INIHAHANDOG NG NETFLIX
Mga bonobo ape, ang pinakamalapit na kamag-anak ng sangkatauhan
na may maraming nakakatuwang pagkakatulad.
Maliban sa isang bagay.
Walang pinipili ang mga bonobo,
habang ang sangkatauhan ay bumubuo ng panghabambuhay, pang-isahang relasyon.
Talaga?
Ang 70% ng kabuuan ng mga relasyon ay nakararanas ng kataksilan,
at sa buong mundo, 60% ang dami ng diborsiyo.
Gano'n pa man, ang pamantayan
ay patuloy pa ring umiikot sa isang panghabambuhay na pag-ibig.
Bakit?
Nang makalakad ang mga ninuno natin gamit ang dalawang binti
para maghanap ng iba pang pagkain,
kinailangang buhatin ng mga babae ang anak nila gamit ang braso imbes na likod,
katulad ng paglalakad natin nang padapa.
Kung nasa likod ang mga bata, maipagtatanggol ng mga babae ang sarili.
Ngunit mula sa puntong ito ng kasaysayan,
kinailangan ng lalaki na ipagtanggol ang babae at bata.
Ayon sa ilan, ito ang pundasyon
ng pag-iisang dibdib ng sangkatauhan.
Pagkatapos ay dumating ang relihiyon.
Bandang 350,
inilarawan ni Agustin ng Hipona ang seksuwalidad at pagnanasa ng tao
bilang, "Pagkabulok ng moralidad
na dapat parusahan ng habambuhay na pagpapatalsik mula sa Paraiso."
Masyadong nabahala ang kawawang Agustin sa mga hangarin ng tao
at tinukoy nito ang kasal bilang institusyong mamamahala sa kanila.
Tinatanggap ang kasal para sa pagpaparami, pananampalataya, at sakramento.
Ngunit walang pagnanasa o pagkahumaling.
Kung hindi, masusunog ka sa impiyerno.
Ngunit ang banta ng parusa ng Diyos
ay tila hindi napigilan ang mga hangarin ng tao.
O dapat ba nating sabihing "mga hangarin ng lalaki"?
Hanggang sa ika-18 siglo ng Romantisismo,
nang, sa wakas, ang mga emosyon ay napahintulutan nang kaluwagan.
Ang kasal ay naging pangpares, panghabambuhay at pang-isahang uliran.
Ngunit ang pagnanasa sa labas ng kasal ay hindi masusupil.
Hanggang…
sa simula ng 1900,
nang ang kilusang pangkababaihan ay nanghingi ng pantay na karapatan
at pantay na kalayaang seksuwal.
BOTO PARA SA KABABAIHAN
Isa itong suliranin para sa simbahang Kristiyano.
Pamamahalaan na rin ba nila ang mga brothel para sa kababaihan?
Alam natin ang kinahinatnan nito.
Mabuti na lang, nagpatuloy ang pakikibaka para sa kalayaan ng kababaihan
sa buong 1900.
Mula sa rebolusyong seksuwal noong dekada '60,
maaari nang makipagtalik at manirahan ang tao kasama ang napili nilang kabiyak.
Inasahang wala nang mahihiling pa sa modernong pagsasama.
Inasahan ng tao ang kaligtasan, pakikipagsapalaran, pagkakaibigan,
at pagtatalik sa iisang bubong ng panghabambuhay na pagsasama.
Kaya bakit parami nang parami ang nagdidiborsiyo?
May mababait na bata ba rito?
Heto na si Santa!
Tingnan n'yo kung ano'ng dala niya!
Sa ngayon, nakakrus pa rin ang mga daliri namin.
Nasa pang-apat na buwan na siya, kaya magiging maayos 'to.
Grabe, ang astig na ginagawa n'yo talaga 'to.
Ilang taong pagpapalit ng lampin, kakulangan sa tulog, at pagkagipit,
hindi pinag-aawayan 'yon.
Diborsiyo 'yan pagkaraan ng tatlong taon.
Alam ko 'yong sinasabi ko.
'Di kami umaasa ni Teun na magiging madali 'to sa kahit ano'ng panahon.
Kayo ba sina Unang Papa at Pangalawang Papa?
Hindi, Papa at nobyo ni Papa. Tamod ni Tom, kaya ito ang kinabukasan.
Alam mo na ang gagawin sa susunod na sampung taon.
Punyeta, ayaw kong tumanda.
Adam, wala ka naman yatang dapat ikabahala sa pagtanda.
Sa tingin ko ikinatanda n'yo ang pagsasama.
Ngayon, naghihintay na lang din kami ng mga bata.
Oo, nagsasanay na kami. Palagi.
Okey, oo…
Tagay para sa'yo.
Tagay para sa bagong bahay.
Tagay, binabati ko kayo.
Masayang magdiwang ng Pasko sa tag-araw.
-Tagay! -Tagay!
Tagay.
Oo, maligayang Pasko.
Uy, pwede na ba tayong magdroga? Nalalasing na ako.
Frida, may platito ka?
May plato yata kami. May mga plato sa lagayan ng…
plato.
Mahal kita.
ANG PAIR BONDING
'Pag nakikipagtalik ang mga dagang bukid,
ang kanilang mga utak ay naglalabas ng dopamine, ang pabuyang hormone.
Napapasaya sila nito at gugustuhin nila lalo ang kabiyak nila.
Gano'n din sa mga tao.
Gumagawa ng dopamine ang pagtatalik na lumilikha ng kaugnayan,
na siyang batayan ng pair bonding.
Sandali. Teka lang…
'Yan.
Oo, 'yan…
Punyeta, parang dalawang buwan na mula nang gawin natin 'to.
Hindi, ginawa natin 'to no'ng Sabado.
Nakalimutan mo na?
Ano? Talaga?
Oo, talaga.
Baka hindi ako 'yon.
Hala, nahulog ba siya sa kama?
Baka nauntog siya sa gilid ng kama.
Ayos lang 'yon.
Diyos ko, dapat yata tayong kumuha ng sleep therapist.
Ano?
Kasi nagigising pa rin siya tuwing gabi.
Siya lang 'yong gano'n.
'Di ko maintindihan.
Ang tagal na nating 'di natutulog nang tayong dalawa lang.
Normal ba 'yon?
Ngayon ba natin pag-uusapan 'yan?
Hindi, pasensiya na.
Ano kasi…
Pagkahiga na pagkahiga ko,
napapaisip ako. Pasensiya na.
-Pwede ka bang manahimik sandali? -Oo, pasensiya na.
Halika, mahal.
Halika.
Sandali. Kondom.
'Wag, pakiusap.
'Wag nang umangal.
Ikabit mo na lang ang kondom, pakiusap.
'Di ba pwedeng…
Hindi, ikabit mo na lang. Mahirap ba 'yon?
Gusto lang kitang maramdaman nang totoo. Wala namang masama, 'di ba?
Pero pupunuin ko ang sarili ko ng hormone o mga piraso ng bakal,
o mabubuntis ako ulit,
at maiiwasan natin ang mga 'yon, kaya ikabit mo na.
Sige na nga.
Palagi na lang nating pinagtatalunan 'to.
Ngayon, naka-helmet na ang mandirigma.
-Ibuka mo ang mga binti mo. -Oo.
'Yan.
Sige.
Sandali.
Ngayon, tumutok ka.
Tigasan mo pa.
Ano'ng sabi mo?
Tigasan pa?
Gusto mong mas matigas?
Ba't gusto mong mas matigas?
Sige na…
Mas malaki rin ba sana?
Hindi.
Tumigil ka.
Tinatanong mo 'yan matapos tayong makatatlong anak sa loob ng sampung taon?
Tatagilid ang lakad mo pagkatapos ko sa'yo.
Gustong-gusto ko sa loob mo.
Mama?
-Ituloy mo lang. -Sige.
Mama!
Ituloy mo lang! Ituloy mo!
-Mahiga ka sa kama. -Mama!
Susmaryosep.
Diyos ko!
Sige, paalis na kami.
Papa? Makakatanggap ba ako ng aso sa Pasko?
Ano?
Ano'ng… Bawal tayong mag-alaga ng aso.
Hindi sa bahay na 'to. Hindi maganda para sa mga hayop.
-Anna! -Kalma lang. 'Di mo kailangang magalit.
Oo, kailangan, 7:30 na. Sige na.
Makakasama sa'yo 'yon.
-Ikaw mismo ang nagsabi. 'Di ba, Papa? -Oo, teka.
-Magsipilyo ka na. -Pa, 'di ka sumagot.
Ano'ng sabi mo?
Nakakainis ka, 'di ka nakikinig.
