به چنگم نیستی، ‫و باز به چشمِ منی
‫اِی رؤیای شوم،
‫به چشم درآیی، اما به چنگ نه؟
‫یا خنجری هستی خیالین،
‫آفریده‌ای دروغین، ‫زادۀ ذهنی تب‌زده؟
‫لیک تو را،
‫بسان خنجری که کنون زِ نیام بر‌کِشم، ‫بساویدنی می‌بینم
‫تو مرا به همان راهی رَهنمایی ‫که بودمش رهسپار،
‫و بدان سلاحی که بودمش دست‌به‌کار
‫چشمان من یا بازیچۀ حواسم‌اند،
‫یا از همۀ آنها بیدارتر
‫کماکان می‌بینمت،
‫بر تیغ و دسته‌ات چکه‌های خونی‌ست
‫که زین پیش نبود
‫چنین چیزی در کار نیست
‫این همان کار خونبار است که خود را ‫در مقابل دیدگانم چنین می‌آراید
‫اِی زمین آسودۀ استوار، تو نیز مَشنو ‫که گام‌های من به کدامین سو روانند،
‫مباد که سنگ‌هایت زبان به ‫یاوه‌درایی بگشایند و بگویند به کجایم
‫می‌روم،
‫و کار صورت می‌گیرد
‫زنگ مرا می‌خواند
‫دانکن، بدان گوش مدار، کاین…
‫آوای ناقوس عزایی‌ست که تو را به بهشت…
‫…یا دوزخ می‌خواند
‫خاموش!
‫نالۀ جغد بود،
‫نالۀ آن جارچیِ شوم، ‫که دهشت‌بارترین «شب خوش» را ‌گوید
‫او در کار است
‫آنچه آنان را مست کرده، ‫مرا جسارت بخشیده
‫آنچه آنان را فروخوابانده، مرا برافروخته
‫درها گشوده‌اند،
‫و خادمانِ سیاه‌مستِ سرایْ خرناس‌کشان ‫وظیفۀ خود را به سخره می‌گیرند
‫در جام‌هایشان چندان دارو ریخته‌ام،
‫که هستی و نیستی بر سرِ ‫مرگ و زندگی‌شان در کشاکشند،
‫های!
‫بیمِ آن دارم که برخاسته باشند، ‫و کار صورت نپذیرفته باشد
‫سوءقصد است که ما را ‫تباه می‌سازد، نه جنایت
‫گوش بسپارید!
‫خنجرهایشان را از نیام برکشیدم؛ ‫باید یافته باشدِشان
‫شوهرم!
‫کارش را ساختم
‫صدایی نشنیدی؟
‫- کِی؟ ‫- هم‌اکنون
‫- وقتی پایین می‌آمدم؟ ‫- آری
‫چه منظرۀ غم‌انگیزی
‫چه حرف ابلهانه‌ای، کدام منظرۀ غم‌انگیز؟
‫یکی در خواب خندید، و دیگری ‫بانگ برآورد: «جنایت!»
‫چنان که یکدیگر را از خواب پراندند. ‫من ایستادم و گوش فرا دادم
‫اما دعایشان را خواندند و ‫باز به خواب رفتند
‫- خادمان در یک اتاقند ‫- یکی فریاد زد:
‫«بارالها، به ما رحم کن!»
‫و دیگری گفت: «آمین» ‫گویی مرا با این دستان خون‌ریز دیده بودند
‫هراس‌شان به گوشم رسید و ‫آن دَم که گفتند: «بارالها، به ما رحم کن»
‫مرا یارای آمین‌گفتن نبود
‫این همه سخت در اندیشه‌اش مباش
‫اما چرا «آمین» بر زبانم نیامد؟ ‫سخت نیازمند آمرزش بودم،
‫و «آمین» در گلویم فروماند
‫نباید این‌سان بدین چیزها اندیشید، وگرنه…
‫…ما را دیوانه می‌کنند
‫به گمانم صدایی شنیدم که بانگ می‌زد: ‫«دیگر مخُسبید!
‫مکبث دست به خونِ خواب بُرده»
‫خواب بی‌گناه،
‫خوابی که گره از ‫کلاف سردرگم محنت می‌گشاید،
‫خوابی که مرگِ زندگی هر روزه است،
‫گرمابۀ کار دردناک،
‫مرهم جان‌های زخم‌خورده،
‫دومین پُرسِ طبیعت سترگ، ‫و بهین خورش‌خوان در بزم زندگی!
‫- چه می‌گویی؟ ‫- صدا همچنان بر همۀ ساکنان سرا
‫بانگ می‌آورد: «دیگر مخُسبید.
‫سپهسالار گلامز خونِ خواب را ریخته، پس ‫سپهسالار کودور دگر رنگ خواب را نخواهد دید.
‫مکبث دیگر روی خواب را نخواهد دید»
‫که بود که چنین فریاد می‌زد؟
‫آه، اِی سپهسالار گرانقدر،
‫با کاویدن این اندیشه‌های دیوانه‌وار ‫نیروی خود را تباه سازی
‫قدری آب بیاب، و دستت را ‫از این شاهد ناپاک بشوی
‫چرا این خنجرها را بازآورده‌ای؟
‫باید همان‌جا باشند
‫به جای خود بازشان گردان، ‫و خادمان خفته را…
‫- به خون بیالای ‫- دیگر نخواهم رفت
‫از اندیشیدن به کرده‌ام بیمناکم؛ ‫چه رسد به بازدیدنش
‫اِی سست‌نهاد!
‫جنجرها را به من دِه
‫خفتگان و مُردگان نقش‌هایی بر دیوارند
‫دیدگانِ کودک است که ‫از نقش شیطان می‌هراسد
‫با خون وی روی خادمان را گلگون خواهم کرد. ‫چرا که این گناه باید دامن‌گیرشان شود
‫دست‌هایم هم‌رنگ دستان توست،
‫لیک شرمم آید که دلی ‫چنان لرزان داشته باشم
‫کدامین در را می‌کوبند؟
‫مرا چه شده که هر صدایی می‌هراساندم؟
‫این دست‌ها چیست؟
‫آه، که چشمانم را زِ چشم خانه برمی‌کَنند
‫آیا تمامی اقیانوس بیکرانِ نپتون ‫این خون را از دستانم تواند شست؟
‫نه، این دستان من است که ‫دریاهای بی‌شمار را خون‌رنگ،
‫و هر سبز را سرخگون کُنَد
‫همان بِه که دیگر خویشتن را بازنشناسم، ‫تا اینکه به کرده‌ام بیندیشم
‫با در کوفتنِ خویش دانکن را از خواب برانگیز
‫کاش می‌توانستی
‫چه در زدنی!
‫گر مَردی دربان دوزخ بود،
‫هر دَم کلیدگرداندن پیرش می‌کرد
‫بکوب، بکوب!
‫تو را به جانِ ابلیس بگو کیستی؟
‫لابد دهقانی‌ست که که در انتظارِ ‫محصولی فراوان، خود را به دار آویخته
‫بفرما تو، ‫اینجا خیسِ عرق می‌شوی
‫بکوب، بکوب! این شیادی‌ست زبان‌باز،
‫که با هزار قَسَم کفه‌های ترازو را ‫سبک و سنگین می‌کرده، اما…
‫نتوانسته با زبان‌بازی به بهشت برود
‫بفرما تو، زبان‌باز
‫بکوب، بکوب! کیستی؟
‫هان، این خیاط انگلیسی‌ست که آمده تا از ‫پارچۀ شلوار چسبان فرانسوی هم کِش برود
‫بفرما، خیاط. ‫اینجا می‌توانی اتوی‌ات را گرم کنی
‫بکوب، بکوب! ‫ول‌کُن نیست
‫اما جهنم که بدین سردی نیست
‫دگر می‌باید این دربانیِ شیطانی را ول کنم
‫آمدم!
