Tourette is een ontwikkelingsstoornis waarvoor geen genezing bestaat
de experimenten in deze aflevering...
zijn niet uitgevoerd door bevoegde klinische professionals
Keith Raniere heeft iets gedaan wat nog nooit beschreven is...
in de geschiedenis van de psychologie of boeken over het menselijk kunnen.
Hij heeft de structuur en aard van emoties gemeten...
en de manier waarop mensen zichzelf beperken of versterken met emoties.
In ESP onderwezen we het idee van gemoedsbeheersing.
We kennen een betekenis toe aan gebeurtenissen...
en krijgen een emotionele reactie op basis van die betekenis.
Dat betekent dat we onze emotionele reactie kiezen...
op basis van die betekenis.
We zijn ons niet van de keuze bewust, maar we kiezen die reactie.
We doen oefeningen met mensen...
waardoor ze controle krijgen over die keuzes.
Als er dus iets gebeurt, en ik voel de impuls om boos te zijn...
kan ik daarin meegaan en tegen jou gillen en schreeuwen.
Of ik kan de impuls voelen en kiezen er niet in mee te gaan.
Ik kan mijn gemoed dus beheersen.
Ik kan hier zitten en zeggen...
'Ik ben zo boos. Dit gaat te ver.
Dit is onaanvaardbaar.' Of niet.
Het proces tegen sekteleider Keith Raniere gaat de tweede week in.
Hij wordt onder andere beschuldigd van vrouwenhandel en afpersing.
Het is moeilijk om te verwerken.
Het kost veel tijd en ik heb geen therapie gehad.
Dat zou me een manier geven om alles op een rijtje te zetten.
Dit is allemaal van Keith.
We mochten niets van wat hij schreef ooit weggooien.
Toen we de intensieve cursus ontwikkelden...
tekende hij deze diagrammen op de vloer van mijn huis.
A veroorzaakt B in het verleden.
Gebeurtenis A. Gebeurtenis B. De toekomst.
We hebben niets te maken met dingen uit het verleden.
Ik weet niet wat hij bedoelde.
Hier ligt twintig jaar aan cursussen.
Als jij dit bent...
is er dan een 'optimale jij'?
Het idee was dat hij een bijzondere vaardigheid had...
om gedragsverandering tot stand te brengen.
Het was geen wetenschap. Maar dat wilde hij wel.
Het moest herhaalbaar, verifieerbaar, consistent en meetbaar zijn.
Ik sta nu trouwens gewoon te improviseren.
Ik sta het te bedenken.
Maar het was geen afgerond geheel.
Hij had een idee en een paar concepten...
en hij leerde me daar delen van.
Dit zijn Keith en Nancy. Het is 6.02 's ochtends.
Wat is verantwoordelijkheid?
Verantwoordelijkheid is... - Makkelijk en eenvoudig.
Het is oorzaak en gevolg.
Je rol in oorzaken en gevolgen.
Iets waar je invloed op kunt uitoefenen.
Hij dacht dat we maar 20 modules nodig zouden hebben.
Ik had 2000 modules geschreven toen we met het ESP stopten.
Het waren Keiths concepten, die ik codificeerde.
Aan het begin van mijn carrière dacht ik na...
over de link tussen geest en lichaam.
Hoe meer ik leerde, hoe minder ik bleek te weten.
Ik was gefascineerd door het potentieel van de menselijke geest.
Kent u dat verhaal over die vrouw van 50 kilo...
die een auto van 2000 kilo optilde...
omdat ze dacht dat haar baby daaronder lag?
Mensen kunnen ongelooflijke resultaten behalen...
onder de juiste omstandigheden.
Ik wilde altijd weten wat de grenzen van ons model waren.
Ik wilde werken met chronische pijn, eetstoornissen, met heel veel dingen.
Voor we gingen werken met mensen met stoornissen...
wilde Keith met gezonde mensen werken...
die beperkende gedragspatronen wilden veranderen.
Maar er kwamen mensen met stoornissen die vroegen...
Gaat dit me helpen?
En toen kwam Marc Elliot.
Mijn tics kwamen toen ik vijf was.
Het begon met knipperen.
Op de middelbare school werd mijn tourette veel erger.
Het is als jeuk en krabben.
Het syndroom van Gilles de la Tourette is heel vervelende jeuk.
Ik zal geen tic doen. En met de tic krab je aan die jeuk.
Ik ben niet bezeten en het is niet de duivel die mijn mond beweegt.
Dat deed ik zelf. Het is heel moeilijk om niet te krabben.
Flikker.
Ik probeerde allerlei behandelingen.
Ik probeerde neuroleptica, zware antipsychotica...
waarvan je heel lethargisch wordt. Je wordt bijna een zombie.
