کۆزمۆس( گەردوون)هەمووی ئەوەیە کە هەیە
یان ئەوەی هەر هەبووە
یا ئەوەی هەر دەبێ وابێ
لەگەڵمدا وەرە
نەوەیەک پێشتر
فەلەکناس کارل ساگان، لێرەدا راوەستابوو
سەتان میلیۆن لە ئێمەی جوڵاند
لە سەرکێشییەکی مەزندا
بۆ دۆزینەوەو گەڕان بەگەرووندا لەڕێی زانستەوە
کاتی ئەوەیە دووبارە بڕۆینەوە
ئێمە لە دەستپێکی گەشتێکداین کە دەمانبات
لە شتە زۆر وردەکانەوە بۆ بێکۆتایی
لە بەرەبەیانی مێژووەوە بۆ ئاییندەیەکی دوور
گالاکسییەکان، خۆرەکان و جیهانەکان دەگەڕێین
باسک لە شەپۆلەکانی کێشکردنی کاتی فەزایی وەردەدەین
بەرەنگاری بوونەرگەلێک دەبینەوە لە بەفر و ئاگردا دەژیەن
هەسارەی ئەستێرەکان دەگەڕێین کە هەرگیز نامرن
ئەو ئەتۆمانەی بەئەندازەی خۆرەکان زەبەلاحن، دەدۆزینەوە
هەروەها گەردوونگەلی بچووکتر لە ئەتۆمەکان
کۆزمۆس، هەروەها چیرۆک سەبارەت بە خۆمان
داستانێکە کە چۆن باندە راوچییەکان و خاپەرۆکاران
رێگەی خۆیان بۆ ئەستێرەکان دۆزییەوە
یەک سەرکێشیی بە کۆمەڵێ پاڵەوانەوە
بۆ کردنی ئەم گەشتە، ئێمە خەیاڵمان دەوێ
بەڵام خەیاڵکردن بەتەنیا بەس نییە
چونکە حەقیقەتی سروست، زۆر سەرسوڕهێنەرترە
لەهەرشتێک کە خەیاڵی بکەین
ئەم سەرکێشەییە، کاری کردەیە بەهۆی چەندین نەوە لە توێژەرانەوە
بەتوندیی دەستیان بەکۆمەڵی رێسای سادەوە گرتبوو
بۆچوونەکانیان بە ئەزموون و بینین تاقیدەکردەوە
بنیاتیان لەسەر ئەو بۆچوونانەی لە تاقیکردنەوەکاندا دەردەچوون، دەکرد
ئەوانەیشیان رەتدەکردەوە کە شسکتیان دەهێنا
دوای بەڵگەکان دەکەوتن بۆ هەرکوێیەک رێنمایی بکردنایە
هەروەها پرسیاریان لەهەموو شت دەکرد.
ئەم مەرجانە بپەژرێنە و
کۆزمۆس هیی تۆیە
هەنووکە، لەگەڵمدا وەرە.
وەرگێرانی : کـــامیار ســــابیر ژێــرنوســکردن : ســـــەلاح ئەحــمەد
لەم کەشتییە ئەفسووناوییەدا
دوور لە هەر قەیدوبەندێکی فەزا و کات
دەتوانین بۆ هەر شوێنێک بڕۆین
ئەگەر تۆ دەتەوێ ببینیت ئێمە لە کوێی فەزاداین
لە پەنجەرەی پێشەوە نیگا بکە
لە دوورایی کاتدا، رابردوو، کەوتووەتە ژێرمانەوە
250 میلیۆن ساڵ لەمەوبەر زەویی بەمشێوەیە دەردەکەوت
ئەگەر دەتەوێ ئاییندە ببینیت نیگای سەرەوە بکە
پاش 250 میلیۆن ساڵ زەویی بەمشێوەیە دەردەکەوێ
ئەگەر ئێمە، ئەم سەرکێشییە بەرینە دەرەوە
بۆ دوورترین شوێنی کۆزمۆس
پێویستمان بە زانینی ئادرەسی گەردوونیی خۆمان دەبێت
ئەمەش یەکەمین دێڕی ئەو ئادرەسەیە
زەویی
ئێمە زەویی بەجێدەهێڵین، تەنیا خانەخوێیەک کە تا ئێستا زانیبێتمان
بۆ شوێنە هەرە دوورەکانی گەردوون
نزیکترین دراوسێمان، مانگە مانگ، ئاسمانی نییە
زەریای نییە، ژیانی تێدا نییە
تەنیا ئەو قەڵەشتانەی هەیە کە لە کارتێکە گەردوونییەکانەوە پەیدابونە
ئەستێرەکەی ئێمە بزوێنەری "با"کان و شەپۆلەکان و
هەموو جۆرە ژیانێکە لەسەر رووی جیهانەکەی خۆمان
خۆرەکەمان، هەموو جیهانەکانی کۆمەڵەی خۆری راگرتووە
لە ئامێزی هێزی کێشکردندا، بە عەتارد دەستپێدەکەین
بۆ ڤینۆسی داپۆشراو بە هەور کە دیاردەی قەتیسمانی پلەی گەرمیی( خانووی سەوز= گریین هاوس) هەیە
کە گوڕیویەتی بۆ شتێک لە دۆزەخ دەچێت
مەریخ
جیهانێک بە خاکێکی زۆرەوە بەهەمانشێوەی زەویی
پشتێنەیەک لە ئەستێرۆکەی بەردیین بەدەوری زەوییدا دەخولێنەوە
لەنێوان ئۆربیتاڵەکانی مەریخ و موشتەرییدا
لەگەڵ چوار مانگی زەبەلاح و چەند دەرزەنێک مانگی بچووکتر
موشتەریی، لەوە دەچێت کۆمەڵەی خۆری تایبەت بە خۆی هەبێت
بارستاییەکی زۆرتری هەیە لە هەموو هەسارەکانی تر پێکەوە
پەڵە سوورە گەورەکەی موشتەریی
باووبۆرانەکەی سێجار بە قەبارەی هەسارەکەی ئێمە دەبێت
هەڵیکردووە بەدرێژایی چەندین سەتە