‫تمنا می‌کنم انعام دربان را فراموش مکنید
‫رفیق، مگر دیشب دیر هنگام به بستر رفتی
‫- که تا نیم‌روز خفته‌ای؟ ‫- راستش، آقا،
‫تا خروس‌خوان دوم باده‌خواری کردیم
‫و ارباب، مِیْ موجبات سه چیز را فراهم آرد
‫- کدامین سه چیز؟ ‫- سرخیِ بینی، خواب و شاش
‫راستی، قربان، ‫شهوت را هم بیدار می‌کند و هم نمی‌کند
‫یعنی هوس را بیدار می‌کند، ‫اما آلت را می‌خواباند
‫بنابراین، می‌توان گفت که میگُساریِ بسیار ‫شهوت را می‌فریبد
‫هم پدیدش می‌آورد، هم در همش می‌شکند؛
‫برش می‌انگیزد و تباهش می‌کند؛
‫هم به او دل می‌دهد، ‫هم توی دلش را خالی می‌کند؛
‫هم برپایش می‌دارد،
‫و هم واژگونش می‌سازد
‫سرانجام،
‫با زبان‌بازی به خواب می‌کشاندش،
‫و همینکه خوب گولش زد،
‫رهایش می‌کند
‫به زعمم باده‌خواری ‫دوش تو را خوش فریفته
‫روز هر دو بخیر
‫پادشاه برنخاسته، سپهسالار گرانقدر؟
‫هنوز نه
‫مرا فرموده بود که پگاه ‫به دیدارش آیم
‫کمی هم… دیر کرده‌ام
‫جسارت می‌ورزم و صدایش می‌کنم
‫آیا پادشاه امروز از اینجا می‌رود؟
‫آری، چنین اراده کرده
‫پریشان‌شبی بود
‫آنجا که ما خفته بویم، ‫باد دودهنج‌هایمان را واژگون ساخت،
‫و گویند که
‫در هوا آوای شِکوه شنیده‌اند؛
‫شیون‌های شگفت مرگ،
‫نداهایی که با آهنگی دهشت‌زا ‫از غوغاهایی سهمناک و حوداثی اندوه‌بار
‫خبر می‌داده‌اند که تخم‌شان به تازگی در ‫زهدان زمانۀ فاجعه‌بار کاشته شده
‫مرغِ شب…
‫… همه شب فغان کرد
‫برخی گویند که زمین نیز تب داشته،
‫و می‌لرزیده
‫ناخوش‌شبی بود
‫وحشتا،
‫وحشتا!
‫زبان و دل را یارای آن نیست ‫که تو را دریابند و بخوانند!
‫- چه شده؟ ‫- آشفتگی دست به شاهکارش زده
‫جنایتی بَس حرمت‌شکن دست به ‫آستان مبارکِ سرورمان بُرده
‫و گوهر جانِ آستان را از آن ربوده!
‫- پادشاه را می‌گویی؟ ‫- به اتاق پای نهید،
‫و با دیدن گورگونی دیگر، بینایی خویش را ‫زایل کنید. از من سخن‌گفتن مخواهید. خود
‫بنگرید و بگویید
‫برخیزید، برخیزید!
‫زنگِ خطر را به فریاد آرید
‫قتل و خیانت!
‫چنان برخیزید که گویی از گور برخاسته‌اید، ‫و شبح‌وار گام بردارید،
‫تا با این هول رویارو شوید!
‫بنکوو و دانلبین! ‫مالکوم! برخیزید!
‫برخیزید، برخیزید، ‫و سیمای رستاخیز را ببینید!
‫مالکوم! بنکوو!
‫چه خوش‌روزگاری به سر بُرده بودم،
‫گر ساعتی پیش ازین مُرده بودم،
‫زیرا ازین دَم
‫دیگر چه سود از زیستن در این جهان فانی. ‫همه چیز بازیچه است
‫چه شده است،
‫که بانگ شیپوری چنین هولناک ‫خفتگان سرای را به یک‌جا فرا می‌خواند؟
‫نکونامی و نیک‌رفتاری مُرده است
‫- لب بگشایید، بگویید! ‫- جامِ زندگی به ته رسیده،
‫و جز دُرد چه مانده که این ‫تک ساغر بدان نازد
‫بنکوو،
‫- پادشاهمان را کُشته‌اند! ‫- چه مصیبتی، فُسوس!
‫چه؟ در سرای ما؟
‫هولناک است، هر جا که باشد
‫- چه مصیبتی رخ نموده؟ ‫- زنده‌اید،
‫و از آن بی‌خبرید
‫مظهر، منشأ
‫و چشمۀ خون‌تان باز ایستاده، ‫و سرچشمۀ آن خشکیده
‫پدرتان…
‫…به قتل رسیده
‫به دست که؟
‫گویا نگهبانان خوابگاهش ‫دست بدین کار زده‌اند
‫دست و روی‌شان همه آغشته به خون بود
‫با این همه پشیمانم از خشم خویش ‫که چرا جانشان را ستاندم
‫چرا چنین کردی؟
‫کیست که بتواند در آنِ واحد
‫حیران و فرزانه، آرام و آشفته، ‫بی طرف و پای‌بندِ پیمان باشد؟
‫هیچ‌کس
‫یورش عشق سرکِشم ‫عقل درنگ‌کار را از میدان بدر کرد
‫دانکن…
‫…اینجا فتاده بود،
‫پوست سیم‌گون وی به ‫خون زرگونش مرصع گشته،
‫و زخم‌های دهان‌گشوده‌اش
‫گویی هر یک دهانه‌ای بود ‫برای فرورفتنِ تباهی در تن،
‫و آنک، قاتلانش،
‫آغشته بودند به رنگ جنایت‌شان،
‫و لخته‌های خون به‌مثابۀ غلافی سهمگین…
‫خنجرهایشان را پوشیده بود
‫کیست که دلی را پرمهر باشد،
‫و دلش برابر زِ مهر
‫توانا…
‫و باز بتواند دست بدارد؟
‫بانو را دریابید
‫و چون این تن‌های شکنندۀ عریان را،
‫که به بادی رنجور می‌شوند، پوشاندیم، ‫گِرد آییم،
‫و این حادثۀ خونین را وارسی کنیم، ‫تا بیشتر بدان آگاه گردیم
‫چرا ما مُهرِ خَموشی بر لب زنیم؛
‫دعوی این سخنان بیش از همه ما را سِزَد
‫باید گریخت
‫- هنوز وقت اشک‌ریختن ما فرا نرسیده ‫- بیا آنان را به خود واگذاریم
‫نمایش غم‌خواری به دروغ کاری‌ست ‫که مرد دَغَل به آسانی می‌تواند
‫- من به انگلستان می‌روم ‫- من نیز به ایرلند
‫اگر سرنوشت‌مان را از هم جدا نماییم، ‫هر دو ایمن‌تریم
‫اینجا،
‫در لبخندِ مردمان خنجرهاست
‫و هر که با ما همخون‌تر، ‫به ریختن خون‌مان نزدیک‌تر
‫تیر جان‌ستانی که از شست رها شده، ‫هنوز در اوج است،
‫و همان بِه که زِ آماجگاهش به دور باشیم
‫پس بر زین نشینیم،
‫و در بندِ بدرود نباشیم و تازان رویم
‫مکداف نیکدل می‌آید
‫سرورا، از کار جهان چه خبر؟
‫آیا کسی می‌داند عاملِ ‫این جنایت بس خونین کیست؟
‫آنان که مکبث از دم تیغ‌شان گذراند
‫افسوس!
‫- سودشان زین کار چه بوده؟ ‫- خب، اغوا شده بودند
‫دو پسر شاه، مالکوم و دانلبین،
‫روی نهان کرده و گریخته‌اند، و…
‫این امر آنان را آماجِ بدگمانی‌ها قرار می‌دهد
‫پس قریب به یقین ‫تاج و تخت از آنِ مکبث می‌شود
‫پادشاهی‌اش اعلام گشته،
‫و برای تاج‌گذاری به سوی دانسِنین روانه شده
‫تو نیز به دانسنین می‌روی؟
‫نه، عمو زاده، من آهنگ فایف کرده‌ام
‫خب…
‫من بدان جا می‌روم
‫امید که کارها آنجا روبه‌راه باشد
‫بدرود!