Op een gegeven moment dacht ik: weg met die medicijnen.
Dan doen we het zonder.
Ik wachtte niet op een geneesmiddel, integendeel zelfs.
Omdat ik dit niet kan stoppen, kan ik er beter voor zorgen...
dat de wereld mij gewoon accepteert.
Ik heb trouwens tourette, dat jullie dat weten.
Mensen kijken naar me en vormen meteen een mening over me.
Ik was 24 en gaf lezingen over compassie en tolerantie.
Vanbuiten was het een droom die uitkwam.
Maar ik had geen innerlijke rust.
En toen hoorde ik over ESP.
En wat belangrijk is: ik ging er niet eens heen voor tourette.
Ik dacht er geen moment over na...
dat deze cursus invloed kon hebben op mijn tourette.
Hallo, allemaal. Blijf staan.
Nancy koos mij voor een demonstratie van een angstbrononderzoek.
Bij 'n angstbrononderzoek ga je op zoek naar de bron van je angst.
Je had ooit een bepaalde ervaring, kon daar niet mee omgaan...
en toen werd je bang.
Je moet bepalen aan welke angst je wilt werken.
En ik weet niet waarom...
maar ik bedacht dat ik misschien bang was om tourette kwijt te raken.
Als je daarvoor tegen me had gezegd...
'Je bent bang om tourette kwijt te raken,' had ik je een klap verkocht.
Maar we verkenden de angst.
En ik was niet bang om tourette kwijt te raken.
Ik was bang om niet meer bijzonder te zijn.
Opeens zag ik mezelf niet meer als slachtoffer van tourette.
Stel dat je kunt ontdekken waar de jeuk vandaan komt?
Dat is een heel andere manier van denken.
Hoe dichter ik bij die bron kwam, hoe zwakker mijn jeuk werd.
Ik weet nog dat ik op het station was.
Ik liep naar het midden en stond daar stil.
Ik was precies zoals alle andere mensen.
En dat had ik nog nooit meegemaakt.
Nu stellen we jullie een geweldige man voor...
die duizenden mensen heeft geïnspireerd: Marc Elliot.
Bedankt. Door mijn leven met tourette...
heb ik gezien hoe het is om heel anders dan anderen te zijn.
In 2010 ontmoette ik een Amerikaanse wetenschapper en filosoof.
Keith Raniere. Hij ontwikkelde de cursus waardoor ik leerde...
om tourette te verslaan.
Dat was nog nooit eerder gelukt, voor zover ik weet.
En nu ben ik alweer vier jaar zo.
Daarom ben ik Keith, Nancy en NXIVM zo dankbaar.
Dat is niet omdat ik geïndoctrineerd ben...
maar omdat ik twintig verschrikkelijke jaren gehad heb.
Wat zou jij voelen voor de persoon die je de kans en de middelen gaf...
om een bestaan op te bouwen waarvan je nooit had durven dromen?
Van mijn werk met tourette heb ik meer geleerd dan van al het andere.
Dit is Marc. Hij gaat ons vandaag woede laten zien.
Je moet het volgende doen.
Toen Marc naar ESP kwam, bestudeerde ik hem de hele week.
Dat oranje staat je goed. - Bedankt.
Hij dacht na over het ergste wat hij kon zeggen.
Dus toen hij me ontmoette, zei hij: Bitch, bitch.
En toen hij Clare Bronfman ontmoette, zei hij: Rich, rich.
Clare betaalde voor het onderzoek...
maar het was Marcs idee om met andere tourette-patiënten te werken.
Hallo. Ik ben Nancy.
Toen ik met tourette ging werken onderzocht ik tourette niet echt.
Want ik wilde geen vooraannames hebben.
Ik had één kort gesprek met Keith...
over hoe ik met die mensen ging werken.
Hij zei: Gebruik alles wat je ooit hebt geleerd. Wees niet terughoudend.
Heb je zorgen over vandaag? - Zorgen?
Ik dacht laatst dat het misschien niet ging werken.
Is dat je zorg? - Ja.
Dus je denkt...
Maar ik wil zien wat voor resultaat we behalen. Ik ga mijn best doen.
Je weet nooit wat de resultaten zijn tot je een proces doormaakt.
Dat is waar. - Oké. Dus je dacht...
Ik werk met een aantal dingen, maar vooral overtuigingen.
Ik overtuig ze van de mogelijkheden van de link tussen lichaam en geest.
Ik wil wat dingen met je verkennen.
Het is een verkenningstocht van betekenissen.
Ik vraag naar de betekenis van bepaalde dingen.
Want als dat niet consistent is...
kan dat de oorzaak van onze belemmeringen zijn.
Bij ESP waren we heel goed...
in het loskoppelen van stimuli en reacties.
