Wil je de motor van mama proberen? Die heeft een betere vering.
Als ze valt of iets gaat mis, dan is het mijn schuld.
Als ik mijn kinderen idiote dingen zie doen...
zoals wilde stunts en risico's nemen, waarbij ze helemaal opgaan...
in de ervaring, dan voel ik trots, waardering...
en veel jaloezie. Vooral jaloezie.
Nu ik ouder word, wordt mijn leven wat huiselijker.
Daardoor merk ik dat ik de lol mis...
die je ervaart als kind, en daar heb ik behoefte aan.
Ik wil dingen beleven zoals mijn kinderen.
En ik heb ontdekt dat je gezondheid daarvan kan profiteren.
Ik ga de geheimen onthullen van mensen...
die het leven nog steeds zien door de ogen van een kind.
Extreme sporters.
De vrije klimmers die ik bewonder, de stuntmannen waar ik mee werk...
en de waaghalzen die ik ken, zoals Robbie Maddison.
Robbie is een held van mij en mijn kinderen.
Hij heeft enorm veel extreme, indrukwekkende stunts uitgevoerd.
Meer dan wie dan ook ter wereld.
En hij heeft er zoveel plezier in.
Hoe ging die stunt, team?
- Het ging heel goed. - Dat was te gek.
Ik mis op die manier onbevreesd zijn.
Ik zie hoe kinderen dingen doen. Ze houden totaal geen rekening...
met de veiligheid. Maar ze doen het gewoon.
Ze zijn veerkrachtig.
Dat is heel bevrijdend. Hoe comfortabeler je wordt...
hoe minder je je in situaties begeeft die enigszins spannend zijn.
Je valt als het ware stil. Je doet steeds minder.
Wat doe je eraan om dat terug te krijgen?
Ik ben op zoek naar iets nieuws...
- een nieuwe ervaring. - De beste manier om dingen...
te ervaren zoals onze kinderen dat doen...
is door uit je comfortzone stappen...
...en iets totaal nieuws te proberen.
- Maar er moet een risico aankleven. - Ik moet iets heftigs en nieuws doen.
Iets wat ik nooit eerder heb meegemaakt.
100%.
HOOFDSTUK DRIE RISICO
Tijdens mijn missie om de spanning te herbeleven...
die mijn kinderen ervaren als ze losgaan...
moet ik iets vinden dat mij zowel mentaal als fysiek uitdaagt.
Het moet nieuw en onbekend zijn.
En het moet risicovol genoeg zijn om me...
uit mijn comfortzone te trekken.
Na een zoektocht van twee maanden, vond ik een damwand...
van 200 meter hoog.
Deze staat in Zwitserland en ziet er heel uitdagend uit.
Ik ga proberen deze zelf te beklimmen...
in hartje winter.
Ik heb niet de bouw van een klimmer. Ik heb weinig ervaring met rotsklimmen.
Ik houd niet van hoogtes, en ook niet van falen.
Dus dit voelt zeker als een nieuw avontuur.
LUZZONE DAM, ZWITSERLAND DE HOOGSTE KLIMWAND TER WERELD
Dit gaat niet alleen om de kick.
Er zit wetenschap achter de beloning die we krijgen als we uitdagingen aangaan.
Ik werk samen met de neurowetenschapper...
professor Abigail Marsh.
Hoe kijk je aan tegen de klim?
Veel is onbekend voor me. De hoogste wand die ik...
heb beklommen was ongeveer 50 meter hoog.
Dat voelde al heel hoog. Dit is heel anders.
De omstandigheden zijn bovendien heel anders.
Waarom wil je dit doen?
Ik zie hoe mijn kinderen...
...helemaal opgaan in een activiteit.
Of het nou surfen of vissen is, of met elkaar vechten.
Ze leven helemaal in het moment.
Nu ik wat ouder word, heb ik minder ervaringen...
waarin ik dat gevoel beleef.
Veel volwassenen zijn jaloers op spelende kinderen die van het leven genieten.
Op hun enthousiasme, nieuwsgierigheid en plezier...
in het ondernemen van nieuwe dingen.
Veel mensen willen dat gevoel terugkrijgen.
Hoe komt het dat we dat soort dingen vermijden als we ouder worden?
Nieuwe, moeilijke situaties...
kun je op twee manieren zien. Namelijk als een bedreiging...
waarbij je kan falen. Die kans is groter als je ouder wordt.
Maar kinderen zien dit juist als een nieuwe uitdaging.