‫مبادا که جامه‌های کهن ما بر تن‌مان ‫آسوده‌تر از جامه‌های نو باشد!
‫آن که یک جو عقلکی دارد،
‫چه باران و چه باد آید،
‫باید با قضا و بخت خود سازد
‫گرچه باران یک‌نفس بارَد
‫هفتاد سال را نیک به‌خاطر دارم،
‫و در این دوران
‫ساعاتی هراس‌انگیز،
‫و چیزهایی شگفت دیده‌ام
‫اما آنها همه در برابرِ…
‫این شب فلاکت‌بار به هیچ می‌مانند
‫اِی پدر عزیز،
‫می‌بینی که سپهر
‫برآشفته از کردار آدمی،
‫نمایش خون‌بارش را بیمِ توفان می‌دهد
‫بنا به ساعت اکنون روز است،
‫حال آنکه تاریکی شب ‫چراغِ گردانِ فلک را کُشته است
‫از چیرگیِ…
‫…شب است،
‫یا شرمگینی روز…
‫که ظلمتْ رویِ زمین را در گور می‌دارد،
‫آنگاه که روشنایی جانانه می‌باید ‫بر رویش بوسه زند؟
‫این به مانند کاری که صورت گرفت، ‫خلاف طبیعت است
‫همین سه‌شنبه،
‫شاهینی پُرغرور پَر گرفته بود که
‫جغدی موش‌گیر بر وی تاخت ‫و در خاکش نهفت
‫و امری مسَلم و بس شگفت پیش آمد:
‫اسب‌های دانکن، آن زیبایان تیزتک
‫آن گوهران رخشان نژاد خویش،
‫از نو وحشی شدند،
‫درِ آخورهایشان را بشکستند،
‫رو در گریز نهادند،
‫و چنان‌که گویی عزم جنگ با آدمیان دارند، ‫سر به سرکِشی برداشتند
‫آورده‌اند که یکدیگر را دریده‌اند
‫تو اینک
‫پادشاه،
‫سپهسالار کودور،
‫سپهسالار گلامز،
‫هستی، چنان که ‫زنان طالع‌بین نویدت داده بودند
‫لیک مبادا برای رسیدن به مقصود ‫دست به پلیدترینِ کارها زده باشی
‫با این حال گفته بودند که ‫پادشاهی به فرزندانت نخواهد رسید،
‫بلکه من سردودمان و نیایِ ‫پادشاهان بسیار خواهم بود
‫گَر از دهانشان سخن راست برون آید…
‫چنان که گفته‌هایشان در حق تو، مکبث،
‫چنین درخشان از کار درآمده…
‫و اگر در حق تو نیکی کرده، ‫و حقایق را گفته باشند،
‫چرا لوحه‌خوان سرنوشت من نیز مباشند
‫و از امید لبریزم نکنند؟
‫لیک، بس است، دَم دَرکِش
‫این هم بزرگترین میهمان ما
‫اگر او را از یاد برده بودیم،
جای او در جشن بزرگ ما خالی می‌بود و جشن نه چنان می‌بود که می‌بایست
امشب خوانی شکوهمند گسترده‌ایم، سرورا و درخواست حضور را دارم
امروز پس از نیم‌روز قصد سواری دارید؟
آری، سرورم
و گرنه دل‌مان می‌خواست از رای و نظر نیکوی شما که
هم استوار است و هم پربرکت، در شورای امروز …بهره گیریم اما
.این‌کار را به فردا می‌افکنیم
خیلی دور می‌روی؟
سرورم، چندان دور که از اکنون تا شامگاه
زمان را پر کند
،و اگر اسبم به خوبی نرود
می‌بایست یکی دو ساعت از تاریکی شب را
وام بستانم
جشن ما را از یاد مبرید
هرگز، سرورم
شنیدیم که عموزادگان خون‌خوارِ ما در انگلستان و ایرلند پناه گرفته‌اند
و به پدرکشی سنگدلانۀ خود اعتراف نمی‌کنند
اما این بماند برای فردا که
بررسی کارهای کشور به ما هر دو سخت نیازمند است
اکنون بر اسب بپر بدرود
تا شبانگاه که بازگردی
فلیانس نیز با شما می‌آید؟
آری، سرورم
اسبان‌تان چالاک و سخت‌پای باد
شما را به پشت ایشان می‌سپارم
بدرود
آن کسان در آستانِ مایند؟
آری، سرورم
دیروز نبود که با هم گفت‌وگو کردیم؟
آری - همچنان است که پادشاه می‌فرمایند -
باری، در گفته‌های من درنگیدید؟
بدانید که این بنکوو بود
که در روزگاران گذشته
شما را چنان سیه‌روز می‌داشت
و شما گناه آن را به پای مای بی‌گناه می‌نوشتید
در آخرین گفت‌وگومان این نکته را بر شما باز نمودم
بر شما اثبات نمودم که چگونه
بازیچۀ دست شدید و لگدمال و کدام ابزارها در کار بود و کدام دست
و هزار چیز دیگر که هر سبک‌مغز کم‌خرد دیگری را
نیز قانع می‌کند که
«بگوید: «این‌ها همه کار بنکوو بوده
ما را از این مسئله آگاه کردید
چنین کردم و بیش از این
که سر همین نکته دوباره گرد هم آمدیم
آیا در نهاد خویش چندان شکیبایی می‌بینید که از این‌ها درگذرید؟
…آیا چنان
…انجیل‌پرستید که
…این بزرگوار و فرزندانش را دعای خیر گویید
با اینکه دست ستمکارش شما را بر لبۀ گور کشانده
و کسان‌تان را برای همیشه به خاک سیاه نشانده؟
ما مَردیم، سرورم
آری، در دفتر آمار شما نیز مرد به شمار می‌روید
اما اگر شما را نیز در دفتر مردانگی جایی‌ست و نه پست‌ترین جا، بگویید تا
من با دل‌تان از کاری دم زنم که
به انجام‌رساندنش دشمن‌تان را از میان برمی‌دارد
من درک می‌کنم، سرورم
مَنی که از کژرفتاری‌ها و ستمگری‌های جهان چنان جانم به لب رسیده
…که مرا از در افتادن با آن
باکی نیست - من نیز چنینم -
…چنان از شوربختی‌ها فرسوده‌ام
و با بخت دست به گریبان که حاضرم زندگی‌ام را در هر فرصتی قمار کنم تا یا بهبودش بخشم
یا عطایش را به لقایش
هر دو بدانید که بنکوو دشمن‌تان بوده
چنین است، سرورم
چنان که دشمن من نیز
و چنان دشمنی که هر دم از زندگانی‌اش
تیغی‌ست بر رگ من
و گرچه توانایی آن دارم که به چنگال قدرت خویش او را از پیش چشم بردارم
،و با اراده‌ام آن‌را تحقق بخشم چنین نباید کنم
و از این‌روست که به یه یاری شما دل بسته‌ام
تا به چند دلیل بی‌چون و چند
کار را از چشم مردم پوشیده دارم
سرورم، ما گوش به فرمان شماییم
…تا پای جان - برق غیرت از شما می‌تابد -
این کار می‌باید امشب پایان گیرد
و دور از کاخ انجام گیرد …از یاد نرود که
گردی از ماجرا نمی‌باید در دامن من نشیند …و برای آن‌که
،هیچ ناهمواری در کار نمانده باشد
…فلیانس، پسرش نیز
می‌باید در آن شب تار به همان سرنوشت دچار آید
ما بر این کار عزم کردیم، سرورم
حال عزم به عزیمت کنید
بنکوو از دربار رفته است؟
آری، بانوی من اما شب دوباره باز می‌گردد
سرورم، چگونه‌اید؟
چرا گوشه گرفته‌اید
و با اندوه‌بارترین خیال‌ها همنشین شده‌اید