تاجی زێڕینی زوحەلی کۆمەڵەی خۆرەکەی خۆمان
گەمارۆدراوە بە رێگەی خێرا لە ئۆربیتاڵی بێئەژمار و
تۆپەڵە بەفری غلۆرەوەبووی هێواش
هەر تۆپەڵە بەفرێک، مانگێکی بچووکە
یورانوس
و نیپتون
هەسارە هەرە دوورەکان نەناسراوبوون بۆ مرۆڤی کۆن
تەنیا کاتێک دۆزرانەوە پاش داهێنانی تەلەسکۆپ
لە پشت هەسارە دوورەکانەوە
چەندین پوورەی دە هەزاریی لە جیهانی بەستوو هەن
پلوتۆ یەکێکە لەوان
Of all our spacecraft, لەناو هەموو کەشتییە ئاسمانییەکانماندا
ئەمە، ئەو دانەیەیە کە گەشتی بۆ دوورترین شوێن لە زەوییەوە کردووە
ڤۆیجەی یەک
پەیامی هەڵگرتووە لە ئێستاوە بۆ بیلیۆنان ساڵی تر
شتێک لەچەشنی ئەوەی کە ئێمە کێ بووین
چۆن هەستمان دەکرد
ئەو مۆسیقایانەی کە دروستمان دەکردن
قووڵایی ئەم ئاوانەی
لە پانتایی زەریا گەردوونییەکاندان
جیهانە بێئەژمارەکانی لە پێشمانەوەن
لێرەوەیە، کە خۆر وەک یەکێک لە ئەستێرەکان دەردەکەوێ
بەڵام هێشتا توانای بەگەڕخستنی هێزی کێشکردنی هەیە
لەسەر تریلیۆنان ئەستێرەی کلکداری بەستوو
ماونەتەوە لە داتاکانی کۆمەڵەی خۆرەوە
نزیکەی پێنج بیلیۆن ساڵ لەمەوبەر
پێیدەگوترێ هەوری ئۆرت Oort
هەرگیز، هیچ کەسێک پێشتر نەیبینیوە هیچ کەسیش ناتوانێ
لەبەرئەوەی هەرکام لەم جیهانە بچووکانە
زۆر زۆر دوورە لە نزیکترین دراوسێی خۆیەوە
وەک دووریی زەویی لە زوحەلەوە
ئەم هەورە زۆرانەی ئەستێرە کلکدارەکان پەرژینیان بەدەوری کۆمەڵەی خۆردا کردووە
ئەمەش سەردێڕی دووەمە لە ئادرەسی گەردوونییمان
زەویی
ئێمە تەنیا توانیومانە دەستنیشانی هەسارەی ئەستێرەکانی تر بکەین
بۆ چەند دەیەیەک
بەڵام پێشتر زانیومانە کە هەسارەکان فرەن
لە ئەستێرەکان زۆرترن
بە نزیکەیی، هەموویان دەبێ لە زەویی زۆر جیاواز بن
دوژمنایەتییشیان بەو ژیانە هەیە کە ئێمە پێی ئاشناین
بەڵام ئێمە چیی دەربارەی ژیان دەزانین
تا ئێستا تەنیا رووبەڕووی یەکجۆر لە ژیان بووینەتەوە
ژیانی سەرزەویی
هیچ دەبینیت؟
تەنیا فەزای بەتاڵ، وانییە؟
چاوی مرۆڤ تەنیا شتێکی کەم لە رووناکیی دەبینێ
ئەوەی دەدرەوشێتەوە لە گەردوونەکاندا
بەڵام زانست توانامان دەداتێ بۆ بینینی ئەوەی کە ناتوانین بیبینین
تیشکی ژێرسوور کە جۆرە رووناکییەکە دەبینرێ
بە چاویلکەی شەوبین
بە هاویشتنی چەپکێ تیشکی ژێرسوور بەناو تاریکییدا
هەسارەی ناهەموار
جیهانی بێ خۆر
گالاکسییەکەمان چەندین بیلیۆن لەمانەی تێدایە بێئامانج دەگوزەرێن بە تاریکایی شەوی ئەبەدییدا
ئەمانە هەتیون، دوور ئۆقرەیان گرتووە لە ئەستێرەکانی دایکیانەوە
لەسەروبەندی فەوزای لەدایکبوونیان لە زگماکی سیستەمی ئەستێرەییەوە
هەسارە ناهەموارەکان لەناو کرۆکی خۆیاندا تواونەتەوە
بەڵام رووکارەکانیان بەستیویەتی
بۆی هەیە زەریا بن لە ئاوی شل
لە ناوچەیەکدا لەنێوان ئەم دوو دژبەیەکەدا
کێ دەزانێ چیی لەوێدا بۆی هەیە مەلەوانیی بکات؟
ئەمە دیمەنی رێگەی کاکێشانە لە کاتی بەکارهێنانی تیشکی ژێرسووردا
هەموو دانە خاڵێک نەک تەنیا بریقەدارەکانیان
ئەستێرەیە
چەند ئەستێرە؟
چەند جیهان؟
چەند شێوازی بوونی ژیان
لە کوێین، ئێمە لەم وێنەیەدا
ئەو قۆڵە دەرەکییە زیادەیە دەبینی
ئەو شوێنەیە کە ئێمەی لێ دەژین
نزیکەی 30000 ساڵی رووناکیی لە چەقەوە دوورە
گالاکسی رێگەی کاکێشان
دێڕی داهاتووترە لە ئادرەسی گەردوونییمان
ئێمە ئێستا سەت هەزار ساڵی رووناکیی لە زەوییەوە دوورین
بۆ رووناکیی، کە خێراترین شتە
سەت هەزار ساڵی رووناکیی دەخایەنێت بۆ ئەوەی لە زەوییەوە بە ئێمە بگات
ئەمە لوولپێچی مەزنە لە ئەندرۆمێدا
گالاکسیی دراوسێمان
پێیان دەڵێن، دوو گالاکسیی زەبەلاح
هەندێ زانیاریی رووکەش لەسەر بچووکەکەیان
