Gdy byłem mały,
w kółko czytałem komiksy, które miałem.
Pochłaniałem je.
Zawsze chciałem być rysownikiem,
ale sądziłem, że to będzie niemożliwe.
Gdy byłam mała, miałam obsesję na punkcie historii.
Ciągle czułam potrzebę rysowania tego,
o czym myślałam wieczór wcześniej.
A rano biegłam, by to narysować.
Uważam, że wszystkie dzieci rysują.
Pytanie brzmi: „Kiedy ktoś przestaje rysować?”.
Uważam, że w komiksach
artysta ma największą kontrolę nad opowieścią.
Jak pokazać emocje małymi kreskami?
Jak pokazać, że ktoś odczuwa ból?
Gesty, ruch oczu,
ułożenie i język ciała.
Stan powtarzał, że uniwersum Marvela to świat za oknem
i że chce, by ludzie otworzyli komiksy
i poczuli, że żyją w tym świecie
i mogli w nim znaleźć postacie, które zobaczą w sobie.
W Marvelu mamy około 3500 artystów z całego świata.
Mamy twórców pracujących w prawie każdym kraju,
którzy dają uniwersum coś od siebie.
Mamy nie tylko postaci, które reprezentują ludzi z różnych środowisk,
ale też artystów, którzy przekazują tym postaciom swoją historię.
Unikalność, styl, oryginalność, pewna chropowatość,
różna wrażliwość opowiadania historii, które otrzymujemy
dzięki wykorzystywaniu artystów z różnych krajów otwiera nas
na różne historie i opowieści.
Mamy czytelników na całym świecie, dzieci, które się inspirują
dzięki artystom i twórcom z ich kultury.
„O Boże. Ten artysta jest z Hiszpanii?
Z Francji? Z Brazylii?
Oni są tacy jak ja”.
Tworzą komiksy,
które czytają miliony ludzi na świecie,
a to jest inspirujące.
To, co Javier Garrón robił z Milesem Moralesem: Spider-Manem,
było niesamowite.
Skala, zakres, siła, które daje bohaterom,
gdy wkładają swoje kostiumy, używają mocy,
idą na bitwę, nie przypomina żadnego innego artysty.
Natacha jest magikiem.
Styl, w jakim rysuje Moon Girl i Diabelskiego Dinozaura,
kieruje się minimalizmem, który widać na każdej stronie,
ale przekazuje maksimum informacji,
a to jest naprawdę niewiarygodne.
Są pewni artyści, którzy mają to coś.
Którzy są nieustraszeni.
Którzy, niezależnie, skąd pochodzą,
jaką mają przeszłość, w jakiej kulturze się wychowali,
przekazują postaciom jakąś cząstkę siebie.
Natacha i Javier są właśnie takimi twórcami.
„NIESAMOWICI RYSOWNICY”
Na początku Marvela
wszyscy żyli, pracowali i oddychali pod jednym dachem.
Redaktor naczelny
Ponieważ wtedy w redakcji Marvela pracowali nad wieloma historiami...
Profesor, Kulturoznawstwo i medioznawstwo Uniwersytet Kalifornijski w Riverside
...Stan Lee wymyślał czasami jakiś wątek.
Były takie słynne sceny, gdy wołał artystów do biura.
Odgrywał historię na biurku.
Dawał ją Jackowi Kirby’emu albo Steve’owi Ditko,
a oni ją rysowali.
I wracali później z 20 stronami gotowej historii.
Mówi się, że powinno się pisać o tym, co się zna.
I gdy powstało uniwersum Marvela,
w Nowym Jorku było kilku białych gości,
którzy wymyślali postacie,
które bazowali na sobie.
Rysowali Nowy Jork i postacie, ludzi, którzy byli wokół nich.
Tak się już nie tworzy komiksów.
Ta globalna, kreatywna kultura, w której żyjemy,
dodała indywidualność, wyjątkowość, autentyczność kulturową
do sposobu, w jaki graficznie opowiadamy nasze historie.
Ludzie opowiadają historie z miejsca, w którym są.
Pisarz, Miles Morales: Spider-Man
Doświadczenie życiowe, przeszłość artysty,
to, co w tej chwili znajduje się w jego życiu, ma znaczenie.
Wpływa na to, jak rysuje.
Wpływa na to, co podkreśla, gdy rysuje.
Wypływa na to, jak myśli o opowiadaniu historii.
Aspirującym pisarzom i artystom lubię mówić,
że nie ma żadnych granic
i mogą stać się kimś, kto będzie pracował w Marvelu.