و غرقِ اندیشه‌هایی هستید که می‌باید با مرگ کسانی که آماج‌شان بودند، مرده باشند؟
آنچه را که هیچ چاره‌ای نباشد باید از یاد برد
گذشته دیگر گذشته
ما مار را زخم زده‌ایم اما نکشته‌ایم
زخمش التیام می‌یابد و باز همان خواهد شد که بود
و همان دندان همچنان در کمین شرارت ناتوان‌مان خواهد نشست
پیوستن به کاروان کسانی که در طلب آسودگی خویش به مُلک آسایش روانه‌شان کردیم
بـِه از زیستن با شکنجۀ جان در آسیمگی بی‌پایان
دانکن در گور خویش خفته است
چه خوش‌خوابیِ از پیِ تب پُر تابِ زندگی
خیانت آنچه می‌توانست کرد …دیگر نه پولاد، نه زهر
نه بدخواهیِ خودی، نه لشکر بیگانه …و نه هیچی
در وی کارگر نیست…
آرام باش، سرورم
این چهرۀ دژم را خرم کن
امشب را در میان میهمانان خویش خندان و خوشرو باش
آه، همسر عزیز، سرم کژدُم‌زار است
می‌دانی که بنکوو و پسرش فلیانس زنده‌اند
در پادشاهی طبعِ او چیزی فرمان‌رواست که
از آن می‌باید هراسید و آن دلیری بسیارِ اوست
و با آن پُردلی وی را خردی‌ست
راهنمای دلیری او به اقدام با پروا
تنها از اوست که بیمی …به دل دارم
باید این ماجرا را رها کنی
او به خواهران پرخاش کرد
هنگامی که نخست، نام شاهی بر من نهادند و ایشان را فرمود تا با او سخن گویند
…آن‌گاه
آنان پیشگویانه وی را به نام پدرِ دودمانی از شاهان درود فرستادند
بر سر من افسری نهادند بی‌بر
و در دستم دستواره‌ای سترون
،تا دستی که از تبارِ من نباشد آن‌را از چنگم به‌در برد
پسری از من جانشین من نباشد ،اگر چنین باشد
پس من در راه فرزندان بنکوو ذهنم را آشفته ساختم
و خون دانکن نازنین را ریخته‌ام
و زهر دُژکامی به جامِ آسایش خویش کرده‌ام؟
و گوهر جاوید جان خویش را به کف دشمن انسان سپرده‌ام
تا ایشان را به شاهی برسانم
!تخمۀ بنکوو را شاه کنم
اما طبیعت که ایشان را سند جاودانگی نداده است
همچنان امیدی باقیست
می‌توان ایشان را از پای در آورد
پس غم مدار
پیش از آن‌که
شب‌پره در شبستان پرسه‌ای زند
و زنجرۀ پولک‌بال به ندای خداوندِ سیه‌کار جادوان با زنجیرۀ خواب‌آور آوای‌اش
،زنگولۀ خمیازه‌کش شب را به صدا در آورد
کاری کرده خواهد شد که دل‌ها را بلرزاند
چه خواهد شد؟
در پی دانستن‌اش نباش، نازنین
که چون کرده شد، بر آن آفرین گویی
بیا، ای شب دیده‌دوز
و چشمان مهربان روز دل‌سوز را بردوز
و با دستان ناپیدای خون‌آلودت
از هم بگسل آن رشتۀ بزرگ زندگی را که هراسانم می‌دارد
روشنایی تیرگی می‌گیرد
و زاغ به سوی بیشۀ زاغستان بال می‌کشد
نیک‌سرشتانِ روز از توش و توان رفته و فرو می‌خسبند
و آن‌گاه سیه‌کارانِ شب از پی شکارهای خویش برمی‌خیزند
از سخنانم در شگفتی اما آرام باش
آنچه پایه‌اش بر شر است به شر نیرو می‌گیرد
تو را که گفت که به ما بپیوندی؟
مکبث
به او بدگمان نباید بود
زیرا وی آنچه را که باید کرد به درستی به ما خواهد گفت
پس با ما بمان
!نور
!مشعل را بده، پسرم
امشب بارانی‌ست
بگذارد ببارد
!فلیانس
!بگریز، فلیانس
!بگریز
تنها یک نفر را به خاک انداختیم
پسر گریخت
نیمۀ بهتر کار از چنگ‌مان به‌در رفت
باری، برویم
و بگوییم که کار تا کجا به انجام رسیده است
این را چه می‌گویی که
مکداف از آمدن به میهمانی شاهانۀ ما سر باز زده است؟
سرورم، کسی را سراغش فرستاده‌اید؟ -
هر یک جای خویش را می‌دانید
بنشینید
بر مِهتر و کهترِتان
.از دل درود
بر گردِ میز به‌زودی پیمانه‌ای می‌باید زد
روی‌ات خونین است
خون بنکووست، سرورم
بر روی تو بهتر تا در تویِ او
کارش را ساختی؟
سرورم، گلویش را بُریدم
.این از او
آفرین بر بهترینِ گلوبُران
اما چه خوب آن کس که با فلیانس همین کرده باشد
اگر تو چنین کرده باشی، بی‌مانندی
،ای قبلۀ عالم
فلیانس گریخت
باز آن بلا به جانم افتاد اگر چنین نمی‌شد، همه‌چیز بی‌نقص می‌شد
اما از جانب بنکوو که جای نگرانی نیست؟
نه، سرورم
او بی هیچ‌جای نگرانی در چاله‌ای افتاده است با بیست زخمِ کاری بر سرش
که کمترینش مرگ‌آور است
افعی بزرگ به خاک افتاد
اما بچه ماری که گریخت، روزی بنا به طبیعت خویش زهر به بار خواهد آورد
اگر چه هنوز دندان برنیاورده
اکنون بروید
سرورم
اشارتی به شادخواری نمی‌کنید
!یادآور شیرین‌سخن
…باری، خوش‌گوار بادا سور با اشتهایِ خوش و
!تندرستی - !با هر دو -
اعلی‌حضرت، لطفاً جلوس بفرمایید
اگر بنکووی نازنین‌مان نیز در میان‌مان می‌بود
از بزرگان کشور در جمع‌مان کسی کم نمی‌بود
دلم می‌خواهد نبودنش را به حساب نامهربانی‌اش بگذارم
تا رویدادی ناگوار
،سرورا علت غیبت، بدقولی اوست
اعلی‌حضرت ما را به هم‌نشینی خود سرفراز نمی‌کنند؟
سرورا، این‌جا یک جای خالی هست
سرورم، از چه پریشان‌خاطرید؟
این کار کدام‌تان است؟
کدام کار، سرورم؟
مگو که این کار من است
…هرگز
کاکُل خونینت را برای من مَجُنبان - آقایان، برخیزید -
پادشاه ناخوش است - بنشینید، دوستان ارجمند -
سرورم از روزگار جوانی بسیار به این حال می‌افتد
خواهش می‌کنم، بنشینید
این یک حملۀ گذراست …دمی دیگر
به خود می‌آید
مگر تو مرد نیستی؟
هستم، و آن هم چگونه مردی
مردی که چشم بر چنان چیزی تواند دوخت که ابلیس هم زهره‌اش را ندارد
این نقش خیال از ترسِ توست
این همان خنجرِ در-هوا-نقش-بسته‌ای‌ست که می‌گفتی تو را به سوی دانکن راند
اگر این منم که این جای‌ام، او را دیدم
!وه، که شرم‌آور است
روزگاری بود که ،چون مغز کسی را می‌کوفتند
.مرد می‌مُرد و بس
اما امروز باز برمی‌خیزند با بیست زخم کاری بر تارِک سر
و ما را از جا می‌پرانند
!این شگفت‌تر ست از آن جنایت
!برو
!از برابر چشمم دور شو
استخوانت پوک است
خون‌ات سرد