گرووپی لۆکاڵیی
زەویی کۆمەڵەی خۆر گالاکسی رێگەی کاکێشان گرووپی لۆکاڵیی
تەنانەت ناتوانین گالاکسییەکەی خۆمان لێرەوە بدۆزینەوە
تەنیا یەکێکە لە هەزاران لە هێشووی مەزنی بورجی کچاندا
لەم سکەیڵەدا
ئەو شتانەی دەیبینین لەناویشیاندا، بچووکترین خاڵەکان
هەموویان گالاکسیین
هەر گالاکسییەک، پێکهاتووە لە بیلیۆنان خۆر و
بێئەژمار جیهان
هێشتا، تەواوی هێشووی مەزنی بورجی کچان
بەشێکی زۆر بچووک لە گەردوونەکەمان پێكدەهێنێت
ئا ئەمە کۆزمۆسە( گەردوونە) لەسەر گەورەترین سکەیڵێک کە بیزانین
تۆڕێکە لە سەتان بیلیۆن گالاکسیی
دواهەمین دێڕە لە ئادرەسی گەردوونییمان
بۆ ئێستا
زەویی کۆمەڵەی خۆر گرووپی لۆکاڵیی هێشووی مەزنی بورجی کچان
گەردوونێک کە بتوانرێ ئیدراک بکرێت
ئەوە مانای چییە؟
تەنانەت بۆ ئێمەش، لەناو کەشتییە ئەفسووناوییەکەماندا
سنوورێک هەیە تا چەند دەتوانین لە کاتی فەزایی ببینین
ئاسۆی گەردوونیی ئێمەیە
لە پشت ئەم ئاسۆیەوە هەندێ بەشی گەردوون هەیە
کە ئەوان زۆر زۆر دوورن
کاتی تەواو نەبووە
لە 13.8 بیلیۆن ساڵی مێژووی گەردووندا
کە رووناکیی ئەوان بە ئێمە بگات
زۆر لە ئێمە بە گومانە کە زۆربەی ئەمانە
هەموو جیهانەکان، ئەستێرەکان، گالاکسییەکان و هێشووەکان
لە گەردوونی بینراوماندا
تەنیا بڵقێکی بچووکە لە زەریایەکی بێکۆتا
لە گەردوونەکانی تر
لە فرە گەردوونەکان
گەردوون لەسەر گەردوون
جیهانگەلێکی بێکۆتایی
هەست دەکەیت زۆر بچووکیت؟
باشە، لە کۆنتێکستی کۆزمۆسدا، ئێمە بچووکین
بۆی هەیە کوڕگەلێکی بچووک بین لەسەر خاڵی چەند تەپوتۆزێک دەژیەین
سەرئاوکەوتوو لە ناو شەپۆلێکی مەزنی سەرسوڕهێنەردا
بەڵام ئێمە هەست بە بچووکیی ناکەین
ئەم تێڕوانینە گەردوونییە کەم تا زۆر نوێیە
نزیک بە چوار سەتە لەمەوبەر جیهانە بچووکەکەی ئێمە، بێئاگا بوو
لە بەشەکانی تری کۆزمۆس
ئەوکات تەلەسکۆپ نەبوو
گەردوون تەنیا ئەوە بوو کە دەتتوانی بەچاوی رووت بیبینیت
لە ساڵی 1599 دا
هەمووکەس وایدەزانی کە خۆر، هەسارەکان و ئەستێرەکان
تەنیا رووناکیین لە ئاسماندا کە بەدەوری زەوییدا دەسوڕێنەوە
وا دەزانرا کە ئێمە لە چەقداین لەم گەردوونە بچووکەدا
a universe made for us. گەردوون بۆ ئێمە دروستکراوە
تەنیا پیاوێک هەبوو لەسەر تەواوی ئەم هەسارەیە
پێشبینیی کرد کە گەردوون بێکۆتایە
چۆن ئەم پیاوە سەری ساڵی نوێی گوزەراند
ساڵی 1600
لە زینداندا، بەدڵنیاییەوە
کاتێ هاتە پێشەوە لە ژیانماندا
کە بۆ یەکەمجار تێگەیشتین ئێمە لە سەنتەری گەردووندا نیین
ئێمە پابەندی شتێکین زۆر لە خۆمان گەورەترە
بەشێک بوو لە گەشەکردنمان
هەروەک چۆن بۆ هەریەکێکمان ئەمە روویدا
بۆ شارستانییەتەکەیشمان روویدا
لە چەرخی 16 دا
ئەندێشەی جیهان بکە پێش تەلەسکۆپ
کاتێ کە گەردوون تەنیا ئەوە بوو کە دەتبینی
with the naked eye. بە چاوی رووت
دیار بوو کە زەویی جوڵەی نەبوو
هەروەها هەموو شتێکیش لە ئاسمانەکاندا
خۆر، مانگ ئەستێرەکان، هەسارەکان
بە دەوری ئێمەدا دەسوڕانەوە دواتر
قەشە و فەلەکناسی پۆڵەندیی کە ناوی کۆپێرنیکوس بوو
پێشنیارێکی رادیکاڵی کرد زەویی سەنتەر نییە
بەڵکو تەنیا یەکێکە لەهەسارەکان بەهەمانشێوەی ئەوان
بەدەوری خۆردا دەسوڕێتەوە
زۆرکەس، وەک ریفۆرمیستی پرۆتستانت، مارتین لۆسەر
ئەم ئایدیایەی وەک سووکایەتییەکی زەق بە دەقی پیرۆز تەماشا دەکرد
ئەوان تۆقیبوون
بەڵام بەلای یەک پیاوەوە کۆپێرنیکوس زۆر دوور نەڕۆیشتبوو
ئەویش، ناوی جیردانۆ برونۆ بوو
هەر لە بنەڕەتدا سروشتی یاخیبوونی هەڵگرتبوو
ئەو زۆر خولیای هاتنە دەرەوەی لەو گەردوونە بچووکەدا هەبوو
هەرچەندە راهیبێکی گەنجی دۆمینیکانیی بوو لە ناپلز