Ginagalit mo ako. Masama sa'kin 'yon.
Alam ko. Pasensiya na, anak.
-Kuhanin mo 'to. -Sige.
-Ayos. -Bilis. Magbihis ka na.
-Anna, sige na… -Sige.
Punyeta!
-Halika. -Gusto ko ng komportableng medyas.
Oo, pero malamig sa labas, kailangan mo niyan.
Gusto ko 'yong komportable…
-Hindi, itigil mo 'yan. -Hinila niya ako.
-Oo, nakita ko. 'Wag. -Gusto ko ng komportableng medyas.
Madumi 'yon.
Kailangan mo ng malinis na medyas.
-Na kanino 'yong tubig ko? -Nasa akin 'yong tubig mo.
Sabihin mo kaya.
Ayaw kong makipagtalo, Louie.
Sige.
Maganda ang medyas na 'to. Gusto ko ang mga 'to, Mama.
-Mayroon kang… -Oo, ano?
2 DL ASUKAL, 2 ITLOG, 2 DL HARINA 50 G MANTEKILYA, 1 KUTSARITANG BAKING SODA
20 MINUTO
Ano 'to?
Alam n'yo kung ano 'to?
Ano?
Isang cake.
Oo.
Pero hindi pa gaano, tama?
Sige, Liam.
Recipe po 'yan.
Mismo. Tama.
Para saan ang mga recipe?
Para sa paggawa ng cake, halimbawa.
Mismo.
Oo, para ro'n.
Kung wala tayong recipe,
baka maging matigas o mamasa-masa ang cake.
O baka lasagna ang kalabasan.
-Ayaw natin no'n. -Ayaw.
Tama? Kaya ang recipe ay isang direksiyon.
Ginagamit natin ang recipe bilang direksiyon.
Gano'n din sa mga computer.
Ang galing.
Pero mga kaibigan, 'wag tayo masyadong makampante, okey?
Hindi kusang nagagawa ang bonus ng Pasko.
Gusto mo 'yong bagong kotse, tama?
'Di ba?
Oo, gusto mo.
Kaya bumalik na sa trabaho. Sige na. Magsialis na kayo.
Alis.
Stefan, ang ganda ng presentasyon.
At, Monica, mag-usap tayo sandali.
Madali lang sa kanyang magbabad sa trabaho kung wala naman siyang inuuwian.
-Ano? Nakapunta ka na sa bahay niya? -Tumigil ka.
-Nagtalik kayo? -Hindi.
Hindi, pero sinabi niya mismo. Wala siyang pamilya.
Gusto lang niyang mabuhay.
Oo, puwes, naiintindihan ko 'yon.
Pero tingnan mo 'to.
Aanhin mo ang kotse kung mayroon ka nito?
-Aba. -'Di ba?
Saan mo nahanap?
Sa Bangkok. Mura lang din.
Nag-email ako sa nagbebenta. Mukha naman siyang astig.
Ang ganda.
Gamit 'yan… Makakarating tayong Nepal niyan.
-'Di na ako makapaghintay. -Ako rin.
Alam mo…
Lintik, uuwi ka na?
Hindi, magtatrabaho pa ako.
Binata ako sa linggong 'to.
Tama, ayos 'yan.
Magpakasaya ka.
Oo.
Kumusta kayo?
-Nagbabasa siya. -"Pagkatapos…
ang sabi ng ahas…
siya ay…"
Bawal mangamusta?
"…kumain ng mansanas, pero…"
Mahal ko.
-'Wag, punyeta! -Ano'ng ginawa ko? Ano'ng nangyari?
-Muntik nang malaglag. -Gusto lang kitang yakapin.
Inaabangan kasi ni Leo na mabasahan tayo ng libro.
Nakabili ka ba ng panlaba?
Ano'ng binabasa mo, Leo?
-Uy, Pa. -Uy.
Nagbabasa kami tungkol kina Alex at Eba sa paaralan.
Adan at Eba, anak.
Mukhang maganda 'yong kina Alex at Eba.
-Nakabili ka? -Hindi, nakalimutan ko.
-Pero may wine ako. Gusto mo? -'Wag na lang.
-'Wag… -Papa, gusto mong marinig?
-Gusto kong marinig. -Makinig ka.
-Sige. -"Isang araw, nang si Eba ay…"
Anna, kakain na. Tara.
Kumusta, anak? Gutom ka na?
Mabuti naman.
May maliit na aksidente sa paaralan kanina.
-Naiintindihan ko. -Kaya kailangan kong maglaba.
Naiintindihan ko, nakalimutan kong bumili, okey?
-Tama… -Seryoso ba, pasta na naman?
Kung ayaw mo, matulog ka nang hindi naghahapunan.
At kukuhanin ko 'to. Tapos na.
'Di mo pwedeng kuhanin 'yon nang gano'n.
Oo, pwede,
dahil sabay-sabay tayong maghahapunan.
Sige na, kumain na.
'Pag nag-aaral ka, 'di kita inaabala, pero ngayon…
Ba't mo ginagawa sa'kin 'yon?
Mama, sabihin mo sa kanya. Kinuha niya 'yong libro ko.
Ba't kailangan mong kuhanin ang libro ko?
Pero, anak, hindi niya sinasadyang kuhanin nang gano'n, okey?
Kumain muna tayo, pagkatapos babasahin natin 'yong iba. Okey?
-Galit ako! -Oo, tama na!
Tama na. Narinig na naming galit ka.
Uy.
'Pag mabilis kang natapos,
makakaupo na tayo sa sopa at makakapagbasa agad, okey?
Okey, anak?
Uy, hinay-hinay lang, okey?
Maupo ka rito. May ipapakita ako.
Aba.
Aba… Gagawin n'yo talaga?
Diyos ko, oo.
-Talaga? -Siyempre… Oo, talaga. Siyempre.
Oo.
Ang astig.
Oo, astig talaga.
Kailangang maligo ni Louie. May aralin si Anna, kaya naisip ko…
Ikaw muna ang magpaligo. Salamat.
…alam sa mga gene natin. May sinasabi ito tungkol sa utak natin.
-Ang utak na maihuhulma. -Isipin mo kung saan ka nakaupo…
Björn?
Björn. Lumipat ka na sa kama.
Björn?
PAGKABAGOT
Anim na beses yata kaming nagtatalik sa isang oras noong simula.
Oo, dati… Tinotodo namin. Oo, ginawa namin.
Pagkatapos naging isang beses sa isang buwan, at ngayon…
Ano na ba ngayon?
Ngayon…
Bumaba ang antas ng testosterone pagkatapos ng honeymoon.
Oo, ito… Nagbibiruan kaming mga lalaki tungkol dito.
"Ano 'yan?"
"Ang antas ng testosterone!"
Bukod pa ro'n, kailangan mong aminin na…
'Di mo na kailangang ipakita ang kalamnan mo para hulihin siya.
Oo, magkatuwang kami.
At mabuti rin 'yon.
Sa tingin ko.
Tama ba, mahal?
'Di ba?
Tama.
Ekstrang damit, mga biskuwit, tubig.
Nandito na lahat.
Aalis na kami.
-Ano? -Oo, sinabi ko sa'yo kanina.
Sumagot ka pa nga.
Ano'ng sinabi mo?
Sabado ngayon, 'di ba?
Kanina pa sila gising at kailangan na nilang umalis bago pa magkasakitan.
Sige.
Pwede ka bang mag-vacuum habang wala kami?
Kumusta ka?
Walang bago. Wala.
Trabaho lang, mga anak, trabaho.
-Kumusta ang bahay mo? -Maganda.
-Talaga? -Oo.
-Gusto kong dumalaw. -Sige ba.
Mukhang masaya si Olli.
Oo.
Sana nga. Maliit lang 'yon.
Pero sapat na sa aming dalawa.
At sa'yo?
Ayos lang.
May nakilala ka ba?
Ano?
Wala, siyempre.
Hindi nakilala,
pero may bata, makisig na bata
na dumadalaw para magtsaa.
Diyos ko po!
At gaano kagaling ang pinag-uusapan natin?
-Sobrang galing. -Okey.
-Talaga ba? -Medyo nahihiya ako.
Kasi pakiramdam ko walang mali sa buhay ko ngayon.
Totoo. Parehong maayos.
May isang buong linggo ako para makasama si Olli
at magpakananay sa kanya nang buong-buo.
At may isang buong linggo ako para magbabad sa mga teleserye,
'di kumain ng pagkaing bata,
at makapagpahinga.
Siyempre, nami-miss ko si Olli 'pag na kay Adam siya.
Ayaw ko ngang isipin, eh. Pero 'di na ako makatiis sa amin.
Alam ko.