و آن چشمانِ خیره تهی از هر معنا
!که چنان زل زدی
!دور شو، سایۀ ترسناک
مسخرۀ پوچ، دور شو
که اینطور
،همین که می‌رود
دوباره مرد می‌شوم
دوستان ارجمندم، حیرت مکنید
من دچار ناخوشی‌ای شگفتم که
نزدیکانم از آن آگاهند
عیش‌مان را تباه کردی و مجلس شیرین‌مان را
با این شاهکارهای شلوغ‌بازی بر هم زدی
چگونه تواند بود که چنین چیزهایی باشد
و چون ابر تابستانی ناگهان ما را فرو گیرد
و در حیرت فرو نبرد؟ از شما در شگفتم
و هم از حال خویش
که از دیدن چنین منظری
چگونه رنگ از رُخان من از ترس می‌پرد اما سرخی گونه‌های شما همچنان پابرجاست
کدامین منظر، سرورم؟
خواهش می‌کنم چیزی مگویید
که از این پریشان‌حال‌تر شود پرس‌وجو خشمگین‌اش می‌کند
!شب به‌خیر
پای‌بند ترتیبِ رفتن مباشید و هر چه زودتر بروید
شب‌به‌خیر
…و پادشاه را سلامت با - !شب همگی به‌خیر -
خون می‌طلبد
اینطور می‌گویند
خون، خون می‌طلبد
آورده‌اند که سنگ از جای غلتیده و درخت به زبان آمده
و فال‌زنان از پرواز زاغ و زاغچه و کلاغ
پرده از نهفته‌ترین رازِ مرد خونی برگرفته‌اند
چه پاسی‌ست از شب؟
پاسِ گیر و دارِ شب با روز که ندانی کدام است و کدام
این را چه می‌گویی که
مکداف از آمدن به میهمانی شاهانۀ ما سر باز زده‌ست؟
کسی را برای خبرگیری از او فرستاده‌اید؟
از گوشه و کنار از او خبری خواهد رسید اما در هرحال کسی را خواهم فرستاد
در خانۀ هیچ‌یک‌شان نیست که خدمتکار خبرچینی نداشته باشم
فردا به سروقتِ خواهرانِ جادو خواهم رفت می‌باید بیش از این با من سخن بگویند
غرق خونم
چنان خود را در دریای خون کشانده‌ام که واپس کشیدن‌ام همان‌اندازه جان‌فرساست
.که پیش‌خزیدنم
مرا چیزهایی شگفت در سر است که بی‌هیچ درنگ در کارِشان می‌باید به سَرچنگ در آیند
و در کار آیند
تو را مایۀ خوشی همۀ جان‌ها کم است؛
خواب
بیا، برویم تا بخُسبیم
ترس شگفت و وهم‌آفرینِ من ترسِ مرد ناآزموده‌ای ست که
می‌باید به آزمون سخت گماشته شود
ما هنوز در میدان جنایت تازه‌کاریم
زمان فرا رسیده است
« فردا »
،مرا از سوزش شَستم ندایی می‌رسد ناگاه
که چیزی بدکُنش این سو نهاده پای اندر راه
‫چه شده، ‫عجوزگانِ پنهانکارِ سیه‌کارِ نیم‌شب؟
در چه کار اید؟
…کاری که
نامی‌ش نیست
شما را به همان پیشه‌ای که در پیش دارید
و من از چند و چونِ آن هیچ نمی‌دانم، سوگند که مرا پاسخ گویید
حتی تا آن‌گاه که نابودی نیز ،خود به فریاد آید
:به آنچه می‌گویم پاسخ گویید
بگو بپرس
پاسخ خواهیم گفت
از زبان ما می‌خواهی شنید یا از زبانِ استادان‌مان؟
ایشان را فرا خوانید
بذارید ببینم‌شان
دو چندان، دو چندان
بلای دردمندان
فروزان باد آتش
و دیگ جوشان
سر انگشتان یک کودک که زاد از روسپی‌مادر
…رها شد جسم بی‌جانش
به پشت خندقی ایدر
جگرگاهِ جهودِ کافر بدرگ
زهرۀ بز
تراشۀ شاخِ خَرزهره
خسوف‌دیده
بُریدۀ بینی ترک و لبِ تاتار
و این خون یک شب‌کور
داخل بیانداز - داخل بیانداز -
بگردیم، بگردیم، به کار دیگبانی
بریزیم در آن زَهر زِ هَر دست که دانی
به هم سازید افسونی که آتش کند برپا
به هم جوشید
همچون آش دوزخبا
…بگو
…ای نیروی ناشناس - او اندیشه‌های تو را می‌داند -
به سخنش گوش فرا ده اما هیچ مگو
!مکبث! مکبث
!مکبث
بترس از مکداف
بترس از سپهسالارِ فایف
هر چه هستی، از هشدارت سپاسگزارم
درست بر رگِ ترسم انگشت نهادی
…اما کلمه‌ای دیگر - او فرمان‌برِ کسی نیست -
اما یکی دیگر هست تواناتر از این
!مکبث! مکبث
!مکبث - کاش سه گوش می‌داشتم تا همه را بر تو می‌گماشتم -
خون‌ریز باش و بی‌باک و آهنین‌عزم
بر نیروی بشری خنده زن
زیرا مادر نزاییده کسی که مکبث را آسیبی تواند رساند
پس زنده بمان، مکداف
مرا چه ترسی‌ست از تو؟
اما من می‌خواهم ایمنی خود را ایمن‌تر کنم و از سرنوشت سندی بستانم
تو زنده نخواهی ماند
تا من به ترسِ ترسان‌دل بگویم که دروغ می‌گوید
و در غرش تندر نیز به خواب روم
این چیست؟
که بر می‌آی شاه‌وار
دیهیم و نگین پادشاهی بر تارک کودکانه؟
به او گوش دار اما سخن مگو
…مکبث
مکبث هرگز روی شکست نخواهد دید
…مگر آن روز که جنگل بزرگ بِرنام
از فراز تپۀ دانسینِین روی بدو آورد
هرگز چنین نخواهد شد
کدام کَس جنگل را به فرمان درتواند آورد
و درخت را فرمان تواند داد که …ریشۀ در خاک فروبستۀ خویش را برکند؟ اما
دلم همچنان برای دانستن یک چیز می‌تپد
:بگویید با من که شما این همه می‌دانید
آیا فرزندان بنکوو هرگز بر این پادشاهی فرمان‌روایی خواهند کرد؟
بیش از این مخواه که بدانی
بیش از این مخواه
که بدانی
خواهران جادو را ندیدی؟
نه، سرورم - از کنار تو نگذشتند؟ -
به راستی نه، سرورم
سوزان باد هوایی که ایشان بر آن سوارند
و به‌نفرینِ آنان که بدیشان پشت‌گرم‌اند
صدای پای اسب به گوش‌ام رسید که آمده است؟
دو یا سه تن که خبر آورده‌اند
مکداف به انگلستان گریخته است، سرورم
به انگلستان گریخته است؟
بله، سرورم
،ای زمان
تو بر هنرنمایی‌های هولناکم پیشی می‌گیری
،از این دم
نخست‌زادانِ دلم
همانا نخست‌زادانِ دستم خواهند بود …و از هم اکنون
،تا تاج کردار بر سر پندار نشیند
!پندار همان و کردار همان
بر دژ مکداف شبیخون خواهم برد و فایف را تصرف خواهم کرد
و همسر و کودکانش را و هر نگون‌بختی را که
از تخمۀ اوست، به دم تیغ خواهم سپرد
دیوانه‌وار لاف نباید زد
این کار را کرد باید پیش از آن‌که عزم به سردی گراید
!اما رویابینی بس است
من چیزی جز آن نمی‌گویم که چیزهایی شگرف رخ داده است
مکبث بر دانکن نازنین جگر می‌سوزاند
بعد از این‌که مُرد
و بنکووی به راستی دلاور تا دیرگاهِ شب به گردش می‌پردازد
