Zespół Tourette'a to zaburzenie cechujące się tikami,
czyli nieumyślnymi ruchami i dźwiękami.
Ukazanych eksperymentów nie prowadzili specjaliści.
Keith Raniere dokonał czegoś dotąd niespotykanego w dziejach psychologii
oraz zgłębiania tajników ludzkiego potencjału.
Skwantyfikował budowę i naturę emocji,
a także to, jak zawężają lub poszerzają one ludzkie horyzonty.
Uczyliśmy techniki zwanej "kontrolą stanu".
Przypisujemy zdarzeniom znaczenie, a następnie, w oparcie o nie,
formułujemy reakcję emocjonalną.
Innymi słowy: wybieramy reakcję w oparciu o znaczenie.
Nie robimy tego świadomie, ale w istocie ją wybieramy.
Prowadziliśmy z ludźmi ćwiczenia, aby zaczęli mieć poczucie,
że panują nad tymi wyborami.
Jeśli więc wskutek jakiegoś zdarzenia impulsywnie czuję gniew,
mogę nań zareagować, wydzierając się na drugą osobę,
albo nie ulegać temu impulsowi.
Mogę wprawić się w stan z wyboru.
Siedząc tak jak teraz, mogę nagle stwierdzić:
"Jestem taka wściekła! Nie zniosę tego! To nie do przyjęcia"!
Albo nie.
PRZYSIĘGA
BODZIEC I REAKCJA
Proces Keitha Raniere wchodzi dziś w drugi tydzień.
Wśród zarzutów znalazły się handel ludźmi i wyłudzenia.
Trudno to przetworzyć. Proces jest długotrwały i nie chodzę na terapię.
Liczyłam, że będzie mi dane o tym wszystkim porozmawiać.
To same rzeczy Keitha.
Zabraniał wyrzucania jakichkolwiek jego zapisków.
Gdy tworzyliśmy intensywny kurs,
rysował te wykresy u mnie na podłodze.
"W przeszłości A prowadziło do B".
"Zdarzenie B, zdarzenie A".
"Przyszłość". Nic nie wiążę nas z przeszłością.
Nie rozumiem. Ale jest zalaminowane.
To dorobek 20 lat zajęć.
Jeśli uznasz, że to ty...
czy twoim zdaniem istnieje także... "optymalny ty"?
Rzecz w tym, że miał wyjątkowy talent do zmieniania ludzkich zachowań.
Chciał to uczynić metodą naukową.
Powtarzalną, potwierdzalną, spójną i mierzalną.
Tak w ogóle, to wszystko improwizacja. Wyobrażam to sobie.
Jednak nie opracował jeszcze gotowego mechanizmu.
Miał pewien pomysł i zbiór koncepcji,
których zaczął mnie nauczać.
Tu Keith i Nancy, 6:02.
Czym jest odpowiedzialność?
- Odpowiedzialność to... - Proste zagadnienie.
Tak, polega na przyczynach i skutkach.
Na uczestnictwie w łańcuchu przyczynowo-skutkowym.
Na który można wpłynąć.
Sądził, że wystarczy 20 modułów,
ale zanim ESP było gotowe, musiałam spisać 2000!
Keith tworzył koncepcje, a ja je notowałam.
Na początku swojej kariery zawodowej
poważnie zastanawiałam się nad więzią umysłu z ciałem.
Im dłużej się uczyłam, tym bardziej jej nie znałam.
Zawsze fascynowało mnie to, jak mocno umysł wpływał na ciało.
Słyszeliście kiedyś historię 50-kilowej kobiety,
Która uniosła prawie dwutonowy wóz, myśląc, że ten przygniótł jej dziecko?
Ludzie dysponują ogromnym zapleczem
i w odpowiednich okolicznościach mogą dokonywać niezwykłych czynów.
Zawsze ciekawiło mnie też, gdzie leżą granice naszego modelu.
Chciałam się zmierzyć z chronicznym bólem i różnymi zaburzeniami.
Ale Keith uznał, że przedtem należy skupić się na zdrowych ludziach,
pragnących zmienić ograniczające ich wzorce zachowań.
Osoby z zaburzeniami zjawiały się jednak u nas, licząc na pomoc.
Wśród nich był Marc Elliot.
Tiki zaczęły się, gdy miałem pięć lat. Na początku mrugałem...
a w liceum zespół znacznie się pogłębił.
Porównywałem to do swędzenia i drapania.
W moich oczach zespół Tourette'a to bardzo niemiłe swędzenie...
natomiast tik - jest niczym chęć podrapania się.
To nie tak, że diabeł opętał mnie i poruszał moimi ustami.