Ang hirap nilang patulugin.
Matulog ka nang mahimbing.
Masaya ka ba? Sa buhay natin?
Oo, talagang masaya, mahal.
Ba't mo natanong?
Parang hindi. Kahit ako.
Sabi mo, eh.
Nami-miss mo bang mapag-isa?
Ano?
Hindi bilang single, pero…
'Yong nagagawa mo ang gusto mo,
maging sarili mo, maging tayo.
Siyempre, may mga bagay na nakaka-miss,
pero magagawa ko pa rin naman.
Mas siksik lang talaga ang mga araw ngayon.
-Masaya ka ba talaga? -Bale…
Para kasing paulit-ulit lang ang buhay natin,
ikaw at ako.
Baka kailangan mong isipin ang sarili mo,
hinay-hinay muna, magpahinga ka.
Oo.
Pero hindi gano'ng kadali 'yon kung may tatlong anak at trabaho.
Oo, madali lang kaya.
Gawin mo lang.
Kalokohan 'yan.
Hindi makatotohanan.
Paano ka maghihinay-hinay kung may aralin, mga club, lutuin…
Sa tingin mo, ba't ako nagbabalak ng motorbike trip?
'Yon nga ang punto ko.
Parang tinatakasan mo 'yong buhay mo.
Teka. Kasasabi mo lang na dapat tayong gumawa ng mga bagay na pansarili.
Sinabi mo 'yon. Kaya gumawa ka rin ng mga bagay na pansarili.
Hindi gano'ng kadali. 'Yon ang sinasabi ko.
Oo, madali lang, pero pinapakomplikado mo.
'Di mo kailangang gumising ng 6:30 araw-araw.
'Di mo kailangang magluto gabi-gabi.
Magagawan natin ng paraan.
'Di mo kailangang maglaba palagi. 'Di naman gaanong marumi.
Oo, kailangan. Ano'ng ibig mong sabihin?
Magpahinga ka nang kaunti.
Sino'ng gagawa ng lahat?
Sa sopa na lang ako matutulog. 'Di ko kayang makipagtalo.
Sige, ayos 'yan.
Tamang-tama 'yan.
Magandang solusyon.
Ang sinasabi ko lang, hindi ako kagaya mo.
-Hindi. -Hindi.
'Di ko maisasang-tabi ang pamilya ko.
'Di ko kayang matulong tuwing Sabado.
'Di ko kaya.
At hindi ako nangangarap na maglakabay sa Europa
sa isang motorbike trip kasama ang mga kaibigan.
Hindi.
Nabubuhay ako sa kasalukuyan,
at pinili ko 'yon.
Parang palagi kang nangangarap
na mapunta sa ibang lugar, hindi rito.
Sige, 'yan ang nararamdaman mo, pero… Ano'ng gusto mong sabihin ko?
Kausapin mo ako. Pag-usapan natin 'to.
Palagi tayong pagod at walang tamang pagkakataon,
pero 'pag kinakausap kita, palagi kang umaalis.
Tama?
Dapat siguro tayong kumausap ng iba.
Tulad ng therapist ng magkasintahan.
Maayos ako, Frida. Pero baka kailangan mo ng therapy.
'Di patas 'yan, G. Anal Porn.
Alam kong mas marami kang hangarin sa buhay
kaysa sa tacos tuwing Biyernes at araw-araw na pakikipagtalik.
Ba't 'di natin pag-usapan?
Gawan natin ng paraan.
Parang, hindi ko alam…
Magpahinga muna,
o makipagrelasyon sa iba, o…
-O 'wag siguro. -Hindi.
Pero alam kong may magagawa tayo.
Kailangan lang natin ng tulong.
Maraming nagpapa-therapy, ba't 'di tayo?
Sandali. Makinig ka sa'kin.
'Di tayo magpapahinga. Kalimutan mo 'yon.
At 'yong pakikipagrelasyon sa iba… May hinihithit ka ba?
At hindi palaging sagot ang therapy.
Hindi para sa akin.
Ano'ng dapat nating gawin?
Ba't 'di tayo mamasyal at magsaya?
MULING PAGPAPASIKLAB
Diyos ko po, oo.
Pareho lang kami.
'Pag bumagsak ang antas ng oxytocin namin,
nagiging parang magkapatid kami.
Puwes, palagi akong nalilibugan,
pero, alam n'yo na,
'di ka makikipagtalik sa kapatid mo.
Kaya sinubukan ng zoo na muling palakasin ang antas ng hormone namin.
Naisip nila na hindi na kami kumikilos.
Oo.
Kaya binigyan nila kami ng mga bagong laruan.
Noong una, natatawa ako.
Ano, dapat ba siyang magpalaki ng katawaan?
Pero…
Ano'ng masasabi ko?
Tingnan n'yo ang mga abs na 'yon.
Talagang napalakas nito ang aming kimika.
Ayos, mahal.
Natutulog na siya?
-Parang maliit na oso. -Mabuti.
-Sus ko, nakakaakit ka. -Tumigil ka.
Ipapasok ko na lang.
Tumigil ka. Napapagod lang ako.
Kung gano'n, aalis na ako.
O hihintayin kita?
-Hindi na. Papunta na si Mama rito. -Sige.
Pwede tayong magkita mamaya kung gusto mo.
Kung hindi ako makakatulog sa hapunan.
Sigurado ako na mabubuhayan ka sa mga kaibigan mo buong gabi.
Hindi ako nagdadalaga.
Matagal nang walang nagdodroga sa'min.
At sino'ng mag-aalaga sa mga bata bukas?
Teka lang. May tatay rin sila.
Kukuhanin ko nang maaga ang mga bata, kaya magpakasaya ka.
Kailangan mo 'yon.
Sige.
Sana maging masaya ka.
-Paalam. -Paalam.
-Uy! -Kumusta?
Kumusta?
Uy.
-Ako naman. -'Di ko na kaya.
Aray!
Mukhang maganda 'yan. Kayong dalawa lang?
Oo. Ito… Salamat.
-Pinag-uusapan namin 'yong trip. -Tama.
Masaya 'yon. Kami ni Martin, walang katapusang mababatong daan.
Siguro 20 pa lang kami ginagawa na namin 'to.
Talaga, 20?
Ilang taon na kayo ngayon, 21?
Kayong dalawa…
-Tagay. -Tagay.
Mahilig ako sa mga motorbike trip.
Marunong kang mag-bike?
Marunong ako? Nagpapatawa ka ba? Mahilig ako.
Astig. Ayos.
Pinakamagandang paraan para libutin ang mundo, para sa'kin.
-Sang-ayon ako. -Kamangha-mangha.
-Madulas ang kamay. -Ano?
Nahulog ko.
Ano'ng sinabi mo?
Ano'ng nahulog?
Kumusta? Kailangan mong tulong?
Hindi, kaya ko na. Salamat.
Ayos 'to.
Makinig ka, hulaan mo kung ano?
-Ano? -Naisip ko na gumimik tayo.
-Hindi… -Oo, sige na.
-Dito? -Oo.
Ngayon?
-Ano na? -Hindi, ang saya. Saya!
-Ano, aalis ka na? -Babalik siya. Kukuha lang ng yelo.
-'Yong pagpapangalan. -Binyag 'yong huling pagtitipon natin.
-Tagay. -Diyos ko, ang tanda ko na.
Mahal, itigil mo 'yan. Maganda ka.
'Di humihinto ang kasiyahan sa probinsiya. Medyo iba lang nang kaunti.
Tama. Ngayon lang ako nakakita ng napakaraming bibo, napakaraming droga.
Ang gulo roon.
Nagbibiro ka ba? Saang suburb ka nakatira?
Totoo ba?
-Paano umuubra sa'yo 'yon? -Mamaya na 'yan.
-Gusto kong malaman. -Mamaya…
Uy, kayo.
Dahil nabanggit ang mga bibo at droga,
may regalo si Mama sa'yo!
Nagsimula nang gumamit ng MDMA ang mga tao bilang panlunas.
Marami akong mga trauma na kailangang ayusin,
at halata namang kailangan mo nang kumalma,
kaya ito ay para sa pagiging makaluma at 'di gaanong seryoso.
At sa madalas na pagkikita-kita?
Dadalasan natin.
Ito ay para sa pagiging bukas sa pakikipagsapalaran.
-Ako 'yon. -Tagay.
-Babantayan ni Björn ang mga bata bukas. -Sila ang magbabantay kay Björn.
-Mahal mo si Björn. -Para kay Björn.
Para kay Björn.
Punyeta.
Matapos ang lahat ng presentasyon sa PowerPoint,
kailangang magpayari ng boss at maghinay-hinay, kaya…
Ano? 'Wag mong sabihin 'yan.