و اگر خوش داشته باشید، می‌توان گفت که
فلیانس او را کشته است
زیرا فلیانس گریخته است
تا دیرگاهِ شب نباید گردش کرد
شنیده‌ام که مکداف مورد غضب پادشاه قرار گرفته است
جناب، می‌توانید بگویید کجا پناه گرفته است؟
مالکوم و پسر دانکن که
…این جبار حق پدری او را خورده است
در دربار انگلستان به سر می‌برد
مکداف نیز بدان جا رفته است تا درخواست یاری کند
و این خبر مکبث را چنان برآشفته است که
جنگ را کمر بسته است
ای کاش فرشتۀ رحمتی به دربار انگلستان پرواز کند
و پیام وی را پیش از رسیدنش باز گوید
تا این کشور بلاکشِ ما را که گرفتار چنگال اهریمن است
…هر چه زودتر
فرخندگی بازآید
چه کرده بود که می‌بایست از سرزمینش بگریزد؟
باید شکیبا باشید، خانم - اما او نبود -
گریزش دیوانگی بود
کاری هم که نکرده باشیم، ترس‌مان ما را خائن جلوه می‌دهد
شما که نمی‌دانید این کار از سر ترس بوده یا خرمندی
!خرمندی
…ترک کردن زن
…و فرزند
و خانه و زندگی و نام و نشانش و گریختن خردمندی‌ست؟
او ما را دوست نمی‌دارد
در ذاتش عاطفه نیست
…حتی سسک ناچیز هم
با همه خُردی در لانه می‌ماند
و با جغد بر سر جوجگان‌اش می‌جنگد
دخترعموی عزیزتر از جانم
خواهش می‌کنم خویشتن‌دار باشید
اما شوهرت
بزرگ‌زاده است
…و خردمند و باریک‌بین و
زیر و بم زمانه را از همه بهتر می‌شناسد
بیش از این دل سخن گفتنم نیست
اما چه زمانۀ ستم‌کاری‌ست که در آن آدمی خیانتکار باشد
و خود از آن بی‌خبر
روزگاری که از چیزی هراسانیم
و دل به پِچ‌پِچه‌ها می‌سپاریم بی‌آن‌که بدانیم از چه هراسانیم
بلکه بر سر دریایی سرکش و شوریده شناوریم
و به هر سو روان‌ایم
دختر عموی زیبایم
این پسر هم پدر دارد
و هم پدر ندارد
…سیراه
پدرت مُرده
الان چه خواهی کرد؟ چگونه خواهی زیست؟
هر چند تو می‌گویی اما پدرم نمُرده است
چرا، مُرده است
با درد بی‌پدری چه خواهی کرد؟
!خیر
تو با درد بی‌شوهری چه خواهی کرد؟
هِه! برای من بیست‌بیست شوهر در هر بازاری هست
لابد می‌خری… که باز بفروشی
چه زیرکانه سخن می‌گویی
!کودک به این خُردی و به این زیرکی
پدرم خائن بود، مادر؟
دردا که بود
خائن چه کسی را می‌گویند؟
…کسی که
سوگند خورَد و سپس دروغ گوید
هر کس که چنین کند خائن است؟
هر کس که چنین کند، خائن است
و باید به دار آویخته شود
چه کسی باید ایشان را به دار آویزد؟
خب، مردان شریف
،پس
،آنان که سوگند دروغ می‌خورند باید دیوانه باشند
زیرا چنان بسیارند که
می‌توانند مردان شریف را بگیرند و به دار آویزند
!بانو
!چه حرف‌ها می‌زنی
!سلام بر شما، بانوی زیبا
شما مرا نمی‌شناسید
اما من خاندان والا تبارِ شما را به خوبی می‌شناسم
می‌ترسم خبری به‌زودی برای شما در راه باشد
،اگر اندرز نوکرتان را می‌شنوید
این‌جا نمانید
و با کودکان‌تان بروید
به کجا بگریزم؟ من با هیچکس بد نکرده‌ام
اما الان به یادم آمد
که من در این جهان خاکی‌ام جایی که آزار رساندن چه بسا ستوده باشد
و نیکی گهگاه حماقتی خطرناک به شمار آید
پس این دفاع زنانه به چه‌کار می‌آید
که بگویم من با هیچ‌کس بد نکرده‌ام؟
شوهرت کجاست؟
امیدوارم در چنان جای پلیدی نباشد که
چون تویی را به او دسترس باشد
او خائن است - تو دروغ می‌گویی -
!نه! نه
بیا کنج خلوتی بیابیم
و بگرییم تا دل پردردمان خالی شود
اما بهتر آن‌که شمشیر خون‌ریز را بچسبیم
و همچون نیک‌مردان
در راه زادگاهِ از پا درافتادۀ خویش به پا خیزیم
که هر بامداد در آن بیوگانی تازه شیون سر می‌کنند و یتیمانی تاز فغان می‌کنند
و اندوهانی تازه خود را بر سینۀ گنبد آسمان می‌کوبند
و آسمان آن‌ها را چنان پژواکی می‌دهد که گویی با اسکاتلند همدرد است
و همان شیون دردناک را سر داده است
آنچه گفتید چه بسا چنین باشد
این جبار را که بردن نام‌اش نیز ،بر زبان‌مان داغ می‌نهد
روزگاری شریف می‌پنداشتند
بنگر، کی‌ست که می‌آید؟
پسرعموی گرامی من
خوش آمدی
هان، شناختمش
سرورم، این اسباب جدایی را هر چه زودتر !از میان بردار
آمین، سرورم
اسکاتلند همانجا که بود هنوز هست؟
!دریغا، سرزمین نگون‌بخت
از به یادآوردن خود نیز بیمناک است
کجا می‌توانیم آن را سرزمین مادری بنامیم که گورستان ماست
…آن‌جا که جز از همه‌جا بی‌خبران را
خنده بر لب نمی‌توان دید
آن‌جا که آه و ناله‌ها و فریادهای آسمان‌شکاف را
گوش شنوایی نیست
آن‌جا که اندوهِ جانکاه چیزی‌ست همه‌جا یاب
تازه‌ترین مصیبت کدام است؟
مصیبت‌ها چنان دم به دم می‌رسند که
از مصیبت ساعت پیش دم نمی‌توان زد
از همسرم چه خبر؟
باری، خوب است
و از فرزندانم؟
آن‌ها هم خوبند
آن جبار که آسایش‌شان را بر هم نزده است؟
نه، تا زمانی که من ترک‌شان می‌گفتم در آسایش بودند
در سخن‌گفتن کم مایه می‌گذارید
بگویید چه شده است؟
چون بدین‌سو روی می‌کردم تا خبرهایی را ،بیاورم که تاب آوردن‌شان را نداشتم
همه‌جا پیچیده بود که بسیاری از مردان ارجمند سر به شورش برداشته‌اند
اکنون زمان یاوری‌ست
نگاه شما بر اسکاتلند سرباز می‌آفریند
زنان را نیز به میدان جنگ می‌آورد تا این مصیبت سهمگین را از میان بردارند
ایشان را مژدگانی ده
ما بدان‌سو می‌آییم
پادشاه بزرگوار انگلستان ده‌هزار سپاهی را به سرکردگیِ سیوار نیک‌خو به ما سپرده است
سربازی توانمندتر و بهتر از او در همۀ عالم مسیحیت نیست
کاش این مژده را با مژده‌ای پاسخ می‌توانستم گفت
اما مرا سخنانی‌ست
که می‌باید در فضای بیابان به فغان بر زبان رانم
تا به هیچ گوشی نرسد
در چه بابی‌ست؟
در بابِ کار و بارِ همگان است
یا دردی‌ست که تنها یک سینه را مالامال می‌کند؟
دردی‌ست که هر خاطر شریفی را از آن سهمی‌ست اما