Heb je bijvoorbeeld ooit...
een toon in de stem van je moeder gehoord...
waardoor je wist dat je in de problemen zat?
En elke keer als je die toon in een stem hoort, raak je in paniek.
Als je de trigger van je probleem kan loskoppelen...
zou je het niet meer doen en vergeten dat je het ooit deed.
Dus wat ik met tourette deed, was onderzoeken wat de impuls was...
en dan koppelde ik de stimulus en reactie los van elkaar...
tot er controle was.
Wat bedoel je als je zegt: Ik moet knipperen?
Het is hetzelfde als wanneer mijn ogen droog zijn.
Maar soms doe je echt...
Soms doe ik het overdreven, ja. - Precies. Wanneer doe je dat?
Je zei dat je hier een gevoel had. Hoe voelt dat nu?
Ik voel het wel, maar het is minder sterk.
Ik heb geen drang om een tic te doen.
Die is er wel, maar ik kan het beheersen.
Dat had ik niet eens door. Ik voel de drang wel, maar minder.
Veel minder.
We kunnen nog meer doen. Maar dit is genoeg voor vandaag.
Dit is geweldig. Ik dacht echt dat het helemaal niet zou werken.
We halen geweldige resultaten.
Maar men vindt ons nog steeds niet geloofwaardig.
Als conventionele methodes niet werken...
werkt de onconventionele manier misschien wel.
We hebben geen controlegroep getest.
Maar soms wil je gewoon iets unieks.
De resultaten waren zo duidelijk en concreet.
De vraag is niet: Kunnen we mensen helpen?
We weten zeker dat als we iemand behandelen...
diegene geen tourette meer heeft.
Wie is Isabella?
Ik denk... Kan de camera uit?
Ik weet niet... Ik kan wel wat zeggen. Isabella is...
Ik denk gewoon dat de mensen die...
die we geholpen hebben met tourette. Als zij...
Als zij naar buiten willen treden met hun ervaring bij ons...
is dat hun keuze.
Sommige mensen dachten dat dit onderzoek het bedrijf zou redden.
Want het toonde een enorme transformatie aan.
Iedereen bij NXIVM ondergaat een extreme verandering...
maar dat is niet te zien.
En dit maakte veel duidelijker dat ze verreikende middelen hadden.
Mijn moeder kijkt altijd zo als ik mezelf sla.
Sinds mijn zesde of zevende had ik het moeilijk met tourette...
ook omdat OCS er een groot deel van is.
Door mijn OCS gooi ik borden op en neer, zelfs met eten erop.
Elke denkbare drang.
Gillen, schreeuwen, mezelf slaan, dingen slaan.
Ze heeft de ergste tics die ik ooit heb gezien.
Als ik iets kon geven aan kinderen met tics...
was dat weerbaarheid. Weet je wat dat is?
Dat je kunt zeggen: Mijn tics zijn zwaar, maar ze houden me niet tegen.
Dat heb ik. - Ja, dat zag ik aan je.
Toen ik jong was, was ik nog heel hoopvol.
Ik dacht dat het op een ochtend gewoon weg zou zijn.
Jullie houden van me. Jullie houden echt van me.
In het laatste jaar van de universiteit ging het heel slecht.
Op dat punt waren we overal toe bereid.
Hoi. - Hoi, Nancy.
Isabella, leuk je te ontmoeten.
Ben je bang om het kwijt te raken?
Nee, ik wil niets liever dan dat.
Nancy praatte met mijn moeder en mij.
Toen gingen we naar beneden en deden we onze eerste sessie.
Ik kan geen tics doen en tegelijkertijd andere dingen.
Soms probeer ik de tics af te maken, en soms probeer ik...
tics en andere dingen tegelijkertijd te doen, maar dat lukt niet.
Soms ben ik uren bezig om een tic van drie uur geleden af te maken.
Je moet de tics afmaken? - Ja, het gaat niet zomaar.
Het was op de derde dag.
We gingen terug naar het moment dat ik voor het eerst een tic moest doen.
Ik was acht of negen, en ik moest mijn keel schrapen.
Dus dat deed ik. En toen bleef ik het doen.
Wat ik besefte was: ik had dat gevoel...
en koos deze reactie, terwijl een ander met dat gevoel...
dat misschien gewoon genegeerd had.
Misschien zijn lichamen gewoon ongemakkelijk. En ik deed dat...
maar stel dat ik dat niet hoef te doen?
Dat maakte tourette een...
een keuze. Ik had daar nooit bij stilgestaan.
Ik had daar nooit over nagedacht als een reële mogelijkheid.
Het veranderde alles.
Ik had altijd het gevoel...
dat mijn lichaam me had verraden, en dat ik het nooit had vergeven.