Wie weet kan ik dit.
Dat is wat er verandert van je kinderjaren naar volwassenheid.
Je kunt steeds meer. Je wordt zelfstandiger. De hersenen...
- van kinderen zetten ze hiertoe aan. - Ja, absoluut.
Kinderen zijn meer gedreven nieuwe risico's en uitdagingen...
op te zoeken, omdat hun hersenen...
...gevoeliger zijn voor dopamine. Door die stof proberen we nieuwe...
en spannende dingen uit.
De hersenen van een kind...
worden aangestuurd door dopamine...
waardoor ze nieuwsgierig zijn en zin hebben om te ontdekken.
Maar als we ouder worden, daalt het dopamineniveau elk jaar met 10%.
LEEFTIJD EN DOPAMINE
Extreme sporters vormen de uitzondering.
Zij houden van risicovolle activiteiten.
Onderzoek toont aan dat hun dopaminesysteem actiever is...
vergeleken met andere volwassenen.
Het goede nieuws voor ons is...
dat door uitdagingen aan te gaan, de dopamine kan toenemen...
waardoor de spanning terugkomt die we ervaarden als kind.
Daardoor worden onze gezondheid en ons geluk gestimuleerd.
Een betere gezondheid zorgt voor een kleinere kans op chronische ziektes...
een beter immuunsysteem en een langere levensverwachting.
Eén onderzoek toont aan dat door een betere gezondheid...
de levensverwachting met 10 jaar kan toenemen.
Misschien is het geheim van een beter leven je jonger gedragen?
En je gedraagt je jonger door je grenzen te verleggen.
Dit heb ik onderschat.
Gelukkig doe jij dit. Ik zie dit en denk:
- ik weet niet of ik dat kan. - Dit kun je vast wel.
Ik heb niet alleen Abi voor deze uitdaging gevraagd.
Door de ogen van Robbie kijken is inspirerend.
Daarom is hij erbij als gids. Voor advies over techniek en veiligheid...
heb ik Percy Bishton, een van 's werelds beste wandklimmers.
Dit is de hoogste kunstmatige klim ter wereld.
- Mooi zo. - Een stel...
ervaren klimmers doen er tussen twee en vier uur over.
Dat geldt in de zomer. Het is nu februari.
We zitten in de Zwitserse Alpen en het is koud.
- Er is sneeuw en ijs. - Ja.
Daarom moet je in beweging blijven.
Daarnaast is jouw situatie uniek, omdat je niet met een ander klimt.
- Je klimt alleen. - Wat vind je daarvan?
Ik ben me bewust van de moeilijkheden, en van de...
hoogte en angst die hierbij komen kijken.
De uitdaging is ten eerste: je angst overwinnen.
En het feit dat...
het een erg intimiderende omgeving is.
Zullen we?
Laten we kijken hoelang het duurt voordat dit valt.
Ik word hier misselijk van.
Daar komt hij.
- Mag ik een parachute dragen? - Nee, pak maar een ijsblok.
Van onderen.
Dat voelt vreemd. Er gaan veel gedachten door mijn hoofd.
Ik voel me heel oncomfortabel.
Voor het eerst voel me angstig.
Die landing.
Als ik hier nog langer blijf staan en alle mogelijkheden overweeg...
waarop dit mis kan gaan, ga ik me terugtrekken.
Ik denk te veel na. Ik ga ervoor.
Aan de ene kant...
is klimmen met veiligheidsmaatregelen niet daadwerkelijk gevaarlijk.
Maar het is logisch...
dat iemand bang is als hij aan een steile, verticale wand hangt.
Als we willen profiteren van de voordelen van een nieuwe uitdaging...
mogen we ons niet laten tegenhouden door angst.
Daarom heb ik de hulp ingeschakeld van mijn stuntman en vriend, Bobby Hanton.
AUSTRALIË VIJF MAANDEN GELEDEN
Uitslover.
Bobby is voormalig turner en duiker, en een van 's werelds beste stuntmannen.
Bobby heeft me een aantal waanzinnige filmstunts geleerd.
Maar de écht waanzinnige stunts...
laat ik aan Bobby over.
Als Bobby een waanzinnige stunt moet doen...
gedraagt hij zich als een kind.
Lekker bezig, Bobby.
Wat doen we? Ik heb mijn duikbril, snorkel, flippers en bandjes.
- Die heb je allemaal niet nodig. - O, nee?
Het doel van vandaag is getraind worden in rotsklimmen...
en hoogtes trotseren.