سهم اصلی تنها تو را ست
اگر مرا ست، از من پنهان مدار
زودتر بگو تا بدانم
مبادا که گوش‌هاتان زبان مرا تا ابد نفرین کنند
چرا که آن‌ها را با ناخوش‌ترین صدایی فرو می‌گیرد
که هرگز نشنیده‌اید
حدس می‌توانم زد
بر کوشک شما شبیخون آورده‌اند
…و همسر و کودکان‌تان را
وحشیانه کشته‌اند ،اگر بگویم که چه کرده‌اند
تن بی‌جان شما نیز بر تلِ کُشتگانِ این آهوانِ در دام افتاده خواهد افتاد
!خدای مهربان
!های، مرد
سخنان پردرد و غم را بر زبان آور
غمی که بر زبان نیاید، در دل گران‌بار چندان نجوا می‌کند
تا که دل در هم شکند
فرزندانم را نیز؟
…همسر و فرزندان
و خدمتکاران
و هر که را که یافتند - …همسرم را -
نیز کُشتند؟ - گفتم -
آرام باش
…بیا تا از کین‌خواهی بی‌کران دارویی بسازیم
درمان این دردِ جانکاه را - او بی‌بچه است -
و بچه‌های زیبای مرا؟
گفتی همه را؟
!ای بوم شوم
همه؟
یعنی همۀ جوجگان زیبایم را با مادرشان به یک تازش ناگهان کُشتند؟
مردانه با آن دراُفت - چنین می‌کنم -
اما مردانه نیز باید احساسش کنم
چگونه از یاد توانم برد که اینان بودند و مرا عزیزترینان بودند
آیا آسمان نظاره کرد و جانب ایشان را نگرفت؟
،مکداف روسیاه
اینان همه از برای تو به خاک افتادند
برای منِ ناچیز ایشان که گناهی نکرده بودند. برای خاطر من بود که
مرگ به جان‌شان افتاد
خداوندا، اکنون آرامش‌شان ببخش - …این -
آن سنگ فسانی باد که بر آن تیغ خویش تیز کنی
غم را به خشم بدل کن آتش دل را منشان
شعله‌ور کن - کاش می‌توانستم چون زنان -
به چشم اشک بریزم و به زبان لاف مردی زنم
اما ای خدای مهربان
دوری را همه از میان بردار
و مرا و این دیوِ اسکاتلند را رویاروی بگذار
و او را در تیغ‌رسِ من نِه
،اگر جان به‌در برد
تو نیز بر او ببخشای
کِی بود آخرین باری که به راه افتاد؟
،از زمانی که پادشاه به میدان جنگ رفته است
دیده‌ام که از بستر برمی‌خیزد
بالاپوش‌اش را به دوش می‌افکند
در گنجه‌اش را باز می‌کند
کاغذی برمی‌دارد و تا می‌زند
بر روی آن چیزی می‌نویسد و می‌خواند
و سپس مهر می‌کند
و دوباره به بستر بازمی‌گردد …و
این‌ها همه را در حالی می‌کند که در خواب ژرف است
در این جنب‌وجوشِ خواب‌آلوده جز راه رفتن
‫و کارهای دیگر، ‫هیچ شنیده‌ای گهگاه چیزی بگوید؟
قربان، سخنانی می‌گوید که نمی‌خواهم پشت سرش بازگو کنم
نه به شما خواهم گفت و نه به هیچ‌کسِ دیگر
تا شاهدی در میان نباشد که بگوید درست می‌گویم
های، دارد می‌آید
همان کارها را می‌کند به جان خودم، در خوابِ ژرف است
پنهان شوید و نگاهش کنید
می‌بینی، چشم‌هایش باز است - آری -
اما حس بینایی‌شان بسته - شمع را از کجا آورده؟ -
در کنارش بوده به دستور او همیشه شمع در کنارش هست
این چه کاری‌ست که می‌کند؟
ببین، چگونه دست‌هایش را به هم می‌ساید
دیده‌ام که یک ربع ساعت همین‌کار را می‌کند
هنوز یک لکۀ دیگر هست
گوش دار! حرف می‌زند
!گم شو، لکۀ لعنتی
!می‌گویم گم شو
،یک
،دو
خیلی خوب
وقت کار است
!دوزخ چه دودناک است
!اُف بر تو سرورم، اُف
سرباز و ترس؟
‫ما را چه ترسی‌ست از ‫این‌که کسی بداند یا نداند،
هنگامی که هیچ‌کس را قدرتِ بازخواست از ما نباشد؟
…اما
که گمان می‌کرد که این همه خون در تن پیرمرد باشد؟
سپهسالار فایف زنی داشت
اکنون کجاست؟
چه؟
بس است، سرور من بس است
برو. برو
تو از چیزی خبردار شده‌ای که نباید
چیزهایی گفت که نمی‌بایست
از این بابت یقین دارم
باز بوی خون هست
همۀ عطرهای عربستان
بوی چسبیده به این دست کوچک را نخواهد برد
!وای
!وای! وای
!چه آهی
!چه دل پُر دردی
این دردی‌ست که درمانش از من ساخته نیست
اما من می‌شناسم کسانی را که در خواب راه می‌رفته‌اند
و در بستر به پاکی چشم از جهان بسته‌اند
خدای من
!خدا همه‌مان را ببخشد
دست‌هایت را بشوی بالاپوش‌ات را بپوش
چنین رنگ‌پریده منما
باز می‌گویم، بنکوو در خاک خفته است
از گور بیرون نمی‌تواند آمد
زمزمه‌های ناشایستی بر زبان‌هاست
کارهای ناهنجار دردسرهای ناهنجار می‌زاید
سرهای آلایشناک رازهای خود را در گوشِ کر بالش‌هاشان فرو می‌خوانند
او را به کشیش بیشتر نیاز است تا به پزشک
الان به بستر می‌رود؟ - یکسر -
بر در روازه می‌کوبند
بیا، بیا
دستت را به من ده
کار شده را ناشده نتوان کرد
به بستر
!به بستر
این که پیش روی ماست، کدام جنگل است؟
جنگلِ بِرنام
سپاه انگلیس نزدیک است به سرکردگیِ مالکوم
و پسرعمویش سیوارد و مکداف بزرگوار
آتش انتقام در دل‌شان زبانه می‌کشد
جبار چه می‌کند؟
قلعۀ بزرگِ دانسینین را سخت باروبندی می‌کند
برخی او را دیوانه می‌دانند ،و دیگرانی که از او نه‌چندان بیزارند
نام این کار را خشم و خروش دلاورانه می‌گذارند
اما، بی گمان بیماری سرکش خویش را
دیگر بند نمی‌تواند زد
اکنون حس می‌کند که جنایت‌های پنهانش به دستانش چسبیده است
فرمانبران‌اش از پی فرمان از جای می‌جنبند
نه از سر مِهر
اکنون حس می‌کند که ردای شاهی بر اندام وی برازنده نیست
همچون دُزدکی کوتوله که قبای غول را بر تن کرده باشد
،شیطان سیَه‌رویت کند !کله‌پوکِ رنگِ رو پریده
این قیافۀ ابلهانه چیست؟
…ده هزار اند - ده هزار غاز، ناکَس؟ -
سرباز، آقا
برو چهره‌ات را خونین کن تا سرخیِ خون سفیدی ترس‌ات را بپوشاند، پسرکِ بی‌جگر
کدام سربازان، احمق؟
!جان‌ات برآید
،گونه‌هایت که به رنگ گچ است ترس در دل‌های دیگران می‌نشاند
کدام سربازان، رنگ‌پریده؟
سپاه انگلستان، قربان
برو گورت را گم کن
!سیتن
…بیمار دل می‌شوم وقتی می‌بینم
!سیتن، گوش دار
این زوری که می‌آورند ،یا مرا شادی همیشگی می‌بخشد
