11 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2001
Τον Σεπτέμβριο του 2001,
σπούδαζα στη Σχολή Δημοσιογραφίας του Κολούμπια,
όταν ο κόσμος, όπως τον ξέραμε, άλλαξε.
Ούσα μία απ' τους λίγους Πορτογάλους δημοσιογράφους,
πρακτορείο στη Λισαβόνα μού ζήτησε να κάνω απευθείας μετάδοση.
Υπάρχει φόβος ότι θα επαναληφθεί ό,τι συνέβη
στο Παγκόσμιο Κέντρο Εμπορίου.
Ήταν η πρώτη φορά που κάλυπτα θέμα τρομοκρατίας
και συνειδητοποίησα τον τρόπο που ακραίες ιδεολογίες
που φουντώνουν σε μακρινά μέρη μπορούν να επηρεάσουν τον κόσμο.
Η εμπειρία μου αυτή με οδήγησε σε άλλες ιστορίες,
να ερευνώ τρομοκρατικά δίκτυα σε Συρία, Ιράκ, Σρι Λάνκα, Σιέρα Λεόνε…
-Είδες τη νάρκη; -Νιγηρία και Λίβανο.
Πόσο πρέπει να προσέχουμε τη Χεζμπολάχ;
Πρέπει να είστε πολύ προσεκτικοί.
Επιχείρησα να κατανοήσω πώς σκέφτονται και πώς στρατολογούν τέτοιες ομάδες.
Πάει στο φορτηγό, ε;
Και πώς χρηματοδοτούνται.
Βγάζουν λεφτά από την πώληση και τη μεταφορά πετρελαίου.
Το παίρνουν από μας και το πουλάνε στους Σύριους μέσω της μαύρης αγοράς.
Πρόσφατα έμαθα για μια νέα πηγή χρηματοδότησης: τον χρυσό.
-Αυτό με έφερε στον Νίγηρα. -Ο Αλλάχ είναι μεγάλος!
Ήρθα να μάθω πώς λειτουργεί αυτό το επικίνδυνο εμπόριο
και πώς επωφελούνται οι τρομοκράτες.
Αλλά τότε, ο κόσμος άλλαξε και πάλι.
Γεια, με ακούς;
Έχω κακή σύνδεση.
Συγγνώμη. Να πάρει.
-Εμπρός; -Ναι, μόλις μάθαμε
ότι έγινε στρατιωτικό πραξικόπημα πριν λίγες ώρες στην πρωτεύουσα.
Απλώς περιμένουμε να μάθουμε τι πρέπει να κάνουμε.
Δεν είμαστε σίγουροι.
Τι είπες; Συγγνώμη, έχει κακή σύνδεση.
Τώρα δεν καλεί καν. Δεν έχουμε ιδέα τι συμβαίνει.
Είμαστε στην τσίτα, δεν φαίνεται ασφαλές να μείνουμε εδώ.
ΕΞΙ ΜΕΡΕΣ ΝΩΡΙΤΕΡΑ
ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΤΟΥ ΝΙΓΗΡΑ
Στην ουσία οδηγούμε στη μέση της Σαχάρα.
Δεν υπάρχουν δρόμοι εδώ.
Για χιλιόμετρα το μόνο που υπάρχει είναι κενό, τίποτα.
Είμαστε σ' ένα κομβόι με τρία στρατιωτικά φορτηγά
με περίπου 20 άντρες με καλάσνικοφ, λένε ότι είναι αναγκαία εδώ,
γιατί έχουν αυξηθεί οι επιθέσεις στην περιοχή.
Ο Νίγηρας είναι απ' τα πιο απόμερα και επικίνδυνα μέρη στον κόσμο.
Η χώρα ανήκει στην περιοχή Σαχέλ της Αφρικής,
που έχει γίνει εύφορο έδαφος
για τις μεγαλύτερες τρομοκρατικές ομάδες.
Απ' τις αρχές του 2000 ομάδες όπως η Αλ Κάιντα, η Μπόκο Χαράμ,
και το Ισλαμικό Κράτος έχουν σκοτώσει χιλιάδες ανθρώπους στο Σαχέλ,
και έχουν εκτοπίσει εκατομμύρια.
Όλα αυτά είναι μέρος μιας βίαιης προσπάθειας επέκτασής τους
και διάδοσης της ιδεολογίας τους.
Μα αυτή η επέκταση κοστίζει.
Και ένα νέο αγαθό εδώ τη χρηματοδοτεί.
Υπάρχει πυρετός χρυσού εδώ την τελευταία δεκαετία
και ξεπετιούνται ορυχεία χρυσού σ' όλη τη χώρα.
Πάμε σε ένα από τα πιο πρόσφατα.
Θέλω να μάθω αν οι πρόσφατες ανακαλύψεις χρυσού γίνονται κρυφή πηγή
χρηματοδότησης της τρομοκρατίας…
οπότε ξεκινώ από εκεί.
Βλέπουμε καλύβες.
Οδηγείς στην έρημο και δεν βλέπεις τίποτα,
οπότε αυτό φαίνεται παράταιρο.
Να το. Αυτό είναι. Η χρυσή Άγρια Δύση.
Όλες οι τρύπες στο έδαφος είναι ορυχεία.
Ουσιαστικά, μπαίνουν υπογείως κάτω απ' τις τρύπες.
Απίστευτο. Είναι τρελό.
-Πώς είστε; -Μια χαρά.
-Καλώς ήρθατε. -Μαριάνα.
Ναι, Μαριάνα. Καλώς ήρθατε.
-Πώς σε λένε; -Με λένε Ίσιφου.
Ίσιφου.
Είναι συνηθισμένο θέαμα στο Σαχέλ.
Νεαροί που ψάχνουν στην έρημο μόνο με εργαλεία χειρός.
Η στρατιωτική μας συνοδεία είναι σ' εγρήγορση,
επειδή οι φονικές επιθέσεις σε τέτοια μέρη εξόρυξης
έχουν γίνει ανησυχητικά συχνές.
Θα σου δείξω. Σ' εκείνη την τρύπα εκεί.
Ήταν από τα λίγα ορυχεία στη χώρα
που ένιωθαν άνετα να το επισκεφθούμε.
-Στη μεγάλη εδώ; -Ναι, εδώ.
Θα μπούμε στην τρύπα.
Λέει ότι το ορυχείο του είναι εδώ. Αλλά βλέπετε όλα αυτά…
Υπάρχουν πολλές τρύπες, όλες είναι ορυχεία.
Απίστευτο.
Αυτή είναι η είσοδος στο ορυχείο του.
-Πόσα μέτρα είναι; -Μπορεί να είναι πάνω από 100 μέτρα.
-Μπορούμε να πάμε; -Ναι, πάμε να δούμε.
Ναι.
Κατεβαίνεις αργά εδώ.
Υπάρχουν τρύπες στην άλλη πλευρά.
Εδώ είμαστε.
Ανεβαίνει ένας μεταλλωρύχος τώρα.
Είμαστε στα 18 μέτρα και πρέπει να κατέβουμε στα 60 μέτρα.
Το ορυχείο ανατινάχτηκε με δυναμίτη και ξεθάφτηκε με τα χέρια.
Δεν υπάρχουν στηρίγματα για τους τοίχους και το ταβάνι.
Κι όμως ο Ίσιφου και οι άντρες του δουλεύουν χωρίς εξοπλισμό ασφαλείας
και φορώντας μόνο σαγιονάρες.
Εντάξει.
Είναι πολύ σκοτεινά εδώ τώρα.
Δεν βλέπεις τίποτα. Τον χρειάζεσαι τον φακό.
Δεν ακολουθείται κανένας κανονισμός.
Οι εργάτες μού δίνουν την αίσθηση ότι η κυβέρνηση θέλει απεγνωμένα
πόρους που αυτά τα ορυχεία μπορούν να λειτουργούν ελεύθερα.
Υποθέτω ότι θα υπάρχει και η ελπίδα ότι οι νεαροί που δουλεύουν εδώ
δυσκολότερα θα στρατολογηθούν από τρομοκρατικές ομάδες.
Ακούγεται απέλπιδο και είναι,
όπως είναι και ενδεικτικό των πολλών δυσκολιών στη χώρα.
-Από 'δω είναι; - Ναι, από 'δω.
Είναι τρελό το πόσο βαθιά πηγαίνει.
Τώρα είναι τόσο απότομα,
που πρέπει να κατέβουμε με τον πισινό.
Πλησιάζουμε, ακούτε το σφυροκόπημα στον βράχο τώρα.
-Εδώ είναι; -Να το.
Φοβερό. Εδώ σκάβουν τώρα.
Τους βλέπετε να σφυροκοπούν και να ψάχνουν για χρυσό.
Και όλα πηγαίνουν στα μεγάλα άσπρα σακιά και ανεβαίνουν πάνω.
Κάνει πολλή ζέστη εδώ και είναι σκοτεινά.
Βλέπετε κομμάτια της οροφής να πέφτουν.
-Ελάτε από 'δω. -Έλα από 'δω.
-Πω πω. -Αυτό είναι. Έχει χρυσό, βλέπεις;
-Βλέπεις ότι έχει χρυσό μέσα. -Έχει χρυσό μέσα.
Αυτή είναι η φλέβα.
Δίνει τέτοια χρώματα.
Θα βρούμε χρυσό. Να το.
Εκτιμάται ότι πάνω από πέντε δις δολάρια σε χρυσό εξορύσσονται ετησίως
από μικρά, μη ελεγχόμενα ορυχεία στο Σαχέλ, όπως αυτό,
μια απόδειξη της δύναμης της θέλησης μεταλλωρύχων όπως ο Ίσιφου.
Λένε ότι πρέπει να αρχίσουμε να ανηφορίζουμε,
γιατί στις 5 μ.μ. θα βάλουν δυναμίτη στα ορυχεία τριγύρω,
οπότε υπάρχει κίνδυνος κατάρρευσης.
Μας λένε ότι πρέπει να ανέβουμε. Έχουμε δύο λεπτά.
-Εντάξει. -Ορίστε.
Εντάξει, πάμε, παιδιά.
Αν κάποιος βράχος είναι πολύ σκληρός για να τον σπάσουν με το χέρι,
χρησιμοποιούν δυναμίτη. Λένε ότι συμβαίνει συχνά.
Κάθε μέρα στις 5:00 μ.μ., ο Ίσιφου και οι άντρες του βάζουν εκρηκτικά.
Το άκουσες αυτό;
Αν ανάψει εδώ, θα εκραγεί πολύ γρήγορα.
Όταν καταλαγιάσει η σκόνη, θα γυρίσουν στο ορυχείο
και θα δουλέψουν μέχρι αργά, βγάζοντας τον σπασμένο βράχο.
Όσο κι αν θέλω να μείνω, τα ορυχεία χρυσού στο Σαχέλ
δεν είναι μέρος να συχνάζεις τη νύχτα.
Οι στρατιώτες που μας συνοδεύουν επιμένουν να φύγουμε πριν νυχτώσει,
αλλιώς κινδυνεύουμε να βρεθούμε στο στόχαστρο.
Μάθαμε ότι τρομοκράτες επιτέθηκαν και σε άλλα ορυχεία.
Ναι, θέλουν να σκοτώσουν τους πάντες.
Να σκοτώσουν, να δολοφονήσουν κόσμο. Ήρθαν σ' ένα χωριό.
Και είπαν ότι όλοι έπρεπε να τους δώσουν λεφτά.
-Εκβιασμός. -Αν δεν φέρετε τα λεφτά,
θα σας σκοτώσουν όλους.
Πέρυσι, το 2023, πάνω απ' τους μισούς θανάτους
σχετικούς με την τρομοκρατία συνέβησαν στο Σαχέλ.
Ο Κίρι Λιμάν-Τινγκίρι έχει υπηρετήσει ως πρέσβης του Νίγηρα
στις ΗΠΑ από το 2021.
Έχεις το Ισλαμικό Κράτος, έχεις την Αλ Κάιντα.
Στον νότο, την Μπόκο Χαράμ.
Στο βορρά, την JNIM, θυγατρική της Αλ Κάιντα.
Στόχος είναι να ιδρύσουν Ισλαμικό Κράτος που θα είναι άδυτο.
Ένα ασφαλές καταφύγιο για τις δράσεις τους κατά όλου του κόσμου.
Θα χρησιμοποιήσουν χρυσό. Αλλά όχι μόνο ως σκοπό.
Θα τον χρησιμοποιήσουν ως μέσο.
Το 2002 και το 2003 έγιναν μόλις εννέα τρομοκρατικές επιθέσεις
σε όλη την αφρικανική ήπειρο.
Είκοσι χρόνια μετά, το 2022, ο αριθμός ανέβηκε στις 2737
μόνο σε Νίγηρα, Μπουρκίνα Φάσο και Μάλι.
Στις επιθέσεις μεγάλες ομάδες τρομοκρατών εισβάλουν σε χωριά
και μέρη εξόρυξης με μηχανές, κλέβουν, σκοτώνουν, εγκαταλείπουν.
Τι κάνετε για να διατηρήσετε την ασφάλεια;
Η ασφάλειά μου είναι να προσεύχομαι στον Θεό.
Ο Θεός πρέπει να μας προστατεύει.
Επειδή δεν έχουμε όπλα.
Είμαστε εδώ για δουλειά.
Γιατί δεν θέλουμε να πάμε να ληστέψουμε.
Το όνειρό μου είναι να εξασφαλίσω αρκετά χρήματα,
να παρέχω μια καλή μόρφωση στα παιδιά μου,
για να γίνουν καλοί άνθρωποι.
Κοίτα πόσο βρόμικοι είμαστε.
Όλα τα κάνουμε για να σώσουμε τα παιδιά και τους γονείς μας.
Εν τέλει, αυτή η απόγνωση σπρώχνει τους μεταλλωρύχους να συνεχίζουν
παρά τους κινδύνους.
Εδώ κάνουμε τη δουλειά, αφαιρούμε τον χρυσό.
Φέρνουμε εδώ τις πέτρες, για να τις θρυμματίσουμε
και να βγάλουμε τον χρυσό.
Είναι τα μηχανήματα που δουλεύουν εδώ.
Οι πέτρες αυτές γενικώς αποδίδουν μικρές ποσότητες χρυσού.
Πωλείται σε μεσάζοντες για μετρητά και τα κέρδη τα μοιράζονται
ο ιδιοκτήτης του ορυχείου και η ομάδα του Ίσιφου.
Αυτό εδώ είναι, μα δεν είναι πολύ.
-Πόσο κάνει αυτό; -Ένα γραμμάριο.
Αυτό είναι ένα γραμμάριο χρυσού, αφού καεί ο υδράργυρος.
Θα πουληθεί για περίπου 60 δολάρια.
Δεν μοιάζουν πολλά, μα γι' αυτό συμβαίνουν όλα αυτά.
Όλα γι' αυτό γίνονται.
Σιγά-σιγά, μια μέρα θα είναι πολλά.
-Αυτό μεταφέρεται στο Αγκαντέζ. -Ναι.
Το ταξίδι από 'δω ως το Αγκαντέζ είναι 160χλμ χωματόδρομου.
ΑΓΚΑΝΤΕΖ
Στο τέλος του δρόμου στέκει μια πόλη που είναι προπύργιο για τους Τουαρέγκ
και σταυροδρόμι του Σαχέλ, όπου ελεφαντόδοντο, αλάτι, μπαχαρικά
και σκλάβοι έχουν αλλάξει χέρια μέσα στους αιώνες.
Σήμερα, ο χρυσός συντηρεί την τοπική οικονομία.
Αυτό είναι σχεδόν 600 γρ. χρυσού. Αξίζει 36.000 δολάρια.
Είναι μέρα πώλησης για τον Κλίκλι, έναν πωλητή χρυσού που ήρθε
για να λιώσει ράβδους που αγόρασε από μεταλλωρύχους σαν τον Ίσιφου.
Αν οι τρομοκράτες κλέβουν χρυσό, κάποια στιγμή πρέπει να τον πουλήσουν,
και ελπίζω ο Κλίκλι να μας εξηγήσει πώς και πού συμβαίνει αυτό.
Πόσο χρυσό έβγαλες σήμερα;
Λίγο πάνω από 200 εκατομμύρια.
Μόνο σήμερα, λοιπόν, επεξεργάστηκε χρυσό αξίας 333.000 δολαρίων.
Αυτό είναι απίστευτο.
Πόσο κέρδος βγάζεις από τα επτά κιλά;
-Επτά κιλά, κέρδος 20 εκατομμύρια. -Είκοσι εκατομμύρια;
Άρα 33.000 δολ. έβγαλε μόνο σήμερα απ' τον χρυσό
που επεξεργάστηκε. Κι αυτό είναι καθαρό χρήμα.
Ο Κλίκλι συμφώνησε να μας μιλήσει, αλλά για λίγο.
Ειδικά σε μια χώρα με τόση φτώχεια όση στον Νίγηρα,
αν περπατάς με ράβδους χρυσού ή θα σε κλέψουν ή θα σε σκοτώσουν.
-Είναι επικίνδυνα εδώ; -Ναι.
Αλλά έχουμε όπλα.
Το έχεις χρησιμοποιήσει ποτέ;
Ναι.
ΑΓΚΑΝΤΕΖ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΤΟΥ ΝΙΓΗΡΑ
Το έχεις χρησιμοποιήσει ποτέ;
Ναι.
-Σε έναν ληστή; -Ναι.
-Είναι λογικό, αν δουλεύεις εδώ. -Άρα πολλοί οπλοφορούν;
Υπάρχουν πολλά όπλα σ' αυτήν τη δουλειά. Λογικό.
-Σ' έχουν ληστέψει ποτέ; -Ναι.
Πόσα σού πήραν;
Συνολικά…
Πολλά μηδενικά.
Πήραν 1.220.000.000 φράγκα.
-Δύο εκατομμύρια δολάρια! -Ναι.
-Δύο εκατομμύρια δολάρια; -Ναι.
Τότε προσέλαβα προστασία.
-Ναι; Πόσα άτομα; -Ναι.
Πολλά. Ήρθαν μέχρι και χθες το βράδυ μ' αυτόν τον χρυσό.
Είκοσι αμάξια ασφαλείας.
-Είκοσι αμάξια; Αλήθεια; -Αλήθεια.
Το Σαχέλ δεν ήταν πάντα τόσο επικίνδυνο.
Ειρωνικά, μια παρέμβαση των ΗΠΑ και του ΝΑΤΟ στη γειτονική Λιβύη
δημιούργησε αυτό το κενό εξουσίας και άνοιξε την πόρτα στους εθνοφρουρούς.
Το πρόβλημα προέκυψε μετά την πτώση του Καντάφι στη Λιβύη το 2011.
Η τελευταία αυτή εικόνα, ένα βίαιο τέλος για έναν βίαιο άνθρωπο.
Οι μισθοφόροι που μάχονταν για τον Καντάφι λεηλάτησαν τις οπλαποθήκες.
Τόσο πυροβολικό, ρουκέτες, πύραυλοι και χημικά όπλα
που θα τρέλαιναν κάθε τρομοκράτη.
Και κατέβηκαν νότια, στο Μάλι.
Η εισροή πολεμιστών και όπλων έκανε το Σαχέλ λιγότερο ασφαλές και ασταθές.
Τρομοκράτες θεώρησαν την ανομία της περιοχής
ως ιδανικό μέρος για στρατολόγηση, εκπαίδευση και σχεδιασμό επιθέσεων
στην Αφρική και παραπέρα.
Πίσω στην Ουάσινγκτον, η Αμερική είδε άβολους παραλληλισμούς
με το Αφγανιστάν και την 11/9.
Πρέπει να αναγνωρίσουμε ότι η απειλή άλλαξε και εξελίχθηκε
απ' αυτή που ήρθε στις ακτές μας την 11η Σεπτεμβρίου.
Έχοντας πια εμπειρία δεκαετίας, ήρθε η ώρα να απαντήσουμε
σε σκληρά ερωτήματα, για τη φύση των σημερινών απειλών
και πώς να τις αντιμετωπίσουμε.
Ως απάντηση, παρήχαν στον Νίγηρα ανθρωπιστική και στρατιωτική αρωγή.
Πρόκειται για μια από τις μεγαλύτερες στρατιωτικές βάσεις drone των ΗΠΑ.
Είμαστε στη μέση της Σαχάρα, στη μέση του πουθενά.
Στα περίχωρα του Αγκαντέζ βρίσκεται η αμερικανική Αεροπορική Βάση 201.
Ολοκληρώθηκε το 2019 και κόστισε πάνω από 100 εκατ.
Οι Αμερικανοί πολίτες ξοδεύουν ετησίως 20-30 εκατ. στη συντήρησή της.
Βλέπετε το ατελείωτο αγκαθωτό συρματόπλεγμα.
Βγαίνουν κάτι στρατιώτες. Είναι καλά οπλισμένοι.
Μας ζητάνε να σταματήσουμε; Να σταματήσουμε;
Νομίζω ότι οδηγούσαμε πολύ κοντά στη βάση.
Τώρα έρχονται δύο στρατιώτες να μας κάνουν ερωτήσεις.
Οι ΗΠΑ έχουν πάνω από 1000 άτομα στρατιωτικό προσωπικό στον Νίγηρα
που μαζί με παρακολούθηση και επιθέσεις με ντρόουν
έχουν στόχο να ελέγχουν τις τρομοκρατικές ομάδες.
Αλλά η ανομία παραμένει ανεξέλεγκτη.
Ακόμα κι εδώ, στην περίμετρο της Βάσης 201.
Πριν από έναν χρόνο όχημα που μετέφερε 40.000 δολ. για μισθοδοσίες
ληστεύτηκε μέρα μεσημέρι.
Άρα είναι λογικό που μας ζητούν να σταματήσουμε.
Είμαστε τηλεοπτικό συνεργείο του National Geographic.
Να σας δείξω τα χαρτιά μου.
-Μας κάνουν ερωτήσεις και μας αφήνουν. -Πηγαίνετε.
Το σχέδιό μας ήταν να πλησιάσουμε στην πρωτεύουσα, το Νιαμέι,
για να ερευνήσουμε τη σχέση χρυσού και τρομοκρατίας.
Όταν ήρθαμε στον Νίγηρα, ξέραμε ότι ο χρυσός ήταν μόνο ένα τμήμα
της μεγαλύτερης ιστορίας για τη στρατηγική των ΗΠΑ
στη μάχη κατά των ισλαμιστών τρομοκρατών
και τη διαμάχη της με άλλες παγκόσμιες δυνάμεις για επιρροή στην περιοχή.
Μα ούτε στα πιο τρελά μας όνειρα δεν περιμέναμε αυτό που θα συνέβαινε.
-Εμπρός; -Γεια, με ακούς;
Έχει πολύ κακό σήμα.
Συγγνώμη. Να πάρει.
ΑΓΚΑΝΤΕΖ, ΝΙΓΗΡΑΣ 26 ΙΟΥΛΙΟΥ 2023
-Εμπρός; -Ναι. Μόλις μάθαμε
ότι έγινε πραξικόπημα στη χώρα.
Μόλις γύρισα στο ξενοδοχείο και βρήκα πάλι σήμα.
Βασικά, συνέβη πριν από μερικές ώρες στην πρωτεύουσα
και περιμένουμε να μάθουμε τι θα κάνουμε. Δεν είμαστε σίγουροι.
Τώρα είμαστε στο Αγκαντέζ.
Τι είπες; Συγγνώμη, έχει κακό σήμα.
Και τώρα δεν καλεί καν.
Απόψε, χάος στην πρωτεύουσα του Νίγηρα,
μετά από απόπειρα πραξικοπήματος κατά του προέδρου Μοχάμεντ Μπαζούμ
από τις δυνάμεις ασφαλείας του.
Μαζί με τις τρομοκρατικές ομάδες…
Οι ΗΠΑ ζητούν την άμεση απελευθέρωση του προέδρου.
Οι αρχές έκλεισαν τα σύνορα και υπάρχει απαγόρευση κυκλοφορίας.
Ο Νίγηρας είναι σύμμαχος-κλειδί των ΗΠΑ στην περιοχή.
Άσχημα τα πράγματα.
-Καμίλ; -Εμπρός;
Γεια, Μαριάνα εδώ. Μάθαμε τα νέα και…
Είμαστε όλοι στην τσίτα. Είμαστε πολύ αγχωμένοι.
-Πώς είσαι εσύ; -Επικρατεί ένταση και σύγχυση.
Τι εννοείς; Τι συμβαίνει στην πρωτεύουσα;
Μ' ακούς; Μπορείς να μου πεις τι συνέβη;
Πήγαμε στην προεδρία. Έπεσαν πυροβολισμοί…
Έπεσαν πυροβολισμοί στους δρόμους της πρωτεύουσας;
Δεν έχουμε ιδέα τι συμβαίνει.
Είμαστε στην τσίτα και περιμένουμε να μάθουμε τι θα κάνουμε.
Δεν φαίνεται πολύ ασφαλές να μείνουμε εδώ.
Ήμουν στην Ουάσινγκτον
και έλαβα κλήσεις και μηνύματα στο WhatsApp
από κόσμο που μου έλεγε ότι κάτι συμβαίνει στην προεδρία.
Έτσι, κάλεσα τον πρόεδρο και μου είπε: "Αυτή είναι η κατάσταση εδώ".
Υπέρμαχοι του προέδρου το έσκασαν, καθώς έπεφταν πυροβολισμοί.
Ο λόγος του πραξικοπήματος δεν είναι σαφής.
Έκλεισαν τα σύνορα και τον εναέριο χώρο, άρα δεν έχει πτήσεις.
Μια εύθραυστη δημοκρατία
τώρα φαίνεται να οδεύει προς μια στρατιωτική δικτατορία.
Τα πάντα μπορούν να συμβούν αμέσως μετά από ένα πραξικόπημα.
Φοβόμουν για τον πρόεδρο και την οικογένειά του.
Φοβόμουν και για τον λαό.
ΜΕΤΑ ΤΟ ΠΡΑΞΙΚΟΠΗΜΑ ΜΕΡΑ ΠΡΩΤΗ
Ο στρατός κρατάει ακόμα τον πρόεδρο;
Ναι. Ο πρόεδρος κρατείται από τον στρατό.
Ο Μπάμπα Τουρέ είναι ο ντόπιος παραγωγός μας που είναι από το Μάλι.
Συγγνώμη.
Λαμβάνεις μηνύματα από συγγενείς;
-Ναι. -Ανησυχούν;
Από χθες το βράδυ με παίρνουν.
Φίλοι προσπαθούν να μάθουν αν είμαι καλά, αν είναι όλα καλά.
Όλοι ανησυχούν, ναι.
Αυτοί είναι υπεύθυνοι για το πραξικόπημα;
Ναι.
Είμαι δημοσιογράφος πάνω από 25 χρόνια
και είναι η πρώτη φορά που παγιδεύομαι μέσα στο ρεπορτάζ μου.
Εν μία νυκτί, ο εναέριος χώρος και τα χερσαία σύνορα έκλεισαν.
Είμαστε σε δύσκολη θέση.
Ήρθαμε με στρατιωτική προστασία που παρείχε η κυβέρνηση Μπαζούμ.
Και τώρα που έφυγε η κυβέρνησή του, έφυγε και η προστασία μας.
Είμαστε σε ένα μικρό ξενοδοχείο στην έρημο
800 χλμ απ' το διεθνές αεροδρόμιο στην πρωτεύουσα,
κολλημένοι στην τηλεόραση, παρακολουθώντας τις εξελίξεις.
Αυτό το πραξικόπημα είναι μεγάλο σοκ για τη χώρα και για τις ΗΠΑ.
Μόλις πριν τέσσερις μήνες ο Άντονι Μπλίνκεν έκανε
την πρώτη επίσημη επίσκεψη Υπουργού Εξωτερικού στον Νίγηρα.
Ήταν ιστορική στιγμή. Έδωσε ένα πολιτικό μήνυμα στον κόσμο,
ότι για τις ΗΠΑ είναι σημαντική η φιλία με τον Νίγηρα.
Ότι οι ΗΠΑ σέβονται και θαυμάζουν αυτό που έκανε ο Πρόεδρος Μπαζούμ.
Ότι οι ΗΠΑ θέλουν να βοηθήσουν τον Νίγηρα να αναπτυχθεί οικονομικά.
Αλλά έδωσε και μήνυμα ασφάλειας, ενίσχυσης της δημοκρατίας.
Σήμερα ανακοινώνω νέα ανθρωπιστική βοήθεια αξίας 150 εκατ. δολ.
Ο Νίγηρας είναι ένα εξαιρετικό υπόδειγμα σε μια δύσκολη περίοδο.
Υπόδειγμα ανθεκτικότητας, υπόδειγμα δημοκρατίας.
Τι σημαίνει, λοιπόν, ότι μόλις μήνες αργότερα
αυτό το "υπόδειγμα δημοκρατίας" ανατράπηκε;
Ο Νίγηρας προσπαθούσε να αποτινάξει τη φήμη
ότι άνηκε στις χώρες της Αφρικής όπου έγινε πραξικόπημα.
Κυκλοφορούν φήμες για το τι προκάλεσε το πραξικόπημα.
Ο στρατηγός Τσιάνι, αρχηγός της προεδρικής φρουράς,
ανέλαβε δράση, επειδή έμαθε ότι θα τον αντικαθιστούσαν;
Ευθυνόταν ο πρόεδρος Μπαζούμ που είχε στενούς δεσμούς με τη Γαλλία,
που κυβερνούσε τον Νίγηρα ως αποικία ως το 1960
και είχε και ανεπιθύμητη στρατιωτική παρουσία;
Μία από τις πρώτες βίαιες πράξεις που μεταδόθηκαν ήταν η εξέγερση,
όπου οι υπέρμαχοι του πραξικοπήματος φώναζαν "Τέλος με τη Γαλλία",
ενώ προσπαθούσαν να βάλουν φωτιά στη γαλλική πρεσβεία.
Στην πρωτεύουσα, κρατούν ψηλά τη ρωσική σημαία.
Ή μήπως έφταιγε η Ρωσία του Πούτιν, μια χώρα που έχει πολλά να κερδίσει
απ' την αποκοπή του Νίγηρα απ' τη Γαλλία και τις ΗΠΑ;
Ράφτες στην πρωτεύουσα του Νίγηρα ράβουν πυρετωδώς ρωσικές σημαίες
για να καλύψουν τη ζήτηση.
Ξανά και ξανά, ο Πούτιν προσπάθησε να χρησιμοποιήσει την αστάθεια
της περιοχής προς όφελός του.
Το Σαχέλ βίωσε επτά πραξικοπήματα σε τρία χρόνια,
οδηγώντας μια νέα γενιά ισχυρών δικτατόρων στην τροχιά του Πούτιν.
Τους υποδέχθηκε σε συνέδρια στη Μόσχα και τους παρείχε ομάδες μισθοφόρων
για να πολεμήσουν τους τρομοκράτες.
Οι μετοχές των μισθοφόρων και της Ρωσίας ανεβαίνουν στη Δ. Αφρική.
"Όλοι οι Αφρικανοί ξέρουν ότι ο Πούτιν θα μας σώσει", λέει αυτός ο άντρας.
Σε αντάλλαγμα, η Ρωσία πήρε πολύτιμα συμβόλαια εξόρυξης
για να εξορύξει τους πολλούς φυσικούς πόρους του Σαχέλ, όπως τον χρυσό.
Υπάρχει ανησυχία ότι θα στείλει στρατεύματα υπέρ των πραξικοπηματιών,
μια ενέργεια που ίσως πυροδοτήσει εμφύλιο πόλεμο.
Είναι, επίσης, πιθανό τρομοκρατικές ομάδες να εκμεταλλευτούν το χάος
για να στήσουν την επόμενη επίθεσή τους.
Είστε στη σύσκεψη.
-Γεια σας, παιδιά. -Γεια σας.
Εδώ Μαριάνα. Σ' αυτό το σημείο, θα νιώθαμε καλύτερα,
αν συζητούσαμε τα σχέδια απομάκρυνσής μας,
σε περίπτωση που όντως γίνει στρατιωτική εκκένωση.
Κατανοούμε τις ανησυχίες σας, είναι λογικές.
Η τρέχουσα πρότασή μας
είναι να μείνετε εκεί που είστε.
Η βία είναι πιο πιθανό να ξεσπάσει σε μέρη σαν το Νιαμέι,
όπου γίνονται διαμαρτυρίες υπέρ των Ρώσων.
Καταλαβαίνουμε, αλλά θέλουμε να ξέρουμε, αν ξεσπάσει βία
εδώ που είμαστε, τι κάνουμε;
Δεν μπορούμε να ξέρουμε πού θα είναι τα επίκεντρα
ούτε ποιες είναι ασφαλείς τοποθεσίες.
Αυτή τη στιγμή όλα παίζονται.
Τι μπορείτε να κάνετε για μας; Ποιος ακριβώς είναι ο ρόλος σας;
Αν επιδεινωθεί η κατάσταση στο Αγκαντέζ,
μπορούμε να σας μεταφέρουμε αλλού.
Ναι, αυτό θέλουμε. Θα μας μεταφέρετε πού;
Πότε θα συμβεί αυτό και πού;
Έχει τεθεί κάποιο σχέδιο σ' εφαρμογή;
Θέλουμε να υπάρχει προσχεδιασμός,
για να μην κολλήσουμε στον πόλεμο, αν αρχίσει στρατιωτική παρέμβαση.
Ανάλογα με το τι θα συμβεί, μπορούμε να σας μεταφέρουμε
σε ασφαλές μέρος μέσα στη χώρα…
Ναι, αλλά έχετε ιδέα πού;
Ξέρετε πού θα είναι αυτό το ασφαλές μέρος;
Καμιά ιδέα;
Προς το παρόν, όχι.
Νομίζω ότι το πιο ανησυχητικό απ' όλα είναι ότι εγκλωβιστήκαμε εδώ.
Λένε ότι θα περάσει τουλάχιστον μία εβδομάδα ακόμα,
πριν ανοίξουν τον εναέριο χώρο.
Ίσως και παραπάνω. Δεν έχουμε ιδέα πόσο θα μείνουμε εδώ.
Κολλημένη στο μικρό μας ξενοδοχείο, παλεύω με δύο παρορμήσεις.
Πρώτον, να φύγω απ' τη χώρα το συντομότερο δυνατόν,
καθώς υπάρχει πιθανότητα να ξεσπάσει βία.
Και δεύτερον να κάνω ό,τι ήρθαμε εδώ να κάνουμε.
Θέλαμε να δούμε την κατάσταση, γι' αυτό βγήκαμε έξω.
Τα πράγματα είναι ήρεμα εδώ. Δεν είναι έτσι στο Νιαμέι.
Καίνε κτίρια, γίνονται διαμαρτυρίες
κι από υπέρμαχους και πολέμιους του πραξικοπήματος.
Πρώην μέλος μιας τρομοκρατικής ομάδας συμφώνησε να βρεθεί μαζί μου,
μα σε τοποθεσία της επιλογής του,
οπότε θα αφήσουμε τη σχετική ασφάλεια του ξενοδοχείου μας.
Ελπίζω αυτός να γνωρίζει εκ των έσω πώς οι τρομοκρατικές ομάδες,
το εμπόριο χρυσού και το πραξικόπημα συνδέονται.
Ψάχνουμε αυτήν την μπλε πόρτα, κάπου σ' αυτήν τη γειτονιά.
Αλλά δεν έχω ιδέα πού πάω να μπλέξω.
Εντάξει. Μουσταφά.
-Έτσι θες να σε λέμε; -Ναι.
-Είναι το πραγματικό σου όνομα; -Όχι, όχι.
Τι σχέση έχεις με τους εξτρεμιστές;
Προσηλυτίστηκα στην τρομοκρατία.
Μέσω αδελφών που ξέρω.
Πόσο ήσουν, όταν μπήκες στην ομάδα;
Δεκαοχτώ χρονών. Η ομάδα ήταν η Αλ Κάιντα.
H Αλ Κάιντα.
Και πώς σε προσηλύτισαν;
Δεν δυσκολεύτηκα να προσηλυτιστώ.
Εδώ, στο σπίτι, είμαστε μουσουλμάνοι.
Αυτό ήταν που με ώθησε να ξεκινήσω.
Ήταν κι άλλοι λόγοι. Η έλλειψη εργασίας.
-Σ' όλη τη χώρα. -Ειδικά στην περιοχή απ' όπου είμαι.
Δεν υπάρχουν δουλειές.
Τι έκανες εκεί;
Όταν κατατάσσεσαι, περνάς από στρατιωτική εκπαίδευση.
Και μετά σου δίνουν όπλο και σε βάζουν σε ένα στρατόπεδο.
Αλλά δεν καταλαβαίνεις τι συμβαίνει.
Και τι είδους βία είδες;
Κάθε λογής βία. Αποκεφαλισμούς.
Σου κόβουν τα χέρια για το τίποτα.
Αν σε πιάσουν με γυναίκα,
σε χτυπούν εκατό φορές.
Είναι πολύ επικίνδυνο, γιατί υπάρχει σύστημα, πολλοί δεν το καταλαβαίνουν.
Εγώ το καταλαβαίνω, γιατί ανήκω στο σύστημα.
Ήσουν βίαιος;
Όχι.
Ήμουν τυχερός.
Ο καλός Θεός με προστάτεψε, ώστε να μη σκοτώσω κανέναν.
Πώς κατάφερναν να πληρώνουν τις δράσεις τους, τα όπλα;
Πολλά πράγματα. Διακίνηση. Διακίνηση ναρκωτικών.
-Και χρυσός; -Ναι, υπάρχει και χρυσός.
Όταν μπαίνεις σε ένα μέρος εξόρυξης που ελέγχουν οι τρομοκράτες,
πληρώνεις Ζακάτ.
Το Ζακάτ είναι πυλώνας του Ισλάμ,
μια προσφορά που πληρώνουν ετησίως οι μουσουλμάνοι.
Όπως το περιγράφει ο Μουσταφά, μοιάζει πιο πολύ με εκβιασμό.
Και πληρώνουν με χρυσό;
Με τον χρυσό πληρώνουν φάρμακα, φαγητό.
Καύσιμα.
-Όπλα; -Τα πάντα.
Ο Μουσταφά λέει ότι μέρος του χρυσού λειτουργεί ως νόμισμα στον Νίγηρα.
Ο υπόλοιπος πάει στο Ντουμπάι για μετρητά
και χρησιμοποιείται για αγορά αγαθών που μετά εισάγονται στη χώρα.
Ξέρεις κανέναν που το έκανε αυτό;
Ακόμα κι αν ξέρω κάποιον που μπορεί να τα κάνει αυτά,
δεν μπορώ να σ' τον συστήσω, γιατί δεν ξέρω τι θα ακολουθήσει.
Μπορεί να με πάρουν μακριά, να με εξαφανίσουν.
"Αν μας προδώσεις, θα σε σκοτώσουμε".
-Και η γνώμη σου για το πραξικόπημα; -Εξεπλάγην.
Δεν πίστευα ότι σήμερα στον Νίγηρα θα γινόταν πραξικόπημα έτσι.
Δεν είναι καλό για τη χώρα, για την ανάπτυξή της.
Γιατί τώρα όλα θα σταματήσουν.
Γυρνώντας στο ξενοδοχείο, συνειδητοποιώ ότι έσφαλε κάπου:
δεν θα σταματήσουν όλα.
Αν έμαθα κάτι με τα χρόνια, είναι ότι οι μαύρες αγορές ακμάζουν.
Η έλλειψη ευκαιριών θα οδηγήσει περισσότερους νέους στα ορυχεία
ή στις ανοιχτές αγκάλες των τρομοκρατικών ομάδων.
Η αστάθεια γεννά κι άλλη αστάθεια, ειδικά σε μια περιοχή όπως το Σαχέλ,
όπου υπάρχουν τόσοι ανεκμετάλλευτοι φυσικοί πόροι.
Χρυσός, ναι. Αλλά και πετρέλαιο, ουράνιο και σπάνια γήινα ορυκτά.
Το πραξικόπημα είναι μια όψη της μάχης για πόρους και εξουσία.
Ποιος τα έχει; Ποιος τα θέλει;
Και τι προτίθενται να κάνουν για να τα αποκτήσουν;
Διεθνείς πιέσεις αυξάνονται μετά το πραξικόπημα.
Γαλλία και ΕΕ διακόπτουν τη χρηματοδότηση.
Δεν αναγνωρίζουν την εξουσία του στρατηγού Τσιάνι.
Οι ηγέτες της Δ. Αφρικής συζητούν την κατάσταση στον Νίγηρα.
Μία από τις πιθανότητες είναι η στρατιωτική παρέμβαση,
που προφανώς είναι πολύ άσχημη εκδοχή, γιατί, αν τα πράγματα γίνουν βίαια
και ξεσπάσει πόλεμος,
θέλουμε να βεβαιωθούμε ότι υπάρχει σχέδιο εκκένωσης.
Πήγαμε χθες στο αεροδρόμιο να δούμε
αν είχαν νέα για τα αεροπλάνα που αναχωρούν.
Ο εναέριος χώρος είναι ακόμα κλειστός.
Τώρα θέλουμε να είμαστε προνοητικοί και να κάνουμε ό,τι μπορούμε.
Ξεκινάμε τη μέρα με την πιθανότητα πολέμου στον Νίγηρα.
Διατάξτε την κοινότητα να ενεργοποιήσει τις δυνάμεις
της ECOWAS αμέσως.
Θα έλεγα ότι είμαστε στο καλύτερο σημείο μέσα στον Νίγηρα.
Είμαστε μακριά απ' την πρωτεύουσα και μεγάλες πόλεις.
Προφανώς, είμαστε στο Αγκαντέζ.
Ναι, αλλά απέχουμε πολύ κι απ' την έξοδο, αν χρειαστεί.
Ναι, οπωσδήποτε.
Όταν μαθεύτηκε ότι τα κράτη της Δ. Αφρικής έδωσαν
στους πραξικοπηματίες επτά μέρες να επαναφέρουν τον πρόεδρο Μπαζούμ,
σκέφτηκα ότι έχουμε επτά μέρες
να δούμε πώς θα φύγουμε.
Τι θα γίνει, αν ξεσπάσει βία εδώ;
Είναι ασφαλές; Ξέρεις κανέναν,
Μπάμπα, που ταξίδεψε ως τα σύνορα με τη Νιγηρία;
-Είναι ασφαλές να πάμε; -Δεν ξέρω αν οι δρόμοι είναι ασφαλείς.
Φτάσαμε στο Αγκαντέζ με αεροπλάνο, γιατί κλέφτες και τρομοκράτες
κατέστησαν πολύ επικίνδυνο το ταξίδι μέσα στη χώρα χωρίς προστασία.
Τι λέτε; Να μείνουμε εδώ ή να πάμε προς το Νιαμέι;
Δεν ξέρω.
Και τα δύο ακούγονται το ίδιο δυσάρεστα κάθε μέρα.
Θα μέναμε μόνο τέσσερις μέρες,
για να μην τραβήξουμε την προσοχή.
Αντ' αυτού, κολλήσαμε. Οι πιο ορατοί ξένοι στην πόλη
και ένας δελεαστικός στόχος για την εθνοφρουρά ή απαγωγείς.
Το ερώτημα είναι αν θα ρισκάρουμε να βγούμε στον δρόμο
να πάμε σε γειτονική χώρα,
χωρίς να έχουμε προστασία στη διαδρομή.
Όλως ειρωνικώς, μετά από τόσα ρεπορτάζ για τη μαύρη αγορά που έχω κάνει,
ίσως η μόνη μας ελπίδα να διαφύγουμε είναι να προσλάβουμε έναν διακινητή.
Περιμένουμε τον τύπο που δουλεύει στο εμπόριο χρυσού
να μας συναντήσει στο ξενοδοχείο. Είναι πολύ ενδιαφέρον,
γιατί υπάρχουν φωτογραφίες του προέδρου σε πολλές επιχειρήσεις.
Πάντα υπάρχει φωτογραφία του. Ήρθε.
Τι κάνεις;
-Θα σε λέω Ισμαέλ, εντάξει; -Ισμαέλ. Ωραία.
Ελπίζω ο Ισμαέλ να μας βγάλει απ' τον Νίγηρα.
-Είμαι διακινητής. -Τι διακινείς;
Τα πάντα. Ανθρώπους, βαλίτσες, μεταλλωρύχους, τα πάντα.
Ο Ισμαέλ μάς λέει ιστορίες όπως όλος ο κόσμος εδώ,
για πρόσφατους φόνους και θηριωδίες που είδε στον δρόμο.
Φοβερό. Ακούγονται πυροβολισμοί.
Έρχονταν προς το μέρος σου, οπότε έπεσες κάτω.
Δεν είναι η πιο αισιόδοξη αρχή, όταν ψάχνεις βιώσιμη οδό διαφυγής.
Πόσο χρόνο θέλουμε και πόση απόσταση είναι μέχρι την Αλγερία;
Μπορείς να κάνεις το ταξίδι μετ' επιστροφής σε μία μέρα.
Αν θέλουμε να πάμε, μπορείς να μας πας;
-Όχι, δεν μπορώ. -Γιατί;
Αν έχουμε ασφάλεια μαζί μας, πάμε, κανένα πρόβλημα.
Αλλά το να σας πάρω έτσι και να πάμε εκεί, είναι πρόβλημα.
Για τον Ισμαέλ, το ταξίδι με μια ομάδα Αμερικανών
θα ήταν ακόμα πιο επικίνδυνο.
Αλλά δεν μπορούμε να παρέχουμε ασφάλεια και χωρίς αυτήν
κινδυνεύουμε να γίνουμε κι εμείς άσχημες εικόνες σ' ένα κινητό.
Είναι όλοι νεκροί. Ένας ζούσε ακόμα, όταν φτάσαμε.
Αλλά είναι μακριά και πέθανε στον δρόμο.
Όσο εξετάζουμε πιθανές στρατηγικές διαφυγής,
καμία δεν φαίνεται ασφαλής.
Το αστείο είναι ότι απέχουμε μόνο τρία χιλιόμετρα από τη Βάση 201,
αλλά παρά τα πολλά αιτήματά μας ο στρατός των ΗΠΑ δεν μας επιτρέπει
να βρούμε καταφύγιο εκεί, ίσως επειδή οι ΗΠΑ
περνούν τη δική τους κρίση.
Καταδικάζουμε τις ενέργειες που έλαβαν χώρα στον Νίγηρα.
Μέχρι ώρας, οι ΗΠΑ αρνούνται να ονομάσουν το συμβάν "πραξικόπημα",
γεγονός που θα τους υποχρέωνε να αποσύρουν την οικονομική βοήθεια.
Υπάρχουν φόβοι ότι αυτό μπορεί να ωθήσει τη νέα κυβέρνηση στον Πούτιν.
Η σύμπραξή μας με τον Νίγηρα, σε θέματα οικονομίας και ασφάλειας,
με εκατοντάδες εκατομμύρια δολάρια, εξαρτάται απ' τη συνέχιση
της δημοκρατικής κυβέρνησης και της συνταγματικής τάξης
που έχει διαταραχτεί.
Έτσι είναι τα πραξικοπήματα,
προκαλούν αβεβαιότητα σε όλους τους τομείς.
Ο λαός δεν ξέρει ποιος θα κυβερνήσει κι αν θα επεκταθεί το χάος.
Οι ΗΠΑ, λόγω της εκδίωξης του Μπαζούμ, έχασαν τον αφρικανικό τους σύμμαχο
στον πόλεμο κατά της τρομοκρατίας.
Κι εμείς, κλεισμένοι στο ξενοδοχείο, προσπαθούμε να είμαστε αισιόδοξοι.
Γιατί, ενώ οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις φυγαδεύουν τους πολίτες τους,
οι ΗΠΑ δεν το κήρυξαν πραξικόπημα,
άρα δεν θα μας βοηθήσουν να φύγουμε.
Αρχής γενομένης σήμερα, οι Γάλλοι υπήκοοι στον Νίγηρα θα φυγαδευτούν.
Η Μπουρκίνα Φάσο και το Μάλι θεωρούν μια παρέμβαση
ως κήρυξη πολέμου στις χώρες τους.
Ψάχνουμε μέρες ολόκληρες να βρούμε θέση
σε αεροπλάνα ανθρωπιστικής βοήθειας για να πάμε στην πρωτεύουσα,
αλλά ακόμα κι αυτά τα αεροπλάνα δεν απογειώνονται.
Αυτά είναι τα τελευταία αεροπλάνα που εκκενώνουν Ευρωπαίους.
Ήταν έτοιμα να φύγουν και μας βρήκε θέσεις,
αλλά είμαστε πολύ μακριά
και δεν θα προλάβουμε τις πτήσεις.
Μόλις έλαβα μήνυμα από μια επαφή απ' τη βάση των ΗΠΑ εδώ.
Λέει ότι περιμένουν εντολή εκκένωσης;
"Αν δοθεί εντολή εκκένωσης, αναμένουμε εντολή να έρθουμε
να σας πάρουμε και να γυρίσουμε στη βάση εδώ".
-Εντάξει. -Άρα είναι υποθετικό.
Οι Ιταλοί και οι Γερμανοί έδωσαν εντολές εκκένωσης.
-Τι συμβαίνει; -Το έστειλε ο Ντάρεν.
Λέει: "Κανείς δεν έχει καλέσει για να εξασφαλίσει τους Αμερικανούς ακόμα".
Σε πέντε μέρες λήγει το τελεσίγραφο της ECOWAS
και ίσως ξεκινήσει στρατιωτική παρέμβαση από κράτη της Δ. Αφρικής.
Το Μάλι και η Μπουρκίνα Φάσο είπαν ότι είναι έτοιμοι να πολεμήσουν,
για να υπερασπιστούν το πραξικόπημα.
Μπορεί να ξεσπάσει εμφύλιος πόλεμος ανά πάσα στιγμή, και βιαζόμαστε
να προλάβουμε να εκκενώσουμε, μόνο που στην περίπτωσή μας,
απέχουμε χίλια χιλιόμετρα απ' το Νιαμέι,
απ' όπου φεύγουν τα αεροπλάνα.
Όλοι φορτιστήκαμε συναισθηματικά.
Η αβεβαιότητα του θέματος μάς έχει καταβάλει.
Μας λείπουν οι οικογένειές μας.
Το ότι σύντομα θα μπορέσουμε να αγκαλιάσουμε τους δικούς μας
μας κάνει να συνεχίζουμε.
-Είσαι στη συνάντηση τώρα. -Γεια σας, παιδιά.
-Όλη η ομάδα είναι εδώ. -Γεια σας.
Μόλις ενημερώσαμε την ομάδα.
Θα σας ενημερώσουμε κι εσάς. Πριν από δέκα λεπτά λάβαμε
έγκριση προσγείωσης στο Αγκαντέζ.
Τώρα περιμένουμε να μπει το πλήρωμα
και να απογειωθούν.
Θα έρθει απ' το Ντουμπάι, θα σας πάρει, και θα γυρίσει στο Ντουμπάι.
-Ναι. -Αυτά είναι απίστευτα νέα.
Είμαστε όλοι πολύ χαρούμενοι. Αλλά είναι σίγουρο,
όντως συμβαίνει αυτό.
Είμαστε σίγουροι ότι συμβαίνει αυτό, έτσι;
-Δεν θέλω να δώσω ψεύτικες ελπίδες. -Τους βλέπω τώρα.
Το πλήρωμα ετοιμάζεται.
Με όλες τις άλλες πόρτες κλειστές, μια ιδιωτική εταιρεία
θα προσπαθήσει να προσγειώσει αεροπλάνο για να μας πάρει.
Τώρα, το θέμα είναι το εξής.
Πρέπει να προστατεύσουμε την ομάδα σας, γιατί…
τώρα ο στρατός στην πρωτεύουσα του Νιαμέι
γνωρίζει ότι γίνεται εκκένωση στο Αγκαντέζ.
Μπορεί να υποψιαστούν, μην το πείτε σε πολύ κόσμο.
Το πλήρωμα θέλει να φτάσετε στο αεροσκάφος
με ασφάλεια να περιφρουρεί το αεροπλάνο.
-Είναι όλοι στο αμάξι; -Ναι, ας φύγουμε, παρακαλώ.
Εντάξει. Πάμε. Αργά και σταθερά.
Το αεροπλάνο θα προσγειωθεί σε 20 λεπτά.
Δεν ήρθε η αστυνομική συνοδεία και απαγορεύεται η κυκλοφορία.
Σήμερα είναι η Ημέρα Ανεξαρτησίας εδώ στον Νίγηρα.
Γίνονται διαμαρτυρίες υπέρ του πραξικοπήματος σ' όλη τη χώρα
και, απ' ό,τι φαίνεται, υπάρχουν πολλά αντι-δυτικά συναισθήματα.
Ο κόσμος φοβάται ότι οι ξένοι θα γίνουν στόχος.
Φοβόμασταν ότι λόγω της Μέρας της Ανεξαρτησίας
το αεροπλάνο δεν θα προσγειωνόταν και δεν θα λειτουργούσε το αεροδρόμιο.
Αλλά θα προσγειωθεί σε 20 λεπτά.
Είναι μια πολύ αγχωτική νύχτα.
Έχουμε ένα μικρό μπλόκο στον δρόμο.
Νομίζω ότι όλη η ομάδα έχει πλήρη επίγνωση ότι είμαστε τυχεροί.
Περάσαμε μία εβδομάδα μέσα στην αβεβαιότητα.
Αλλά για τον λαό, τους απίστευτους ανθρώπους
που γνωρίσαμε στο ταξίδι, το μέλλον είναι αβέβαιο,
ένα μέλλον χωρίς δημοκρατία και πιθανή βία.
Ανησυχώ πολύ για το μέλλον
και για τις επόμενες γενιές.
Έχουμε πολύ νέο πληθυσμό, τον νεότερο στον κόσμο.
Το 65% είναι κάτω από 25 ετών.
Ο πρόεδρος προσπαθούσε να δώσει ελπίδα μέσα απ' τη μόρφωση.
Και πρόκειται να τη χάσουμε. Δεν μας έφταναν οι τζιχαντιστές,
έχουμε κι όλους αυτούς τους παραδοσιακούς ηγέτες.
Εντελώς αντίθετοι σε κάθε μορφή νεωτερισμού.
Θρησκευτικούς ηγέτες που αντιμάχονται κάθε μορφής δημοκρατία.
Δεν πιστεύουν ότι οι άνθρωποι είναι ίσοι.
Πιστεύουν ότι κάποιοι είναι καλύτεροι από άλλους.
Αυτοί οι άνθρωποι αυξάνονται και αποκτούν επιρροή.
Το αεροδρόμιο είναι στα δεξιά μας. Προσπαθώ να δω
το αεροπλάνο μας να πλησιάζει.
Τώρα βγαίνουμε.
Ευχαριστώ. Ο κυβερνήτης ενημερώνει τους χειριστές.
Είπε ότι μπορούμε να φύγουμε. Όλα καλά, όπως φαίνεται.
Ο Βίκτορ είναι ο κεντρικός ασύρματος.
Όλη την τελευταία βδομάδα περίμενα αυτήν τη στιγμή.
Φοβήθηκα περισσότερο απ' όσο ήθελα να παραδεχτώ.
Νιώθω ανακούφιση που φεύγω, μα και ενοχές που γνωρίζω
ότι η φυγή δεν είναι επιλογή για όλους.
Κάπου εκεί κάτω είναι οι μεταλλωρύχοι που γνώρισα, ο κόσμος του Αγκαντέζ
και ο πρόεδρος Μπαζούμ και η οικογένειά του που κρατούνται
από μια αυτόκλητη ομάδα που κρατά στα χέρια της τη μοίρα της χώρας.
Είναι κάτι πολύ τρομακτικό και ανησυχητικό για τη νέα γενιά.
Δεν θα ήμουν ειλικρινής, αν σας έλεγα ότι βλέπω ένα λαμπρό μέλλον.
Δεν βλέπω κάποιο λαμπρό μέλλον προς το παρόν.
Ναι.
ΕΠΤΑ ΜΗΝΕΣ ΜΕΤΑ, ΤΟΝ ΜΑΡΤΙΟ ΤΟΥ 2024,
Η ΧΟΥΝΤΑ ΤΟΥ ΝΙΓΗΡΑ ΔΙΕΤΑΞΕ ΝΑ ΦΥΓΟΥΝ ΟΛΑ ΤΑ ΑΜΕΡΙΚΑΝΙΚΑ ΣΤΡΑΤΕΥΜΑΤΑ.
ΑΥΤΟ ΣΥΝΕΒΗ ΑΦΟΥ ΟΙ ΗΠΑ ΕΚΡΟΥΣΑΝ ΤΟΝ ΚΩΔΩΝΑ ΤΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΓΙΑ ΑΥΞΗΣΗ
ΤΗΣ ΡΩΣΙΚΗΣ ΕΠΙΡΡΟΗΣ ΚΑΙ ΠΙΘΑΝΗ ΤΡΟΦΟΔΟΤΗΣΗ ΤΟΥ ΙΡΑΝ ΜΕ ΟΥΡΑΝΙΟ.
ΜΕΤΑ ΤΟ ΠΡΑΞΙΚΟΠΗΜΑ, ΤΡΟΜΟΚΡΑΤΙΚΕΣ ΟΜΑΔΕΣ
ΕΧΟΥΝ ΚΑΝΕΙ ΡΕΚΟΡ ΕΠΙΘΕΣΕΩΝ.
Απόδοση: Ευαγγελία Λιάκου