Hindi 'yan tama sa politika.
Pero madadale mo siya kung alam mo ang kailangan ng mga babae.
Kadiri. Hindi.
Ikaw ba, Björn? Ano'ng kailangan mo?
-Kukuha ako ng maiinom. Ano'ng gusto n'yo? -Ako…
-Sex on the beach po. -Sex on the beach…
Dalawang sex on the beach.
Sex on the beach? Oo, pakiusap.
Uy.
-'Di pwede. -Hindi?
-'Di magiging maganda. -Sigurado ka?
Sigurado ako.
Kasal na ako. 'Di ako gano'ng klase ng lalaki.
-Ano? -'Wag kang mag-alala. Pasensiya na.
'Di magiging maganda.
Tinutukso lang kita. 'Di ako seryoso.
Hindi, nanlalandi ang mga paa mo.
Makinig ka, kahit na ano'ng oras, isusubo ko ang ari mo.
Kahit na ano'ng oras. Sabihin mo lang.
Sige.
-Sige? -Sige. Salamat.
Isang salita.
-Sige, tagay. -Tagay.
ANG EPEKTO NG COOLIDGE
Nagkaroon kami ng mahalagang bisita sa sakahan.
Galing dito si Pangulong Calvin Coolidge.
At tinanong ng asawa niyang si Grace,
"Gaano kadalas nakikipagtalik ang tandang?"
"Isang dosena kada araw," sagot ng magsasaka.
"Kaya pala," sabi ni Grace. "Pakisabi sa asawa ko."
Pagkatapos nagtanong ang Pangulo, "Sa iisang inahin ba palagi?"
"Hindi," sabi ng magsasaka. "Iba't ibang inahin palagi."
"Ah," sabi ng Pangulo.
"Pakisabi sa asawa ko."
Ikaw ang magpagalaw ng sarili mong kuwento.
Tingnan mo kami ni Teun. Inayos namin ang problema namin.
-Itinapon namin ang mga screen. -Itapon ang screen!
-Ipinasok ang therapist ng pamilya. -At gulong ng magpapalayok.
Punyeta, ang hirap mabuhay.
Hindi.
Mayroon kang pagpipilian sa buhay.
Mabuhay ka kung paano mo gusto.
'Di kasing perpekto ng Instagram 'yong sa amin,
pero sa amin pa rin.
Tama?
-Talagang… Kaibig-ibig ka. -Seryoso ako!
Hindi kasi palaging sagot ang psychologist at pagninilay.
Pero ayos ang pagtatalik.
Hindi lahat ay kayang mag-yoga,
pero basahin n'yo ang mga kinahihinatnan ng mga punyetang screen na 'yan.
-Mabuti. -Oo. Nabasa mo 'yong kay Sherry Turkle?
-Sino? -Hindi.
Ang pag-uusap sa… Matagal na siyang sumusulat tungkol
sa paano nakakasama sa utak at pang-unawa ng bata ang sobrang pagbababad sa screen.
Sang-ayon ako. Malapit nang maging zombie si Oliver sa harap ng iPad niya.
Pagkaraan ng sampung minuto, parang, "Wala akong maramdaman."
Ngayon, namamanhid ako.
Hinahangaan ko kayo.
Kayo. Mahal ko kayo.
Kailangan namin ni Björn
ng mga palayok at therapist ng magkasintahan ngayon.
-Linda! -Ano? Diyos ko!
-Mula sa nakaraan. -Lintik, ang tagal na.
-Uy. -Uy.
-Oo. -Pero… Ang tagal na!
-Pwedeng sumali? -Oo.
Ayos!
Nag-amoy pub ako.
Natumba ka sa lugar na 'yon, at pahalang ang bagsak mo.
-Tumawag sila ng pulis. -Hindi.
-Oo. -Oo, tumawag sila.
Kinailangan kong gumawa ng kuwento na may alerhiya ka o kung anuman.
At sabi ko, "Susubukan ko siyang iuwi."
Inuwi mo ba ako?
-Inuwi ba kita? -Hindi!
-Isinakay kita ng taksi. -Oo.
-Pambihira. -Ang tagal nating 'di nagkita.
Sobrang nakakahiya 'yon.
-Kaya pala si Björn ang pinili niya. -Oo, kaya nga.
Pero nandito ka na. Tagay!
-Tagay. -Tagay!
Para sa mga nakakahiyang ala-ala.
Babalik na ako sa pagtitipon ko. Magkita tayo mamaya?
Oo naman.
-Magkita tayo. -Paalam, Ben.
Nakakatuwang makita ka.
-Oo. Nakakatuwang makita ka. -Paalam.
-Aba, ibang klase… -Linda, tumigil ka.
Nakakapanibago sigurong makita siya.
-Ang tagal na panahon na no'n. -Parang hindi.
May tatlong anak na ako. Tama na.
Pasensiya na.
-Tawanan mo na lang. -Aba, napakamaramdamin.
"May tatlong anak na ako!"
-Uy. -Uy.
Ayos ka lang?
Oo, ayos lang ako.
Ang ganda mo.
Ikaw rin.
-Kumusta ang pamilya? -Maayos kaming lahat.
-Mabuti naman. -Ikaw?
Oo, maayos ako.
Nagkapangalawa na kami noong nakaraang taon.
Hiwalay na kami…
Hala! Nakakalungkot.
Hindi, huminahon ka. Ayos 'yon.
'Yon ang pinakamagandang nangyari sa'min.
-Okey. -Oo.
Oo.
Dito ka na ba ulit titira?
Oo, babalik na kami rito.
-Ayos. -Oo.
Okey.
Baka pwede tayong magkita mamaya.
Oo, o pwede tayong…
magkape, kung gusto mo.
-Uy. -Uy.
-Okey. -Kumusta?
-Ikaw pala 'yan. -Ako…
MGA PADRON NG PAG-IISANG DIBDIB
Ipinakita sa mga resulta ng pag-aaral na ang mga dagang bukid,
gaya ng mga daga at inahing manok,
ay ganadong makasama ang kabiyak nila tuwing yugto ng pagtatalik,
dahil sa pagtaas ng antas ng dopamine.
Pero 'pag hinarangan mo ang dopamine nila,
hindi na nila gugustuhin ang kinakasama nila.
Pero 'pag nabigyan sila ng dopamine,
kahit sino'ng kapareha ay gugustuhin nila.
May naaalala ako na kilalang pag-aaral dito.
Tungkol ito sa mga kamiseta na naaamoy ng mga babae,
puno ng pawis ng mga lalaki.
Mas gusto nila ang ilan kaysa sa iba.
At ang mga kamiseta na 'yon
ay may variant ng gene
na ibang-iba sa variant ng babae,
pagdating sa immune system.
Mahalaga 'yon.
Ang mga babae na nagkaroon ng nobyo na magkatulad ng mga gene variant,
iba 'yong sa iba,
pero ito ay kaparehong variant na nagkaroon sila…
Ang mga babaeng 'yon ang mas madalas na naloloko ng kabiyak nila.
Mas nakakaranas sila ng pagtataksil.
Kawili-wili 'yon para sa'kin.
Nagsagawa kami ng pag-aaral kasama ang 552 na magkakambal na lalaking nasa relasyon.
Napag-alaman namin na 'yong mga mayroong isa o marami variant
sa attachment system,
nagkukulang, o nagkakaproblema sila
sa pakikisama sa mga kabiyak nila.
Pero pagdating sa mga babae,
dahil kulang sila sa mga allele sa kanilang attachment system,
pinag-aralan na lang namin ang DRD4-gene,
o allele, na kilala rin bilang naghahanap-aliw na dopamine gene.
At napag-alaman namin na 'yong mga may ganitong variant
ay mas madalas makipag-one-night stand at magpantasya ng pagtataksil.
Kaya ang parehong sistema ay nag-aambag sa padron ng pagtataksil.
Björn! Parating na sila.
Makakasama ka ba sa'min?
Oo, at humahantong 'yon sa isang napakahalagang tanong.
Ang monogamya ba ay batay sa namana o kapaligiran?
Teresa, mauupo ka ba rito?
-Gusto mo pa ng wine? -Oo, pakiusap.
-Björn, pwede ka bang maghain? -'Wag ngayon.
Bibigyan ko pa ng wine ang panauhing pandangal natin.
Oo.
Nasaan si Papa?
Kilala mo naman 'yon.
Nakahiga siya sa sopa, pinapanood tayo habang nagpapakahirap.
Hayaan na natin si Jon.
Nalulula siya sa maraming tao.
Ang ganda, Frida.
Ipinagmamalaki ka ni Mama sa pagpapanatili ng tradisyon natin.
Ano'ng tradisyon?
Anak, 'di mo naaalala?
Siyempre hindi. Ang liliit n'yo pa noon.
Pero kinailangan kong pasayahin ang biyenan ko
at magpakahirap sa buwisit na French duck tuwing Pasko.
-Ma, wala tayong itik sa Norway. -Wala nga.
Umayos ka nga, Joanna. Alam ko kung ano'ng ginawa at 'di ko ginawa.
Ba't mo sasabihin 'yon?
Okey, huminahon ka. 'Di lang namin maalala 'yong itik.
Ayos 'yon.
-Ayos 'yon. -Kahanga-hanga, Teresa.
May naalala ako tungkol sa itik noong taong namatay ang papa mo.
-Tama. -Mismo.
May namatay ba, o ano?
Tum. long ka kayang maghain, Jon?
Oo.
Pambihira ang isang 'to, Frida.
-Susubukan natin 'to. -Oo naman.
Marianne, gusto mong isang baso?
Pero, Teresa, tama ka.
Ayun 'yong Paskong nakasama natin 'yong buong Pranses na panig ng pamilya.
Oo, tama,
at hindi lang isang beses 'yon, para lang alam mo.
Okey, Ma. 'Di na mahalaga 'yon.
Pero parang narinig ko na sumigaw si Louie.
-Pwede n'yo bang silipin? -Oo naman.
Salamat po.
At ako 'yong nagluto ng itik.
At ngayon, magluluto ako ulit. Heto na!
-Galing. -Hapunan sa loob ng dalawang oras.
Astig.
-Tagay. -Tagay.
-At maligayang Pasko! -Maligayang Pasko!
Oo, at sa wakas, nakapagsagawa rin kami ng pag-aaral sa grupo ng mga kababaihan.
Binigyan namin ang kalahati ng pangwisik na may cuddle hormone at oxytocin.
Habang ang kalahati ay nakatanggap ng pangwisik na placebo,
isang pangwisik na walang epekto.
Ang mga babaeng nakatanggap ng pangwisik na oxytocin
ay mas nakipag-ugnayan
kaysa sa mga hindi nakatanggap.
Kaya, sa pangkalahatan, masasabi ko na ang monogamya ng tao
at pagtataksil,
katulad ng mga dagang bukid,
ay kadalasang nakadepende sa kabuuan ng ating henetika.
Oo, ang maliit na pagsasaayos ng hormonal ay maaaring mabago ang mundo,
sa parehong micro at macro na antas.
Akala ko talaga maaayos namin ang lahat.
Pero kailangan ba talagang magtapos?
Hindi sana.
Ano 'yon?
Ayun 'yong tarantado!
Putang ina mo!
At ikaw, tarantadong…
'Yong nakakasuklam mong mga kaibigan. Magsama-sama kayo sa impiyerno!
Mga tarantado. Buwisit kayo!
Putang ina mo!
Ayaw ko sa kotseng 'to!
Ayaw ko sa bahay na 'yan!
Ayaw ko ng kahit na ano'ng mula sa'yo.
Kuha mo?
Alam mo ba kung ano'ng ginawa mo?
Inisip mo ba ang mga bata?
Inisip mo man lang ba ang mga bata
nang ibinuka mo ang mga binti mo na parang isang puta sa bayan?
Putang ina mo! Bumalik ka na sa Norway.
Pakiusap.
Nahihibang ka ba?
Ano'ng problema mong sira ulo ka?
Akala mo ba 'di ko alam 'yong tungkol sa punyetang ka-text mo?
Mukha ba akong tanga?
Akala mo hindi ko alam 'yong ginawa mo? Alam ko ang lahat, ipokrito ka!
May kinalaman ka rin!
Ikaw! Kasalanan mo rin 'to!
At 'wag mong idamay ang mga bata rito.
Dahil tungkol 'to sa'yo, gago ka,
at sa pagiging makasarili mo!
Masyadong mataas ang ihi mo, gano'n ka!
Oo, nakipagtalik ako sa kanya!
Ano naman?
Ano naman ngayon?
Ikaw 'yong ginusto kong makasama! Ikaw 'yong ginusto ko!
Pero pinabayaan mo ang pamilya mo.
Pinabayaan mo ako!
Dahil tarantado ka!
Kaya putang ina mo!
Mamatay ka na!
SERBESA KAINAN
Kahibangan 'to, 'tol.
Mapapasama ka nito kung gusto mong ipaglaban ang kustodya.
Kailangan mong huminahon. Awatin mo ang sarili mo.
Ba't ko gagawin 'yon?
Wala akong pakialam kung mapasama ako.
Sinira niya ang lahat. Sinira niya ang buhay ko.
-Kinamumuhian ko siya. -Hindi mo siya kinamumuhian.
At saka, 'di ka pwedeng magmaktol nang ganito magdamag.
-Oo, pwede. -Hindi.
-Pwede rin. Nakaupo ako rito. -Hindi pwede.
-Madaling magmaktol. -Ilang buwan na…
Uy! Kumusta?
-Uy. -Tagal nating 'di nagkita.
-Nakakatuwang makita ka. Kumusta? -Mabuti.
Gano'n pa rin.
Matagal na akong 'di umiinom,
pero sa sobrang pagkabagot ko, napainom ako ulit.
Pero ayos naman sina Oliver at Linda.
Hiwalay pa rin kami,
pero madali naman siyang kausap, kaya…
-Tama. -Oo. Kayo?
-Oo, ito… -Bale…
Ipinagdiriwang namin ang pagkawala ng kotse ni Björn kanina.
-Binenta mo? -Ano?
Hindi ko binenta. Kinuha ko…
'yong mga susi at binangga ko sa isang bahay sa may tinitirhan namin.
-Talaga? Totoo ba? -Oo, kani-kanina lang.
Aba, okey. Itagay natin 'yan. Sandali lang.
Tatlong Golden Slammer nga.
-Kaya wala siyang kotse ngayon. -May kung ano.
Oo, kaya ngayon, tatay ako sa bahay kasama ang mga bata kada dalawang linggo,
at kada dalawang linggo, nakikitulog ako sa sopa ni Martin.
-Nagsasalitan kayo? -'Yon ang gusto niya.
Nagsasalitan?
Oo, bale…
Mananatili 'yong mga bata, magpapalitan ang mga magulang.
Gano'n pala. Wala pang gumagawa no'n nang nakipaghiwalay ako.
Ginawa namin ni Linda 'yon no'ng simula.
Maaaring makabuti ito sa mga bata, pero napakalala. Ang lala!
Oo, sobrang hirap.
-Naghahanap ka na ng bagong tirahan? -Oo.
Oo naman.
'Di na ako titira kasama ng bruhang 'yon.
Pinapangako ko. Maghahanap ako.
Lilipat ang kapatid ko sa nobyo niya at ipapaupa niya ang bahay niya.
-Talaga? -Maliit lang, sa bayan. Oo.
Maganda naman, pangkaraniwan. Mura lang. Interesado ka?
Oo.
-Titingnan ko. -Sige.
-Astig.
-Tagay na. -Tagay.
Bahala na.
Okey, anak.
-Ma, susunduin mo ba ako? -Hindi, si Papa na.
'Di ba?
Pero mami-miss kita.
Anak.
Mami-miss din kita.
Okey?
Mami-miss din kita.
Alam mo ba?
Ayos lang na ma-miss ako, alam mo 'yon?
Ayos lang.
Para mas masaya 'pag nagkita tayo ulit.
Hindi.
Kaya ayos lang na ma-miss ako.
Okey.
Okey?
Tingnan mo 'to. Eto.
Tsaran!
Dapat palagi kang may masarap na tsokolate sa bulsa mo.
Opo.
Mahal ka ni Mama.
Okey?
Pasok na tayo?
Sige, tara na.
'Di niya nakikita kung paano sila naaapektuhan.
Gusto niya akong parusahan, pero sa ngayon, mga bata ang nasasaktan.
At seryoso siya sa paglapit sa korte.
Wala siyang pakialam kung kailanganin na suriin ng psychiatrist ang mga bata.
'Di ko lubos na maisip ang trauma na kakaharapin nila.
Siguradong mahirap para sa'yo 'yon.
Alam kong ako 'yong…
Ako 'yong nagsimula ng lahat.
At kailangan kong panagutan 'yon.
Pero sana matauhan na siya.
Para maayos namin ang mga problema namin
at maging okey na ulit ang lahat.
Bale, naramdaman mo nang hindi siya nakikipag-usap at maasikaso
bago pa kayo maghiwalay? Na umiiwas siya sa responsabilidad?
-Tama ba? -Ayaw niyang makisali.
At ano'ng nangyayari 'pag 'di niya hinaharap ang mga bagay?
Parang natatakot ka
na baka may mangyari 'pag 'di siya kumilos.
'Di ko alam kung may mangyayari,
o kung walang nangyari.
Na huminto kami at…
oo, na tapos na kami.
Natakot ka na mawala siya.
At pakiramdam ko nawala
kaming pareho.
Kaya umaasa ako na
makikita niya 'yon.
O makikita niya ako, nang kaunti.
At makipag-ayos siya kaysa lumayo.
Kung tutuusin, ikaw ang naunang lumayo.
Frida, isa-isahin natin ang mga bagay.
'Di bahagi ng pagkatao niya
na humarap sa mga bagay na kagaya ng pagharap mo,
bago pa man kayo naghiwalay.
Ganoon siya noon, at ganoon pa rin ngayon.
Wala ka nang magagawa ro'n.
Siya lang ang makakapagbago no'n, kung gusto niya.
Hindi mo trabaho 'yon. Hindi mo responsabilidad.
Hindi mo 'yon mapapagalaw.
At gano'n din para sa'yo.
Ngayong hiwalay na kayo,
at ayaw niya ng anumang ugnayan.
Kailangan mong tanggapin
at matutunang harapin ang situwasyon,
kaysa hintayin siyang magbago
o palaging makipagtalo sa kanya.
At hindi ito tungkol sa kung may nagmamahal o wala.
Gano'n siya.
Ibang-iba siya sa'yo.
Okey, halika rito.
Magsayaw ka na lang ulit pagdating sa bahay.
Palit… Hindi mo pwedeng hawakan 'yong unggoy.
-Pwede. -Hindi, Lou… 'Wag.
Magmumukhang tanga.
Ayos, tingnan natin. Halika.
-Tumigil ka. -Aray, Papa. Masakit!
-Sige, pasensiya na. -Hindi, gusto ko kay Mama!
-Pero… -Hindi, bitawan mo ako!
-Kailangan kitang hawakan. -Bitawan mo ako! Hindi!
Anak, Louie…
-Ayaw ko! -Hindi, pero susunduin ni Anna si Leo.
Kailangan na nating umuwi sa kanila. 'Di pwedeng…
Ginagawa ko ang lahat, punyeta.
Pagpasensiyahan mo na.
-Pakiusap? -Ayaw ko!
Kumusta, Björn?
Tama? Uy.
'Yan. Okey, aalis na tayo.
Naglakad kami nang mahaba kanina, kaya baka pagod siya.
Okey.
Ganito dapat.
Tara na. Lalamigin ka niyan.
Pwede bang… Tara na.
'Wag mong iwan ang bag mo.
'Wag.
Eto na… Eto na ang bag ko, punyeta.
Salamat sa araw na 'to.
Magkita tayo bukas.
-Magkita tayo bukas. -Salamat.
Salamat.
Salamat sa pagpunta rito.
Kinabahan ako, muwebles lang naman 'yon.
Ayos lang 'yon. Mukhang naging mabait naman siya.
Sa'yo naman kasi 'yong kalahati.
Ano'ng sasabihin ko sa mga bata?
Ano'ng masasabi mo?
Hindi ko alam.
Sinusubukan ko.
-Sinusubukan kong gawin ang tama. -Alam ko.
Tungkulin namin 'yon sa mga bata.
At nambubuwisit lang siya. Nambubuwisit siya sa lahat ng pagkakataon.
Dahil tarantado siya.
'Di ko alam kung ba't niya ginagawa 'to.
Okey? Kukuha ako ng kape. Kailangan mo ng kape.
Kinuha niya 'yong takore ko.
'Di man lang ako makakagawa ng punyetang kape.
Bigay sa'kin 'yon.
Binigay ng mama niya 'yon noong kaarawan ko. Kita mo?
Sige, magpapakulo na lang ako sa kaldero gamit ang kalan.
Uy.
'Di mo kailangan ng perpektong tahanan.
Walang perpektong tahanan
at masasanay rin ang mga bata.
Bumili ka ng air mattress. Magtayo ka ng bahay-bahayan.
Magiging okey ang lahat.
Mama, talon tayo!
Mama, tara!
Hindi yata ako pwede. Masisira ang kama.
-Hindi. -Tama na.
-Basahin mo ang karatula. -Pakiusap, tara na.
Sige na, 'di ito masisira.
-Halika rito. -Tara na.
Tara na.
Talon. Kaya mo 'to.
'Di ito masisira.
-Pangako. -Halika na.
Nakikibagay siya sa ibang mga bata
at kasundo niya ang karamihan.
Sikat siya at nakapagbibigay buhay sa iba.
Wala kaming nakikitang problema kay Louie.
Walang kahit na ano.
Nakakatuwang marinig.
Kaming dalawa,
o ako, nag-aalala ako na hindi niya naihahayag ang sarili niya nang maigi
o nakikipag-usap sa iba.
Kaya, oo, nakakatuwang marinig 'yan.
Oo, alam mo naman, sinira ni Frida ang pamilya namin noong nakaraang taon,
at naging mahirap.
At naging miserable ang mga bata, na-trauma.
Hindi puro laro sa bahay, pero…
Paano ko ba sasabihin 'yon? Nangyayari 'pag ang isa sa pamilya
ay mas pinili ang pangangailangan nila, tama ba?
Siyempre, sanay na tayo sa mga ganitong situwasyon.
At karamihan sa mga bata rito ay namumuhay sa makabagong Family Constellations.
At hindi nangangahulugan na trauma 'yon para sa mga bata.
Basta't kayang magtulungan ng mga magulang.
Sabi nga ni Mona,
okey si Louie, at naihahayag niya ang sarili niya nang maayos.
Basta't palakaibigan ang mga bata,
mabuting pangitain 'yon.
Matakot tayo 'pag nanahimik sila.
Parehong normal at nakabubuti ang pagdadabog.
Kaya kung malulungkot o magagalit si Louie sa puntong 'to,
ayos lang 'yon.
Sabi nga ni Bo, napagkasunduan nating lahat
na maganda ang ginagawa niya.
Salamat.
Oo, at sabihan n'yo kami 'pag may nagbago,
o kung may dapat kaming tutukan.
Ayaw kong makipag-usap sa taong 'to, kaya pwede tayong…
Kung pwede n'yo kaming kausapin nang magkahiwalay, ayos 'yon.
-Oo naman. -Siyempre.
Sasabihan namin kayo 'pag may problema.
Puntahan n'yo lang kami kung…
kung nababahala o nag-aalala kayo.
Ayos. Aalis na ako.
-Salamat. -Salamat, Mona.
-Paalam. -Paalam.
Björn?
Björn. Pakiusap, sandali lang.
Pakiusap, pag-usapan natin 'to.
Pwede ba tayong mag-usap?
Pakiusap, Björn, itigil na natin ang kustodyang 'to.
Dapat inisip mo 'yan bago mo sinira ang pamilya natin.
Hindi, hindi ko ititigil "ang kustodyang 'to."
Pakiusap, Björn, pagtulungan natin 'to.
Gusto mo bang gawing paksa ng mga psychology test ang mga bata
para lang mapatunayang tama ka? 'Yon ba ang gusto mo?
Humihingi ako ng tawad sa'yo.
Patawad.
Totoo.
-Patawarin mo ako sa lahat. -Okey.
-Patawad. -Oo…
Pero 'wag mong gawin 'to sa mga bata.
-Habambuhay silang masasaktan. -Ginagawa ko ba 'to sa mga bata?
Sa tingin mo mga psychologist ang sagot sa lahat?
Ikaw ang nanakit sa kanila habambuhay nang iniwan mo kami.
Ikaw ang may gusto na makipaghiwalay, hindi ako.
At hindi ito tungkol sa mga pangangailangan mo,
o ng mga bata. Tungkol 'to sa mga karapatan.
At kukuhanin ko sila, dahil 'di ka bagay na maging ina ng mga anak ko.
Padalus-dalos ka.
Sinisira mo ang buhay ng mga bata,
ang pangarap ng mga bata,
ang kinabukasan ng mga bata,
kaya ako naman ang masusunod!
Sige na, huminahon ka!
Björn, punyeta!
Hindi na tayo masaya!
May pinagdaanan tayo
at ayaw mong aminin.
Ayaw mong pag-usapan.
Kalokohan 'yon, at alam mo 'yon.
'Di kailangang pag-usapan nang paulit-ulit ang lahat.
May mga bagay na kusang naaayos!
Ginusto mo ng diborsiyo, pero hindi na ikaw ang masusunod.
Tama na!
Nakita mo ba akong nangarap na maglakbay sa Asya?
Hindi, dahil abala ako na namuhay sa kasalukuyan, Björn!
Namuhay ako sa kasalukuyan, Björn! Naiintindihan mo?
'Di lang ang theraphy ang iminungkahi ko. Bukas ako sa kahit na ano.
Magpahinga muna, magtatluhan, o anuman!
Pero wala kang pakialam!
Pero alam mo? Hindi tayo masaya!
Parehas tayo. Napakamiserable natin.
At wala kang ginawa.
Wala!
Sigurado akong sa'yo ang paliwanag na 'yan, Frida. Sa'yo.
Pero kung gusto mong marinig 'yong sa'kin, medyo iba.
Dahil gusto mong mapag-isa, ipapatikim ko sa'yo 'yon.
Hindi mo kukuhanin ang mga anak ko! Sa'kin sila titira!
Pero magulang nila tayo, tayong dalawa.
Parehas nila tayong kailangan.
At kailangan nating…
Kailangan nating mag-usap. Hindi pag-uusap ito!
Hindi nga. Ayaw kong makipag-usap sa'yo!
Tanga ka ba?
Ayaw kong makipag-usap sa'yo.
Walang hippie na Pasko. Ito ang mangyayari.
Isasama ko ang mga bata sa magulang ko, makakasama mo sila sa Gabi ng Bagong Taon.
Tapos ang usapan.
Kumusta? At walang anuman.
'Di ka pupunta?
Kailangang kuhanin ng mga bata ang mga regalo nila.
Akala ko magkakape tayo?
Oo.
Kumusta, mga anak?
Kumusta, Mama?
Mukha kang matalino!
Pupunta kami kina Lola.
-Makakatanggap kami ng regalo. -Alam ko.
Magiging masaya 'yon!
Eto pa ang mga regalo.
Mga kendi para sa biyahe.
At, Leo, ang teddy mo. Eto.
Okey, sana maging masaya ang Pasko n'yo.
Tawagan n'yo ako 'pag may gusto kayo.
O kung gusto n'yo.
-Ano'ng gagawin mo? -'Di ka magdiriwang?
Magdiriwang ako.
Marami akong mamarkahang mga pagsusulit.
Pagkatapos pupunta ako kay Tita Joanna.
Pero tatawag muna ako kay Santa Claus,
para alam niya ang adres ni Lola.
Aalis na kami.
Pero magpaalam na tayo.
Walang aalis nang 'di humahalik kay Mama. Halika rito.
Mahal kita, anak. Okey?
Yakapin mo ako.
Mahal kita.
Mahal na mahal kita.
-Okey? -Paalam, Mama.
-Paalam.
-Mahal ka namin. -Mahal ko kayo. Paalam.
-Paalam. -Paalam.
-Ingat. -Ingat.
-Ngayon, ahas na siya at elepante na! -Tapos na ang pagma-magic, munting Louie.
-Hubarin mo na ang costume mo. -Ayaw ko.
Naging maaliwalas ang Pasko, pero iinit na maya-maya.
Gusto kong ipakita kay Mama.
Ipakita mo kay Mama 'pag nagkita kayo, okey?
Gusto ko kay Mama!
Gusto ko rin kay Mama.
Anak, halika rito.
Parang si Mama lang. Maupo ka rito.
'Yan.
Halika rito.
TRAUMA NG PAGHIHIWALAY
Ang pagkabalisa sa paghihiwalay,
o depresyon,
maihahambing ito sa pagwi-withdraw sa droga.
Mababawasan pa ang immune defense mo.
Kung lalaki ka, mairerekomenda ko ang wine.
Pero ang sistema ng dopamine sa katawan ng mga babae
ay 'di naaapektuhan ng alak sa parehong paraan.
Maaari kitang bigyan ng oxytocin
para masimulan ang sariling daloy ng dopamine mo.
O mga antidepressant.
Kailangan mong lampasan ito.
Tumingin ka sa hinaharap.
Gumawa ka ng mga bagay na makapagpapasaya sa'yo.
Hindi, hindi ako magti-Tinder. 'Di ko gagawin 'yon.
Mas gugustuhin ko pang mamatay kaysa…
Napakamapagpanggap!
Nakakadiri kasi, 'di makataong paraan ng pakikihalubilo.
Kasi naman, bakit…
Bakit ba kasi wala tayo ng isa sa mga SCRUFF app na 'yon?
Para lang makipagtalik nang 'di nakikipag-usap at 'di mabagot
bago matulog.
Kahanga-hanga 'yon, ano?
Oo, dahil tapos na ako sa pag-ibig.
Wala rin namang mangyayari
kung ibabahagi ko ang mga koordinado ng GPS ko sa punyetang app.
Mare, 2021 na!
Gano'n sa Tinder.
Isipin mo nasa buffet ka at nagugutom ka.
Ngayon, pipiliin mo lang 'yong masasarap.
Makukuha mo 'yong gusto mo.
Pero sino ang gugusto sa'kin?
Darating ang oras na kakailanganin mong magpatuloy.
Kaya nag-theraphy ako at tumingin paloob.
Kaya ngayon, mayroon akong…
Tapos na. Natapos na ang kabanata.
-Ang galing mo. -Oo.
-Ang bilis nangyari. -Oo.
Kalahating taon lang. Ang astig mo!
Ano?
Isang beses lang tayong mabubuhay.
Ayaw ko nang magsayang pa ng oras kaiisip kung bakit hindi 'to umubra.
'Di na umuubra. At naging magulo.
Kaya ngayon, tapos na.
May mga nakagawian kami at gumagana naman.
Wala nang drama.
Oras na para mabuhay.
Sana masabi ko rin 'yan.
Gano'ng kalala?
Oo, pero…
Nangaliwa ako, kaya nararapat sa'kin 'to.
Kadalasan, tungkol sa ibang bagay, ano?
Maniwala ka, alam ko 'yon.
-'Di ko ba nasabi sa'yo? -Hindi.
May nakilala kaming iba ng ex ko.
Napilitan akong…
isipin kung may magagawa pa ba akong iba.
Dalawa kayo sa relasyon n'yo.
Paraan din 'yan ng pagtingin do'n.
Malungkot ka ba na 'di kayo umubra?
Oo, malungkot ako.
Marami sana akong nagawa sa ibang paraan.
Naging mas maagap sana ako
sa pakikipag-usap at pagbanggit ng kung ano'ng mali,
imbes na gawin sa'min ang ginawa ko.
Sa tingin ko 'yong pakiramdam ng pagtataksil ang pinakamahirap.
At kung 'di n'yo 'to pag-uusapan…
Para sa'min, naging daan ito para matalakay namin kung
mas masaya ba kami nang magkahiwalay.
Oo.
'Di yata kakayanin ng relasyon namin na maging gano'n katotoo.
At kaya natapos na.
'Di 'yon ang relasyon na gugustuhin mo.
Ano'ng klase ng relasyon ang gusto mo?
Sige, paalam.
Paalam.
-Pwede ko bang tanggalin 'to? -Oo.
Ako na.
Grabe.
Sandali.
-Okey lang. -Pasensiya na.
-'Wag. -Nakakainis.
-Punyeta. -'Di na 'yon mahalaga.
Oo, pero punyeta.
Pasensiya. Pasensiya na talaga.
Okey lang.
Pasensiya na talaga. Sobra akong nalibugan.
'Di pa nangyari 'to dati. 'Di pa.
Hindi, naiintindihan ko.
May pinagdaraanan din kaming diborsiyo.
Naiintindihan ko.
Kaya pala. Mahirap?
Hindi, 'di siya mahirap, sa totoo lang.
Hindi?
Alam ko na noong kinasal kami na hindi ito panghabambuhay.
Pero may mga anak kayo.
Oo, mayroon.
May iba't ibang relasyon para sa iba't ibang pangangailangan.
Binigyan niya ako ng anak, at masaya ako ro'n.
'Wag kang mag-alala tungkol dito.
Maliit na bagay lang 'to. Maraming beses ko nang nakita 'to.
Uminom ka ng asul na tableta kung kailangan.
-Tama? -Oo.
-'Di na kailangang paguluhin pa. -Hindi na, tama.
Pero, uy…
Sa susunod na lang?
Gusto ko 'yon.
Paalam. Mag-ingat ka.
Paalam.
PAGLAGPAS
Nawala ang kinang sa buhay mo?
Oo, pero nakalagpas ako.
Sinubukan kong maghanap ng bago.
Ayaw kong mabuhay nang mag-isa.
'Di ito ang pinakamagandang oras ng buhay ko.
-Talagang hindi. -Pero hindi ako nagdroga.
Ito…
'Di ko lang alam kung paano ito tatapusin.
Ano'ng nangyayari?
Bale,
sumali ako sa isang siyentipikong pag-aaral.
Tinawag 'to ng mga dalub-agham na sapilitang pagsubok sa paglangoy.
-'Yon ang nakikita mo sa likod namin. -Kawili-wili.
Ang mga dagang bukid na dumaan sa hiwalayan,
lumubog sila.
-Deresto sa baba. -Lumubog sila.
Hindi sila lumangoy?
Hindi, lumubog sila.
'Yong mga nasa relasyon, lumangoy sila para mabuhay.
Nagpatuloy sila.
Nagpatuloy sa paglangoy.
May rason sila para mabuhay.
Kaya sa huli, binubuhay tayo ng mga relasyon.
Kaya naghahanap tayo ng pandalawahan.
Paulit-ulit.
Björn!
Uy!
Pero…
-Kumusta? -Uy.
-Kumusta ka?
Mabuti naman, salamat. Masaya akong makita ka.
-Grabe. Ang tanggal nating 'di nagkita. -Oo nga. Ano…
Ano'ng ginagawa n'yo rito?
Kikitain namin 'yong punong-guro.
'Di masaya si Oliver sa paaralan niya, kaya baka ilipat namin siya rito.
Okey, ayos 'yon.
May palabas ang grupo ni Leo sa teatro.
-Talaga? -Ang saya.
Oo.
-Masaya akong makita ka. -Ako rin.
Narinig ko 'yong tungkol sa kustodya.
Mabuti at nalutas na.
Oo.
Nagte-therapy ako ngayon.
-Aba. -Oo.
Kaya mabuti 'yon.
Astig.
Wala na 'yong pagkabalisa at galit…
-Oo. -Astig talaga.
Kailangan mo lang talaga na magdesisyon, kahit papaano.
Tungkol sa kung ano'ng gusto mo, at walang tama o mali, pero…
-Wala. -Magdesisyon ka lang.
Ano? Kayo…
Kayo na ba ulit?
Pasensiya na, sinusubukan kong…
'Di kami magsasama ulit…
Hindi na.
May sinusubukan kaming bago.
Magkatuwang pa rin kami, mas malaya nga lang.
Okey, mabuti sa inyo 'yan.
Nakikipagkita kami sa iba, pero kami pa.
Oo.
Grabe. Ayos. Binabati ko kayo.
-Salamat. -Kayo…
Aalis na kami, pero masaya kaming makita ka.
Ako rin. Sige, galingan n'yo.
-Magkita tayo. -Oo ba.
-Ikumusta mo kami. -Sige.
Oras na para tawagin ang mga hayop.
Sino ka?
Isa akong tandang. Pakinggan mo ang awit ko. Tik-tilaok!
Isa akong inahin. Nangingitlong ako na pwedeng kainin.
Apat na dagang bukid.
-Sino ka? -Isa akong unicorn.
Parang sobra-sobra na? Parang ang dami na natin?
Magtanggal tayo ng isa.
Alagaan ang mga hayop, pagyamanin ang isa't isa.
-Pakihawak nito. -Sige.
-'Yong sa'kin din? -Oo.
-Nasa iyo ang dyaket ni Leo? -Nasa akin, pero wala 'yong teddy.
Uy, Christine! Kumusta? Masaya akong makita ka.
Kumusta kayo? Uy!
Alam mo na. Kumusta kayo?
Kami?
Hindi… Ang ibig mong…
Ayos kami.
Nagdiborsiyo na, masaya, mabuti.
Masaya akong maparito.
Hinahanap ko ang tsikiting ko, kaya…
-Sige. -Magkita tayo.
-Oo. -O kaya…
Seryoso ba?
'Yong kapitbahay?
Oo, pero…
-Komportable naman, okey? -Tama.
Pa, gumawa kami ng cake. Pwede mo ba kaming saluhan?
Oo, anak…
Pakiusap, Papa?
Sige na, Papa.
Kung okey lang sa Mama n'yo.
Sige na, Mama. Ikaw ang magiging pinakamabuting ina sa mundo.
-Sige na, Mama? -Walang laman ang fridge.
Bawal bang sumalo si Papa sa cake?
May matitira pa tayong…
Kung okey lang sa'yo na cake ang hapunan…
Walang laman ang fridge mo?
Wala.
Niluluwagan ko na ang lahat ng "dapat."
Oo.
Pupunta si Ben.
Kaya pala.
Kung gusto mong isama si Christine,
gawin mo.
Okey lang.
-Sige, gawin natin 'yon. Cake sa hapunan. -Ayos!
Oo, nakakalito,
pero ang arkitektura ng utak
ay nakapagbibigay ng mga palatandaan sa mga suliranin sa relasyon,
gamit ang tatlong magkakaugnay na mga sistema,
na umunlad para sa pagpares, pagpaparami, at pagiging magulang.
-Sisirain na ba natin ang kagandahan nito? -Opo!
Oo.
Pero ang mga sistemang ito ay hindi palaging direktang konektado.
Maaaring magmahal ng tao,
magmahal ng iba,
at maakit sa ikatlo,
nang magkakasabay.
Maaring ito ang neurological na paliwanag
kung bakit ang mga pamantayan sa Augustinian relationship
ay 'di gumagana sa lahat.
Sa kabila ng lahat ng pagkakaiba,
hinuhusgahan pa rin natin ang sarili natin ayon sa makalumang pamantayan,
maaaring sa pagtatangka na makahanap ng kaayusan sa kaguluhan ng pag-ibig.
Sa gano'ng paraan, makukuha natin ang cake at makakain.
-Ano'ng ginagawa mo sa alaga natin? -Ganito.
Ano'ng ginagawa mo?
'Di ko maintindihan kung ba't 'di tayo pwedeng magsama-sama, tayong lahat.
Kailangan ko ng sariling bahay parang pagkakaroon n'yo ng sariling kuwarto.
Walang gano'n ang matatanda, 'di ba?
Oo, pero sa tingin ko na mas okey kung ganito,
dahil ayaw kong magpabalik-balik.
Puwes, sila lang naman ang naghiwalay,
kaya tama lang na sila 'yong magpabalik-balik, 'di ba?
Pero mas gusto ko pa rin na may dalawang tahanan.
Sa palagay mo magkakabalikan pa sila,
kagaya ng mga normal na magulang?
Pero, Leo,
normal na rin 'to.
Kalahati sa mga kaklase natin ay magkahiwalay ang mga magulang.
'Di lang nila nababanggit.
At sa tingin ko nagsasama sila minsan.
Nang pisikal.
Pero sina Ben at Christine, 'di ba sila nalulungkot na gano'n?
Hindi, bago pa yata masangkot sina Ben at Christine sa kanila.
Pero ewan ko.
Sa bubungan? Masyadong delikado. Bumaba ka.
Okey, maliliit na unggoy…
Ano'ng nginingisi mo diyan?
Matatanda, kayo ang mga unggoy.
Kami ba? Okey, sige.
Maaaring tama ka, pero papasok na tayo at magiging palaka.
Okey? Tara.
Magsisimula na. Handa ka na?
Kakanta tayong "Maliliit na Palaka."
Ang maliliit na palaka, maliliit na palaka Nakakatuwang pagmasdan
Wala kang makikitang mga tainga At wala ring mga buntot
Kokak, kokak, kokak
Kaya ang tanong ay,
tayo bang mga tao ay biyolohikal na nilalang
na nabubuhay ayon sa nakaprogramang mga gene,
o may malayang kalooban na namamahala ng lahat
'pag lumilihis tayo sa mga pang-isahang pamantayan?
Oo.
Hindi, o oo,
o baka parehas.
Tayo ay parehong biyolohikal at intelektuwal na mga nilalang
na nakabakas sa lahat, mula relihiyon, pagmamana, at kapaligiran.
Sa kabila ng seksuwal, relihiyoso, at politikal na oryentasyon,
tao pa rin tayo,
isang pambihirang pagsasama ng biyolohiya at talino.
At makatao lang 'yon.
Pero nananatili pa rin ang tanong,
paano mo gustong mamuhay?
'Yon lang para sa linggong 'to.
Sa susunod na linggo sa Late Night Diorama,
ipapatuloy namin ang pagsusuri sa pag-uugali ng tao
mula sa iba't ibang pananaw.
Sa susunod, susuriin namin ang karahasan.
Ang karahasan ba ay biyolohikal o itinuturo?
Kaya samahan n'yo kami.
Umaasa akong magkikita tayong muli.
Ang pagsasalin ng subtitle ay ginawa ni Faith Dela Cruz.