ئەو گونجاو نەبوو ئەوەش ئەو کاتە بوو
کە ئازادیی رادەربڕین لە ئیتاڵیا نەبوو
بەڵام برونۆ، موشتاقی ئەوە بوو بزانێ
هەموو شت بزانێ دەربارەی خودای چێکردن بزانێ
جورئەتی کرد، کتێبەکان بخوێنێتەوە کە لەلایەن کڵێسەوە قەدەغەکرابوون
ئەمەش هەنگاوی پاشەکشەی بوو
لە یەکێکیاندا
رۆمانییەکی کۆن، پیاوێک مردووە بۆ ماوەی پتر لە ١٥٠٠ ساڵ
بەگوێیدا چرپاندی کە گەردوون زۆر لەوە گەورەترە
بێسنوورە هەروەک بۆچوونی ئەو لەسەر خودا
لوکریتیوس لە خوێنەرەکەی پرسی
ئەندێشەی ئەوە بکات کە راوەستاوە لەسەر لێواری گەردوون
تیرێک دەهاوێ بەرەو
ئەگەر تیرەکە بەردەوام بێ لەڕۆیشتن بەدڵنیاییەوە
ئەوە گەردوون درێژدەبێتەوە بۆ پشت ئەوەی تۆ بە لێواری گەردوونت دەزانی
بەڵام کاتێ تیرەکە بەردەوام نابێت لە رۆیشتن
بڵێ بەر دیوارێک کەوت کەواتە ئەم دیوارە کەوتووەتە
پشت ئەوەی کە تۆ بیرت لێدەکردەوە ئەوەی کە بە لێواری گەردوونت دەزانی
هەنووکە ئەگەر لەسەر ئەو دیوارە بوەستی تیرێکی تر بهاوێژی
ئەمەش وەک ئەوانی تر وایە دوو گریمانەی لێ دەردەچێ
یان ئەوەتا بۆ ئەبەد دەفڕێ بەناو فەزادا
یاخود بەر بەربەستێک دەکەوێ
کە دەتوانی لەوێ راوەستی و دانەیەکی تر بهاوێژی
Either way, لەهەردوو باردا گەردوون سنووری نییە
کۆزمۆس پێویستە بێکۆتا بێ
ئەمە شتێکی لۆژیکیی بوو بە نیسبەت برونۆوە
ئەو خودایەی دەیپەرست بێکۆتا بوو
بەپێی لێکدانەوەی خۆی خوا دەیتوانی کەمتر لەوە چێبکات
ئەوە دواهەمین کاری گونجاو بوو کە ئەو کردبێتی
دواتر، کە تەمەنی بوو بە سیی ساڵ
روئیای هەبوو کە چارەنووسی دیاریکرد
In this dream, لەم خەونەدا بەسەرجیهانێکدا بەئاگا هات
داخراوە لە ناو جامێکی پڕ لە ئەستێرەدا
ئەمە کۆزمۆسی سەردەمی برونۆ بوو
ئەو دەرگیری ساتێکی دژوار و ترسناک بووەوە
داوێنی هەموو شتێک
کەوتبووە ژێر قاچەکانییەوە
بەڵام ئازایەتیی گوڕی پێدایەوە
من باڵە پڕ لە ئومێدەکانم بۆ گەردون دەکەمەوە
بەرز دەبمەوە بەرەو کۆتایی زۆر لەدوای خۆمەوە بەجێدەهڵێم
ئەوەی کە خەڵک بە کۆتکراویی دەیبینێ لە دوورەوە
لێرە، سەرەوە نییە خوارەوە نییە، لێوار نییە
چەق نییە
خۆر وا دەبینم کە هەر ئەستێرەیەکی ترە
ئەستێرەکانیش خۆرگەلی ترن هەموویشیان، زەویی تر هاوڕێیانە
وەک زەوییەکەی خۆمان
ئەم دۆزینەوەیە بەم گەورەییە وەک ئەوە وابوو
بکەویتە داوی خۆشەویستییەوە
برونۆ، بوو بە مژدەبەخش
باوەڕی بێکۆتایی گەردوونی لەسەرانسەری ئەوروپادا بڵاو دەکردەوە
ئەو، وا گریمانەی دەکرد، کە خۆشەویستانی خودا، ئەمەی بە سانایی لێوەربگرن
تێڕوانینێکی مەزنتر و شکۆدارتر بۆ دیدی چێکردن
ئای چەند گەلحۆ بووم
ئەو شاربەدەر کرا
لە لایەن کڵێسەی رۆمانیی کاسۆلیکییەوە لە وڵاتی خۆی
دەرپەڕێندرا لەلایەن کاڵڤینیستەکانەوە لە سویسرا
هەروەها لەلایەن لۆسەرییەکانەوە لە ئاڵمانیا
برونۆ رایکرد بەدوای بانگهێشتێکدا
بۆ وانەگوتنەوە لە ئۆکسفۆرد لە ئینگلاند
لە کۆتاییدا، و ایدەزانی
چانسێکی باشە بۆ ئەوەی تێڕوانینی خۆی لەگەڵ هاوڕێ و گوێگرەکانیدا هاوبەشیی پێبکات
من هاتوومە، تێڕوانینێکی نوێ لەسەر کۆزمۆس بدەم
کۆپێرنیکوس راست بوو کە دەیگوت جیهانەکەمان
چەقی گەردوون نییە
زەویی بەدەوری خۆردا دەسوڕێتەوە
هەر هەسارەیەکە وەک ئەوانی تر
بەڵام کۆپێرنیکوس تەنیا گزنگێک بوو
من خۆرهەڵاتتان بۆ دەهێنم
ئەستێرەکان، خۆری گڕاویین
لە هەمان ماددە پێکهاتوون کە لە زەوییدا هەیە
هەروەها، خاک و ئاوی خۆیان هەیە
لەگەڵ درەخت و گیانەوەراندا نزمتر نیین لەوانەی ئێمە
ئایا تۆ شێتی، یان تەنیا جاهیلی؟
هەمووکەسێک دەزانێ تەنیا یەک جیهان هەیە
ئەوەی هەمووکەس دەیزانێ هەڵەیە.