Om te beginnen neemt Bobby me mee naar de bovenste plank op 10 meter hoogte...
of 30 voet, om mijn reactie te peilen.
Ik ben niet echt bang voor hoogtes, maar ben er ook niet dol op.
Maar grappig genoeg deed ik als kind salto's van zo'n ding.
In volwassen hersenen zit een gebied, genaamd de prefrontale cortex.
Dat deel van de hersenen houdt zich bezig met gevolgen.
Het kinderbrein is anders dan dat van volwassenen.
Jongeren vertonen meer sensatiezoekend gedrag...
dan volwassenen, omdat hun prefrontale cortex...
nog niet ontwikkeld is.
Kom op, jongen. Goed.
Het mooie is dat zelfs volwassenen...
de werking kunnen reguleren in die prefrontale gebieden...
zodat zij de lol die kinderen ervaren, kunnen herbeleven.
- Alles goed? - Ja, Bobby.
Span je goed aan.
Goede sprong. Ik zag geen spetters.
Ik werk mezelf in fases naar de bovenste plank.
Dit is zeker niet de waanzinnigste stunt die je kunt doen.
We hebben ons via elk niveau omhooggewerkt.
Je hebt het herhaald. Je weet precies hoe het moet.
Span je goed aan, zowel je armen als je benen.
Dit voelt vreemd.
Ik denk er te veel over na.
Ik overweeg alle dingen die mis kunnen gaan.
En de omgeving is niet eens gevaarlijk.
De enige manier om iets te doorstaan, is het daadwerkelijk meemaken.
Door de ervaring leer je dat je het aankunt.
Dat alles goedkomt.
En dat het leerproces zich voortzet...
als je je nogmaals in een vergelijkbare situatie bevindt.
Toen ik het had gedaan, voelde het goed.
Het gaf echt een kick.
Maar er is een wereld van verschil tussen een duikplank...
en een wand van 200 meter of 540 voet.
- Het lijkt niet zo moeilijk vanaf hier. - Jawel, hoor.
Het lijkt oneindig, maar je kunt het opdelen in vijf klimsecties.
- Het is hoger dan het lijkt. - Dat zie ik wel.
Ik begin het probleem en de uitdaging te ontleden, en probeer...
te berekenen hoe ik dit eigenlijk voor elkaar moet krijgen.
Kijk hier maar.
Je ziet een metalen rooster.
Zo ziet de bovenkant van elke sectie eruit.
- Ja. - Dus als je bovenaan een sectie komt...
kun je je normaal goed vasthouden en op de rand staan.
- Daar kun je even rustig ademhalen. - Ja.
Vind dan opnieuw je focus en begin aan de volgende sectie.
Probeer je armen zoveel mogelijk rust te geven.
Want bij de top heb je ze nodig.
Oké, duidelijk.
Bij de eerste twee secties kun je er inkomen.
Je zult merken dat als de zon op de wand schijnt...
SECTIE 1 TOP SECTIE 2 TOP
het warmer wordt aan de top. Onderaan blijft het koud.
De handgrepen zijn ijskoud.
Het is heel koud. Ik kijk...
naar de dam en ik begin te bibberen. En ik denk:
hoe ga ik een of twee uur op die wand spenderen?
De onderste helft is je warming-up.
In het midden moet je je hoofd erbij houden.
- Dat gaat een beetje eenzaam voelen. - Ja.
In het midden ben je 80 meter van de grond.
- Ja. - Er is niets om je heen.
Dat is een speciale, intimiderende plek.
Ik overweeg hoe de duizeligheid, adrenaline en hoogtevrees...
SECTIE 3 TOP DE ANGST
een rol spelen. Je zintuigen raken overprikkeld.
Dan de laatste 80 meter.
- Klimmen. - Daar helt de wand.
Dat heet de crux en is het moeilijkste deel.
Dan ga je je richten op de top, want dan zie je de lucht.
- Daar wacht iedereen. - Daar wordt het moeilijker.
Ja, door de vorm van de dam helt de top over.
Klim dan door, want daar ga je met één grote duw langs.
- Dat doe je niet zomaar even. - Ik ben bang dat ik fysiek uitgeput raak.
UITPUTTING DE CRUX
Ik heb ervaren dat klimmen zwaar is voor je vingers en armen.
Als hij voorbij het midden is...
Dat deel is bijna ondersteboven.
Niemand doet het normaal zo.
En niemand doet dit in deze tijd van het jaar. Het wordt zwaar.
