NETFLIX-EN TELESAILA
Agurtzen dituzunean, gogoratu ez dakitela ingelesez.
Lasai. Gauza pare bat ikasi dut italieraz.
"Ezkontzan zuen mira izan genuen" esaten hasiko naiz.
Ez zait gustatzen nola tratatu zuten nire alaba. Eta kito.
Hemen dira.
Ai, ez dute inoiz eskailera mekanikorik ikusi.
Kontuz. Itxaron.
Noiz geldituko da?
Mugituko al zarete?
Barkatu.
Giacomo, Amy naiz.
Barkatu.
Kontuz.
Non dago Lino?
Lino etxean dago, deskantsatzen.
Zer moduz dago?
Ondo dago.
Hau nire ama da, Lynn.
Zer moduz?
Urte askotarako.
Bagoaz?
Bai.
Bai. Ama?
- Maletak hartuko ditut. - Milesker.
Filomena. Nire atzetik, mesedez.
Lino, ailegatu gara.
Oraindik argalegi nago.
Hau probatu.
Kaixo, eder hori.
Banaketa berezia.
Ama.
Laztana.
Ene seme maitea.
Aita dago…
Nire medikuari galdetu nion zer egin daitekeen zugatik.
Bero zaude. Sukarra duzu?
Ez, ama, ondo nago.
Etzan.
Ondo nago.
Etzan, seme. Poliki. Ene semea…
Neuk zainduko zaitut, bai?
Beraz, zeuk eraman dezakezu.
Zer?
Jakina.
Ez dakit zer galdetzen ari zaren. Amalhe!
Hozkailutik atera ditu.
Italian ez dituzte hozkailuan jartzen.
Ama, utz iezaiozu.
Irina dago? Irina duzue?
Bai.
Itxaron. Hemen dago.
Eta kazolak?
- Barkatu, ez nekien nola gelditu. - Lasai. Ama izateko duen era da.
Ez.
Linori maleta egin behar diot bihar ospitalera joateko.
Nola lagun dezaket?
Behar duen edozerekin.
Ondo da.
Bada, zeure amantala egingo duzu. Primeran. Ederki benetan.
Eraman iezaiozu Linori.
Ez, ezin du hori jan. Ez.
Zer esan nahi duzu?
Bihar operatuko dute. Janari arinak hartu behar ditu.
Kimioterapia jarri ziotenetik, denak metal-zaporea du berarentzat.
Beraz, zer afalduko du gaur?
Bale. Ba…
Hau hartuko du…
baita hau ere.
Hori ez da afaria.
Badakit, baina…
Begira zer ematen dion jateko.
Medikuak esandakoa betetzen ari naiz. Mesedez.
Begira.
Ebakuntza bihar da. Bi egun emango ditu ospitalean.
Gero, Eguberri osteko egunean,
medikuarengana itzuliko gara
Lino ea nola dagoen ikusteko.
Eguberri osteko eguna egun ona da.
Egun santua da.
Orduak daramatzat ortu hura konpontzen.
Pozten nau Lino jada nekazaria ez izatea.
Ez da berarentzat.
Landare guztiak lekuz kanpo daude.
Eta olibondoa
loreontzi batean?
Estatu Batuak.
Ez dute gaztarik? Ez dute erabiltzen?
Barkatu.
Ez al duzu agurtuko?
Itxaron, ez baitut…
inola ere ulertzen.
Zertarako egin duzu hain bidaia luzea gero ez…?
Itxaron.
Ez duzu kezkatu behar.
Badakit zergatik nagoen hemen.
Ondo da.
Ez al dago ezer ahoa garbitzeko?
Ez noa ospitalera bizitzera.
Ziurtatu nahi dut ez aspertzeko behar duzun guztia duzula.
- iPod-a nahi izango duzu. - Bai, milesker.
- Mesedez, ez ahaztu… - Eta… Bai.
Zure koadernoa. Hemen dago.
Eta zure aita ortuan ezkutatuta dago.
Benetan?
Han eman dezala gau osoa.
Lino.
Beldur naiz.
Zer mantal sexya.
Bai.
Belaunaz okertuko direla uste duzu?
Ez.
Tumore bat baino gehiago zarela…
jakin dezaten da.
Maite zaituen jendea duen gizona zara.