خودای بێکۆتامان گەردوونی بێسنووری دروستکردووە
بێکۆتا لە ژمارەی جیهانەکان
ئەوانە ئەریستۆیان نەخوێندووەتەوە تۆ لە کوێوە هاتوویت؟
یان تەنانەت ئینجیلیش
تکاتان لێدەکەم، شتی کۆن، ترادیسیۆن باوەڕ و دەسەڵات رەتبکەنەوە
با شتی نوێ دەستپێبکەین
بە گومانکردن لە هەموو ئەوانەی واماندانابوون
سەلمێنرا هەی مورتەد
کافر
خوای ئێوە زۆر بچووکە
پیاوی زۆر حەکیم دەبووایە دەرسی لە وانەکانی وەربگرتایە
بەڵام برونۆ، لەمجۆرە پیاوە نەبوو
نەیدەتوانی روئیا بڵندەکەی سەبارەت بە کۆزمۆس نەدرکێنێ
سەرەڕای ئەو راستییەی شتی لەم چەشنە سزای هەیە
لە جیهانی ئەودا شتەکان زۆر پڕ لەئاشوب بوون
تۆڵەیەکی دڵڕەقانە و نائاسایی
جیرۆدانۆ برونۆ لەسەردەمێکدا دەژیا شتی لەو چەشنە بوونی نەبوو
جیاکردنەوەی کڵێسە لە دەوڵەت
یان بیرۆکەی ئازادیی رادەربڕین مافێکی رەوا بووبێت
بۆ هەموو تاکێک
دەربڕینی بۆچوونێک لەگەڵ ترادیسیۆنی باودا نەهاتایەتەوە
دەیخستیە تەنگوچەڵەمەیەکی قووڵەوە
بێپەروا، برونۆ گەڕایەوە بۆ ئیتاڵیا
بۆی هەیە بیری نیشتمانی کردبێ
بەڵام، هێشتا ئەو دەبووایە بیزانیایە کە وڵاتەکەی خۆی
یەکێکە لە مەترسییدارترین شوێنەکانی ئەوروپا بوو
دەیتوانی بڕوات
کڵێسەی کاسۆلیکی رۆمانیی دەستی بەسیستەمی دادگاوە گرتبوو
ناسرابوو بە پشکنینی بیروڕا
مەبەستی سەرەکیی دادگا، لێکۆڵینەوە و ئەشکەنجەدان بوو
بۆ هەرکەسێ جورئەتی بکردایە کە دەنگێکی جیاوازی لە دەنگی ئەوان هەبووایە
زۆر نەبوو، پێش ئەوەی برونۆ بکەوێتە ناو داوی
پۆلیسی فیکرەوە
ئەم گەڕۆڵەی کە گەردوونی بێکۆتای دەپەرست
دەیناڵاند لە زینداندا بۆ ماوەی هەشت ساڵی رەبەق
دەرگیری لێکۆڵینەوەی زۆر قورس بوو
زۆر بە کەللەرەقیی رەتیکردەوە کە دەستبەرداری دیدی خۆی ببێت
بۆچی ئەمە ویستی کڵێسا بوو
بۆ ئەو ماوە درێژە بیهێڵنەوە و ئەشکەنجەی بدەن
لەچیی شتێک دەترسان؟
ئەگەر برونۆ راست بوو کەواتە کتێبی پیرۆز( ئینجیل)
و دەسەڵاتی کڵێسا
دەکەوتنە ژێر پرسیارەوە
لە کۆتاییدا، کاردیناڵەکان
حوکمی خۆیان دا
تۆ تاوانبار دەرچوویت
کە گومانت لە سیانەی پیرۆز
و خوداوەندیی عیسای مەسیح کردووە
باوەڕبوون بەوەی کە غەزەبی خودا ئەبەدیی نییە
هەموو کەسێک بەهەشتیی دەبێت
جەختکردنەوە لەوەی کە جیهانی تر هەیە
هەموو ئەو کتێبانەی کە نووسیوتن
کۆدەکرێنەوە و دەسوتێنرێن لە گۆڕەپانی سانبترۆسدا
باوکی بە ویقار ئەم هەشت ساڵە لە زیندانییکردن
کاتێکی زۆری داپێم بۆ ئەوەی بیربکەمەوە
کەواتە
دەگەڕێیتەوە
خۆشەویستیی و تەجەلام بۆ خالیق
ئیلهامی دیدێکی داوەتێم کە گەردوونێکی بێکۆتا هەیە
تۆ دەبێ بنێردرێی بۆ لای حاکمی رۆما
بۆ ئەوەی سزایەکی گونجاوت بدەن
بۆ ئەوانەی کە تۆبە ناکەن
رەنگە تۆ زیاتر بترسی
لە خوێندنەوەی ئەم دادوەرییە لەوەی کە من گوێ دەگرم
دە ساڵ دوای شەهیدکردنی برونۆ
گالیلەیۆ بۆ یەکەمجار لە تەلسکۆپەوە سەیری کرد
تێگەیشت کە برونۆ سەرلەبەر راست بووە
رێگەی کاکێشان پێکهاتووە لە ئەستێرەی بێئەژمار
بەچاوی رووت نابیرێن و
هەندێ لەو رووناکییانەی لە ئاسماندا هەن بە واقیعیی جیهانگەلی ترن
برونۆ، زانا نەبوو
روئیای بۆ کۆزمۆس زیاتر بەخت یاوەری خەمڵاندنەکەی بوو
لەبەرئەوەی هیچ بەڵگەیەکی نەبوو، بۆ پاڵپشتی بۆچوونەکانی
وەک زۆربەی خەمڵاندنەکان، بۆی هەبوو هەڵە دەربچێت
بەڵام کاتێ بۆچوونەکە بڵاوبووەوە
ئامانجی بە خەڵکدا کە نیشانەی لێبگرن
تەنیا بۆ ئەوەی، بەتاڵی بکەنەوە
برونۆ دەیڕوانیە فراوانیی فەزا
بەڵام هیچ زانیارییەکی لەسەر مەودای مەزنی کات نەبوو
چۆن بۆ ئێمەی مرۆڤ، کە کەمتر لە سەتەیەک دەژیەین
ئومێدی ئەوە بکەین لە قەبارەی درێژکراوەی کات بگەین
ئا ئەوە، مێژووی کۆزمۆسە
گەردوون 13.8 هەزار میلیۆن ساڵ تەمەنیەتی
بۆ خەیاڵی ئەوەی، کە بە هەموو کاتی گەردوون ئاشنابین
با بیپەستین بۆ یەک رۆژمێژری ساڵ
ساڵی گەردوونیی لە یەکی جەنیوەری لەگەڵ لەدایکبوونی گەردوونەکەماندا دەستپێدەکات
هەموو شتێک لەخۆ دەگرێ کە لەو کاتەوە روویاندابێت
تا ئەم کاتە