Maar misschien was het mijn geest.
Ik voel meer controle, en ik voel de drang nog steeds...
maar die lijkt minder heftig.
Ik heb een tijd met m'n vader gepraat.
Hij vond het geweldig om een lopend gesprek te hebben.
Geen haperingen, geen pauzes. Niets van dat al.
Op een schaal van één tot tien was mijn OCS...
tien of twaalf. Niet elf, even nummers.
Sorry. En nu is het iets van...
één of twee. Veel beter.
Waarschijnlijk één, want het hoeft niet even te zijn.
Soms doe ik nog een tic...
maar niet consequent genoeg om het een tic te noemen.
En ik zou het nu niet meer prettig vinden om te zeggen...
dat ik tourette heb.
Ik was Nancy heel dankbaar. Ik was zo blij.
Het heeft mijn leven echt veranderd.
Ik zal daar altijd dankbaar voor blijven.
Ik ging weg vanwege iets heel anders.
Een geheim genootschap doet stof opwaaien in Albany.
Volgens het verhaal zijn sommige vrouwen gebrandmerkt...
met de initialen van de stichter.
Isabella's huis Albany, New York
Er gebeuren dingen die gevaarlijker zijn dan ik had kunnen denken.
Kevin Hermann ex-lid van NXIVM
Ik wist dat er schimmige dingen gebeurden, maar dat praatte ik goed.
Hé, ik wilde even weten hoe het gaat, en wanneer je weer terugkomt.
Ze klinken echt bezorgd. Verdomme.
We hebben niets van je gehoord...
en Justin en Marc waren naar je op zoek. We maken ons zorgen om je.
Toen ik niet reageerde stuurde iemand me 'n bericht.
'Kunnen we praten?'
Hé, sorry. Het is een gekke week.
Blijkbaar. Ik hoorde dat je er midden in de nacht vandoor ging.
Ik hoorde dingen die niet goed klonken.
Ik dacht niet...
Ik moet nadenken...
en ik dacht niet dat Albany daar de beste plek voor was.
Wie denk je dat ik ben? Wat denk je dat ik doe?
Ik hou van je, Marc. Het heeft niets te maken met...
Het heeft er alles mee te maken, schat.
Ik weet niet wat er gebeurd is.
Ik ben zo verdrietig. - Ik ook.
Ik hoorde alleen... - Ik weet niet wat je...
Die vrouwen besloten een brandmerk te nemen om hun band te bezegelen.
Nee. Ze hoorden dat ze een tatoeage zouden krijgen...
en het was geen weloverwogen...
Oké. Stel dat het niet waar is. - Stel dat het wel waar is.
Als dat waar is, Isabella, is het illegaal.
Dat is mishandeling. - Ja, ik weet het.
En daarom denk ik niet dat het goed is...
Daarom wil ik nu niet in Albany zijn.
Ik denk niet dat je begrijpt wat je doet.
Wat doe ik dan?
Je gelooft mensen die volgens mij niet eerlijk tegen je zijn.
En ik kan niets doen, behalve verdrietig zijn.
Ik ben ook verdrietig.
Maar misschien zijn degenen die jij gelooft niet eerlijk tegen jou.
Je moet beslissen wie jij wilt vertrouwen.
Nancy en ik hebben dingen voor je gedaan die niemand anders kon.
Nu zeg je dat je me niet kunt vertrouwen.
Ik zeg niet dat ik je niet kan vertrouwen.
Jawel. Je vertrouwt mensen die destructief bezig zijn.
Dit kan invloed hebben op tourette, weet je dat?
Mijn tourette? Jouw tourette? Of het onderzoek?
Het helpen van mensen met tourette.
Oké...
Op een dag zal je beseffen dat dit allemaal niet waar is.
Marc, ik hoop bij God dat het niet waar is.
Ik zeg het je nu, Isabella. Het is niet waar.
Ik blijf mensen helpen met tourette.
We behalen de beste resultaten ter wereld.
Ik stop ermee. Dat is niets persoonlijks.
Ik bedoel het zo niet. Iedereen ligt me na aan het hart.
Het heeft niets te maken met de mensen, het is gewoon...
Ze hebben het slecht aangepakt. Ik denk niet...
Dag, Marc. - Het ga je goed.
Vasco Bilbao-Bastida ex-lid van NXIVM
Het is goed om je te zien. - Ik heb wijn en Oreo's.
Ik word vaak gebeld.
En Marc kan nadenken, mensen kunnen nadenken.
Ik ken Marc sinds 2004, toen hij nog zware tourette had.
Voor ik ontslag nam, vroeg ik Marc...
Om wat voor reden zou je weggaan bij ESP?
Stel dat Keith veroordeeld werd voor het verduisteren van geld.