Gdy masz twórców pochodzących z różnych miejsc,
którzy mają różne doświadczenia...
i inne wyobrażenie, kim jest superbohater,
historie stają się lepsze.
Urodziłem się w południowej Hiszpanii w El Puerto de Santa María,
w prowincji Kadyks.
To najdalej na południe wysunięta część Hiszpanii.
To bardzo mała, bardzo ładna wioska rybacka.
Uwielbiałem historie.
Godzinami siedziałem w moim pokoju
i czytałem, gdy reszta rodziny robiła swoje,
wciąż czytałem.
Zacząłem od komiksów Disneya:
Myszki Miki,
Kaczora Donalda,
Kaczych opowieści
oraz hiszpańskich komiksów.
Jak choćby Mortadelo i Filemon, Zipi i Zape.
Czytałem je tak szybko,
że tata ustalił zasadę.
„Musisz przeczytać ten sam komiks trzy razy, bo nie kupię nowego”.
Byłem mały, gdy zacząłem rysować
sporo obrazków Kaczora Donalda.
Jeśli zasłonicie mi oczy, w minutę narysuję Kaczora Donalda.
Pamiętam, gdy miałem 12 albo 13 lat,
pojechaliśmy do Kadyksu do okulisty
i przechodziliśmy obok dużej księgarni.
Pierwszy raz wszedłem do księgarni specjalistycznej.
Taka nie istniała w El Puerto de Santa María,
były tylko w stolicy, Kadyksie.
Weszliśmy i pobiegłem szukać komiksów,
patrzyłem na nie, a ojciec powiedział:
„Wybierz jeden. Kupię ci”.
Zdecydowałem się kupić komiks o superbohaterach.
I był to...
początek końca.
To było uzależniające...
bo się uczyłem.
Nagle dostałem dostęp do całej gamy
różnych wierzeń, ras, religii,
które nie istniały w Kadyksie, w El Puerto de Santa María.
To było prawie religijne doświadczenie.
To, co czytałem, miało wpływ na to, co chciałem rysować.
Urodziłam się na Ibizie, ale dorastałam w Maladze, w Andaluzji,
w małym miasteczku o nazwie Torremolinos.
Mam dwurasową rodzinę.
Mój ojciec jest biały, a matka czarna
i w latach 80. wyróżnialiśmy się.
W Hiszpanii nie było wielu imigrantów
i bycie czarną osobą było szokiem.
Gdy ludzie widzieli czarną osobę,
pokazywali ją palcem,
jakby była czymś niezwykłym.
Byłam nieśmiałym dzieckiem.
A bywałam w sytuacjach, gdy pokazywano mnie palcem.
Przez pierwszych kilka lat dzieci się nade mną znęcały.
Od dziecka wiedziałam, że potrafię rysować.
Rysowanie było moją ucieczką od rzeczywistości.
Wyobrażałam sobie fantastyczne światy.
Myślę, że dlatego, że czułam się inna z powodu swojej fizyczności
szukałam sposobów na dostarczanie sobie rozrywki poprzez komiksy czy telewizję.
Zobaczyłam kreskówkę X-Menów, która leciała w Hiszpanii.
Dostałam na jej punkcie obsesji.
Gdy dowiedziałam się, że są komiksy,
pobiegłam do kiosku.
To była grupa czadowych bohaterów,
każdy z nich pochodził z innego państwa
i była tam Storm
pochodzenia afrykańskiego
i miała białe włosy.
Była silną kobietą
i często była liderką X-Menów.
Sądzę, że to było dla mnie najbardziej interesujące.
Storm była pierwszą kolorową osobą, jaką zobaczyłam w komiksach i kreskówkach.
Był to dla mnie szok,
bo pomyślałam: „Są ludzie, którzy wyglądają jak ja”.
Zakochałam się w tej postaci.
Byłam zafascynowana.
Wciąż ją rysowałam.
Gdy zobaczyłam X-Menów, identyfikowałam się z nimi.
Myślę, że z historii o bohaterach, którzy mają moce,
ale społeczeństwo ich nie akceptuje,
te wywarły na mnie wpływ,
bo to było coś, co sama przeżywałam.
Czułam się odizolowana,
a miałam supermoc,
którą było rysowanie.
Tylko za to ludzie mnie chwalili.
Znęcali się nade mną, bo byłam czarna,
ale mówili: „Dobrze rysujesz.
Narysuj mi to”.
Dzięki temu przestali się nade mną znęcać.
W pewien sposób rysowanie ocaliło mnie w szkole.
Przyrząd, jakiego używa artysta,
jest jego przedłużeniem.