کە ئەمە لەسەر رۆژمێرەکە نیوەشەی دێسەمبەری31ی مانگە
لەسەر ئەم سکەیڵە، هەر مانگێ نوێنەرایەتیی یەک بیلیۆن ساڵ دەکات
هەر رۆژێ بە نزیکەیی بەرامبەر 40 میلیۆن ساڵ دەبێ
با بگەڕێیینەوە، هەرچەندێک بتوانین
بۆ سەرەتاییترین ساتی گەردوون
یەکی جەنیوەری، بیگ بانگ
ئەمە دوورترین خاڵی کاتە کە بتوانین بیبینین
لە ئێستادا
سەرتاپای گەردوونەکەمان لە خاڵێکەوە بنیاتنرا کە لە ئەتۆمێک بچووکتر بووە
فەزا خۆیشی لە ئاگری گەردوونییەوە تەقییەوە
کشانی گەردوون دەستی پێکرد
ئەمەش لەدایکبوونی هەموو وزەی لێکەوتەوە
و هەموو ماددەکان کە لەئەمڕۆدا ئاشناین پێیان
دەزانم ئەمە جۆرێکە لە شێتیی
بەلام بەڵگەی زۆر بەهێزی تاقیکراوە هەیە
بۆ پاڵپشتیی تیۆریی بیگ بانگ
و چەندییەتی هیلیۆمیش لە کۆزمۆسدا لەخۆ دەگرێ
هەروەها درەوشانەوەی شەپۆلە رادیۆییەکان کە لە تەقینەوە گەورەکەوە بەجێماون
چەند کشابێت ئەوەندە سارد بووەتەوە
تاریکاییەک بۆ ماوەی 200 میلیۆن ساڵ گەردوونی داپۆشیبوو
کێشکردن، بارستاییە گازییەکانی رادەکێشا و دەیکوڵاندن
تا ئەستێرە سەرەتاییەکان بوون بە کڵپەی رووناکیی
لە 10ی جەنیوەرییدا
لە 13 ی جەنیوەرییدا ئەم ئەستێرانە یەکیانگرت و
یەکەمین گالاکسییە بچووکەکان دروستبوون
ئەم گالاکسییانەش یەکیانگرت و گالاکسییە گەورەکانیان دروستکرد
لە ناویشیاندا،رێگەی کاکێشانەکەی خۆمان
کە فۆرمۆڵە بوو 11 بیلیۆن ساڵ لەمەوبەر
لە 15ی مارسی ساڵی گەردوونییدا
سەتان بیلیۆن خۆر دروستبوون
یەکێکیان، ئەوەی خۆمانە
هێشتا لە دایک نەبووبوو
بەڵکو لە خۆڵەمێشی ئەستێرەکانی ترەوە پەیدابوو
ئەو بڵاچەی رووناکییانە دەبینی کە وێنەگرەکان فلاشی دەکەن
هەریەکێ لەوانە، سوپەرنۆڤایەکە
مەرگی ئەستێرەیەکی زەبەلاح بە درەوشانەوەیەکی زۆرەوە
ئەستێرەکان، دەمرن و لەدایک دەبنەوە لەو شوێنانەدا، وەک ئەمە
دایەنگەیەکی درەخشانی ئەستێرەیی
چڕ دەبنەوە وەک دڵۆپە باران
هەورە زەبەلاحەکان لە تەپوتۆز و گازەکانەوە دروست دەبن
زۆر گەرم دەبن و ناوکی ئەتۆمەکان دروست دەبن
لە قووڵایی خۆیاندا ، پێکەوە دەنووسێن
ئەو ئۆکسجینە دروست دەبێ کە هەناسەی پێدەدەین ئەو کاربۆنەی کە لە ماسولکەکانماندا هەیە و
ئەو کالیسیۆمەی لە ئێسقەکانماندایە و ئەو ئاسنەی لە خوێنەکانماندایە
ئەوانە هەموویان کوڵێنران
لەناو جەرگەی ئاگرینیی ئەو ئەستێرانەی دەمێکە تێداچوون
تۆ، من، هەمووکەسێ
ئێمە لە پاشماوەکانی ئەستێرەوە دروستبووین
ئەم پاشماوە ئەستێرەییانە جەمکرانەوە و بەکارهێنرانەوە
دووبارە و چەند بارە
لەناو، نەوە لە دوای نەوەی ئەستێرەکانەوە
چەند کاتی برد تا خۆرەکەی خۆمان لە دایکبوو؟
کاتێکی زۆر دوورودرێژ
هێشتا نادرەوشێتەوە
بۆ شەش بیلیۆن ساڵی تر
رۆژی لەدایکبوونی خۆرەکەی خۆمان،31 ی ئابە
بە گوێرەی رۆژمێری گەردوونیی
چوار بیلیۆن و نیو ساڵ لەمەوبەر
بۆ جیهانەکانی تری "کۆمەڵەی خۆر"ەکەی خۆمان
زەویی لە دیسکێکی گازیی و تەپوتۆزی گەردوونی دروستبوو
بەدەوری خۆرە مەلۆتکەکەدا دەسوڕێتەوە
ئەم بەریەککەوتنانە دووبارە دەبوونەوە و تۆپێکی گەورە لە داروپەردووەکان دروستبوو
ئەو ئەستێرۆکەیە دەبینی
نا، ئەو دانەیە نا
ئەوەی لەوێیە
ئێمە کە هەین، بەهۆی کێشکردنی ئەو دانەیەی تەنیشتیەوەیە
پاڵێکی بچووکی پێوەبنێ یەک ئینچ بەلای چەپدا
ئەو جیاوازییە چییە کە ئینچێک دەیکات
لە سکەیلێ کۆمەڵەی خۆردا
چاوەڕوانبە، دەیبینی
زەویی یەک زرمەی قورسی بەرکەوت
لە یەکەمین بیلیۆن ساڵیدا
پاشماوەی داروپەردوەکانی لە بۆشاییدا دەسوڕانەوە بەریەکدەکەوتن و یەکانگیر دەبوون
تا کەڵەکەبوون و مانگەکەی ئێمەیان دروستکرد
مانگ یادگارێکی ئەو سەردەمە پڕ لە توندوتیژییەیە
ئەگەر تۆ لەسەر رووی ئەو زەوییە زۆر کۆنەی زوو بوەستی
مانگ وا دەردەکەوت سەت جار بریقەدارتر بێت
دە جاریش نزیکتر بووە لەو سەردەمەدا
زۆر قەتیسماوتر بوو لەناو ئامێزی دۆستانەی کێشکردندا
کاتێ زەویی سارد دەبووەوە دەریاکان، دەستیان بەدروستبوون کرد
شەپۆلەکانی دەریا ئەوکات، هەزاران جار بڵندتربوون.
بەتێپەڕبوونی کات بەریەککەوتنی شەپۆلەکانی مەد و جەزر لەسەر زەویی
پاڵی بەمانگەوە نا، دووری خستەوە
ژیان دەستیپێکرد لەم نێوانەدا
21 ی سێپتەمبەر
سێ بیلیۆن و نیو ساڵ لەمەوبەر لەسەر ئەم جیهانە بچووکەی خۆمان
هێشتا نازانین کە چۆن ژیان دەستیپێکرد؟
هەموو ئەوەی دەیزانین
بۆی هەیە لە بەشێکی تری رێگەی کاکێشانەوە هاتبێت
رەچەڵەکی ژیان
یەکێکە لە مەزنترین ئەو نهێنییە چارەسەرنەکراوانەی زانست
ئەمە ژیانە و دەکوڵێ
هەموو رەچەتە بایۆکیمیاوییەکان لە پەرەسەندندان
بۆ چالاکییە ئاڵۆزە سەرنجڕاکێشەکانیان
لەسەروبەندی 9 ی نۆڤەمبەردا ژیان، هەناسەی دەدا و دەجوڵا
دەیخوارد، وەڵامی دەوروبەرەکەی خۆی دەدایەوە
ئێمە زۆر قەرزاری ئەو میکرۆبە پێشەنگانەین
ئا، بەڵێ... شتێکی تر
سێکسیان داهێنا
17ی دێسەمبەر رۆژێکی زۆر خامۆش بوو
ژیان لە دەریاوە، بەکردەوە دەستیپێکرد
پەرشوبڵاوبووەوە بە هەمەجۆریی
بە درەختی گەورە و ئاژەڵی گەورە
تیکتالیک، یەکەمین گیاندار بوو کە سەرکێشیی کرد بۆ وشکایی
دەبێت ئەو گەشتە،وەک ئەوە بێت بچیت بۆ هەسارەیەکی تر
دارستانەکان، دەیناسۆرەکان
پەلەوەرەکان، جڕوجانەوەرەکان
هەموویان پەرەیان سەند لە دواهەمین هەفتەی دێسەمبەردا
یەکەمین گوڵ
لە 28 ی سێپتەمبەردا پوشکا
کاتێ ئەم جەنگەڵە کۆنانە گەشەیان دەکرد و دەمردن
لەژێر رووکارەکاندا نغرۆ دەبوون
پاشماوەکانیان بۆ خەڵوزی بەردیین گۆڕا
300 میلیۆن ساڵی تر
ئێمەی مرۆڤ، ئەو خەڵوزانەمان سوتاند و کردمان بە وزە
شارستانییەکەی خۆمان دووچاری فەوتان کردەوە
بیرت دێت، دروستبوونی ئەو ئەستێرۆکەیەی لە پاشماوەی
کۆمەڵەی خۆر بوو
ئەوەی کە کەمێک پاڵی پێوەنرابوو بەلای چەپدا
باشە، ئا ئەمەیە وا دێت
سەعات 6:20 ی بەیانییە
رۆژی 30 ی دێسەمبەر بەگوێرەی رۆژمێری گەردوونیی
بۆ ماوەی پتر لە 600 میلیۆن ساڵ
دەیناسۆرەکان کەڵەگای سەرزەویی بوون
لە کاتێکدا، باووباپیرانی ئێمە شیردەری بچووک بوون
هەڵەداوانیان بوو لە ترسی کەوتنە ژێر چەکمەیانەوە
ئەستێرۆکەیەک، هەموو ئەوانەی گۆڕیی
وایدابنێ، ئەم شتە هەر لەبنەڕەتەوە رووی نەدایە و
ئەگەر بەتەواویی لە زەویی لایبدایە
بۆ هەمووان کە زانراوە، ئەگەری هەبوو دەیناسۆرەکان هەر لێرەبوونایە
بەڵام ئێمە نەدەبووین
ئەمە نموونەیەکی باشە بۆ رێکەوتێکی بەێز
چانسی سروشتی بوون
گەردوون پێشوەخت زیاتر لە 13.5
بیلیۆن ساڵ تەمەنیەتی.
هێشتا نیشانەی ئێمە بوونی نییە
لەم زەریا بێسەروبنەی کاتدا کە ئەم رۆژمێرە دەینوێنێ
ئێمەی مرۆڤ تەنیا لە دوا سەعاتدا، پەرەمان سەند
لە دواهەمین رۆژی ساڵی گەردوونی
سەعات 11:59 و 46 چرکەدا
هەموو مێژووی تۆمارکراو دواهەمین 14 چرکە دەگرن
هەر کەسێک تۆ ناویت رۆژێ لەرۆژان، بیستبێ
لەو ماوەیەدا ژیاوە
هەموو ئەو پادشایانە، ئەو جەنگانە رەوکردن و داهێنانەکان
شەڕ و خۆشەویستیی هەمووشتێک لە کتێبەکانی مێژوودا
لە دواهەمین چرکەکاندا لێرە روویانداوە
بە پێی رۆژمێری گەردوونیی
بەڵام ئەگەر بمانەوێ بگەڕێین
ئەم ماوە کورتەی کاتی گەردوونیی
پێویستە سکەیڵی پێوانەکانمان بگۆڕێن
ئێمە تازە هاتووینە بۆ کۆزمۆس
چیرۆکی خۆمان، تەنیا لە دواهەمین شەوی ساڵی گەردوونییدا دەستیپێکردووە
سەعات9:45 ی ئێواری سەری ساڵ
سێ میلیۆن و نیو ساڵ لەمەوبەر
باووباپیرانمان، ئەم شوێنەوارانەیان بەجێهێشت
ئێمە لەسەر پێ راوەستاین و لێیان جودا بووینەوە
کاتێک لەسەر هەردووقاچمان وەستاین
چاوانمان چیتر هەر گرینگیی بەسەر زەویی نەدەدا
ئێمە ئێستا ئازادین سەیری سەرسامییەکانی سەرەوە بکەین
سەبارەت بە زۆرترین بەش لە مێژووی بوونی مرۆڤ
بڵێ 40000 نەوەی رابردوو
ئێمە سەرگەردان بووین
لە گرووپی بچووک و باندی راوچیی خاپەرۆکاردا دەژیاین
ئامێرمان دروست دەکرد و ئاگرمان کۆنترۆڵ دەکرد
ناومان لە شت دەنا
هەموو ئەوانە لە دواهەمین سەعاتی رۆژمێری گەردوونیدا
بۆ ئەوەی بزانین لە ئاییندەدا چیی روودەدات پێویستە سکەیڵەکە بگۆڕین
بۆ بینینی دواهەمین دەقیقە لە دواهەمین شەوی
ساڵی گەردوونیی
11:59
ئێمە زۆر جەوانین بەگوێرەی کات لە سکەیڵی گەردووندا
دەستمان بە نیگارکێشیی لەسەر یەکەمین وێنەی خۆمان نەکرد
تا دواهەمین 60 چرکەی ساڵی گەردوونیی
نزیکەی 30000 ساڵ لەمەوبەر
ئەمە ئەو کاتەیە کە فەلەکناسییمان داهێنا
لەڕاستییدا، ئێمە هەموومان نەسڵی فەلەکناسەکانین
مانەوەمان بەند بوو لەسەر چۆن خوێندنەوە بۆ ئەستێرەکان بکەین
بۆ ئەوەی پێشبینیی زستانی داهاتوو بکەین و
بزانین رەوی ئاژەڵە دڕندەکان کەی دەستپێدەکات
ئەوسا نزیکەی دە هەزار ساڵێک لەمەوبەر
شۆڕش دەستیپێکرد بەوشێوەیەی کە ژیانمان دەگوزەراند
باووباپیرانمان فێربوون چۆن هەلومەرجی خۆیان بگۆڕن
درەختی کێویی و ئاژەڵی کێویی، ماڵیی بکەن
زەویی بچێنن و نیشتەجێ ببن
ئەمە هەموو شتێکی گۆڕیی
For the first time in our history, بۆ یەکەمین جار لە مێژووی خۆماندا
شتومەکمان زۆرتر هەبوو لەوەی کە هەڵمان دەگرت
رێگەیەکمان دەویست بۆ بەردەوامیی لەسەری بڕۆین
لە 14 ەمین چرکەی نزیک بە نیوەشەودا
یان 6000 ساڵ لەمەوبەر ئێمە نووسینمان داهێنا
زۆری نەبرد پێشئەوەی دەست بە ریکۆردکردن بکەین
زۆرتر لەوەی بە قزناغ، دانەوێڵە بپێوین
نووسین، دەستمانی کردەوە بیروبۆچوونەکانمان بپارێزین و
بینێرین بۆ شوێنی زۆر دوور لە فەزا و کاتدا
نیشانەی وردیلە، لەسەر تەختە بەردی قوڕیین
بوون بە هۆکارێک بۆ بەزاندنی مەرگ
ئەمەش جیهانی هەژاند
موسا حەوت چرکە لەمەوبەر لەدایک بوو
بوودا، شەش چرکە لەمەوبەر
عیسا، پێنج چرکە لەمەوبەر
محەمەد، سێ چرکە لەمەوبەر
تەنانەت دوو چرکەش لەمەوبەر نەبوو کە باشتربێت یان خراپتر
دوو نیوەبەشی زەویی یەکترییان دۆزییەوە و
تەنیا لە دواهەمین چرکەدا بوو
بە گوێرەی رۆژمێری گەردوونیی کە ئێمە، زانستمان بەکار هێنا
بۆ دۆزینەوەی نهێنییەکانی سروشت و قانونەکانی
میتۆدی زانستیی کە زۆر بەهێز بوو
بەس لە چوار سەتەدا
ئێمەی هێنا لە گالیلەیۆوە کە یەکەمین نیگای لەرێی تەلەسکۆپەوە کرد
بۆ جیهانێکی تر کە شوێنپێمان لەسەر مانگ جێبهێڵین
رێگەی پێداین کە فەزا و کات کوناودەر سەیر بکەین
بۆ دۆزینەوەی کە ئێمە لە کوێ و لە کەیداین لە ناو کۆزمۆسدا
ئێمە رێگەیەکین بۆ کۆزمۆس کە خۆی بناسێ
کارل ساگان رێنمایی یەکەمین گەشتی کۆزمۆسی کرد
نەوەی پێشووتر
ئەو سەرکەوتووترین گەیێنەری زانستیی
چەرخی بیستەم بوو
بەڵام ئەو ئەوەڵ و ئاخیر زانا بوو
کارل،بەشدارییەکی مەزنی کرد
لە مەعریفەی ئێمە لەسەر هەسارەکان
ئەو زۆر بە دروستیی، پێشبینیی بوونی زۆنگاوە میسانییەکانی
لەسەر مانگە گەورەکەی زوحەل کردبوو
ئەو پیشانیدا کە ئەتمۆسفیری سەرەتای زەویی
دەبێ پێكهاتبێ لە گازە زۆر بەهێزەکانی خانووی سەوز( گریین هاوس= قەتیسمانی گەرما)
ئەو یەکەمین کەس بوو کە تێگەیشت کە ئاڵوگۆڕە وەرزییەکانی سەر مەریخ
بەهۆی رەشەبای تەپوتۆزەوەیە
کارل پێشەنگ بوو
لە گەڕان بەدوای ژیان لەدەرەوەی زەویی و
عەقڵی زیرەکدا
ئەو رۆڵی رابەرایەتیی دەبینی لە هەموو کارێکی کەشتییە ئاسمانییە سەرەکییەکاندا
بۆ گەڕان لە کۆمەڵەی خۆردا لە چل ساڵی یەکەمی
چەرخی فەزادا
بەلام ئەمە هەموو ئەو شتانە نەبوو کە کردی
ئەمە رۆژمێری کارل ساگان خۆیەتی لە 1975 دا
من کێ بووم لەو کاتەدا
من تەنیا منداڵێکی 17 ساڵ بووم لە برۆنکس
بە خەونی ئەوەی ببم بە زانا
هەرچۆنێک بێ، ناسراوترین فەلەکناسی جیهان کاتێکی تەرخانکرد
بانگهێشتی ئیساکای کردم لە باکووری نیویۆرک و
رۆژی شەممەم لەگەڵیدا گوزەراند
بیرم دێت،وەک دوێنێ بێت، رۆژێک بوو، بەفر کڕێوەی دەکرد
لە شوێنی وەستانی باس، بەیەک گەیشتین
تاقیگەکەی خۆی پیشاندام لە زانکۆی کرۆنێڵ
کارل چووە پشت مێزەکەیەوە ئەم کتێبەی داپێم و ئیمزای کرد
بۆ نییڵ، فەلەکناسی ئاییندە
کارل
لە کۆتایی رۆژەکە، بە ئۆتۆمبیل گەیاندمیەوە شوێنی باسەکە
بەفربارین، هێڵەی دەکرد
ئەو ژمارەی تەلەفۆنەکەی، تەلەفۆنی ماڵەکەی خۆی
لەسەر پارچە کاغەزێک نووسی و گوتی ئەگەر "باس"ەکە نەگەیشتە شوێنی خۆی
تەلەفۆنم بۆ بکە و شەو لەگەڵ من و ماڵەوەماندا بگوزەرێنە
من پێشتر دەمزانی، کە دەمەوێ ببم بە زانا
بەڵام ئەو پاشنیوەڕۆیە لە کارلەوە فێربووم
جۆرە مرۆڤێک کە دەمویست وەک ئەو بم
کەسایەتیی ئەو بە من و ژمارەیەکی زۆر خەڵک گەیشت
ئیلهامی بە زۆرێک لە ئێمە گەیاند کە بخوێنین، فێربین و زانست تەی بکەین
زانست کۆمپانیایەکی زەبەلاحی هەرەوەزییە
spanning the generations. بە نەوەکاندا دەگوێزرێتەوە
گواستنەوەی مەشخەڵێکە لە مامۆستاوە بۆ خوێندکار و بۆ مامۆستا
بۆ جڤاکی عەقڵەکان تا بە چەرخە کۆنەکان دەگات
لەوێشەوە بۆ ئەستێرەکان
هەنووکە، لەگەڵمدا وەرە.
گەشتەکەمان هێشتا هەر لە سەرەتادایە.
وەرگێرانی : کـــامیار ســــابیر ژێــرنوســکردن : ســـــەلاح ئەحــمەد