Sam to robiłem. Chęć była nieodparta.
Pedał!
Próbowałem różnych kuracji.
Silnych neuroleptyków, czyli środków przeciwpsychotycznych,
które wprawiały mnie w taki letarg, że czułem się niczym zombie.
Wreszcie powiedziałem sobie: "Pal sześć leki, chcę żyć".
Nie czekałem już na lek. Wręcz przeciwnie.
Skoro nie umiałem przestać,
najlepiej byłoby sprawić, by zaakceptował mnie takim cały świat.
Jakby co, mam Tourette'a.
Ludzie sugerują się tym, kogo mają przed oczami.
24-latek mówił o współczuciu i tolerancji.
Zewnętrznie - ziściło się moje marzenie.
Ale nie czułem wewnętrznego spokoju.
Wtedy usłyszałem o ESP.
Co najważniejsze, nie poszedłem tam z powodu Tourette'a.
Nawet przez chwilę nie myślałem,
że ten kurs w jakikolwiek sposób wpłynie na moje zaburzenie.
Witajcie wszyscy.
Nancy zademonstrowała na mnie, szukanie źródła lęku.
Cofamy się do tego, co leży u podłoża lęku.
Doświadczyłeś czegoś, czego nie zrozumiałeś, więc zacząłeś się bać.
Należało wybrać jakiś swój lęk. I z jakiegoś powodu
postanowiłem, że chyba obawiałem się utraty zespołu Tourette'a.
Gdyby ktoś powiedział mi coś takiego tydzień wcześniej, zarobiłby w dziób.
Ale zbadaliśmy ten lęk.
Okazało się, że nie chodziło o zespół, tylko o poczucie bycia wyjątkowym.
To zachwiało moim pojmowaniem. Nie widziałem już w sobie ofiary.
Co gdybym mógł ustalić, skąd bierze się swędzenie?
To zgoła inny paradygmat.
Im mocniej docierałem do sedna, tym słabsze było swędzenie.
Pamiętam wizytę na dworcu.
Stanąłem pośrodku i po prostu tak stałem.
Byłem zupełnie jak wszyscy wokół. Pierwszy raz w życiu.
Przedstawimy wam teraz niezwykłego człowieka,
który natchnął tysiące ludzi. Oto Mark Elliot!
Żyjąc z zespołem Tourette'a miałem okazję zobaczyć,
jak to jest odstawać od całej reszty.
W 2010 roku poznałem amerykańskiego naukowca i filozofa, Keitha Raniere.
To on opracował kursy, które pomogły mi zwalczyć zaburzenie.
Nie znam innego takiego przypadku w historii.
Jestem taki już od mniej, więcej czterech lat.
Dlatego jestem taki wdzięczny Keithowi, Nancy i NXIVM.
Nie przeszedłem w tym celu żadnej indoktrynacji.
Przeżyłem 20 strasznych lat.
Co mógłbym więc czuć wobec ludzi, którzy dali mi
sposobność wykreować życie, o jakim mi się nie śniło?
CLIFTON PARK W STANIE NOWY JORK
Podczas zajęć z zespołem Tourette'a nauczyłam się chyba najwięcej.
Mark zgodził się zademonstrować nam dzisiaj złość.
Mam do ciebie prośbę.
Gdy Mark się u nas zjawił, obserwowałam go cały tydzień.
Bardzo ci do twarzy.
Zastanawiał się, jaka była najgorsza rzecz, którą mógł powiedzieć.
Dlatego na mój widok wypalił...
"Suka! Suka! Suka"!
A gdy pierwszy raz spotkał Clare Bronfman, rzucił:
"Forsa! Forsa! Forsa"!
Clare opłacała nasze badania,
ale to Mark zaproponował pracę z innymi z zespołem Tourette'a.
- Cześć. - Nancy.
Zaczynając z nimi pracę, nie czytałam o zaburzeniu zbyt dużo.
Nie chciałam się niczym sugerować.
Odbyłam z Keithem 20-minutową rozmowę o zajęciach.
Powiedział, żebym nie bała się sięgnąć po wszystko, co wiedziałam.
Masz jakieś obawy co do tego dnia?
Obawy? Ostatnio myślałem, że może się nie ufać.
To twoja obawa? Czyli...?
Ale... chcę zobaczyć, co się stanie.
Nie poznamy efektów, póki nie przejdziemy całego procesu, prawda?
Badałam różne czynniki, ale głównie przekonania.
Przekonywałam ich, jak bardzo umysł może oddziaływać na ciało.
Chciałabym teraz... przeprowadzić pewne badanie.
Tak zwane badanie znaczenia. Spytam, jak rozumiesz niektóre słowa.
Bardzo często to właśnie różnice znaczeniowe prowadzą do...
kłopotów, z którymi się borykamy.
Jedna rzecz wychodziła nam w ESP bardzo dobrze.
Potrafiliśmy oddzielać bodziec od reakcji.
Czy na ten przykład doświadczyliście kiedyś...
poczucia, że nadchodzi kara, w reakcji na ton głosu swojej matki?
I czy następnie ten sam ton w cudzym głosie wpędzał was w panikę?
Jeśli umie się oddzielić przyczynę od problemu,
zapomina się, że w ogóle coś się robiło.
Tak pracowałam z tikami. Docierałam do tego, gdzie leżał impuls,
i oddzielałam bodźce od reakcji, aż ktoś odzyskiwał kontrolę.
- Co to znaczy, że chcesz mrugnąć - Gdy...
mam suche oczy, czuję w zasadzie to samo.
Naprawdę? Czasem robisz tak.
- Zgadza się. - Skąd wiesz, że musisz?
Miałaś uczucie w gardle. Jak jest teraz?
Nadal je czuję, ale słabiej.
Nie mam tej chęci. To znaczy mam, ale...
panuję nad nią.
Nie zwróciłam uwagi.
- Dalej to czuję, tylko... - Słabiej.
O wiele słabiej.
Popracujemy dalej, ale to świetny wynik.
Niesamowite. Naprawdę się nie spodziewałam.
Wyniki są niezwykłe.
Ale waszej metody wciąż nie uznano.
Gdy zawodzą konwencjonalne sposoby, trzeba sięgnąć po niekonwencjonalne.
Nie przeszliśmy dwóch etapów ślepych prób, ale czasem...
chce się spróbować czegoś unikalnego.
Wyniki były realne i namacalne.
Nie pytaliśmy się, czy to skuteczne.
Wiedzieliśmy, że osoba posłana na zajęcia przestanie się z tym borykać.
Kim jest Isabella?
Nie jestem pewny, czy nie wolałbym wyłączyć kamery. To znaczy...
Uważam, że... ludzie...
z zespołem Tourette'a, którym pomogliśmy...
To ich decyzja, czy chcą mówić o swoich doświadczeniach.
Niektórzy mieli nadzieję, że to uratuje całą firmę.
To świadectwo niezwykłej przemiany.
Każdy w NXIVM przeszedł duże zmiany, ale nie były widoczne gołym okiem.
Stanowiłam zatem niezbity dowód ich skuteczności.
FRAGMENT PROGRAMU SIECI ABC
Zawsze gdy mam tik, muszę się uderzyć.
Zaburzenie doskwierało mi, odkąd miałam sześć, siedem lat.
Dochodziły do tego także natręctwa.
Muszę podrzucać talerzem, nawet gdy coś na nim jest.
Wszystko, co wam przyjdzie do głowy.
Krzyki, wrzaski, bicie siebie, otoczenia...
Dawno nie widziałem tak mocnych tików.
Dzieciom z tikami mogę zalecać tylko wytrwałość. Wiesz, co to znaczy?
Poczucie, że choć jest im ciężko, nie będą temu ulegać.
- Mam tak! - Istotnie, to widać!
Dorastając, widziałam promyk nadziei.
Myślałam, że pewnego dnia obudzę się bez tego.
"Kochacie mnie".
Na ostatnim roku studiów znów zrobiło się gorzej.
Na tamtym etapie byłam już skłonna zrobić wszystko.
Cześć, Nancy.
Isabello, miło mi.
Masz jakieś lęki?
- Nie chcesz tego stracić? - Nie, tego właśnie pragnę.
Porozmawiałyśmy z Nancy, a potem przeprowadziłyśmy pierwszą sesję.
Przez natłok myśli nie mogę pogodzić tików i innych czynności.
Staram się dokończyć tiki, a potem w całości skupić się na pracy,
ale mi nie wychodzi. Czasem męczę się z jednym tikiem nawet trzy godziny.
- Musisz dokończyć? - Tak, nie odpuszczają.
Pierwsza zmiana nastąpiła około trzeciego dnia.
Gdy cofnęłam się do pierwszego tiku, który pamiętałam.
Musiałam odchrząknąć w trzeciej klasie.
Zrobiłam to, ale poczucie nie ustąpiło.
Sesje uświadomiły mi, że być może świadomie wybierałam taką reakcję,
podczas gdy ktoś inny mógł dostrzec to uczucie i żyć dalej.
Ciało sprawiało dyskomfort. Odczuwałam go, ale może nie musiałam.
Zespół Tourette'a był więc...
wyborem.
Nigdy wcześniej nie brałam pod uwagę, że...
tak mogło być.
To wszystko zmieniło.
Zawsze uważałam...
FRAGMENT PROGRAMU
...że ciało zdradziło mnie w wieku siedmiu lat.
Ale mógł to zrobić umysł.
Bardziej nad tym panuję i wciąż miewam te skłonności,
jednak wydają się słabsze.
Przegadałam wczoraj z tatą 20 minut.
Zawołał mamę, mówiąc: "Tak płynnie się z nią rozmawia!
Nie zacina się, nie przerywa... Nic z tych rzeczy".
Moja nerwica natręctw wynosiła... 10 na 10.
Albo 12. Byle nie 11. Ma być parzyście!
Dzisiaj... oceniam ją na jakieś 1 albo 2.
Bardzo zelżała. Chyba nawet 1. Nie musi być parzysta.
Wciąż zdarzają mi się tiki, ale nie dość regularnie, żeby o nich mówić.
Od tej pory czułabym dyskomfort, mówiąc komuś, że mam Tourette'a.
Byłam taka wdzięczna i szczęśliwa.
Nancy zmieniła moje życie.
Zawsze będę jej za to dziękować.
Odeszłam z innego powodu.
GRUDZIEŃ 2017 ROKU
W rejonie stolicy działa kontrowersyjna grupa.
Według doniesień, części kobiet wypalono inicjały założyciela.
DOM ISABELLI W ALBANY W STANIE NOWY JORK
Dzieją się o wiele gorsze rzeczy, niż się spodziewałam.
Wiedziałam, że coś się działo, ale to usprawiedliwiałam.
BROOKLYN W NOWYM JORKU
Cześć, dzwonię tylko spytać, czy jesteś cała i kiedy wrócisz.
Chyba naprawdę się martwią. Kurwa.
Isabello, nie odzywasz się.
Szukali cię Justin i Marc. Trochę się niepokoimy.
Gdy nie oddzwaniałam, ktoś inny do mnie napisał.
Cześć. Wybacz, to był zwariowany tydzień.
Słyszałem. Ponoć wyjechałaś w środku nocy.
Dowiedziałam się o czymś, co mnie zaniepokoiło.
I uznałam...
że Albany to niezbyt dobre miejsce do takich przemyśleń.
Kim według ciebie jestem i co robię?
Bardzo cię kocham, Marc. To nie ma nic wspólnego z...
Właśnie że wszystko, skarbie.
Nie rozumiem, co się stało. Tak mi smutno.
Mnie też, ale dowiedziałam się...
Czego takiego? Kilka kobiet wypaliło sobie piętno na znak braterstwa.
Nie. Powiedziano im, że zrobi im się tatuaż.
Nie były tego świadome.
- A jeśli to nieprawda? - A jeśli prawda?
Jeśli taka jest prawda, Isabello, to coś nielegalnego.
To się nazywa "napaść".
Tak, właśnie w tym rzecz. Dlatego nie ma mnie teraz w Albany.
- Nie rozumiesz chyba, co robisz. - Mianowicie co?
Wierzysz ludziom, którzy nie są z tobą do końca szczerzy.
A ja mogę tylko być tym zasmucony.
Też się smucę.
Ale może ty zastanów się, czy oni są szczerzy z tobą.
Zastanów się, komu chcesz zaufać.
Nancy i ja pomogliśmy ci tak, jak do tej pory nikt nie potrafił.
A teraz twierdzisz, że nie można mi ufać.
- Wcale tego nie mówię. - Ależ tak.
Wierzysz ludziom o niszczycielskich zapędach.
To może się odbić na zespole.
Moim, twoim, czy ogólnie?
Na kuracji.
Cóż.
Pewnego dnia dotrze do ciebie, że to nieprawda.
Szczerze modlę się, że właśnie tak jest.
Mówię ci to w tej chwili. To nieprawda.
Będę dalej pomagał ludziom z Tourette'em. Mamy najlepsze wyniki.
Wypisuję się. Nie bierzcie tego do siebie osobiście.
Bardzo mi na was zależy. To nie o was chodzi.
Po prostu sądzę, że kiepsko to rozegrano.
Rozumiem. Trzymaj się.
Dobrze cię widzieć. Mam wino i oreosy.
Dzwonią do mnie.
Marc potrafi wszystko przekombinować, jak niektórzy.
Znam go od 2004, gdy nie panował nad zespołem.
Odchodząc spytałem, co musiałoby się stać, żeby i on to zrobił.
"Co gdyby Keitha oskarżono o... malwersacje?".
Odparł: "Niech sąd oceni".
"Dobrze. A gdyby uznano go... winnym gwałtu?".
A on na to: "Leczę zespół Tourette'a.
Zmieniam ludzkie życie.
Nigdy nie odejdę".
Uważam Keitha za pioniera.
Ma niezwykły umysł i umie pomagać ludziom.
Ludzie często pytają, dlaczego nie chcę działać na własną rękę.
Dlaczego sam nie pomagam innym. Ale to nie takie proste.
Przez to, że teraz wszyscy przyrównali to do seksualnej sekty,
będę przez nich atakowany na każdym kroku.
Już zawsze będę nienawidzony, bo nie wyrzekłem się przyjaciela.
Czuję, że będę mógł pomagać cierpiącym na zespół Tourette'a tylko wtedy,
jeśli ukażę tę niesprawiedliwość.
- Więzień zakładu federalnego... - Raniere.
Cześć, Keith.
Robimy, co możemy.
Cześć.
- Dzień dobry. - Witaj. Jestem Nancy.
Miło cię poznać, Nancy.
Bardzo się cieszę, że... możemy porozmawiać.
To mój kot. Myszko, chodź.
- Wabi się "Myszka"? - Tak, spójrz.
- Łysiutki! - A jaki kochany.
Chyba po prostu chce być przy mnie.
- Otrzymałaś jakieś wsparcie? - Nie, nie od zawodowca.
Jak dziś patrzysz na te przejścia?
Z początku Keith był życzliwy, ale...
z czasem robił się coraz bardziej władczy.
Wszelako chyba nigdy nie rozważałam odejścia. Myślałam tylko...
że był trudny.
Uważam, że gdy ludzie patrzą wstecz i dekonstruują swoje doświadczenia,
powinni umieć dostrzec w sobie trzy osoby.
Pierwsza to osoba sprzed zdarzenia, której w życiu czegoś brakowało.
Druga to ta niemalże upojona uczuciem, że odkryła coś wspaniałego,
czująca się dobrze w grupie, do której zaczęła przynależeć.
Gdy to uczucie ustępuje, jak w twoim przypadku, traci się tę tożsamość.
Wtedy możesz znów spojrzeć na tę pierwszą i zastanowić się...
dlaczego byłaś podatna na takie manipulacje.
Gdy Keith wyjechał za granicę, zaczęłam spokojnie wstawać z łóżka.
Zastanawiałam się, co mi dolega.
"Pomógł ci stworzyć to obecne, wspaniałe życie. Co z tobą?".
Jest ktoś, kto...
Z trzeciej osoby wygląda to tak, jakby mówił mi coś, co już wiem.
11 maja 2009. Keith po spotkaniu.
Na przyszłość daj mi skończyć...
a potem dodaj to na koniec.
Każda sytuacja przynosi nauki.
Przerażał mnie.
Gdy byłam obecna na jakimś spotkaniu, udawał, że mnie nie ma.
Poprawiał mnie po każdej wypowiedzi.
Celowo mnie podkopywał, więc się przy nim nie odzywałam.
Ale łaknęłam jego aprobaty.
Wpędził mnie w...
stan, w którym byłam, zabiegając o aprobatę matki.
Gdy miałam sześć lat,
nauczycielka wezwała mamę do szkoły i stwierdziła, że mam dysleksję.
Uważałam to za powód do wstydu.
W młodości nie radziłam sobie w szkole i...
mama nazywała mnie "małym matołkiem".
Mawiała, że gdyby rozdawali szóstki za bycie kochanym,
Nancy dostawałaby je w kółko. Każdy kocha Nancy.
Zawsze chciałam ją więc uszczęśliwić.
Dlatego jako dorosła szłam wszystkim na rękę.
Pragnąc aprobaty.
Trzymaj krótkofalówkę.
Keith najpewniej to dostrzegł i dlatego zawsze mi jej skąpił.
Żebym pracowała na nią tym mocniej.
Mam się przysunąć? Tylko nie za mocno?
Jeśli robiłam coś, czego sobie nie życzył,
stwierdzał, że naruszam swój kodeks i nie jestem dość silna.
Chyba właśnie w ten sposób mnie do wszystkiego nakłaniał.
Wiecznie sugerował mi, że za mało się staram.
BUFFALO W STANIE NOWY JORK
Rozstawiłam się tu po powrocie.
Wszystkie malunki sprzed ESP
są owocami czystej kreatywności i ciekawości.
Nad tymi pracowałam po zajęciach u Nancy.
W tym czasie przestałam kończyć obrazy.
Nie malowałam od 2015.
Dlaczego mówimy o stanach? Czego was uczymy?
Panujecie nad wszystkim. Zawsze, gdy gorzej się czujecie,
udajecie, że to nie wybór, którego dokonaliście sami.
Udajecie, że nie mieliście wyjścia lub pławicie się w swojej rozpaczy.
Podczas zajęć z Nancy zaczęłam inaczej postrzegać wybór.
Pojęłam, że mogę dokonać wszystkiego. Zwykli ludzie raczej tego nie widzą.
W zasadzie pytałam się, jak do czegoś doszło. Jaką ponosiłam winę.
Frustruje mnie, że ostatnio często się wyginam.
Wiem, że mogę przestać.
Ale to trudne.
Bardzo wstydziłam się swojego zaburzenia,
bo określano je jako objaw słabości i osobistych porażek.
Wiemy, jacy powinniśmy i chcemy być.
Nasze idealne wcielenia walczą z naszą fizjologią i odczuciami.
Kto słucha swego ciała, łamie swój kodeks etyczny.
Nie chciałam mieć tików, bo czułam się wtedy jak gorszy człowiek.
Jestem... Nie wiem, czy pasuje określenie "bardziej wrażliwa".
Pewnie dlatego, że odstawiłam leki.
Nalegano, żebym przestała je brać.
Zanim skończyłam 10 lat, brałam 40 różnych środków.
Nikomu nie życzę objawów odstawienia.
Mam mocne stany lękowe. Nie mogę jeść ani spać.
Rozmawiałam właśnie z Marciem. Według niego to dobrze,
że moje ciało tak reaguje, bo to znaczy, że się zmienia.
Nie czuję się dobrze, ale pewnie ma rację.
Tiki ustąpiły, ale odezwały się wszystkie inne objawy.
Pogłębiła się nerwica natręctw i było mi bardzo trudno.
A gdy zwracałam się do Nancy i Marca, pytali, czemu świadomie to wybieram.
W pewnej chwili Nancy stwierdziła, że strasznie łaknę uwagi.
Bardzo mnie to wystraszyło.
Nie chciałam zwracać na siebie uwagi i postępować nieetycznie.
Zamknęłam się w sobie.
Dlatego choć to prawda, że przestałam mieć tiki...
zaczęłam mieć inne problemy.
Po jednym roku w NXIVM dostrzegliśmy, że jej osobowość uległa dużej zmianie.
Stała się bardzo wycofana i straciła własny głos.
Usiądziesz z nami?
- Postoję. - Tak?
Chciałabym cię o coś spytać, ale nie rozmawiajmy w ten sposób.
Czułaś gniew podczas tamtego kursu? Czego dotyczył?
Zajęcia niebezpośrednio pozbawiają cię poczucia własnej wartości.
Marc sugerował mi na przykład pokutę za tiki.
"Nie chcę". "Ale to z miłości".
- Jaką pokutę? - Na przykład...
Chodziło o zmuszenie kogoś do wzięcia odpowiedzialności za to, co robił.
- Na przykład jak? - Każdy robił co innego.
- Sprzątali? - Były kary fizyczne?
To mogło być wszystko.
- Daj przykład. - Mogę się wysłowić?
- Powiedz, co ty robiłaś. - Mógłbyś? Dobrze.
Jedni przebiegali codziennie kilometr, inni przez cały dzień nie jedli.
Pytam z ciekawości.
Czy tak po prostu nie skłaniano ludzi do robienia, czego nie chcieli?
Nie liczyło się, czego chcemy.
Oni czegoś chcieli i wmawiali ci, że ty też.
Tak nas łamali. Im ciężej pracowaliśmy, tym trudniej nam było.
Podczas zajęć ESP odkryliśmy, że choć wielu wyznaczało sobie cele,
trudno było je realizować, gdy w grę nie wchodziła żadna kara.
Na przykład kobieta, która powiedziała mi,
że kłopot sprawiają jej cyfry osiem i dziewięć.
"W jaki sposób?".
"Wszędzie się spóźniam, bo robię wszystko 89 lub 98 razy".
Rozłączyłam więc bodziec i reakcję, mówiąc:
"Musi pani zrobić coś fizycznego, aby wyrwać się z tego stanu".
"Jak na przykład?". "Robiąc deskę".
Przyjmijcie teraz pozycję. Tułów prosto.
Jeśli ulegasz swojemu ciału i impulsom, masz słaby charakter.
Czym jest charakter?
Charakter pozwala zlekceważyć ciało i emocje w służbie abstraktom.
Gdy ktoś ma jakiś zły nawyk, nie czuje potrzeby jego zwalczenia.
Musi więc go sobie obrzydzić.
Zmiana zajdzie tylko wtedy, gdy jest łatwiejsza od niezmienności.