En hij zei: Dat is aan de rechter.
Dus ik zei: Oké, stel dat als hij schuldig was aan verkrachting?
En hij zei: Ik genees tourette.
Ik verander mensenlevens. Ik zal ESP nooit verlaten.
Ik zie Keith als een pionier.
Hij heeft een briljante geest en kan mensen helpen.
Vaak hoor ik: Marc, waarom ga je daar niet weg...
om mensen met tourette op je eigen manier te helpen?
Maar zo eenvoudig is het niet, want nu...
wordt alles aan die sekssekte opgehangen.
Bij alles wat ik verder wil doen, zullen ze me aanvallen...
omdat ik mijn vriend, Keith Raniere, niet wil verloochenen.
Ze zullen me altijd blijven haten.
Ik zie nu maar één manier om tourette-patiënten te blijven helpen.
Dat is door dit onrecht aan de kaak te stellen.
Een gedetineerde in een gevangenis... - Raniere.
Hoi Keith.
We gaan al het mogelijke doen.
Hallo, - Hoe gaat het?
Goed, en met jou? Ik ben Nancy. - Leuk je te ontmoeten, Nancy.
Ik ben blij dat ik met je kan praten.
Mijn kat is... Mouse, kom hier.
Heet je kat Mouse? - Ja, je moet hem zien.
Het is een naaktkat. - Ja, hij is heel erg lief.
Hij probeert me te steunen met alles.
Heb je steun gehad? - Nee, geen professionele steun.
Hoe kijk je nu terug op wat je hebt meegemaakt?
In het begin was Keith vriendelijk.
Maar van lieverlee werd hij steeds overheersender.
Maar ik overwoog nooit weg te gaan. Ik dacht gewoon...
dat hij moeilijk was.
Het is belangrijk als je een ervaring ontleedt...
dat je je leven opdeelt in drie identiteiten.
Je hebt de identiteit van voorheen, toen er iets miste in je leven.
Identiteit twee is de roes van het gevoel...
dat je iets moois hebt ontdekt.
Je voelt kameraadschap, belandt in een gemeenschap...
en dat voelt heel goed.
Als die wereld instort, zoals bij jou gebeurde...
wie ben je dan nog?
Daarvoor moet je naar die eerste identiteit kijken...
en uitzoeken waarom je vatbaar was voor zulke beheersingstactieken.
Als Keith het land uit was, werd ik 's ochtends vredig wakker.
En dan dacht ik: wat is er mis met je?
Mede door hem heb je een geweldig leven.
Wat is er mis met je?
Microfoon.
Ik heb iemand in de wereld der verschijnselen...
die me blijkbaar iets zegt wat ik al weet.
Ik kan... - Het is 11 mei 2009.
Dit is Keith na zijn sessie.
Voortaan is het beter om me uit te laten spreken...
en dat daarna te zeggen.
Je kunt in elke situatie leren.
Ik was doodsbang van Keith.
Als we in een vergadering zaten met anderen deed hij alsof ik lucht was.
Hij corrigeerde me als ik iets had gezegd.
Hij maakte me expres machteloos.
Dus als hij erbij was, zei ik nooit wat.
Maar ik wilde wel altijd zijn goedkeuring.
Hij speelde met me na...
hoe ik goedkeuring probeerde te krijgen van mijn moeder.
Toen ik zes was, had mijn juffrouw een gesprek met mijn moeder...
en vertelde ze haar dat ik dyslexie had.
Ik dacht dat het iets was om me voor te schamen.
Ik deed het niet goed op school toen ik jong was...
en mijn moeder noemde me haar kleine sufferd.
Ze zei altijd dat als ze cijfers gaven...
voor hoeveel mensen van je houden...
dan kreeg Nancy altijd een tien, want iedereen houdt van Nancy.
Daarom wilde ik altijd dingen doen om haar blij te maken.
Toen ik ouder werd, voegde ik me naar iedereen, want ik wilde goedkeuring.
Hou je walkietalkie daar.
Ik denk dat Keith wist dat ik altijd goedkeuring wilde...
en dat hij die daarom nooit gaf.
Hoe minder goedkeuring hij gaf, hoe harder ik werkte.
Ik moet wel in beeld, maar niet te veel naar voren?
Als ik me niet gedroeg zoals hij wilde...
dan zei hij dat ik mijn eigen ethiek schond en dat ik niet sterk was.
Ik denk dat Keith zo alles van me gedaan kreeg.
Hij gaf me constant het gevoel dat wat ik deed niet goed genoeg was.
Ik heb deze hier neergezet toen ik weer thuis kwam wonen.
Alle schilderijen die ik maakte voor ESP...
maakte ik in een staat van pure creativiteit en nieuwsgierigheid.