Jest taki pogląd, że możesz przelać siebie w postać
i sądzę, że to prawda dla wielu rysowników i ilustratorów.
Częścią tego jest fakt, że przenoszą siebie na obraz,
ale sądzę też, że ludzie czytają, co takiego jest w rysunkach.
Każda mała kreska jest emocją.
Ożywiając dzieło sztuki,
trudno jest nie umieścić w nim siebie.
Dla mnie ważne jest, by w stylu
postać przypomniała rzeczywistość.
Gdy Lunella się poruszała,
chciałam to pokazać jak najbardziej realistycznie.
Robiłam sobie zdjęcia, by to imitować.
Pokręcone pozy.
W piżamie.
Chciałam realnie pokazać wyraz twarzy.
Patrzę na kształt ust... na wyraz mojej twarzy.
To jest mój kot.
W zeszycie trzecim robi coś takiego.
Natacha przelała wiele z siebie na pierwsze strony Moon Girl.
Wszystko, co było jej bliskie,
przyjmowała i podkreślała, albo patrzyła na to z innej perspektywy.
Współtwórca, Moon Girl i Diabelski Dinozaur
To mieszanina wszystkiego.
Wszyscy dzielimy się zasługami,
ale Natacha najwięcej wniosła do Moon Girl.
Dinozaur ma swoją własną osobowość.
Chciałam, żeby był zabawniejszy, bardziej czuły, jak pies.
Diabelski Dinozaur jest jak pies.
W latach 70. Jack Kirby
stworzył komiks o nazwie Diabelski Dinozaur.
Pojawiła się w nim postać Moon Boya, młodego jaskiniowca.
Zaprzyjaźnili się.
Komiks nie odniósł sukcesu. Powstało tylko dziewięć zeszytów.
Był genialny wizualnie, ale historia była prymitywna.
I pomyślałam, że może stworzymy Moon Girl...
Współtwórczyni, Moon Girl i Diabelski Dinozaur
...ale zamiast jaskiniowcem będzie nowoczesną dziewczyną.
Pierwotne skecze Moon Girl autorstwa Amy Reeder
Ta postać ciągle chodziła mi po głowie.
Była niedopasowana społecznie i naprawdę mądra.
Pomysł, że ktoś może jeździć na rolkach po mieście
i walczyć z przestępcami.
Wygląd Moon Girl wziął się z dziwacznego miejsca.
Nie zaczynałam Moon Girl
z myślą: „Zrobię to tak”.
Chciałam zrobić coś, co uważałam za fajne
i gdy na to popatrzyłam, stwierdziłam: „Fajne. Chcę czytać dalej”.
Chciała, by było bardziej kreskówkowo, bo to komiks dla dzieci.
Myślę, że stąd się to wzięło.
Rysuję proste kreski, bo tak lubię.
Moon Girl jest najmądrzejszą osobą w uniwersum Marvela.
Gdy zaczęliśmy ją rozwijać, dużo zastanawialiśmy się nad tym:
„Co to znaczy i co w niej jest takiego mądrego?”.
Przyszłość naszego społeczeństwa będzie bazowała na technologii.
Co to znaczy mieć w tych miejscach ludzi kolorowych,
którzy mówią o inżynierii i matematyce?
O tym jest Moon Girl.
Jest wynalazczynią.
Ona tworzy niezwykłe rzeczy ze zwykłych obiektów.
Dlatego wybrałam elementy do tworzenia zabawek
i dodałam kalkulator.
Myślę, że efekt końcowy był fajny.
Ekipy tworzące komiksy są jak aranżowane małżeństwa.
Proszą cię o pracę nad komiksem jako pisarz i redaktor mówi:
„Będziesz pracował razem z tym artystą”.
Czasami może ci się poszczęścić
i dostaniesz odpowiednich współpracowników
i odpowiednich ludzi,
z którymi zrobisz coś wyjątkowego.
Jako pisarz, wszystko, co robisz, musi się sprowadzać do tego:
„Jak sprawić, by artysta odniósł sukces?”.
Cały proces ukierunkowujesz
nie na czytelnika, który będzie czytał komiks.
Ukierunkowujesz tekst na artystę.
Gdy dostaję skrypt,
czytam go kilka razy i tworzę scenorys,
„layout”, jak to mówią w Stanach Zjednoczonych.
Najpierw wyciągam notatnik
i rysuję kilka szkiców.
Idę do komputera, by stworzyć scenorys.
Do anatomii używam programu stworzonego do animacji.
Mam przybliżony pomiar proporcji postaci.
Na przykład to jest Miles.
Biegnie, ale chcę, by wyglądało to przesadnie.
Chcę, by tu miał stopy, a jego tors był bardziej pochylony do przodu.
Tutaj możesz ustawić postać, jak tylko zechcesz.
Gdy dotrzesz do tej strony, łapie cię. To kluczowe.
Nazwaliśmy to angielskim terminem „money shot”.
Wszystkie postacie są w ruchu i patrzą, co się dzieje,
i nagle następuje wspaniały moment, gdy pojawia się Spider-Man.
Tutaj jest niewidzialna linia
od góry do dołu. Tworzy „Z”.
Formuje je ramię, pajęcza sieć, most.
Spider-Man jest jedną z najbardziej,
o ile nie najbardziej kultową postacią w uniwersum.
Jest postacią, którą każdy pisarz i artysta
chce rysować i to od dziecka.
Spider-Man jest postacią, w której ludzie widzą samych siebie.
Myślę, że ludzie mogą spojrzeć na Spider-Mana i powiedzieć:
„Takim byłbym superbohaterem”,
a nie mogą tak zrobić z innymi postaciami,
które są miliarderami, kosmitami czy czymkolwiek innym.
Właśnie to podoba się ludziom w Spider-Manie.
Brian Bendis, zachęcany przez Axela Alonso,
który był wtedy redaktorem, stworzył Milesa Moralesa,
który jest Spider-Manem w tych czasach.
Sara Pichelli, artystka, zaprojektowała postać
w komiksie w tamtym czasie, a reszta jest historią.
Gdy pokazano postać Milesa, wstrząsnął on społecznością fanów.
Niektórzy wzdrygali się na myśl o czarnym Spider-Manie,
inni na myśl o Spider-Manie Portorykańczyku,
nie chcieli, by w tym mieszano.
Jest inną osobą. Miles jest czarny, jest Portorykańczykiem,
pochodzi z Brooklynu, a nie z Queens, jest młodszy od Petera...
a jednak uosabia wszystkie cechy Spider-Mana.
Poświęcenie, stawianie na przyzwoitość...
konsekwencja w służeniu innym.
Z tego powodu jest klasycznym Spider-Manem.
A tym, co Saladin i Javier stworzyli dla Milesa,
jest to, co Stan i Steve stworzyli kiedyś dla Petera Parkera.
Nowe postacie nie mogą być po prostu odbiciami postaci,
które mogły być ich inspiracją.
I to jest to, co Saladin i przede wszystkim Javier...
Świat wizualny, który zbudował wokół Milesa też był ważny.
Nim zobaczyliśmy strony pierwszego zeszytu Milesa Moralesa,
Javier pokazał kartę postaci i byłem pod wrażeniem.
Dodał coś do komiksu,
nad czym ja za mało się zastanawiałem,
czyli: „Jak ubierają się nastolatkowie?
Jakie noszą fryzury?”.
W sposób, w jaki ja nie mogłem tego zrobić.
Jestem miśkowatym facetem w średnim wieku, Javier jest ode mnie dużo modniejszy.
Wiedziałem, że trafiliśmy w dziesiątkę,
gdy zobaczyłem ludzi na Twitterze,
którzy rozmawiali o tym, że Miles powinien mieć swojego Insta.
Ze względu na jego styl.
Wtedy czuć, że razem opowiadamy historię
w bardzo podstawowy sposób,
gdy razem tworzysz coś zupełnie od zera.
W komiksach
jesteś swoim własnym szefem.
Redaktor daje Ci materiał,
termin wykonania,
ale to ty zarządzasz czasem.
Mój dzień zaczyna się zwykle o 6 rano,
wypijam kawę
i jadę rowerem na siłownię.
Wiem, że muszę iść na siłownię rano.
Bo wiem, że sam bym siebie okłamywał
i nie pójdę na siłownię, jeśli zostawię to na później.
To jest jak góra z kart,
jeśli jedna spadnie, cała góra się rozpadnie.
Wstaję, idę, jedna sprawa załatwiona, odhaczona.
A potem zaczynam pracę na ten dzień.
Dobre w byciu freelancerem jest to, że można długo spać
i samemu ustawiać godziny.
Ja codziennie wstaję, jem śniadanie.
Włączam telewizor lub radio
i nie śpieszę się.
Lubię rozmyślać nad pomysłami w kawiarni.
Uważam, że wpadam na lepsze pomysły, gdy nie jestem w domu.
Czasem spotykam się z przyjaciółmi artystami,
którzy też rysują.
Znam siebie
i wiem, że szkicowanie scenorysów
wolę robić rano,
a ciężką pracę rysowania,
wolę wykonywać popołudniu.
Jeśli muszę pracować po kolacji,
to pracuję,
a jeśli nie, to idę spać najwcześniej jak się da,
bo następnego dnia muszę robić to samo.
Nie mam schematu. Działam losowo.
Ale zawsze wyrabiam się na czas.
Jeśli muszę pracować do 1 czy 2 w nocy,
to pracuję, byle skończyć projekt na następny dzień.
Ludzie myślą, że rysowanie jest proste,
ale rysowanie to bitwa.
Jest trudne.
Późno zaczynam,
lubię późno zaczynać,
ale gdy zacznę, to nie przestaję.
Musisz sprostać temu, czego od ciebie oczekują,
a także temu, czego ty od siebie oczekujesz,
musisz zdawać sobie sprawę z czasu, który na to masz,
a to seria niewidzialnych bitew,
o których ludzie nie wiedzą.
Bo gdy zobaczysz produkt,
chcesz, by widzieli rezultaty,
a nie problemy.
To jest super.
Zawsze żartują.
Kawy?
Jedną kawę, czarną.
- Brakuje czarnej kawy. - Jedną czarną.
Spójrz, zrobiłam tę stronę.
- To nowy kostium. - Bardzo dobry.
Nie wiedziałam, że będę tworzyć komiksy.
Nie wiedziałam, że można z tego żyć, do czasu aż byłam starsza.
Wiedziałam, że chcę robić coś związanego z rysowaniem.
Myślałam o architekturze,
inżynierii...
więc studiowałam architekturę techniczną.
Studiowałam na Uniwersytecie w Granadzie
i zdecydowałam, że to nie dla mnie.
Tam poznałam ludzi, którzy studiowali Sztuki Piękne,
świetnie się bawili i rysowali, i też chciałam studiować Sztuki Piękne.
Przez pierwsze lata zajmujesz się wszystkim,
rzeźbiarstwem, sztukami pięknymi, nawet sztuką eksperymentalną.
Studiowałam też film, bo nagrywałam filmy krótkometrażowe z przyjaciółmi.
Były też zajęcia dotyczące komiksów,
prowadził je profesor, który był też autorem komiksów,
nazywał się Sergio García i publikował we Francji.
Zobaczył coś we mnie i mnie wspierał,
bym czuła, że mogę tworzyć komiksy.
Fakt posiadania mentora, który rysuje komiksy,
mówi, że dasz radę to robić,
było punktem zwrotnym w mojej karierze.
To była podstawa.
Wtedy zaczęłam walczyć, by móc tworzyć komiksy.
Nowy Jork
Czerwony kadmowy. Czerwony szminkowy.
Czerwony szminkowy jest dobry.
- Wezmę jeden z tych. - Dobrze. Sześć.
Sześć, okej.
Dać torbę?
Nie trzeba. Włożę do kieszeni.
- Super. - Okej.
Zawsze miałem taką myśl,
że muszę mieć w życiu inną pracę,
by móc być tym, kim chciałem być, twórcą komiksów.
Już wiedziałem, jak rysować
Kaczora Donalda i Myszkę Miki, zacząłem rysować superbohaterów,
ale nie wiedziałem, jak narysować miasto.
W komiksach, które czytałem,
miasto było niczym kolejna postać w historii.
Bohater i złoczyńca byli tak ważni jak miasto.
A miasto był bardzo szczegółowe, budynki, okna.
Było niczym prawdziwe miasto,
ale jakby przerysowane.
Popatrzyłem na komiks i pomyślałem...
„Nie mam pojęcia, jak to zrobić”.
Więc doszedłem do wniosku,
że muszę zostać architektem.
Myślałem, że upiekę dwie pieczenie na jednym ogniu.
Będę pracował jako architekt
i w ten sposób opłacę rachunki,
i będę wiedział, jak rysować budynki, więc będę rysował lepiej
w drugiej pracy jako twórca komiksów.
Myślałem sobie,
że to będzie...
moja ukryta tożsamość.
Spider-Man to bardzo lokalny bohater.
Od samego początku chciałem rysować komiks,
który opowiada o pewnym miejscu, o rodzinie w tym miejscu,
o szkole w tym miejscu.
A ponieważ Miles jest z Brooklynu,
chciałem, by Brooklyn wyglądał jak Brooklyn.
Wiele historii Marvela rozgrywa się na Manhattanie.
Brooklyn był niedocenianą przestrzenią w mitologii Marvela.
Brooklyn różni się od Manhattanu,
Queens, New Jersey,
Chicago czy San Francisco.
Mieszkałem w Brooklynie dobrych kilka lat,
ale Javier mieszka w Europie
i nie mógł po prostu wyjść i powiedzieć:
„Tak wygląda ta dzielnica”.
Uniwersum Marvela to Nowy Jork.
Czasem latają w kosmos, czasem są w innych stanach,
ale Nowy Jork to ważna część wszystkiego, co marvelowskie.
Umieszczenie Moon Girl w Lower East Side przy Yancy Street było specyficzne,
bo Yancy Street to fikcyjna wersja Delancey Street z młodości Kirby’ego.
Dla mnie ważne jest, by czytelnik popatrzył i powiedział:
„To wygląda jak Lower East Side, nic innego”.
To jest szkoła Moon Girl,
znalazłam takie wejście do szkoły w Lower East Side, więc wygląda realnie.
Jej szkoła nie istnieje,
ale ma pewne elementy kilku szkół z tamtej okolicy.
Budynki...
Nie naśladowałam konkretnych lokalizacji.
„To powinno być tu, bo tak jest na mapie”, nie.
Wykorzystywałam zdjęcia Nowego Jorku,
by stworzyć własny kolaż miasta.
To jest opcja widoku z lotu ptaka Google Maps.
Ale jeśli potrzebuję zdjęcia poglądowego,
poświęcam czas, by samodzielnie zinterpretować to odniesienie,
co robi sporą różnicę.
Sprawdzam, gdzie są okna,
zbiorniki z wodą,
szklane ściany,
kosz na śmieci, rozmiar lamp i znaków drogowych.
Szczegóły są ważne, by komiks ożył.
W ten sposób postacie mogą wchodzić w interakcje z miastem.
Studiowałem architekturę
przez osiem lat.
Miałem otrzymać dyplom z architektury,
naprawdę się starałem, przysięgam.
Przysięgam, że się starałem,
ale nie było to moją pasją.
Chciałem rysować komiksy.
Nie byłem dzieckiem, które mówiło, że tego chce,
tylko dwudziestopięciolatkiem, który chciał rysować komiksy.
Zapytałem: „Na co czekam? Co ja robię?
Czekam na znak od Boga?”.
Wtedy postanowiłem zmienić swoje życie o 180 stopni
i znaleźć pracę związaną z komiksami.
Gdy rzuciłem studia,
zacząłem pracę na pół etatu w sklepie,
czytałem komiksy od początku do końca wiele razy
i pamiętam, że na końcu jednego z komiksów było napisane,
że aby pracować jako rysownik komiksów,
trzeba przygotować przykładowe strony.
Trzeba umieć rysować wszystko, duże i małe.
Chudych ludzi, obszernych
wysokich, niskich,
ludzi różnych ras
i trzeba to udowodnić na tych próbnych stronach.
Z czasem zacząłem poznawać ludzi związanych ze światem komiksów,
a oni dawali mi rady.
Miałem adres e-mail każdego redaktora, jakiego mogłem znaleźć.
Postanowiłem wysyłać nowy zestaw stron,
co tydzień coś innego,
żeby zobaczyli, że dostarczam coś co tydzień.
Cały czas rysowałem, a to duże poświęcenie.
Nie wychodziłem na imprezy,
nie miałem wolnych niedziel.
Po długim czasie i niewielkiej liczbie odpowiedzi,
nadszedł moment, gdy stwierdziłem, że mam trochę oszczędności
i rzuciłem pracę.
Rzuciłem się na głęboką wodę.
W biznesie komiksowym jest ktoś taki, jak agent.
Nie podobało mi się to, bo oddawałem swoje prace komuś.
Ale byłem zdesperowany.
Podczas pierwszego roku z agentem
usiadłem z nim i powiedziałem:
„Kończą mi się oszczędności,
a nie dostaję żadnych zleceń”.
Odpowiedział:
„Wysłałem twoje prace redaktorom i nie spodobały im się”.
„Ja robię wszystko dobrze, to ty jesteś problemem.
Nie dostajesz zleceń, bo nie jesteś dość dobry”.
Gdy skończyłam studia, czułam presję znalezienia pracy.
Pochodzę z ubogiej rodziny,
która nie mogła mnie długo utrzymywać, jeśli nie miałam pracy.
Znalazłam pracę w Barcelonie.
Zaczęłam pracować w reklamie jako grafik.
W Barcelonie
odbywa się bardzo znany konwent komiksów
zwany Barcelona International Comic Fair.
Tam poznałam Hernána Miyogę,
pisarza, który pracował jako redaktor w Hiszpanii
i zaproponował mi, że wyda tu mój pierwszy komiks.
Pomyślałam: „Super, mój pierwszy komiks.
O czym opowiada?”.
„O Czarnobylu”.
Historia mi się podobała,
choć uważałam, że jest dość mroczna.
CZARNOBYL 1986: JEDNA Z NAJWIĘKSZYCH KATASTROF NUKLEARNYCH W HISTORII
Było to wyzwanie, bo miał 130 stron.
To był duży projekt jak na pierwszy komiks.
Finansowo było mi ciężko, bo nie był dobrze płatny.
Byłam wykończona z powodu drugiej pracy,
pracowałam tak przez rok.
Byłam potwornie zmęczona.
Cieszyłam się na publikację,
ale było to trudne.
Gdy go skończyłam, prawie zrezygnowałam z komiksów.
Miałem dość mojego agenta.
Przestał mnie reprezentować.
W zasadzie go zwolniłem.
Zamiast czuć się nie dość dobry,
byłem wściekły.
Usiadłem przy desce kreślarskiej.
Był styczeń 2014.
Spojrzałem na moje konto w banku: „Mam pieniądze na sześć miesięcy”.
„Spróbuję do lata”.
„Jeśli do lata nie dostanę pracy w komiksach, to koniec”.
„Próbowałem wszystkiego”.
„Zrezygnuję”.
„Uznam to za honorową porażkę”.
Miałem 80 adresów mailowych.
Miałem arkusz Excela,
a w nim każdy adres e-mail
i „Tydzień 1”, „Tydzień 2”, „Tydzień 3”,
gdzie wpisywałem, kto odpowiedział.
W każdym tygodniu pracowałem tak ciężko jak potrafiłem.
Trzy miesiące przed tym, jak miałem zrezygnować,
udało się.
Redaktorka miała problem,
bo główny artysta komiksu nie mógł się wyrobić w terminie.
W teorii powinno się robić jedną stronę na dzień,
a ona potrzebowała 11 stron w dziewięć dni.
Zamknąłem się w domu
i zrobiłem te 11 stron w dziewięć dni.
Dostarczyłem na czas, redaktorka się cieszyła
i zaoferowała mi pracę w Marvelu.
Wtedy zdałem sobie sprawę, że to się może udać.
Niektórym się udaje w pierwszym roku.
Innym w drugim.
Mnie się udało w dziesięć.
Brandon napisał opowiadanie w antologii z Natachą.
Więc myślał o niej, gdy szukaliśmy artystów.
Poza tym, że pracowaliśmy razem przy tym opowiadaniu,
pracowała dla Marvela przy jednotomowym komiksie,
wydaniu Spider-Woman.
Moje pierwsze doświadczenie ze Spider-Woman
nie było łatwe.
To był mój pierwszy komiks dla Marvela.
Byłam przerażona.
Myślałam: „Powinnam poprawić tę stronę trzy razy,
ale nie zdążę na czas”.
Jeszcze jedna rzecz odróżnia to od innych doświadczeń,
terminy.
Dotrzymywanie ich było dla mnie wyzwaniem.
Mieliśmy całą listę artystów,
potencjalnych artystów do Moon Girl i Diabelskiego Dinozaura.
Była na tej liście, ale był haczyk,
bo Natacha nie miała dużego doświadczenia.
Potrzebujemy kogoś znanego?
Kogoś, kto już wcześniej wydał taki komiks?
Ale miałem wrażenie, że jeśli ktoś weźmie Moon Girl
i da coś z siebie, to będzie to Natacha.
Gdy dostałam ten projekt, myślałam o przeznaczeniu.
Widziałam Afroamerykankę,
która wyglądała jak ja, gdy byłam mała,
bo miałam okulary i zawsze nosiłam muszkę.
Prawie identyczną.
Myślałam: „To przeznaczenie? Co się dzieje? To żart? Co to jest?”.
A do tego rysowanie dinozaura,
którego początkowo rysował Jack Kirby.
To zaszczyt rysować dinozaura stworzonego przez Kirby’ego.
Ale najlepsze w Moon Girl
było tworzenie postaci od zera,
bo Moon Girl jest nową postacią w uniwersum Marvela.
Uważam, że ten projekt był swego rodzaju darem.
To już prawie wersja końcowa.
Ale staram się ją polepszyć, sprawić, by była bardziej dopracowana.
Ale staram się zachować ekspresję,
bo pierwszy szkic jest świeższy.
Kładę szkic pod końcową kartką,
włączam stół i rysuję ostatnią stronę.
To jest ostatnia strona.
Gdy skończę, wysyłam to do Marvela, a oni przesyłają do kolorysty.
Tamra Bonvillain
to kolorystka w tym projekcie.
I gdy zobaczyłam pierwszą stronę, którą pokolorowała,
Stwierdziłam: „To jest życie. To jest coś innego”.
Kreski to jedno, ale z kolorami Tamary
ten komiks ożywa i zaczyna opowiadać historię.
- Hej. - Cześć. Jak się masz?
Dobrze. A ty?
Dobrze, dzięki. Co mogę dla ciebie zrobić?
Cóż...
Niektórzy ludzie nie byli gotowi na Milesa,
ale w filmach, grach komputerowych, komiksach,
Miles przekonał do siebie fanów
w sposób, jaki rzadko widać u nowej postaci.
To ekscytujące być częścią tego dziedzictwa.
Gdy jestem na konwencie i rozmawiam z czytelnikiem
i ktoś podchodzi do mnie i mówi, jak fajnie było
towarzyszyć Milesowi
albo o tym, że Miles mimo wszystko jest sobą
i to ich w jakiś sposób zainspirowało...
to bezcenne.
Pierwszy raz doświadczyłam tego osobiście na Comic Conie w Nowym Jorku,
gdzie podpisywałam komiksy
i podeszli do mnie cosplayerzy Moon Girl i Diabelskiego Dinozaura.
Widziałam, że ci ludzie pracowali wiele godzin,
by uszyć te kostiumy.
Pomyślałam: „Gdzieś na świecie jest osoba,
która tak lubi mój komiks,
że tworzy kostium na podstawie tego, co narysowałam”.
Wyobraź sobie, że jesteś czarną dziewczynką
i po raz pierwszy czytasz Moon Girl i Diabelskiego Dinozaura.
Nie wyobrażam sobie, jakie to uczucie.
Jakie to musi być uczucie, zobaczyć kogoś:
„Też się tak czeszę”.
Albo „Ja też lubię majsterkować”.
Różni ludzie pisali do mnie, gratulowali mi,
bo Moon Girl zmieniła ich życie
albo był to pierwszy komiks ich dzieci,
albo to był pierwszy komiks, jaki widzieli z Afroamerykanką na okładce.
To niesamowite o tym myśleć.
To, jak twoja praca dociera do ludzi, jest niesamowite.
Z wielką mocą wiąże się wielka odpowiedzialność, prawda?
Właściwie powiedzenie w pierwotnym komiksie brzmi:
„Z wielką mocą musi wiązać się wielka odpowiedzialność”.
To nie jest automatyczne.
Myślę o moich obowiązkach jako pisarza
i staram się stworzyć świat,
w którym dziecko weźmie komiks
i nie zdziwi się, że Spider-Man jest czarny.
Nie zdziwi się,
że jest dziewczynka o brązowej skórze z muzułmańskim nazwiskiem,
która jest superbohaterką, która ich reprezentuje.
To powinno być normalne.
Zobaczycie więcej kolorowych postaci, postaci z różnych środowisk
i może okno do lepszej przyszłości.
Dzięki twórcom z całego świata, z którymi pracujemy,
inspirujemy inne pokolenie, by spełniało swoje marzenia.
Chcemy, by nasi bohaterowie inspirowali.
Chcemy, by ludzie czytali komiksy i stawali się lepsi,
by sami byli bohaterami.
Historie to technologie empatii.
Superbohater to rodzaj technologii, która nas łączy.
Jeśli tak jak ja i inni twórcy, którzy dopiero teraz
zaczynają mieć głos w tej karierze, pochodzisz ze środowiska,
gdzie to się wydawało niemożliwe, gdy dorastałeś,
to musimy pamiętać, że będzie ciężko.
Ale jest to możliwe.
Artyści...
mają potrzebę coś powiedzieć,
wziąć coś, co mamy w sobie
i przelać to na papier jako opowieść.
Mamy potrzebę opowiadania historii.
Przypomnienie sobie tych lat, gdy nosiłem teczkę,
jeździłem na konwenty jako fan, wydaje się surrealistyczne,
bo gdzieś głęboko w środku
wciąż jestem tym piętnastoletnim fanem.
To nie było nierealne marzenie.
To nie było Mission Impossible, z naciskiem na „niemożliwe”,
mocno podkreślam „niemożliwe”.
To było bardzo możliwe.
Napisy: Agnieszka Otawska