Knap dat je dit gaat doen.
Deze uitdagingen gaan niet over bewijzen dat we iets zwaars kunnen.
Ze gaan over wat we lijken te verliezen als we ouder worden.
Een kinderlijke overtuiging dat alles mogelijk is.
MALLORCA, SPANJE TWEE WEKEN GELEDEN
Om wat meer in de stemming te komen...
train ik met een van de grootste extreme sporters ter wereld.
Steph Davis is een beroemde klimmer, basejumper en wingsuit-vlieger.
Ze confronteert niet alleen het onmogelijke. Ze gaat ernaar op zoek.
Dit is Cala Sa Nau.
Het is de belangrijkste plek voor deepwater-soloklimmen.
Wat is dat precies?
- Je gebruikt geen touw, solo. - Ja.
In plaats van dat je de grond raakt als je valt en het eindigt...
- Val je in het water. - Precies.
Het wordt spannend en intens. Er komt wat risico bij kijken.
Maar je kunt ervoor trainen. En je kunt er plezier in hebben.
Toen ik begon met klimmen, was dat een grote ommekeer.
Ik studeerde.
Ik haalde mijn masterdiploma. Toen bereikte ik een breekpunt...
waarop ik besloot te stoppen met een academische carrière.
Ik vertrok, woonde in mijn auto en werd fulltime-klimmer.
Ik werd gedreven door nieuwsgierigheid en de spanning ervan.
Ik zie de hele wereld als een speeltuin, en ik ben blijven spelen.
Ik heb een bepaalde instelling...
die anders is dan die van de meeste mensen.
Wat anders is bij extreme sporters...
en vergelijkbaar is bij jongeren, is dat ze...
veel dopamine aanmaken. Ze zijn erg ingesteld...
op de beloning die ze krijgen...
van uitdagende dingen. Ze zijn gemotiveerd deze te doen...
ondanks de risico's, niet omdat ze de risico's niet zien.
Het goede nieuws is dat we die gemoedstoestand...
allemaal kunnen bereiken.
Ik wil Chris eerst de route laten zien met touwen.
Op deze manier kan hij naar beneden gaan...
en de route verkennen die hij gaat beklimmen.
Dan gaat hij zonder veiligheidstouwen.
Ik wil hem leren klimmen...
met de vrijheid en flexibiliteit van een kind.
Want bij de meeste mensen ligt het niet aan de techniek.
Het is de storm aan gedachten.
We zijn hier zodat jij het begin van de route kunt ervaren.
- Ja. - Wat jij moet doen...
is van de boot op de rots klimmen.
Ja, daarop, oké.
Kijk hoe je touw nu loopt.
- Ja, daar? - Daar zit een groot rustpunt.
- Ja. - Daarzo.
Daar kun je al staan met losse handen.
- Oké. - Maar een paar stappen.
- Het is hier glad, hè. - Heel glad.
- Het is zwaar, of niet? - Ja.
Door te klimmen word je zowel mentaal als fysiek getest.
Degenen die de top halen, zijn niet altijd het sterkst.
Het zijn degenen die de knop in hun hoofd om kunnen zetten.
Als iets risicovol is, dan noem ik dat 'gecompliceerd'.
Als iets onmogelijk lijkt, zeg ik: 'Daar werk ik nog aan.'
Als ik bang ben, zeg ik: 'Dat is spannend.'
Je hoeft je emoties niet te verbergen.
Je wilt ze ombuigen naar iets dat je vooruithelpt.
Sommige mensen ondervinden dat ze trots, frustratie...
en zelfs woede kunnen omzetten in de brandstof die ze nodig hebben.
Dit is de crux van de klim, want op dit punt ben je het vermoeidst.
Het moeilijkste deel komt als je het vermoeidst bent? Te gek.
Ervaar jij telkens als je iets uitdagends hebt voltooid...
emotionele, spirituele of fysieke groei?
Ik denk dat telkens als je een grote uitdaging aangaat...
je jezelf overstijgt.
Je leert iets over jezelf...
- dat je nog niet wist. - Dat verandert je.
Dat geeft je zelfvertrouwen. Je staat er anders door in het leven.
Misschien maakt het de dagelijks stress niet zo intimiderend?
Het is een ander perspectief: dat heb ik gedaan.
Dus dan kan ik dat ook aan.
Ik heb het al eens gedaan. Dat voelt goed.
De meeste stress die we dagelijks ervaren...
is niet levensbedreigend. Denk aan e-mails en gemiste deadlines.
Maar op dat moment voelen ze overweldigend.
Het zit zo.
Als we uitdagingen aangaan...
werkt dat na verloop van tijd als een psychologisch vaccin.
Het maakt ons veerkrachtiger en competenter...
in het aangaan van nieuwe uitdagingen. Het gevolg is...
dat je je niet zo druk maakt over kleine dingen.
We kunnen van die voordelen profiteren...
door uit onze comfortzone te stappen.
Hoe voel je je?
Ik probeer nu alles wat we hebben besproken...
op te splitsen. Wanneer ik wat moet doen.
- Precies. - Waar ik wat vast moet pakken.
Waar het moeilijk is.
Als het goed voelt en je hebt vertrouwen, ga dan gewoon.
Ja, cool.
Geniet ervan, oké?
Voor Chris geldt dat de fysieke vaardigheid...
slechts een onderdeel is. Er is ook een psychologische zijde.
Is het gevoel dat je mogelijk faalt per se iets negatiefs?
Nee, dat kan van alles zijn.
Soms kan het net dat zetje zijn dat je nodig hebt.
Hoe ging het? Goed gedaan.
Hoe meer we doen, hoe meer we klimmen...
Waar ik wat zenuwachtig over was...
voelt juist heel speels en plezierig op dit moment.
Ik vind het heerlijk.
Een fysieke uitdaging als klimmen...
nodigt uit om te improviseren, in het moment te leven...
en weer in contact te komen met je kinderlijke kant.
Geweldig. Goed gedaan.
- Perfect, heel mooi. - Dank je.
Je was op zoek...
naar echt plezier, zoals je kinderen dat hebben op de motor.
- Voelde het zo? - Ja, absoluut.
Want als dat touw er niet meer hangt...
kun je je beter focussen.
Als kind zijn we niet bezig met...
dingen eromheen. We leven in het nu.
Dat zie ik bij mijn eigen kinderen.
Ze leven in het moment en doen het. Soms nemen ze risico.
Maar meestal gaat het goed, en werkt hun intuïtie op volle toeren.
Je bent volwassen. Je hebt veel dingen te doen.
Maar die dingen heb je georganiseerd.
En als al die dingen zijn georganiseerd, kun je lol maken.
Ik voel een nieuw soort enthousiasme...
en waardering voor het klimmen.
Dat is maar goed ook, want deze damwand...
is de zwaarste uitdaging die ik ooit ben aangegaan.
Bij een zware uitdaging is training uiteraard belangrijk.
Maar soms komt er in zo'n intense situatie iets bijzonders naar boven...
wat we een 'flow state' noemen.
Wat zo prettig is...
aan een flow state, is dat je je volledig kunt focussen op wat je doet.
Flow heeft veel overeenkomsten met de gemoedstoestand van een kind.
Je richt je maar op één taak.
Onderzoekers denken dat in flow state...
prefrontale gebieden in de hersenen, betrokken bij piekeren, inactiever worden.
Tegelijkertijd stroomt er dopamine door de hersenen...
waardoor we een intense motivatie ervaren en onze concentratie toeneemt.
Als deze veranderingen samen voorkomen, gaan we helemaal op in het moment...
net zoals bij kinderen.
Dit kan ervoor zorgen dat we een topprestatie kunnen leveren.
Toen ik de damwand voor het eerst zag, dacht ik dat hij daar flow ging ervaren.
Ik raak altijd in flow state tijdens uitdagende ervaringen.
De tijd lijkt stil te staan.
Op zo'n moment is alles mogelijk.
Het lijkt eeuwig te duren.
Flow state vind ik fascinerend.
Het geeft bovenmenselijke krachten...
aan extreme sporters als Robbie...
en het wordt wetenschappelijk onderzocht.
Ken je het Zephyr-systeem?
Het Zephyr-systeem?
Hiermee kunnen we je binnenkant in de gaten houden.
- Cool. - Nee, sorry, hierom.
Voor de klim hangt Abi me vol sensoren.
Deze baanbrekende technologie laat zien of ik in flow state kom op de dam.
- Hoort het hier of... - Hij moet...
ongeveer hier zitten.
Het Zephyr-systeem registreert de hartslag en hartslagvariabiliteit.
We kunnen zien of beide hoog zijn of beide tegelijkertijd toenemen.
Het is een goede indicatie of hij in flow state zit.
Oké, vriend. Nog een paar laatste woorden. Je kunt dit.