Nadat ik met Nancy had gewerkt, was ik aan deze bezig.
Rond die tijd stopte ik met schilderen.
Ik heb niet meer geschilderd sinds 2015.
Waarom leren we jullie toestanden? Wat leren we jullie?
Dat je alles kunt beheersen. Dat, als je je niet goed voelt...
dat een keuze is waarvan je doet alsof die buiten je macht ligt.
Je doet alsof je daarin geen keuze hebt...
of je voelt je gewoon graag ellendig.
Toen ik met Nancy ging werken, begon ik anders naar keuze te kijken.
Je ziet dat je alles kunt...
op een manier die andere mensen niet begrijpen.
Alleen wordt dan de vraag: hoe ben je hiervoor verantwoordelijk?
Hoe is dit je schuld?
Ik doe weer veel verdraaiingen, en het is frustrerend...
want ik weet dat ik kan stoppen, maar het is moeilijk.
Ik schaamde me heel erg voor tourette...
omdat ze alles toeschreven aan je tekortkomingen en mislukkingen.
We weten wat we moeten en willen zijn...
ons perfecte zelf, versus onze lichamelijke ervaringen.
Als je je lichaam volgt, schend je je ideologische ethiek.
Ik wilde geen tics doen omdat ik dacht dat ik dan een slecht mens was.
Ik ben...
ik weet niet of 'emotioneler' het juiste woord is.
Het zijn vast ontwenningsverschijnselen.
Ze zetten me onder druk om met de medicijnen te stoppen.
Vanaf mijn tiende had ik veertig verschillende middelen gehad.
De ontwenning was verschrikkelijk.
Ik ben heel angstig, en ik kan niet eten en slapen.
Ik had Marc net aan de telefoon.
Hij zei dat het goed is dat mijn lichaam zo doet...
want dat betekent dat het zich aanpast en verandert.
Het voelt niet goed, maar dat is het vast wel.
Toen de tics stopten, kreeg ik opeens last van andere dingen.
Mijn OCS werd erger en ik had het ontzettend moeilijk.
Ik probeerde er met Nancy of Marc over te praten, maar zij zeiden...
Maar waarom kies je ervoor dit te doen?
Een keer nam Nancy me apart, en ze zei...
Je wilt gewoon aandacht.
Ik weet nog dat ze dat zei en dat ik heel bang was.
Ik wilde geen aandacht. Ik wilde niet onethisch zijn.
Dus begon ik me terug te trekken.
Ik stopte dus met de tics...
maar ik liep weer andere schade op.
Toen ze een jaar bezig was met NXIVM, veranderde haar persoonlijkheid.
Ze werd erg beheerst en ze verloor haar stem.
Kom je hier zitten, Belle?
Ik blijf staan. - Blijf je staan?
Ja. - Ik wil je wat vragen...
maar ik wil op deze manier geen gesprek hebben.
Tijdens dat onderzoek was je weleens boos. Waarom was dat?
Het programma. Dat maakt je minderwaardig zonder dat je 't merkt.
Mark zei bijvoorbeeld...
dat ik straf kon nemen voor tics. En dat wilde ik niet.
Hij zei: Nee, een straf uit liefde. - Wat was de straf?
Wat bedoel je? - Geen idee. Iets om...
je verantwoordelijk te maken voor wat je zegt te willen doen...
als je dat niet doet. - Maar wat dan?
Wat dan ook. Iedereen deed wat anders.
Lichamelijk, geestelijk? - Van alles.
Het kon... Wil je het horen of niet?
Geef een voorbeeld van wat jij deed. - Kan ik...
Sommige mensen renden elke dag een stuk.
Sommigen aten een hele dag niet.
Ik ben nieuwsgierig. Is dat onaangename bedoeld...
om je iets te laten doen wat je niet wilt doen?
Het maakt niet uit wat je wilt. Het gaat erom wat zij willen.
Zij zeggen dat dit is wat jij wilt, en zo breken ze je.
Hoe harder je werkt, hoe lastiger het wordt. Zo houden ze je vast.
Wat we in ESP ontdekten, was dat veel van ons doelen stelden...
maar het moeilijk vonden, omdat er geen consequenties waren.
Er was een vrouw, en die zei...
Ik heb iets met twee getallen, met acht en negen.
Ik vroeg hoe dat haar beperkte, en ze zei...
Ik ben altijd te laat, want ik moet dingen 89 of 98 keer doen.
Ik koppelde de reactie los van de stimulus, en zei...
Je moet iets fysieks doen om dat te doorbreken, op dat moment.
Ze zei: Wat dan? En ik zei: Een plank.
De plankpositie, alsof je een plank bent. Een rechte lijn.
Als je je lichaam alles toestaat en impulsief bent, mis je karakter.
Wat is karakter?
Dat is tegen je lichaam en emoties ingaan voor een abstract principe.
Als je een slechte gewoonte hebt, is er geen echte reden om te stoppen.
Daarom moet je ervoor zorgen dat het slecht gaat voelen.
We veranderen alleen iets als dat makkelijker is dan niets veranderen.
En als er geen consequenties zijn, ga je die gewoonte nooit afleren.
Dat doe ik in het bejaardentehuis.
Dat is genoeg voor dit ouwetje.
Waar ging je ook alweer heen?
Albany. - Dat was het.
Toen ze weer thuiskwam... God zegene degene die haar geholpen heeft.
Alle heiligen in de hemel. Je bent helemaal gezond.
Wat heb je aan een miljoen dollar als je niet gezond bent?
Weet je nog dat ik je voor het eerst zag toen je terugkwam?
Dat weet ik nog. We liepen langs elkaar heen...
en ik wachtte tot je op m'n arm zou slaan.
Dat was iets wat ik moest doen.
Daar wachtte ik op, en ik draaide me om, maar jij liep door.
Ik dacht: o, dat is mooi.
We mochten haar een tijd niet aanraken.
Nee. - Nu kan dat gewoon, hè.
Ik begrijp niet hoe ze het hebben gedaan.
Ze leerden ons anders naar tourette te kijken.
Maar het was heel moeilijk.
Mensen zeiden dan: Jij had toch tourette?
Dat was altijd leuk. 'Jij had toch tourette?'
'Had' is hier het sleutelwoord.
Het goede is dat je symptomen minder zijn, of helemaal weg.
Je hebt nieuwe vaardigheden geleerd door NXIVM.
Daardoor kun je productiever en efficiënter worden.
Dat is allemaal positief. Dat had je niet toen je hier wegging.
Denk je niet dat er nawerkingen zijn? - O, vast wel.
Maar wat daar ook gebeurd is, het heeft dit effect gehad op je zus.
Ze nam zoveel medicijnen dat we dachten dat ze niet oud zou worden.
Ik ben het daar helemaal mee eens.
Maar veel daarvan was toen ik thuiskwam.
Jullie zagen niet hoe moeilijk het was.
Jullie zeiden: Je moet werken, je moet aan de slag.
Het ging niet om wat ik had bereikt, maar om hoe ver ik achterliep.
Net als in ESP heb ik niet het gevoel dat ik hier veel keuze heb.
Onze ervaring is dat er niets gebeurt zonder verwachtingen.
Jullie begrijpen niet hoeveel moeite het gekost heeft om hier te komen.
Ik word beter, maar dit is geen gezonde omgeving.
Ik ga even weg, want ik word nogal defensief...
want ik ben heel erg boos. - Dat zie ik.
Ik weet niet wat er aan de hand is.
Mijn visie op Keith en al het slechte is dat het slecht is.
Dat doet niets af aan het feit dat ze iets kon doen...
omdat ze eenvoudigweg begon te geloven in zichzelf...
en in de steun van de mensen om haar heen.
Ik snap niet dat je het los van elkaar kunt zien, zoals jij doet.
Het maakt me heel boos dat mensen met macht...
misbruik maakten van hun kennis en hun positie.
Ik keur het niet goed. Wat ze deden, was verkeerd.
Maar er was ook iets goeds.
En dat goede is echt.
Niemand bleef bij NXIVM of DOS omdat ze gedwongen werden.
Ze bleven omdat ze echt dachten dat ze de maatschappij...
en de wereld beter maakten op een concrete manier.
Het tourette-onderzoek was fascinerend.
Persoonlijke groei is moeilijk te meten, maar tourette niet.
Het gaat erom of deze groep goed doet, of niet.
Als dat zo is, en dat denk ik, laat een jury niet toe...
dat de overheid hen kapotmaakt.
Ik geloof er niets van.
Volgens onderzoek kan cognitieve gedragstherapie...
erg effectief zijn bij tourette.
Misschien heeft Nancy een paar technieken toegepast...
waar een paar mensen baat bij hadden.
Maar dat had niets te maken met de leer die Keith en NXIVM uitdroegen.
NXIVM was zo gevaarlijk...
omdat ze echte psychologie toepasten op een manipulatieve manier.
Het is triest. Sommige mensen die meededen...
aan dit zogenaamde onderzoek waren heel kwetsbaar.
Ze wilden wanhopig graag iets aan hun ziekte doen.
En ze liepen alleen maar meer schade op.
Ze stonden zwaar onder druk om verbetering te tonen...
zodat Keith en NNXIVM daarmee konden pronken.
Het is totaal onethisch om mensen zo te gebruiken voor experimenten.
Gisteravond vertelde ik mijn ouders dat ik hierheen ging.
Het bijwonen van het proces kan me helpen om het af te sluiten.
Het duurde even voor ik begreep dat ze een soort PTSS heeft.
Het lastige was dat je er met open ogen inging...
wetende dat er op de achtergrond gekke dingen gaande waren.
Maar we waren bereid een groot risico te nemen...
om Isabella te helpen.
En we geloofden dat iemand als Nancy haar zou beschermen.
Die had zelf ook dochters.
Hallo.
Als ik vroeger thuiskwam van een feestje of zoiets...
moest ik haar wakker maken en zeggen dat ik thuis was.
En dan rook ze aan me om te checken...
of ik gerookt of gedronken had, denk ik.
Dan deed ze... Ze inhaleerde me bijna.
Lauren en ik waren een keer heel high...
en toen kwamen we thuis en was Keith hier.
Nee, echt? - Ja.
Was Lauren toen al geslaagd?
Ja, volgens mij was ESP nog niet eens begonnen.
Dat was rond die tijd. - Mijn moeder leerde toen al...
over parasitaire strategieën. En als Lauren en ik iets hadden gedaan...
zei ze: Je gedraagt je als een parasiet.
Dan dacht ik: waar heb je het over? - Ze waren zo boos op me.
Wie is dit? Wat leer je allemaal?
Je wilde ons verantwoordelijkheid leren met die nieuwe strategieën.
Ik wilde altijd een goede moeder zijn.
Natuurlijk. Daarom deden we dat allemaal.
Daarom volgden we je overal.
Met mij, Sarah.
Je bent een schande voor het moederschap...
als je hier geen verantwoordelijkheid voor neemt, Nancy.
Je dochter, die ooit mijn beste vriendin was...
misbruikte onze vriendschap om me in een leugen te laten geloven.
Ben ik boos? Ik ben godverdomde boos, wees daar maar zeker van.
Dit gebeurt in jouw bedrijf, recht onder je neus.
Hoe kan iemand die zoiets moois maakte zoiets verschrikkelijks doen?
Toen ik mijn advocaat inhuurde, zei hij...
Iedereen die met Keith terechtstaat, zal naar de gevangenis gaan.
Je moet schuldig pleiten.
Toen zei hij: Zeg tegen je dochter dat ze ook schuldig moet pleiten.
We wilden dat de zedendelicten apart behandeld zouden worden...
van de andere delicten.
Want het zijn heel verschillende misdaden...
maar ze wilden het niet apart behandelen.
Ik denk dat ze me arresteerden omdat ze Lauren en mij...
tegen elkaar wilden opzetten.
Toen moesten we wel schuldig pleiten...
want als ik dat niet deed, en Lauren ook niet...
had ze minimaal tien jaar celstraf gekregen.
Het duurde even voor Lauren het aanvaard had.
Het lichaam kan veel meer dan de geest alleen.
Er is een oefening die we doen. Wil jij...
Volg mijn handen met de jouwe. Volg ze precies. Niet slecht.
Maar je denkt te veel. Als je nu meedoet...
Je beweegt niet. - O, ik moet meebewegen.
Ik doe niet... O, lieverd.
Gaat het? - Ja. Eén momentje.
Sla me. - Dat wil ik niet.
Sorry voor de klap, maar als je leert je geest uit te schakelen...
kan het lichaam allerlei dingen die je nog nooit hebt gedaan.
Je moet dus beslissen wat je echt wilt...
en hoeveel tijd je wil besteden om dat te bereiken.
Ze hield van hem, en ze wilde geloven dat het niet was wat het was.
Gaat het? - Ja.
Het was moeilijk voor haar. En wat ze heeft gedaan ook.
En zij was de enige die het kon.
Die wat kon? - Getuigen over 't vrouwengenootschap.
Lauren vertelde ze meer dan ze wisten.
Ze heeft de zaak totaal veranderd.
De tweede week van 't NXIVM-proces...
eindigt met de getuigenis van Lauren Salzman.
Ze had een hoge rang in de organisatie...
en werkte als recruiter, docent en DOS-meester.
Salzman is de eerste medeplichtige die tegen Keith Raniere getuigt...
en dit zou weleens een cruciale dag in het proces kunnen zijn.
De overheid mag haar volgende getuige oproepen.
De overheid roept Lauren Salzman op.
Goedemorgen, mevrouw Salzman. - Goedemorgen.
Hoelang werkte u bij NXIVM?
Bijna twintig jaar.
Van wie hoorde u het eerst over DOS? - Van Keith.
Hij zei dat hij hechter met me wilde worden.
Hij vroeg wat ik bereid was te doen voor mijn groei en voor hem.
En wat antwoordde u?
Alles.
Vertaling: Coen van der Ham Iyuno-SDI Group