یا هم‌امروز از جای برمی‌کَند
من دراز زیسته‌ام
زندگی‌ام را روی به سوی خزان
و برگ‌ریزان است ،و مرا به آنچه رهاوردِ پیری‌ست
…از عزت و مهر و فرمان‌بری
،و خیلِ دوستان چشم نمی‌باید داشت
!سیتن
تازه چیست؟
گزارش‌ها همه درست بوده، سرورم
تا گوشت بر استخوانم هست، خواهم جنگید
جوشن‌ام را بده - هنوز به آن نیازی نیست -
می‌خواهم بپوشم‌اش
باز هم سوار بفرستید همه‌جا را بگردید
هر که را دم از ترس زد، به دار آویزید
جوشن‌ام را بده
بیمارت چگونه است، پزشک؟
چندان بیمار نیست، سرورم
،آزرده است و هجوم خیال‌ها آسوده‌اش نمی‌گذارد
درمانش کن
خاطر بیمار را درمان نمی‌توانی کرد؟
اندوه ریشه‌کرده در جان را از آن برنمی‌توانی کَند؟
نقش پریشانی را از مغز نمی‌توانی بُرد؟ …و با
نوش دارویی فراموش‌زا
بارِ گران‌افتاده بر دل را از سینۀ گران‌بار نمی‌توانی سترد؟
این دردی‌ست که بیمار خود می‌باید درمان کند
پس پزشکی‌ات را پیش سگان انداز
که مرا هیچ به کار نیاید
…سیتن
سوار بفرست
تا جنگل برنام به سوی دانسینین نیامده است
مرا نه از مرگ بیم است و نه از هیچ‌چیز مرگ‌آور
هر سربازی شاخه‌ای ببُرد
و پیش روی خود دارد
به چشم
ما جز این نمی‌دانیم که جبار آسوده‌خاطر
در دانسنین نشسته است و می‌گذارد که آن را در میان گیریم
تنها امیدش همین است
و هیچ‌کس در خدمت او نمی‌ماند مگر آنان که ناگزیرند
و دل‌شان نیز در این کار نیست
درفش‌ها را بر باروهای بیرونی بیاویزید
هنوز فریاد «دارند می‌آیند» برپاست
اما استواری دژ ما هر محاصره‌ای را به سُخره می‌گیرد
بگذار این‌جا چندان بمانند که گرسنگی و بیماری فرو خورَدِشان
سپاهِ یکمِ ما را رهبری کنید
مکداف گران‌قدر و ما دیگر کارها را بر عهده خواهیم گرفت بر حسب نقشۀ جنگ
ما را کاری جز این نیست که امشب سپاه جبار را بیابیم و
،اگر ایشان را نتوانیم شکست !ما خود شکسته به
برای رسیدن به آن، پیش به سوی جنگ
اگر آنانی که می‌بایست در صف ما باشند ،به ایشان نپیوسته بودند
پنجه در پنجه با ایشان درمی‌افتادیم
و ایشان را تا سرزمین‌شان پس می‌راندیم
اکنون دیگر نزدیکیم
نقابِ شاخه‌ها را بیفکنید
و همان بنمایید که هستید
کرناها را همه زبان بگشایید
یک‌نفس در این پیشاهنگانِ پرغوغای !سودای مرگ و خون دردمید
این صدای چیست؟
فریاد زنان است، سرورم
مزۀ ترس را گویی فراموش کرده‌ام
روزگاری بود که از شنیدن فریادی در دل شب سراپایم یخ می‌بست
و از حکایتی هولناک موهایم چنان راست می‌شدند
که گویی… جان دارند
فریاد از چه بود؟
…سرورم، ملکه
مُرده است
روزی می‌بایست می‌مُرد
زمانی می‌بایست این خبر را می‌آوردند
فردا
و فردا و فردا
می‌خزد با گام‌های کوچک از روزی به روزی تا که
بسپارد به پایان رشتۀ طومارِ هر دوران
و دیروزان کجا بودست ما دیوانگان را جز نشانی از غباراندوده راهِ مرگ
فرو میر
!ای شمعک، فرو میر
که نباشد زندگانی هیچ جز سایه‌ای لغزان
و بازی‌پیشه‌ای نادان که بازد چندگاهی پُرخروش و جوش نقشی اندرین میدان
…و آن‌گه هیچ! زندگی افسانه‌ای ست
کز لب شوریده‌مغزی گفته آید
سربه‌سر خشم و هیاهو !لیک بی‌معنا
…سرورم
چیزی را که دیده‌ام باید گزارش دهم اما نمی‌دانم چگونه
باری، بفرمایید، آقا
چشمم به برنام بود که ناگاه به نظرم آمد که
جنگل به راه افتاده است
‫اگر چنین نبود، ‫هر بلایی که می‌خواهید به سر من بیاورید
از سه‌فرسنگی بیشۀ رَوندۀ را می‌توان دید
،اگر دروغ گفته باشی
به همین درخت آویزانت می‌کنم تا جان‌ات برآید
«تا زمانی که جنگل برنام به دانسینین برنیامده است، مترس»
و اکنون جنگل به سوی دانسینین برمی‌آید
!سلاح برگیرید و بیرون شوید
،اگر همان پدید آید که او گفت
دیگر نه جای ماندن است و نه راه گریز
!زنگ آژیر را بنوازید
!وزان شو، ای باد !روان شو، ای بلا
!لااقل جوشن‌پوش با مرگ هم‌آغوش شویم
نامت چیست؟
شنیدنش لرزه بر اندامت خواهد انداخت
هرگز
اگر چه نامت سوزان‌تر از آتش دوزخ باشد
نام‌ام مکبث است
ابلیس نیز نمی‌توانست نامی نفرت‌انگیزتر از این در گوشم فروخواند
نه، نه ترسناک‌تر از این
دروغ می‌گویی، جبار نفرت‌انگیز
با شمشیرم نشان خواهم داد که تو دروغگویی
تو از مادر زاده شدی
!برگرد، «سگ دوزخ پا»، برگرد (سگ پاسبان دوزخ در اساطیر یونان)
از میان این همه مردان تنها از تو روگردان‌ام اما بازگرد و برو
که روانِ من هم‌اکنون از خونِ کسان‌ات گرانبار است
مرا هیچ بهرِ گفتن نیست
زبانِ من زبانۀ شمشیر است
تیغ‌ات را بر تارک‌های زخم‌پذیر بیازمای
مرا جانی طلسم شده است که
نمی‌باید به کسی سپرده شود که از مادری زاده شده باشد
امید از طلسمت بردار
از همان شیطانی که تاکنون خدمتش را کرده‌ای بپرس تا به تو بگوید
که مکداف را نابه‌هنگام از شکم مادر بیرون کشیده‌اند
بُریده باد زبانی که با من چنین گوید
من با تو نخواهم جنگید
پس تسلیم شو، بزدل
تسلیم نخواهم شد
تا در پیشگاه آن جوانک، مالکوم، بر زمین بوسه زنم
و مردم بی‌سروپا دشنام‌باران‌ام کنند
اگر چه جنگل برنام به دانسینین برآمده است و با تو رویاروی‌ام که
از مادر زاده نشدی اما من واپسین کوشش خود را خواهم کرد
بزن، مکداف
:و لعنت بر کسی که بگوید «بس است، دست بدار»
…درود
!پادشاه اسکاتلند
…درود
!پادشاه اسکاتلند
!درود، پادشاه اسکاتلند !درود، پادشاه اسکاتلند
‫« زیرنویس از علی اکبر دوست دار و علی نصرآبادی » ‫:. Ali EmJay & Ali99 .:
▷ Instagram.com/Aliakbar.1999 ▶ T.me/Ali_EmJay
برگرفته از برگردان‌های آقایان داریوش آشوری و عبدالرحیم احمدی
« بزرگترین مرجع دانلود فیلم و سریال » :.:.: 30Nama.Com :.:.: