In de 18e eeuw
maakte de adel graag indruk met de kookkunst.
Voor het volk draaide het om het vullen van de maag.
Herbergen en poststations boden eenvoudige maaltijden aan,
maar verder at men zelden buitenshuis.
Het restaurant, plaats van creativiteit en gezelligheid,
bestond nog niet...
Boter!
Werk, energie
en boter.
Vooruit, heren. Wees royaal!
IJs voor de zeevruchten en vuur voor het wild!
Hoe staat het ermee?
Duif mag niet doorbakken zijn.
Groente knapperig, duif niet doorbakken.
Het moet goed gebeuren.
Groots en smakelijk.
Ze moeten genieten.
Wat ben je aan het doen?
Ik bestrooi het vlees met kaneel.
Dat is middeleeuws.
Vlees vermoorden met specerijen?
Je moet de smaak niet maskeren.
Benjamin!
Herstel dat even.
En jij, kaneelman,
ga afwassen.
Afwassen.
Schiet op, heren.
Het is een grote dag.
Maak plaats, maak plaats!
Opzij!
De palingpastei en de kreeftjesquiche voorop.
De hertog wil rivierkreeftjes.
De tweede ronde.
Valt het in de smaak?
De enige kritiek betrof het Chinese porselein.
Dat is een voorafje dat ik heb bedacht.
Dat was niet besteld.
U kent de regels, nooit nieuwe dingen.
Uw zoon zat weer in de bibliotheek. Daar hoort hij niet.
Ik blijf het zeggen.
Vooruit, heren!
Die tafel heeft meer stoelen dan gasten.
Ontvang alleen mensen als je weet hoe het moet.
- Het vergt vele kwaliteiten. - Zeker.
Rijkdom, maar ook vrijgevigheid.
- Uiteraard. - Smaak, beminnelijkheid en geestigheid.
Laten we de feiten onder ogen zien.
Er zijn maar weinig echte gastheren.
Weet u, Chamfort,
u behoort tot de beste in het land.
Welnee.
Mijn beste,
u bent de nieuwe Lucullus.
Dat is nieuw.
Hoe noem je dat?
Heerlijk.
Het is heerlijk.
Maak je geen zorgen.
De hertog zal het heerlijk vinden.
Zoals altijd.
Vandaag is het anders.
Zijn gasten komen op Versailles. Als het bevalt,
mag ik mee naar Parijs.
Koken voor de koning?
Mag ik dan mee?
De hertog wil graag commentaar geven.
Een man zonder kok is een man zonder vrienden.
Je moet hem zelf opleiden.
Mijn vader ontdekte de onze toen die brood bakte in een poststation
ergens ver weg.
De leerling-bakker werd koksjongen
en de koksjongen chef-kok.
Heren, vergeet nooit
dat vraatzucht een hoofdzonde is.
Lekker eten is toegestaan,
maar we moeten de huidige trend bestrijden
van braspartijen en grote eetlust.
Al etende krijg je trek.
En de tafel leidt naar het bed.
Hebt u nieuws van uw vriend La Varenne?
Hij zou problemen hebben.
Nee, hij heeft zich verhangen.
Ik dacht dat hij smaak had.
Laten we onze eetlust niet bederven.
Geef liever commentaar aan mijn kok.
U ziet dat hij daarnaar smacht.
Ik heb mooie dingen geproefd.
De glans van de soep was schitterend.
De salade was ook prachtig opgemaakt.
Uw kwartels waren de moeite waard.
In één woord, briljant.
Ja, het was mooi.
Het verdient een zeker vocabulaire.
Het was schitterend, appetijtelijk
en prachtig.
Geen maaltijd maar een ballet.
We zijn blij dat het in de smaak viel.
Manceron, het was perfect bereid.
Ik heb uw kalkoen geproefd. Vlezig, vrolijk
en fijnzinnig.
Verrukkelijk.
En uw spieringbrioches smolten op de tong.
Ik vond ze...
ondeugend en hoffelijk.
Ondeugend en hoffelijk.
Zoals de barones van la Courtade.
Ze is dus een brioche.
Beste Chamfort, u heeft ons goed behandeld.
Met zulke lekkernijen
wacht Parijs op u.
En hoe noemt u deze pasteitjes
die we als voorafje kregen?
De Délicieux.
Dat is de enige wanklank.
Dat ben ik met u eens.
Ik zei u al, geen eigen initiatief.
Blijf bij het gevraagde menu.
Er zaten paddenstoelen in
die hier niet horen.
En wat is dat voor bleke groente?
Toch geen radijs hoop ik?
Aardappel.
Knollen.
Voor wie ziet u ons aan?
- Duitsers? - Je krijgt er lepra van.
Aardappelen zijn niet enkel gevaarlijk, maar ook flauw en lelijk.
Het ontbreekt uw gerechten aan kleur.
En aan veren.
Uw gerechten zijn wel te eten, maar ze zijn...
provinciaals.
En dan die baard.
De 17e eeuw is voorbij.
Alles onder de grond is smerig.
Een goede kok weet dat.
In Parijs kan dat niet.
Truffels en aardappelen
zijn voor de varkens.
Varkens...
Varkens.
Hij ziet ons aan voor zwijnen.
Biggetjes.
Everjongen.
Lijk ik op een ham?
Verontschuldig u.
Manceron!
Verontschuldig u, Manceron!
Ik wilde strikken met hem gaan zetten.
En hij lag op de grond.
Hij is gestorven aan buikloop.
Toch was je vader sterk.
De dorpsbewoners drongen de dagen erna het huis binnen.
Door de hongersnood verhongerde iedereen.
Ze kwamen brood halen.
Ze hebben alles verwoest.
Nu je er bent...
ga ik terug naar mijn ruïnes.
Er is ruimte voor drie man.
Als je blijft, moet je je wassen. Je stinkt.
Is dat je zoon?
Ja.
Zijn moeder stierf op zijn derde.
Ik laat je het bos zien.
Zoals ik bij je vader deed vroeger.
Verdorie, zeg.
Hij hield van het bos.
Ik denk niet dat hij meegaat.
Hij houdt alleen van boeken.
Boeken en potloden.
Hij helpt me nog net in de keuken.
Rousseau zegt dat we simpel moeten leven,
in de buitenlucht.
Ik wil graag mee het bos in.
Dus jullie blijven?
Soep van groente uit de tuin.
Wat voor groenten kweek je?
Van bouillon kom je op krachten.
Ik heb uw paard gevoerd.
Is dat de zoon van de oude Manceron?
Dat is mijn vader.
Was hij kok?
Ja, maar ik maak de soep.
Goed dat jullie weer open zijn.
Poststations zijn belangrijk.
Waar komt u vandaan?
Parijs.
Parijs?
Wat gebeurt daar?
Hier weten we niets.
Ooit ga ik ook naar Parijs.
Hier.
De krant van eergisteren.
Je mag hem houden.
Dank u.
Vorige week was ik in de opera.
Het libretto van Beaumarchais...
En wat doet het volk?
Ik hoorde dat er onrust was.
Honger maakt rumoerig.
Ze schreeuwen en stelen,
maar binden in als de wachters komen.
Het volk gehoorzaamt graag
en vraagt soms om slaag ter herinnering.
Een volgzaam beest. Er gebeurt nooit iets.
Hier heb je het beter.
Dit is een goede plek.
Ik weet wat ik zeg, ik ben altijd op reis.
Met wat moeite stoppen de diligences hier voor het eind van de herfst.
Als je andere soep maakt.
- Hallo, François. - Hallo.
Normaal stoppen we in Roanne.
Benjamin, de hutkoffer blijft hier.
Waarom eten we niet hier?
We worden verwacht bij het volgende poststation.
De soep is er niet beter,
maar de serveerster is rondborstig.
Bent u Manceron?
Ik ben Louise, ik wil graag bij u in de leer.
Ik maakte jam bij de graaf van Briançon. Ik wil koken.
Ik kook niet meer.
Tot ziens.
Benjamin, breng die hutkoffer naar boven.
Bied je diensten aan een ander kasteel aan.
Ze nemen je vast aan.
Zo wreek je je op Chamfort.
Hoezo zou ik me wreken?
Ik kook voor Chamfort.
Voor zijn smaak, zijn gehemelte.
Ik diende de vader en de zoon. Dat is mijn leven.
Ik dank alles aan hen.
Je eet te weinig. Je moet eten.
Vlees maakt je agressief. Dat eet ik niet meer.
Praat geen onzin. Eet gewoon.
Trek je hier niet terug, er valt zoveel te beleven.
De gebroeders Montgolfier laten ballonnen vliegen.
Stel je voor.
Ooit reizen we door de lucht zoals nu over de weg.
En zingen we als mezen.
Dat is allemaal onzin.
Wanneer de mensen vliegen...
zijn de koks koning.
Wat doe je?
Een ding begrijp ik niet.
Waarom bood je geen excuses aan?
Daar had ik geen reden toe.
Misschien niet.
Maar je hertog woont op zijn kasteel
en jij zit hier te pruilen.
Ga naar hem toe.
Hij komt me wel halen.
We hebben water, wild en een moestuin. Dat volstaat.
Mooie praatjes.
Je weet niet meer wat armoede is.
Geloof me,
je raakt kastanjesoep snel beu.
Ze is er nog steeds.
Ze weigert te eten.
Zeg dat ze de stal in mag.
Heb ik al gedaan.
Ze gaat niet weg tot je van mening verandert.
Koken is mannenwerk.
Vrouwen begrijpen het niet.
Ik ben dan wel geen man, maar dit is mijn roeping.
En ik ben bereidwillig.
Ik ken alle recepten, die van Taillevent, van Massialot,
allemaal.
Kun je dan lezen?
Dat heb ik geleerd.
Ik kan goed leren.
Vraag maar. Welk recept moet ik opzeggen?
Duivenpastei? Konijn met sinaasappel?
Kijk om je heen. Het vak leren kost drie jaar.
Zie je jezelf hier drie jaar blijven?
Ik blijf zolang u denkt
dat het nodig is.
Je bent te oud om leerling te zijn.
Ik zal u betalen.
Dit is al mijn spaargeld. Dat is voor u als u ja zegt.
Nee.
Truffel met aardappel was een goed idee.
Dat incident met Chamfort gaat de hoven rond...
ook dat van de graaf van Briançon.
De hertog komt er wel op terug.
Uw vervanger is al weggestuurd
en de nieuwe bevalt ook niet.
Ik heb hier geen gerei en zelfs geen keuken.
Ik raak niet onder de indruk van pannen
en het gerei brengt me niet bij wat ik wil leren.
Ik heb er geen zin meer in.
Leer het me, dan komt dat wel weer.
Je krijgt vieze handen.
- Hier. - Bedankt.
En morgen sta ik op de markt.
In de provisiekast.
Hoe komen we aan eieren als jij ze meteen opeet?
Help ons liever.
Goed brood, maar uw wijn is zeldzaam.
De wegen van de Auvergne maken dorstig.
- Louise. - Ja.
Wijn voor die heren.
Dat is een mooi land.
Leve de Cantal!
Wegwezen jij.
Mijn vader zei dat God het water schiep tegen de dorst,
maar de wijn schiep Hij voor de monniken.
Uw vader was een groot man.
En wat zei hij over kaas?
Een monnik kan met weinig toe, maar heeft kaas nodig.
Hebt u een stukje salers?
Nee, sorry.
Een herberg zonder kaas is een monnik zonder buik.
De volgende keer heb ik roquefort voor u.
Roquefort, saint-nectaire, cantal, geitenkaas,
een stukje van elk vormt een maaltijd.
Dat vergt een groot bord.
Serveer ze op een schaal.
Een belangrijk moment.
Hier, die is voor jou.
Je eerste konijn is belangrijk.
De winter is voorbij, de dieven blijven hongerig.
- Beloont u diefstal? - Nee.
Zo heb ik rust.
Ik laat Benjamin de dorpen langsgaan
om ze om hun meel te vragen,
dan geven wij ze brood.
Ze hebben honger.
En anders komen ze het halen.
Waarom leg je je dit op?
Ik was het jam maken zat.
Hou op met die verhalen over jam.
Ik weet dat je nooit gewerkt hebt.
Ik heb naar je gekeken.
Je doet je best, maar je bent niet gewend om te werken.
Dat zie je aan hoe je loopt.
Twee soorten vrouwen lopen zo.
Edelen en hoeren.
En als je een gravin was,
zou je hier niet zijn.
Je hebt gelogen.
U mag niet stoppen met koken.
De sneeuw is gesmolten,
u moet de lente te baat nemen.
De adel gaat nu weer banketten geven.
Chamfort zal u nodig hebben.
Hij weet waar hij me kan vinden.
Maak hem jaloers, dan komt hij bij u terug.
Ga voor anderen werken.
Uw faam zal hem weer bij u brengen.
U moet hem verleiden.
Verwar jouw vak niet met het mijne.
Ik vraag alleen een tweede kans.
Die verdient toch iedereen?
Ik heb inderdaad gelogen.
Toen mijn vader stierf, was ik alleen
met enkel schulden.
Een makkelijke prooi.
Eerst was het om te overleven, om binnen te slapen.
Ik heb mijn weg vervolgd,
van bordeel naar bordeel,
tot aan het beroemdste van Parijs.
Daar werd je gekapt en gekleed
en als je het goed deed, kon je courtisane worden.
Ik deed het goed.
Door mijn geld aan te nemen nam u me in de leer.
Anders bent u een lafaard en een dief.
Je boft dat je een vrouw bent.
Uw leerling.
Leer me iets anders dan houthakken.
Wat doe je hier?
Heb je geen familie?
Geen kinderen?
Je hebt vast bastaardkinderen.
Die worden doodgeboren.
Ik kan niets, maar ik geef niet op.
Doe je cape om.
Zeg het als u me wilt afschudden.
En nu?
Maak me wakker als je iets te eten hebt.
Die kruiden smaken naar pis.
Van de paddenstoelen zijn die twee goed
en die verschrompelde.
Maar deze
bereid je alleen als je iemand wilt ombrengen.
Dat is een amaniet.
Na drie dagen ben je dood.
Die was misschien voor mij.
Verderop in het bos waren er truffels en kwartels.
Als je geen goede producten herkent, word je geen goede kok.
Is je omelet al klaar?
Smakeloos.
Ga hier zitten.
Waarom daar?
Doe gewoon wat ik zeg.
Ga zitten als ik dat zeg.
Je luistert.
Alles draait om vier woorden:
de handeling,
het vuur,
de tijd, het gerei.
Maar eerst moet je kunnen proeven.
Elk ingrediënt herkennen
om het te respecteren
en het tot leven te brengen.
Aalbessen moeten naar aalbes smaken.
Kool naar kool.
Ga goed zitten.
Ogen dicht.
Waarom?
Waarom, waarom... Daarom.
Wil je het leren of niet?
Wij maken de wereld zelf lelijk.
Vals, grof.
Dat geldt ook... Ogen dicht!
...voor koken.
Een kok moet zijn smaak ontwikkelen
zoals muzikanten hun gehoor.
Met luisteren ken je de muziek nog niet.
Je moet het leren.
Dit is onze muziek.
Alles in de mond.
Vertrouw je mond.
Een walnoot.
Ja.
Paddenstoel.
Wortel.
Pepermunt.
Rode biet.
Niet doen.
Jullie zijn allemaal hetzelfde.
Ik ben niet minder dan je barons en je markiezen.
Ik betaal, dus ik beslis.
Hij beëindigt de hongeropstand,
maar weigert een zetel.
Dat is echt nobel.
Hij is heel lelijk.
Het toppunt als je Mirabeau heet.
Je moet hem hebben horen spreken.
Dat grijpt je aan.
De vrouwen zijn dol op hem.
Een redenaar slaapt nooit alleen.
Nietwaar?
Ik wil graag uw mening.
Ik wil het dagmenu op een bord schrijven
voor de reizigers.
Wat denkt u?
Zes maanden geleden serveerde hij soep
en nu wil hij klanten winnen.
Het was lekker.
En zij maakt het op smaak met haar glimlach.
Goed adres zei ik toch?
Heb je nog boter?
En drie broden voor onderweg.
Van een bazin als u krijg je trek.
Wat een snoepje.
Ik weet dat als banketbakker.
Jij bent vast dol op suikerbonen.
Hier.
Voor jou.
Voor een kus.
Het zijn er weinig.
We moeten betere wijn laten komen.
Geen wijn die je aanlengt.
Dan kun je meer vragen.
Stop met drinken en ga forel vissen.
En als we de prijzen nu eens ophangen?
Nee. Neem andere meisjes aan.
Idioot.
- En u, waar kijkt u naar? - Nergens naar.
Dan ga ik maar.
Te weinig peterselie in je terrine.
Varieer de smaken.
Passende kleuren.
Maak ze dan zelf maar.
Ik ben geen herbergier.
Ik geen serveerster.
Ik kwam hier niet om me te laten betasten.
Misschien heb ik me vergist.
Ik kan beter gaan.
Het zal niet meer gebeuren.
Beloofd.
Het spijt me.
De terrines moeten in het zicht staan.
De klanten willen alles zien.
Krijgen ze trek van.
Daar ben je. Ik heb je gemist.
Ga zitten.
Is daar iemand?
Wel?
Niemand?
Ik ben er!
- Ik wacht! - Ik kom!
Intendant...
Vanwaar uw bezoek hier?
Drenk mijn paard. Ik ben op doorreis.
Dag, Hyacinthe.
Wel, mijn beste.
Wat is er met jou gebeurd?
Je lijkt wel een beer.
Dus dit hier is je hol?
Ben je weer bakker geworden?
Ik bak mijn brood.
Maar u kwam vast niet hierheen om over bloem te praten.
Hoe gaat het op het kasteel?
Je vergist je, Manceron.
Ik kom wel voor je brood.
Want brood betekent belasting.
Dacht je daaraan te ontkomen?
Alle arbeid wordt belast.
Duur voor brood.
Alles wordt nu eenmaal belast.
Trek niet zo'n gezicht, Manceron.
Je vroeg naar het kasteel.
Goed dan.
De oude Gautier heeft een nieuwe pruik.
Een wild zwijn heeft twee honden gebeten.
En de kleine Louis heeft zijn arm gebroken.
En in de keuken?
Een komen en gaan.
De laatste kan niet aan je tippen.
Zelfs Francine wil niet met hem naar bed.
Dat zegt genoeg.
En de hertog is er nog zelden, hij is meestal in Parijs.
En wanneer hij thuis eet,
is hij onuitstaanbaar.
En nu...
de toekomst.
Je hebt kunnen nadenken over je fout.
De hertog wil bij je komen eten.
Je straf loopt misschien ten einde.
En als ik het goed zie...
komt dat gelegen.
Over twee weken wil de hertog hier een etentje
op de terugweg uit Parijs.
Met wat vrienden en zijn minnares, de gravin van Saint-Genêt.
Ze heeft culinaire pretenties.
Ze heeft je twee opvolgers ontslagen.
Ze is dol op champagne, oesters...
en aardappelen.
We sturen je een lijst met alle gerechten.
En bespaar ons deze keer je initiatieven.
Stel ze tevreden,
dan neemt de hertog je terug.
Je krijgt een nieuwe kans, Manceron.
Bederf het niet.
Hier ontvang je geen hertog.
Zeg het als je geld nodig hebt.
Ik regel het personeel en voor de rest...
denk ik dat je creatief moet zijn.
En voor het porselein
niets Chinees. Grieks met cupido's.
En verder...
kristal en verguld zilver.
Zeg de hertog dat ik zal proberen hem tevreden te stellen.
Niet proberen, wees perfect.
Ontvang de hertog als een koning.
Overtref jezelf.
Benjamin!
Mijn paard.
Hier komt de tafel.
De hertog komt hier te zitten.
Met hier en daar beschilderde panelen.
Het moet verfraaid worden.
Overal linten en veren.
En een schommel.
- En een hooibaal. - Hooi?
Ja, eetlust beperkt zich niet tot kookkunst.
En bloemen, fonteinen, beelden....
Schapen.
Voor een Engels tintje.
En zwanen. Zes zwanen bij de bron.
Ik word winderig van zwanenragout.
De schuur wordt de voorraadkast om alles koel te houden.
Een buitengewone omgeving.
Dat gaan we hem ook aanbieden.
- Een fijnproeversparadijsje. - Nee.
Dat alles voor degene die je vernederd heeft?
Hij kwam terug.
Hij heeft me nodig.
Ik moest toch koken? Dat doe ik.
Niet voor hem. Je bent vrij.
En jij bent heel jong.
Laat de hertog van Chamfort de tijd nemen.
Een week is te kort.
Als het zo gaat, wil ik wel jaren wachten.
Vrienden...
Ik heb een stijve.
Markiezinnen! Gravinnen!
Jullie zijn mijn vrienden!
De maaltijden worden lang en de nachten kort.
Wijn, wijn en nog eens wijn!
Vaten vol wijn!
Goedenavond.
Goedemorgen.
Ik heb een idee om meer winst te maken.
De tafels dekken voor de reizigers komen.
Voor een leeg bord krijg je honger.
Ook als het voelt alsof hij verwacht wordt.
Dan wil hij meer betalen.
- Ik zoek Manceron. - Die is binnen.
Een bericht van de hertog voor Pierre Manceron.
Dat ben ik.
Morgen?
Het zou donderdag zijn.
De hertog kwam eerder uit Parijs. Hij wil antwoord.
- Bent u er klaar voor? - Klaar?
Ik kan mijn brigade niet eens laten komen.
Wat is uw antwoord?
Ja.
Zeg dat hij er klaar voor is.
Ik warm de koffie op.
Is mijn paard klaar?
Het heeft gedronken, niet gegeten.
- U moet het laten rusten. - Geen tijd.
Jacob. Hier zijn de drie fusten.
- Dag, jongen. - Uitladen?
- Wat is het? - Gevrey-chambertin.
Je besluit niet dat je klaar bent. Je bent het of niet.
Benjamin! Benjamin!
Hanenkammen in madeiragelei.
Geglaceerde patrijs... Benjamin!
Ortolaan in wijnbladeren, kalfszwezerikterrine,
schapentongetjes...
Veertig gerechten en geen ruimte voor de mijne!
Zolang hij uw kookkunst maar wil.
De gravin van Saint-Genêt
wil ook een mousse.
Kaneelmousse!
Ze bepaalt het menu en legt me gezochte gerechten op.
Benjamin!
Ze wil mousse omdat ze bang is om te kauwen.
De hertog pijpen, maar niet haar tanden tonen.
Kaneel...
Kaneel, saffraan, gember... Ik ben die exotische specerijen zat.
Ik wil met onze tuinkruiden werken.
Sjalotten, bieslook, knoflook, dragon.
Niet met kaneel.
Ik maak geen kaneelmousse.
Doe jij dat maar.
Nooit gedaan.
Ben je een leerling of niet?
- Ik droomde dat ik een vogel was. - Geen tijd.
Het etentje is morgen. Ga het wild snijden.
Kijk nu wat je doet, idioot!
Uw paard begon te steigeren.
Jacob!
Jacob.
Het is zijn schuld.
Help me!
Help me hiermee!
Kom, we gaan.
We komen tijd tekort.
Jullie zijn nodig in de keuken.
Hij gaat nergens heen.
Nog elf gerechten.
We zijn te traag.
- En de zalm? - Bijna klaar.
Laat zien.
Dat kan wel zo. Nu de kleikorst.
En dille op de rand van het bord.
- En de bloedworst? - In de provisiekast. Zal ik?
Nee, maak de zalm af.
Ik ga wel.
Vliegen!
Benjamin! Vliegen!
Dat kun je toch wel?
Hij is net begraven en jij kookt?
Heb ik de keus?
Had gewoon naar me geluisterd.
We waren vrij en jij onderwierp je weer.
Ik ben ook verdrietig.
Na het etentje rouwen we.
Je gaat eraan kapot.
Naar buiten.
Naar buiten!
Water, snel!
Schiet op!
Snel! Snel!
Breng nog meer.
En haal doeken!
De hertog pikt zo'n vernedering niet.
Hij stuurt me niet alleen voorgoed weg.
Hij zal mijn naam bezoedelen.
Ik mag geen brood meer bakken.
We hebben nog negen uur.
Er is nog tijd.
Ik kan het niet meer overdoen.
U wilde nieuwe recepten bedenken,
dat kan nu.
Serveer ze wat u ons gaf.
Rundvleespastei.
Op hooi gerookte kip.
Willen ze aardappelen?
Geef ze die truffel-aardappelpasteitjes.
Die gaan nu in de smaak vallen.
Ik voer alles uit.
Nu de kip.
Goed zo.
Nee... Juist.
Het deeg heeft gerust.
Rol het maar uit.
Dag, heren.
Maak een laan met de vazen en zet de tafel aan het eind.
Daar zijn ze! Twee koetsen in het dal!
Ze komen hier!
Allemaal opstellen! Snel!
Ik...
Je...
Ik heet Pierre.
De hertog had te veel trek om te wachten.
We zijn bij een andere herberg gestopt
om iets voor onderweg te kopen.
Toen was zijn maag niet meer het orgaan dat zijn aandacht vroeg.
De man die deze brief brengt,
moet mijn mensen meenemen.
Zeg hun dat ik ze op het kasteel verwacht.
Dit jaar zal om Parijs draaien.
Ik denk niet dat de hertog nog eens zal willen komen.
Misschien van de zomer...
of volgend jaar.
"Maar voor nu...
"Eet smakelijk.
"Hyacinthe."
Dit kan niet.
Hij mag u niet zo behandelen.
Hij had gezegd dat hij hier zou eten.
Al die tijd en moeite voor niets.
Chamfort mag u niet vernederen!
Hij moet hiervoor boeten!
Dit kan niet!
Het volk pikt die verspilling niet meer.
Ooit gaat het aan tafel
en hangt de adel aan de galg.
Nee!
Ik ben nooit een hoer geweest.
Ik ben de markiezin van La Varenne.
U kende mijn man.
Hij at bij de hertog van Chamfort.
Ze deden zaken met de Indische Compagnie.
Ze waren bevriend.
Maar François kon geen nee zeggen.
De hertog kocht aandelen op zijn naam.
Chamfort kwam steeds vaker langs.
Eerst voor zaken en daarna
om mij te verleiden.
Ik wees hem af.
Hij dreigde ons te ruïneren als ik weigerde.
Ik geloofde hem niet.
Dus voerde hij zijn dreigementen uit.
In enkele dagen waren we alles kwijt.
François wilde klagen in Versailles, maar...
hij is er nooit aangekomen.
Ik vond hem hangend aan een boom
voor mijn slaapkamerraam.
Chamfort noemde het zelfmoord, maar hij heeft hem vermoord.
Dus...
ging ik naar het kasteel...
met een dolk om hem te kelen.
Maar ik kon het niet.
Een man vermoorden
is moeilijker dan je denkt.
Ik keek hoe hij sliep...
Ik haatte me om die zwakte.
Ik kon terecht bij de liefdezusters
waar ik hoorde dat u was ontslagen.
François loofde uw kookkunst.
U was de trots van de hertog.
Chamfort zou u dus wel terughalen.
Ik wilde hem vergiftigen.
Je liegt vanaf het begin.
Hij moet gestraft worden.
Ga weg.
Wacht, Louise.
Ik help je wel.
Benjamin!
Let op het huis!
Mijn wijn is op. Ik ga nieuwe halen.
Vooruit!
Jacob had gelijk. Er is te weinig wijn.
Vooruit!
Papa!
Ik haal vet voor zijn wond.
Niet over politiek praten aan tafel.
De koning laat de troepen Versailles beschermen.
Dat zijn geruchten.
Pas daarvoor op.
Kwaadsprekerij.
Proost!
Hoe weet je wat waar is?
Ervaring, vriend.
Net als op het slagveld. Als je alles gelooft,
sterf je aan het front.
Een goede soldaat
maakt onderscheid tussen een goed bevel
en een stom bevel.
- Wilt u nog wat? - Graag.
François, kom!
- Wilt u nog wat, heren? - Graag.
Kijk eens.
Kaas voor de luitenant.
Daar aanvullen.
Vul de karaffen.
Is er nog brood?
Haal brood in de keuken.
Doe ik.
Fijn dat u op bent.
Wat doen zij hier?
Ze hebben hun kamp opgeslagen.
Ze vroegen brood, ik heb gekookt.
- Is er nog varkensvlees? - Ja.
- Is het lekker? - Heerlijk.
Eerst alleen voor de officiers en toen halve porties voor de soldaten.
Beter dan bruinbrood.
Wijn voor de officierstafel, die is op!
Ik ga al.
Uw recepten, aangevuld met jam en vruchtengelei.
Mevrouw!
Ik kom eraan!
Zoet kan beter aan het eind van de maaltijd.
Die tafel wil brood.
Idee van uw zoon.
Brood snijden is zuiniger.
Wat is dat?
Gefrituurde aardappel.
In de lengte gesneden
en in olie gebakken.
Eens iets anders.
Best lekker, maar lelijk.
Dat wordt niets.
Probeerseltje.
Fijn dat u het lekker vindt.
Ik had honger.
De groente apart om de kleur te behouden.
Dat is mooier, toch?
Elf pond, zeven stuivers, drie zilverlingen.
Dat is een lucratieve handel.
Wat bedoel je met "lucratief"?
Dit heb je niet dagelijks.
De wegen zijn slecht.
De reizigers zijn de poststations en de smoezelige herbergen zat
waar ze bedorven paté en slijmerige soep serveren.
Ze willen echte maaltijden.
Waarom kwam je terug?
Ik ben niet vertrokken.
U was er slecht aan toe toen we u vonden.
Nu gaat het beter.
Ik had mezelf aangegeven.
Dan zou je mijn naam hebben bezoedeld.
Dan had ik nooit meer gekookt.
Zij heeft je verzorgd.
Ze heeft drie dagen bij je gewaakt.
Vergeet dat allemaal.
Het gaat erom dat u Chamfort niet meer nodig hebt.
U kunt dit elke dag gaan doen.
Je had gelijk, we moeten deze plaats delen.
Maar niet met Chamfort,
met iedereen.
Denk aan wat we verwezenlijkt hebben.
Hoe verzorgder het eten,
hoe tevredener de klanten.
Ze waarderen je kookkunst
en betalen meer voor een goede behandeling.
De mensen zullen ervoor omreizen.
Ze zullen voor u komen, voor uw keuken.
In Parijs serveert ene Beauvilliers de politici
een lunch met meerdere gerechten.
Zonder jouw talent.
Je kunt bepalend zijn. Beter gevoede mensen
denken beter na en komen vooruit.
Varieer de prijs naar gelang de portiegrootte
om alle klanten te kunnen bedienen.
Edelen, boeren.
Iets nieuws. Een groot buffet voor iedereen,
men betaalt voor wat men eet.
- God behoede me. - Ach, God.
Als God van eten hield, waren we allemaal dik en tevreden.
Maar er is honger, dus of Hij bestaat niet,
of Hij is geen fijnproever.
Dat buffet vind ik niets.
Eten is niet je maag vullen.
Ik wil de kok de macht geven.
Om zelf te kiezen.
Je bent Chamfort niets verschuldigd.
De wereld verandert.
Dus verander mee.
De mens vliegt.
Een eetkamer.
Je gaat boven slapen. We maken een wand.
We hebben alle ruimte nodig voor een eetkamer.
En we serveren op het bord.
Op z'n Russisch.
Voor-, hoofd- en nagerecht.
Geen buffet, maar aparte tafels
en ieder eet in zijn eigen tempo
en geniet van het moment.
Zo kunnen we meerdere gerechten aanbieden.
We moeten een plek bedenken om te genieten van eten,
waar het leeft,
zoals bij waterputten.
Ga morgen alles kopen op de markt.
- Ook stoelen. - Zoveel je wilt.
Haal papier, we tekenen het uit.
Bedankt.
Groentepastei
en mesthoen met morieljes!
Nee.
Niet opschrijven.
Schrijf maar...
Mesthoen à la Manceron.
Geen kaas?
Roquefort, niet?
Een plankje. Met een selectie.
Roquefort, cantal, geitenkaas, saint-nectaire.
Vooraf?
Nee, na het hoofdgerecht.
Voor de zoetigheid.
En als nagerecht?
Je vruchtengelei.
En een boeket bloemen op elke tafel.
Hoe spel je Manceron? Met een D?
Dat weet ik niet.
Nooit op schrift gezien.
Dan doen we het simpel.
Krachtig en efficiënt.
Net als ik?
Klanten!
Onze eerste klanten.
Ik wed vijf reizigers. Twee dikkerds, grote eters.
Hier zijn de sneetjes, meneer.
Is het menu naar uw zin?
Laten we proeven.
U kunt wisselen.
- We hebben een menu. - Loopt u mee.
Alles is vers gemaakt. Wilt u wat wijn?
Wilt u hier zitten?
Fijn om te horen.
Bent u klaar?
Wilt u wat morieljes?
De morieljes laten het hoen stralen.
Waarom zwoegen als u de winst afneemt?
Alleen de belasting.
Ik eis alleen wat u verschuldigd bent.
Ik kon de kosten vragen
van het etentje, want de hertog at niets.
Dan had hij moeten stoppen.
Niet zo zeuren, dat doet u geen goed.
Ieder moet zijn plaats kennen in deze wereld.
Of het wordt een chaos.
Geloof me,
mannen als ik verzekeren de orde der dingen.
Wanneer mannen van mijn kaliber...
zich bij de meute voegen
eindigt een tijdperk.
Profiteer ervan.
De hertog van Chamfort is niet altijd zo royaal.
Laat intussen
de armen herrie maken, leer het comfort van het stilzwijgen
en wees blij
dat de hertog uw zaak tolereert.
U zegt geen winst te maken
en u heeft personeel?
- Dat is mijn leerling. - Een vrouw?
Is dat een grap?
Niet spraakzaam. Waar komt ze vandaan?
Ze werkte voor de graaf van Briançon.
Ze maakte jam.
Jam?
Ze ziet er niet uit alsof ze dat kan.
Waarom zou je Briançon verruilen voor zo'n gat?
Briançon drong zich vast niet op, hij heeft geen interesse.
U heeft kijk op zoetigheid.
Heel smakelijk.
U bent een heuse reputatie aan het opbouwen.
Iedereen heeft het over u.
Zelfs op het kasteel.
De hertog vroeg me ernaar.
Ik denk dat hij snel zal komen.
Zoals u weet, is hij dol op vruchtengelei.
Vruchtengelei
en dienstertjes.
Pierre,
ik vraag u om begrip.
Ik wilde het vergeten...
maar dat lukt niet.
Degene die mijn leven verwoestte, zal hier komen
en dan zal ik hem willen laten boeten.
Dan zou ik al uw werk verwoesten
en u medeplichtig maken.
En dat kan ik niet doen.
U gaat zeker slagen
en ik bedank u voor alles.
Vaarwel.
Louise.
Er is een paard gestolen.
Ik ga eieren halen.
Neem me niet kwalijk.
Ik vraag het al drie keer.
Kan dit mee?
De klanten klagen.
- Het duurt lang. - Thuis is het beter.
Ja, het komt eraan.
Wijn!
- Het dessert! - Ja, komt eraan.
Meneer...
Gaat u weg?
Eet u smakelijk.
Kijk, het is droog.
Het spijt me. U krijgt een andere.
Grootboek
Je idee kost ons een fortuin.
Weldra kunnen we geen ingrediënten meer kopen.
We moeten andere klanten trekken.
Maar hoe?
Ik ga menu's uitdelen op de markt en bij de kerken.
Dat zal enorm helpen.
Als je vrolijker was, kwamen ze wel terug.
Ze komen voor hun plezier.
Maar dat bied je ze niet meer.
Kip!
- Krijg ik wat? - Ik ook!
Rustig. Jullie krijgen allemaal.
- Maar hij slaapt. - Dat betwijfel ik.
Het is na middernacht.
Ja, dan gaat hij naar de keuken voor iets lekkers.
Blijf staan, Manceron.
Neem me niet kwalijk.
Wat onbeschoft.
Hij is zo koppig, hij luistert niet.
Ik moet u spreken.
Moet ik de wachters roepen?
- Meneer... - Laat ons alleen.
Wel, Manceron...
U bent smerig.
Herbergier geworden?
Meer dan dat.
Ik serveer bereide gerechten.
Voorgerechten, vis, vlees, bijgerechten.
En wie eet die?
Wie dat maar wil.
Dat is absurd.
Dat volstaat niet. Je moet weten hoe je eet.
Het is een kunst.
Echte kookkunst is niet voor de gewone man.
Alleen een gastronoom waardeert dat
en dat is voor weinigen weggelegd.
Ik mocht een ervan dienen.
Fijn om te horen, maar hier zit ik.
Moederziel alleen.
Aan tafel bij het haardvuur. Maar wat staat er voor me?
Dit is nu mijn lot.
Ik prop me vol...
maar zonder plezier.
Goede koks zijn zeldzaam, Manceron.
Uw opvolger was een koksjongen.
Die erna kon amper mayonaise maken.
Uw mayonaise, Manceron...
Kleine dingen kunnen grote herinneringen vormen.
Uw geestigheid is ons duur komen te staan.
Waarom geen excuses?
Excuses hadden volstaan.
Ik bied u mijn verontschuldigingen aan.
Kijk toch eens. Hopeloos.
Onevenwichtig, fantasieloos, geen harmonie.
Niets.
Staat u me toe?
Een ogenblikje.
Dus u kwam me kwellen?
Nee, meneer.
Om u te dienen
en u uit te nodigen bij mij.
De zaken lopen niet zo goed.
Wat had ik u gezegd?
Vraag een pad niet te vliegen.
Daarom.
Ik heb de mening nodig van een fijnproever.
Hoe schat ik mijn recepten op waarde
zonder het enige oordeel dat telt?
Waarom zou ik dat doen?
Om mijn Chamfort-eend te proeven.
Een eend met mijn naam?
Dat moet subliem zijn.
Meneer...
alstublieft,
laat me iets voor u terugdoen.
Goed dan.
Ik zal komen.
Hyacinthe geeft u geld voor een koud buffet voor twee.
Ikzelf en de gravin van Saint-Genêt.
- Dank u wel. - Maar sluit onmiddellijk uw eethuis.
Goed eten is niet voor het volk. Dat moet je verdienen.
Als u aan mijn verwachtingen voldoet,
neem ik u mee naar Parijs.
De hertog van Chamfort kan edelmoedig zijn.
Er is iemand voor u.
U heeft een kwartier.
Je moet terugkomen.
Je moet je leermeester gehoorzamen.
Zonder jou is de lol eraf.
Ik heb je nodig.
Chamfort komt over twee dagen eten.
We doen wat jij wilt.
Ze "werken voor het volk"
en weten niets beters
dan de kaatsbaan te bezetten om er een eed te zweren.
Praatjesmakers die niets bereiken.
Lui ongedierte.
Wat zegt de koning?
Toen de bisschop hoorde
dat die Nationale Vergadering
niet wilde vertrekken,
haalde hij zijn schouders op en zei:
"Laat ze dan maar blijven".
Leve de koning!
Mijn hemel, een herberg.
Meer dan dat, mijn beste.
- Dat zegt hij zelf. - Manceron
heeft zijn lesje geleerd.
Zijn ballingschap viel hem zwaar.
Ik begrijp dat hij vergeving kwam vragen.
Ik weet niet wie er het meest gestraft is.
Ik heb hem erg gemist.
Goed om hem een toontje lager te laten zingen.
Goedendag.
Ik ben dol op het platteland.
Manceron, waar was u?
Neemt u me niet kwalijk.
Mevrouw.
Komt u binnen.
Ik heb honger.
U hoort het, we hebben honger.
Waar zijn mijn mensen?
Weggestuurd door mijn vader.
We hebben eigen mensen.
Waarom al die stoelen? We zijn met ons tweeën.
Voor ik sluit, wilde ik u mijn herberg laten zien.
Een plaats
waar ieder kan eten naar gelang zijn behoeften en zijn budget.
Maar ik heb u al gezegd dat het een slecht idee was.
Het volk kan dat niet waarderen.
Kijk eens hoe leeg het is.
Schiet op met die rondes, anders ga ik weg.
Zo gaat het hier niet.
Een gerecht na het andere.
Hapje, voorgerecht, hoofdgerecht, kaas, dessert.
Net als een farandole.
Een farandole?
Ik ben dol op farandoles.
Goed dan. Kom maar met die farandole.
Maar snel.
Die kleine tafeltjes maken het gezellig.
Wat is dat voor servies?
Een mandje per tafel.
Een mandje, een karaf en een boeket.
Nog een boeket.
Zij kunnen geen hertog bedienen.
Bent u de etiquette soms vergeten?
Hier zijn alle klanten hertogen
en elke klant is koning.
Meneer...
Mevrouw vroeg een aardappelrecept.
Ik ben dol op aardappelen.
De koningin draagt de bloesem ervan.
Hoe noemt u dit?
Een Délicieux.
Dit moet je proeven.
Verrukkelijk.
Meneer! Mensen!
Mensen!
Wat bezielt hem?
Ik kreeg dit op de markt.
Kom binnen. Plaats genoeg. Kies maar een tafel uit.
Wat is dit? Wie zijn dat?
Kom binnen.
Zelfs tafelkleden.
Ja. Gaat u zitten.
Kijk, een menukaart.
Wat is dit voor poppenkast?
Hoeveel zijn het er?
Stuur die mensen weg.
Ik kan niet in gezelschap van vreemden eten.
Laat ze stil zijn.
Goedendag.
Wat doet u hier?
Ik kook.
Louise bereidde uw maaltijd.
Wie is dat?
Geef antwoord. Stel ons voor.
Louise de La Varenne.
U zou het verdienen dat ik u vergiftigde.
Kan iemand me uitleggen wat er is?
Ik wil het begrijpen.
"Kom gratis lunchen om 12 uur
"in aanwezigheid van de hertog."
Het loopt hier vol.
Dat is hem.
Ik dacht dat hij langer was.
Hier zult u voor boeten.
Ik stuur de wachters.
Zodat u uw plaats kent.
Ze zullen deze louche tent sluiten.
Hoort u me, Manceron?
Ik laat u ophangen.
Allebei.
Ik laat jullie ophangen!
U hoort het. Allebei.
- Allebei. - Stil.
Ja,
we gaan naar de koning.
Ik heb heel wat te vertellen over u.
Uw geheime aandelen in de Indische Compagnie
en de moord op François de La Varenne,
een zeer trouwe onderdaan.
Ik ben niet bang meer.
Excuses, graag.
Bied uw excuses aan.
Weg met de voorrechten!
Opzij!
Sorry.
- Louis! - We gaan!
Louis, wacht op mij.
Vooruit!
Louis!
Tot ziens, meneer.
U bent altijd welkom.
Is deze tafel vrij?
Mogen we hier zitten?
Ja, uiteraard.
Gaat uw gang.
Neemt u plaats.
Het wordt een mooie dag.
Hier.
Alstublieft.
Mevrouw ziet er prachtig uit.
Het komt er zo aan.
Jongedame...
Kun je...
Een Délicieux?
Gaat u zitten.
Ik breng u het menu.
Gaat u zitten.
Hier zit u goed.
Ik kom zo bij u.
Welkom.
Het komt er zo aan.
Een gerecht van Manceron.
Het heet een "Délicieux".
Bedien die tafel.
Enkele dagen later viel de Bastille