Batez ere nik.
Ebakuntza-gelara eraman dute?
Berehala. Bai.
Zenbat iraungo du?
Lau ordu inguru.
Amy, zer galdetu dizu?
Ea zenbat iraungo duen ebakuntzak. Lau ordu esan diot.
Zer esan diozu?
Lau ordu iraungo dituela.
Ez duzu entzun?
Ez muturra sartu.
Bale. Guztiok estresatuta gaude.
Izpiliku-tantak ekarri ditut nire dendatik.
Tentsioa jaitsiko dizkigute.
Nire denda holistikoa ezagutzen dute, Chakra Khan?
- Azaldu nor den Chaka Khan. - Ama, mesedez,
ez dut itzultzen jarraitu nahi, bale?
Kaixo, txiki.
- Bale, hemen nago. - Bale.
Hershel, Maxine, zein ondo etorri izana.
Hauek Filomena eta Giacomo dira, Linoren gurasoak.
Hau nire ahizpa da, Zora.
- Hau nire aita da, Hershel. - Eta hura?
Amyren ugazama naiz.
Italieraz dakizu?
- Italia ezagutzen? - Liburua.
Ikasten ari da, ez daki asko.
- Noiz izango ditugu berriak? - Pare bat ordutan.
Hau zaila izango da zuretzat. Zerbait behar duzu?
Ez, zuek hemen izatea baino ez dut behar.
Esertzera noa.
Dena ondo irtengo da.
Ondo nago.
Berriro esan.
Laztana, ondo jarriko da.
Eskerrik asko.
Ama… lokartu da?
Meditatzen ari da. Horrela egiten du otoi.
Kaixo. Ez zenuten etorri behar.
Bai.
Ez dago Donna Reed gelditzerik.
Limoizko pastelak. Azukre-hautsarekin,
azukre-maila igo behar baduzue.
Guztiok behar dugu zerbait gozo orain.
Noiz amaituko da ebakuntza?
Berririk duzue?
Galdetuko diogu zerbait behar duen?
Utzi bakean.
Agian norbaiti eska diezaiokegu kanala aldatzeko.
Nik aldatuko dut, jauna.
- Lino Ortolanoren ahaideak? - Bai.
Erizainak zirujaua zuekin mintzatzera datorrela dio.
Zer?
Zora, Amy bilatu.
Nik Linoren gurasoen bila joango naiz.
Amy.
- Zer gertatu da? - Ez dakigu,
baina zirujauak ikusi nahi zaitu. Zatoz.
Orain?
Baina, Zora, goizegi da.
Hemen nago. Zer moduz dago?
Tumorea kendu diogu.
- Ongi. - Ertzak garbi daude.
Laginak bidali beharko ditugu eta onkologoarekin hitz egin beharko duzu,
baina duela 20 minutu kendu diogu tumorea belaunetik.
- Eskerrak. - Banekien ondo aterako zela.
Bukatu da. Jada ez dauka tumorerik.
Jada ez dauka.
Laztana.
Gizon sendoa zara. Eta Jainkoak bedeinkatu zaitu.
Kaixo, ama.
Lortu duzu.
Osoa kendu dute.
Pare bat egunetan, etxean egongo zara.
Bai.
Lortu duzu.
Ezin al zenidan kafea ekarri?
Nire semeak kafea nahi du?
Ekarriko dizut.
Ez.
Ez. Kafea doan da. Korridore amaieran, eskuinetara.
- Ez… - Neuk… lagunduko zaitut.
Zatoz.
Hemendik.
Hemen da.
Egiten ari da. Egin berria egongo da behintzat.
Nire semearentzat da.
Txikia zenean…
hamar bat urte izanda,
autoa hartu zuen eta talka egin zuen.
Horma jo zuen. Nire anaiarekin zegoen, bere osaba ergelarekin.
Ospitalera joan zen.
Hanka apurtu zuen. Eta esan nion:
"Tontokeria arriskutsu hau dela eta…
ezingo dugu koloretako telebista erosi".
Hori esan nion.
Ezin nion izugarri ikaratu ninduela esan.
Zeren…
aita batentzat…
semea ospitalean ikustea ikaragarria den.
Tori.
Entzun.
Ez nengoen batere kezkatuta zugatik. Hara!
Hartzarengatik otoi egiten ari nintzen.
Zer demontre?
Zergatik ez zenidan esan?
Zure bila joan naizen artean gertatu delako.
Ai ene!
Barkatu.
Zer moduz zaude?
Hala-hola.
Zer zabiltza? Arrosak moztu dituzu?
Ez al nizun irakatsi arrosak neguan, hotz denean, inausi behar direla?
Bestela ez dira loratzen.
Ez al zara oroitzen?
Kontuz.
Ama, zer egin duzu?
Goazen barrura.
Egarri zara?
Ura ekarriko dizut.
Filomena, lagunduko didazu ohera eramaten?
- Ohera? - Bai.
Izarak oraindik bustita daude.
Baina lehorgailua dugu.
Denbora aurreztuko genuke. Linok ondo deskantsatuko luke.
Baina ikusten? Aspaldi ez dute telebista elkarrekin ikusi.
Aizu, aita!
Gortuko gaituzu. Jaitsi telebistaren bolumena.
Ez dut ulertzen zer esaten duten.
Aita, bolumena igotzeagatik ez da aldatuko.
Kanal italiarrak bilatu ditut, baina ez dituzue.
Zer egingo dut? Telebista itzali?
Esaiezu janaria ia prest dagoela.
Ez. Ezin du alberjinia jan.
Zergatik ez? Ezin du banana bakarrik jan.
Jaten badu, gaixotuko da.
Gaixo dago jada. Ondo jan dezala behintzat.
Eta cuccidati-ak egiteko guztia ekarri dut.
Gabonetako galletak?
Ez. Ezin ditu jan. Azukre gehiegi.
Zergatik ez duzu jaten?
Jaten ari naiz.
Janaria nahasten ari zara.
Ez baduzu jaten, ama izutuko duzu.
Are gehiago kezkatuko duzu.
Jada ez duzu gogoko etxeko janaria?
Zure amaren partez.
Ez nukeen alberjinia jan behar.
Bai.
Medikuari esan diot.
Bai.
Traidorea zara.
Esan behar nion. Hau har zenezakeen jakin behar nuen.
Oraindik analgesikoen eta Xanax-en bila joan behar naiz.
Astea gaindituz gero, Atluri doktorearekin mintzatuko naiz.
Ez, Xanax-a niretzat da.
Hogei urtez bizi nintzen haiekin, hau ez da ezer.
Ai ene, estresatzen ari naute.
Mesedez, utzi bihar zure botiken bila joaten.
Hobeto sentituko naiz.
Supermerkatuan erosiko dituzu, mesedez?
Aitak ogia nahi izango du.
Bale. Ogia. Ogia erosiko diot.
Ez, amore, zurekin joan dadila.
- Ez. - Mesedez.
Inola ere ez.
- Mesedez egunero… - Lino.
Egunero doa ogi berria erostera Castelleonen
eta, hona etorri zenetik, ezin izan du hori egin.
Mesedez. Zerbait egin dezala. Gainera, etxean bezala sentitu behar da.
Ai ene. Ondo da.
Nor deituko duzu?
Zora. Satelite-telebista alokatuko dugu kanal italiarrak izateko.
Etxean bezala sentitu nahi? Hala sentituko da.
Ezin duzu horrela jan.
- Zer gertatzen da? - Emadazu momentu bat.
Ziria sartu nahi dit. Badaki Siziliarra naizela.
- Nola daki? - Ez dituzu iparraldeko italiarrak
nik bezain ondo ezagutzen.
Italieraz dakizu?
Nire aitaginarreba da.
Ba esaiozu ezin duela ogi zatiak hartu
eta jan.
Supermerkatuko ogi guztia jaten ari zara?
Nola jakingo dut ona dela dastatu gabe?
Eta entzun.
Ikusten? Bota dezakezu, ulertzen?
Bai, ore legamiatua delako. Ore ama deitzen da.
Ondo da.
Ogi desberdin batera ohituta dago.
Eta lasai, hau ordainduko dut. Bai?
Eraman nazazu benetako okindegi batera.
Ez hiri honetakoa bezalakoa.
Denetarik saltzen dute: ogia, arraina, botikak…
Bera ere da harakina? Haragia saltzen du?
Toki honek ez du zentzurik. Nahikoa izan dut.
Eskerrik asko.
Ez, utzi hori ukitzeari.
Ez dakit. Zuek saiatu.
- Tira! Ez! - Ondo da.
- Bale. - Ez ezazu ukitu.
Guztiek Lino ikusi nahi zuten… eta inor ez da satelitearekin moldatzen.
DishTV deitutako kanala alokatu dugu.
Bai, baina ezin dugu ikusi.
Konponduko dugula esan dizut.
Ez duzu ezer egin, motel. Agindu baino ez du egiten.
Zorarekin bikote ona egiten du.
Entzun zaitut.
Itxaron… Eraman hau Filomenari.
Kableak begiratuko ditut.
Tira.
Ez, aita, utzi haiei egiten.
Aita, utzi haiei.
Osaba Francok irakatsi zidan. Ixo.
- Laztana. - Zer moduz?
- Azkenik! - Ondo.
Grazie. Azkenik.
Ostia, jende gehiago egon daiteke etxe honetan?
Gabon zoriontsuak guztioi.
Kaixo!
Bizarzuri bat dakart.
Umoja!
Eta Ujima berehala izango da.
Janaria prest dago.
Mahaira.
- Jatera. - Bale.
Hark gurekin jango du, ezta?
Nola esaten da "Etxean jan dut"?
- Nongoa da zure aita? - Bai.
Aliminusa-koa, Cerda-tik gertu.
Ezagutzen duzu?
- Bai, ondo ezagutzen dut. - Bai.
Aitak bisita egin al dizu AEBetan?
Bai, nire semea jaio zenean.
- Seme bat duzu? - Bai.
Semea du.
Zure gurasoek poz-pozik egongo dira
- biloba izateagatik. Zoragarria da. - Bai.
- Nola du izena? - Matteo.
- Matteo… Bilobatxoa, e?
Bai. Poz-pozik daude.
- Txikia da. - Zenbat urte ditu?
Ia bi. Txikia da.
- Bi… Eta lo egiten du? - Bai.
Badakizu nola sentitzen naizen?
Ez, ez dakizu.
Ezin nintzen beste inora joan.
Ez dut inoiz whiskia edaten.
Hala ere, berehala aurkitu duzu gure botilarik garestiena.
Barka eragozpenak.
Ving Rhames Holiday deituriko drag batez jantzita ikusten ari nintzen.
Filma itxaron dezake.
Une gogorra igarotzen ari naiz.
Ez sentitu errudun larrituta egoteagatik.
Zaintzea berez zaila da errudun sentitu gabe.
Gogorra da.
Zure larruan egon naiz.
Anthony-rekin,
nire lehen maitea.
Ederra da.
Printze italiarra lor dezakeen bakarra zarela uste duzu?
- New Yorken zeundeten? - Bai.
Zure adina nuen gaixotu zenean.
Ez nioke gertatu zena ezta nire etsai handienari ere opa izango.
Izenik eta aurpegirik ez duen eta zure maitea
kendu nahi dizun zerbaiti aurre egitea.
Guztiek ezin dute jasan.
Ez.
Ez duzu guzti hau egin behar.
Zer?
Lino zaindu?
Preston, nire senarra da eta minbizia dauka.
- Ez dut utziko. - Hala nahi baldin baduzu…
Baldin badut?
Geratuz gero,
argi izan zer jasan beharko duzun.
Jendeak sufritzen duenean,
maneiatu dezakeen esperientzia bakarra bilakatzen da.
Ez zaitu arnasten uzten, ezta harremanari ere.
Kontuz ez bazabiltza, zeure burua gal zenezake.
Sentitzen dut Anthonyrekin bizitakoa, baina ez da nire istorioa.
Lino operatu dute eta…
onera egiten ari da.
Pare bat egunetan medikuarengana joango gara eta hau amaituko da.
Eta ez bada amaitzen?
Orduan zer?
Eskerrik asko whiskiagatik.
- Lino. Amy. - Kaixo.
- Zer moduz oporrak? - Ondo
Linoren gurasoak dira.
Bai, hau Giacomo da.
Eta hau, Filomena.
Bidaia luzea egingo zenuten.
Guztiok etorri zarete berri onak entzutera.
Zure txostena begiratu dut.
Ebakuntza primeran atera zen.
Jada ez dut minbizirik. Ebakuntza primeran joan zen.
- Ondo. - Jainkoari eskerrak.
Aukera gehiago izango ditugu tratamenduei dagokienez.
"Izango ditugu"?
Zertarako behar ditut sendagaiak minbizirik ez badago?
Leiomiosarkoma ia beti berragertzen da.
Ehun bigunean zehar edozein ataletara bidaia daiteke.
Mantentze-kimioterapia behar duzu.
Zer esaten ari da?
Ulertzen saiatzen ari naiz.
Utziko…?
Utziko didazu boligrafoa?
Eskerrik asko.
Mesedez.
Zergatik ari da negarrez zure emaztea?
Minbizi hau belar gaiztoen modukoa da. Aterata ere, itzultzen da.
Berri onak dira, benetan.
Aukerak ditugu.
Kimio-tratamendu berarekin jarrai dezakegu edo…
saio kliniko batean sar zaitezke
Suitzan aurkeztu nuen hitzaldi batean ezagututako sendagai berria probatzeko.
Zer esan du medikuak?
Lino nola hobe daitekeen azaltzen ari da.
- Onera egin zuela uste nuen. - Entzun medikuari.
Ez nioke zu bezain gaztea ez den eta osasuntsu ez dagoen inori eskainiko.
Luzeago bizitzeko aukera da, jatetxea berriro irekitzeko, umeak izateko.
Hori nahi dut.
Hala ere, arriskuak azaldu behar dizkizut.
Itsu bikoitzeko saioa da.
Hau da, paziente batzuei bakarrik ematen zaie benetako sendagaia.
Besteei plazeboa ematen zaie.
Plazeboa.
Plazeboa. Zer esan nahi du?
Eta zer da plazebo hori?
Azukre-pilula ohi da. Sendagaiaren efektuak aztertzeko era bakarra da.
Lino, erantzun. Zer da plazeboa?
Azukre-pilula bat, aita.
Azukre-pilula bat?
Medikuak azukre-pilula bat emango dio nire semeari?
Non ikasi zuen?
Orain probatzen ari diren gauza berria da.
Eta zurekin probatuko dute?
Badakit erabaki zaila dela,
baina, egin nahi baduzu,
lehenbailehen jakin behar dut.
Oraintxe hasi behar dugu. Plaza mugatuak daude.
Zergatik ez dizu benetako sendagaia ematen? Badaukate eta behar baduzu…
Ez. Giacomo.
Bazatoz kanpora nirekin?
Orain.
Linok bere bizitzako erabakirik zailena hartu behar du.
Eta bere erabakia da.
Berea, ulertzen?
Haren medikua
munduko onenetariko bat da eta bizitzeko aukera ematen ari dio.
Mesedez, utziozu bakean.
Baina zer da sendagai esperimental hori?
- Ez da sendagaia. - Ez da
mendebaldeko medikuntza eztabaidatzeko unea. Ulertzen?
Zure semearekin fidatu behar zara, bere bizitza da eta.
Arretaz entzun.
Ni haren alde nago beti. Gauza guztietan.
Eta zuk zure semearen erabakiak ezin badituzu errespetatu,
itzul zaitez gaur bertan Siziliara.
Saioa berehala hasiko da. Orain ematen baduzu izena,
prozesu osoan zehar lagunduko dizut.
Ondo da. Bai, izena eman nahi dut.
Eta sendagaia ez badizute ematen?
Zer esaten duzue Texasen? "Dena eman edo ez eman".
Zu.
Nork esango luke gure familiak saiheskia jaten lotuko liratekeela?
Ezin da ahobete eztabaidatu.
Atsotitz siziliarra al da?
Izan beharko litzateke.
Bada…
Zora eta ni…
Ba…
Bueno…
Urte berri on guztioi.
Urte berri on.
Zoriontasunari
eta osasun onari.
Non egon nahi duzue gaurtik urte batera?
Bizirik.
- Bueno… - Aizu, Ken.
- Bai? - Lagun…
Gehiegi animatu ote zaitu edan duzun whiskiak.
Ez da ezer gertatzen, aita. Lasai, Ken. Osasunaren gaiaren harira,
Linok eta biok zerbait kontatu nahi dizuegu.
Bai.
Sendagai berri baten saio klinikoan parte hartuko dut.
Horrek esan nahi du agian plazeboa emango diotela.
Bai, kontua da… benetako sendagaia eman balidate,
orain ondoezik egongo nintzatekeela.
Baina egunez egun goaz.
Zure alde gaude.
Guztiok.
Ez duzu hau bakarrik egin behar, seme.
Esaiezu esan duguna.
Aitak dio Lino ez dagoela bakarrik.
Ez nekien hemen hainbeste maite zenutenik…
nire semea.
Guk berriak ditugu ere.
- Ezkon-hitza eman dut. - Bai, zera!
Zer? Zoragarria da! Izugarri pozten gara zuengatik.
Aspalditik hau jartzeko irrikan nengoen.
Ai ene!
- Biloba beltzak. - Ni ere bai. Garestia izan zen.
Auguri!
Nire partez zoriondu. Ezkontzak garrantzitsuak dira beti.
Auguri!
Zorionak.
- Benetan esan du hori? - Lasai, Lino.
Zorionak.
Ez duzu duintasunik.
Ondo da. Goazen. Andiamo.
Orain italieraz hitz egiten dugu?
Lotsatu beharko zinateke.
Ezezagunen ezkontza ospatzen duzu,
eta badakizu amari min egiten diola.
Lotsaizuna zu zara.
Zu zara benetako lotsaizuna.
Guztia utzi zuen semea.
Bere etxea, bere familia…
bere herria.
Ezer ez balitz bezala.
Neure ametsei jarraitu nahi diet.
Eta bakarrik utzi ninduzun.
Bakarrik!
Norbait kontrata zenezakeen.
Ez nuen edonor nahi!
Zu nahi zintudan.
Zu.
Ez ninduzun ni nahi.
Zu bezalako beste norbait baizik.
Zer arazo dago?
Zertan okertu nintzen?
Zer egin nuen zu joateko?
Esan.
Begira, aita.
Joan nintzen…
neure bizitza eraikitzeko.
Ez zaitut ulertzen.
Badakit.
Ezin nauzu naizen bezala onartu?
Aita.
Begira, aita, belar gaiztoa…
nire gaixotasuna itzul daiteke.
Egia esan, apur bat nekatuta nago.
Apur bat nekatuta nago, aita.
Ezin zaituztet gaixotasunari eta zuri aurre egin.
Orain aukeratu behar duzu.
Haserre dauden bi gizon al gara?
Edo aita eta semea?
Ama, iraungiko da.
Ez al duzu ezer jango?
Dena jango dut zu Siziliara heldu baino lehen.
Azukrea bota diot.
Gustuko duzun bezala.
Zoaz aitarekin.
Ez egin lan gehiegi.
Ez. Zatoz hona.
Zatoz, nola landatu behar den
erakutsi nahi dizut, ados?
Ondo ez landatuz gero, belar onek ez dute zapore ona izango.
Eta zaporea… garrantzitsua da chefentzat.
Garrantzitsuena, aita.
Aizu…
Estatu Batuetan benetan sukaldaria izan bahi baduzu…
pozten naiz.
Andiamo.
Oraindik mina duzu?
Dagoeneko ez hainbeste.
Ondo nago, aita. Ez da ezer.
Badakizu zerk ematen duen mina?
- Badakizu? - Zerk?
Zuhaitz honek.
Olibondo honek. Loreontzi honetan dagoelako.
Ahal nuena egin dut, baina ez du inoiz fruiturik emango. Benetan.
Inork ez dezan ortua ukitu, lan izugarria egin dut eta.
Nire arrosa-landarearekin, adibidez?
Ikusiko duzu. Udaberrian, ikusiko duzu.
Ondo da.
Zure ama bezalakoa da.
Agur, aita.
Ene semea.
Miraria egin duzu.
Orain umea litzateke benetako miraria, jakina.
Ume batek indar eta bizitza gehiago emango bailioke.
2004KO ABENDUA
Amy.
Lasai.
Ederra zara.
Benetan.
Lasai.
Lino?
Lino.
Lino, banoa.
- Zer duzu? - Ondoezik nago.
- Bikarbonatoa hartuko dut. - Ez, maite.
Ondoezik nagoela.
Uste duzu…?
Sendagaia eman zidatela uste dut.
Azpitituluak: Yara Prieto Ortiz