Jeśli nie zaczniesz się bać następstw, nigdy nie zerwiesz z nawykiem.
Tak robię na kółku.
Jasne?
Dobrze, staruszka ma dość.
- Mówisz, że gdzie to było? - W Albany.
Czyli tam pojechałaś, a potem wróciłaś do domu.
Bogu niech będą dzięki.
I wszystkim świętym. Zdrowie jest najważniejsze.
Co komu po milionie dolarów, gdy nie ma zdrowia?
Pamiętasz, jaka byłam tuż po powrocie z kuracji?
Tak, pamiętam, jak wróciłaś.
Minęłyśmy się i czekałam, aż parę razy mnie walniesz.
Bo się otarłyśmy i zawsze tak robiłam.
Tak. Stałam i czekałam, odwróciłam się,
a ty poszłaś dalej. Pomyślałam: "O, fajnie".
Dawniej nie mogliśmy jej nawet dotknąć.
Nie.
Zupełnie nie rozumiem, jak to zrobili.
Uczyli nas, jak inaczej spojrzeć na zespół Tourette'a.
Ale było bardzo trudno.
Ludzie stale mówili mi: "Przecież miałaś Tourette'a".
Zawsze mnie to bawiło. "Miałaś Tourette'a"!
Właśnie: miałaś.
Plus jest taki, że objawy ustąpiły lub są słabsze.
Dzięki NXIVM masz nowe umiejętności, które czynią cię bardziej produktywną.
Bardziej wydajną. Bardziej niż przed wyjazdem.
Nie uważasz, że są skutki uboczne?
Z pewnością.
Jednak cokolwiek zrobili, mieli też na nią dobry wpływ.
Baliśmy się, że wszystkie te leki skracały jej życie.
Całkowicie się z wami zgadzam,
ale gdy wróciłam do domu, nie widzieliście, jak było mi trudno.
Musiałam znaleźć pracę i przeć naprzód.
Nie liczyło się, jak daleko zaszłam, tylko jakie miałam zaległości.
Podobnie jak na zajęciach, tu też nie czułam, że mam jakiś wybór.
Z naszego doświadczenia jeśli niczego się nie wymaga, nic się nie stanie.
Nie macie pojęcia, jak dużo musiałam poświęcić,
by dojść do tego momentu. Lepiej mi, ale to niezdrowe otoczenie.
Pozwólcie, że wyjdę.
- Bo z nerwów zrobię się opryskliwa. - W porządku.
Nie wiem, co się z nią dzieje. Po prostu nie wiem.
Zgadzam się, że Keith i reszta ich przywódców zrobiła coś złego.
Ale nie zmienia to faktu, że córka osiągnęła coś tylko dlatego,
że zaczęła w siebie wierzyć, a ci z jej otoczenia ją wspierali.
Moim zdaniem nie można rozdzielić tego tak, jak próbujesz.
Jestem taka zła.
Że ludzie będący u władzy nadużywali swojej...
swojej wiedzy oraz pozycji.
Nie wybielam ich. Byli dwulicowi.
Ale zdziałali też nieco dobra. Realnego.
NOWY JORK
Ludzi nie nakłaniano do pozostania w NXIVM ani w DOS.
Zostawali tam, bo szczerze wierzyli, że czynili ten świat lepszym.
Ich sukcesy były namacalne. Badania nad Tourette'em - fascynujące.
Trudno oszacować samorozwój, ale nie objawy zespołu. Zanikały.
Wszystko sprowadza się do pytania, czy grupa czyni dobro. Bo jeśli tak
jak osobiście uważam - przysięgli nie pozwolą władzom jej zniszczyć.
Do mnie to nie przemawia.
Według badań dobre efekty przynosi terapia kognitywno-behawioralna.
Być może techniki Nancy Salzman istotnie zwalczyły tiki u niektórych.
Nie była to jednak zasługa Keitha Raniere ani NXIVM.
NXIVM było takie groźne między innymi dlatego,
że stosowało w niecny sposób uznane psychologiczne metody.
Smuci mnie to, bo niektórzy uczestnicy tych badań
rozpaczliwie chcieli pokonać swoje schorzenie i byli bardzo narażeni.
Skrzywdzono ich tym bardziej.
Wymagano od nich postępów, żeby ukazać Keitha i NXIVM w dobrym świetle.
Takie eksperymenty są całkowicie nieetyczne.
Powiedziałam wczoraj rodzicom, że przyjadę.
Myślę, że obecność na procesie pomoże mi zamknąć ten rozdział życia.
Długo docierało do mnie, że córka może mieć zespół stresu pourazowego.
Podpisaliśmy cyrograf z diabłem,
bo byliśmy w pełni świadomi, że coś działo się za kulisami.
Byliśmy jednak gotowi... podjąć potencjalne ryzyko...
żeby pomóc córce.
Wierzyliśmy, że ktoś taki jak Nancy ją ochroni, ponieważ sama ma córki.
Cześć.
Kiedy wracałam z imprezy czy coś w tym stylu,
musiałam ją obudzić, a ona wstawała i mnie wąchała.
Sprawdzała w ten sposób, czy paliłam, piłam albo coś.
- Serio? - O, tak.
Wstawała, biorąc duży wdech.
Jednego razu wróciłam z Lauren na mocnym haju. Zastałyśmy Keitha.
- Naprawdę? - Tak.
- Lauren miała już dyplom? - Tak.
Bardzo dawno temu. ESP chyba jeszcze nie istniało.
Pewnie tamtego lata.
Ale matka nauczyła się już, jak działają pasożyty.
Dlatego gdy coś robiłyśmy, krzyczała: "Jesteście zwykłymi pasożytami!".
- "Co ty w ogóle pierdolisz?". - Tak się gniewały.
Kim jest ten człowiek i czego cię uczy?
To były jakieś nowe próby pociągnięcia nas do odpowiedzialności.
- Chciałam być dobrą matką. - Pewnie że tak.
Dlatego byłyśmy gotowe pójść za tobą w ogień.
Mówi Sarah.
Przyniesiesz hańbę wszystkim matkom, jeśli czegoś z tym nie zrobisz.
Twoja córka, moja przyjaciółka,
wykorzystała naszą bliskość, żeby mnie w coś wmanewrować.
Czy się gniewam? Żebyś, kurwa, wiedziała, że tak.
To się dzieje w twojej firmie. Pod twoim nosem.
Jak twórca czegoś tak pięknego mógł też zrobić coś tak okropnego?
Mój prawnik stwierdził: "Każdy sądzony razem z Keithem pójdzie do więzienia.
Musisz się przyznać.
I skłonić też do tego swoją córkę".
Zabiegaliśmy o to, żeby jeden proces dotyczył przestępstw seksualnych,
a drugi - pozostałych. To zupełnie inne zagadnienia.
Ale orzekli, że osądzą wszystkich jako grupę przestępczą.
Chyba aresztowali mnie, żeby nastawić mnie przeciwko Lauren.
Przyznanie się było jedynym, co wchodziło w grę.
Ponieważ gdyby Lauren to zrobiła, a ja nie,
dostałaby co najmniej 10 lat.
Lauren godziła się z tym jakiś czas.
Ciało potrafi znacznie więcej, niż sam umysł.
Robimy jedno takie ćwiczenie. Chcesz mi pomóc?
Naśladuj moje ruchy. Nieźle...
Za dużo myślisz.
Twoja kolej. Jeśli nie będę... Nie ruszasz się.
A, zamieniliśmy się?
Nic nie...
Kochanie.
- Jesteś cała? - Chwileczkę.
- Walnij mnie. - Nie chcę.
Przepraszam za ten cios.
Jeśli zawiesicie umysł w próżni, ciało będzie mogło znacznie więcej.
Zastanówcie się więc, czego naprawdę chcecie
i ile pracy jesteście skłonni w to włożyć.
Kochała go i nie chciała spojrzeć prawdzie w oczy.
Wszystko gra?
Było jej bardzo trudno. Zrobiła coś skrajnie trudnego.
Ale tylko ona mogła.
- Co takiego? - Zeznawać o bractwie.
Wyjawiła im więcej, niż się spodziewali.
To był punkt zwrotny.
Drugi weekend procesu zakończył się wezwaniem na mównicę Lauren Salzman.
Lauren Salzman piastowała liczne wysokie stanowiska.
Rekruterki, nauczycielki i przewodniczącej.
To pierwsza osoba z otoczenia Ranierego, zeznająca przeciw niemu.
Będziemy bacznie śledzić proces w tym potencjalnie kulminacyjnym dniu.
Oskarżenie może wezwać kolejnego świadka.
Wzywam na mównicę Lauren Salzman.
- Dzień dobry pani. - Dzień dobry.
Długo należała pani do NXIVM?
Blisko 20 lat.
Kto pierwszy powiedział pani o DOS?
Keith. Uznał, że chciałby zacieśnić naszą relację.
Pytał, ile jestem skłonna zrobić, by dalej się rozwijać.
Co pani odparła?
"Wszystko".
Wszystko.
REŻYSERIA
Wersja polska na zlecenie HBO HIVENTY Poland
Tekst: Piotr Kacprzak