Ik heb er nu zin in.
Want hoe meer je het bespreekt, hoe meer je het gaat vermijden.
Je denkt er te veel over na en piekert erover.
- Gedachte na gedachte. - Ja.
Nu wil ik opgaan in de ervaring en in de flow state komen.
Leg er geen druk op. Laat je gedachten los...
...net als je emoties en gevoelens, en vind de rust.
- Zo is het. - Ga ervoor, maat.
- Ik zie je aan de top. - Geniet ervan.
Als ik naar de dam loop, word ik me bewust van wat me te wachten staat.
Het ijskoude weer.
De angst voor mijn eigen gedachten.
En de fysieke uitdaging.
Ik zie de handgrepen en de route waarlangs ik moet klimmen.
Het voelt alsof ik opgeslokt word door dit enorme...
gigantische betonnen... gevaarte.
- We zien je aan de top. - Ik zie je daar.
Ik wil per se mijn gedachten loslaten...
en puur de ervaring beleven.
Net zoals kinderen dat doen.
Als ik begin te klimmen, komen mijn vrienden Zocchi en Aaron langs...
om extra morele steun te bieden.
- Abi, tot waar denk je dat hij komt? - Ik denk dat hij het haalt.
Ik twijfel niet aan mijn vriend.
Ik bid dat hij het haalt...
maar denk dat hij komt tot de helling.
Bij de eerste twee of drie grepen...
denk ik meteen: die dingen zijn ijskoud.
Mijn vingers worden stijf.
Het voelt alsof ik op blokken ijs klim.
DE BEVRIEZING
Ik moet grepen vinden waar ik...
mijn handen om kan vouwen.
Ik voel me net een babyzeehond die naar boven klauwt.
Ik voel mijn vingers niet meer.
Ik zeg tegen mezelf: gewoon doorgaan.
Ze zeggen dat als ik het zonnige deel van de wand bereik...
het heel anders wordt...
dus dat wordt mijn eerste grote doel.
Ik zie hoe Chris grote stappen neemt met zijn benen.
Het is net een klimmende gorilla.
En terwijl hij omhoogklimt, denk ik: hij gaat te snel.
Hij zei een scheldwoord.
Schelden vermindert pijn.
Als we een vloekpot hadden, was ik hierna miljonair.
Ik zit te hijgen en te puffen.
De top is nog een heel eind.
Ik ben eindelijk bij het zonnige deel.
Dit is een goede plek voor een pauze. Je kunt op de rand gaan staan.
Je kunt in het tuigje hangen.
- Schud je armen voor betere bloedsomloop. - Ja.
SECTIE TWEE TOP HOOGTE: 60 METER
Alles oké? Hoe voel je je?
Ja, goed.
- Mijn armen zijn uitgeput. - Oké, rust dan niet te lang uit.
Als je verder wilt, kun je gaan.
Ik hink op twee gedachten. Ik wil niet te lang rusten...
maar mijn vingers...
voelen alsof ze meerdere keren overreden zijn.
Ik zit nu op 60 meter, of 200 voet.
Nu volgt een veel lastiger deel van de klim...
waar ik in een hoek omhoog moet.
Ga. Oké.
Ik vertrek weer in een soort sprint, in de veronderstelling dat...
ik in recordtijd boven ben.
Dan ben ik geloof ik halverwege.
Ik kijk naar beneden...
en ik word onmiddellijk overspoeld door angst.
Ik word er misselijk van.
Er zit een luide stem in mijn hoofd...
die een vreemde verbeelding heeft.
Ik denk steeds te horen dat mijn tuigje losraakt.
Ik controleer mijn tuigje telkens opnieuw.
Ik trek hem strakker...
en meteen denk ik: wat als ik hem losser heb gedaan?
Ik kijk omhoog naar het touw en denk: wat als dat knapt?
DE ANGST
Ik denk terug aan alle training met Bobby...
...mijn stuntman. Ik weet dat ik mijn angst en gepieker...
kan overwinnen, als ik me beter concentreer.
Stap voor stap, greep voor greep.
Ik begin weer te klimmen en plotseling...
gebeurt er iets heel moois.
Ik begin te merken dat op de momenten waarop ik denk:
ik kan dit echt niet...
haal ik een keer diep adem en dan ben ik er.
Ik ben weer zo'n drie meter verder zonder...
dat ik het bewust in de gaten heb.
Gedachten en emoties worden als het ware één.
Het is een harmonieus geheel.
Je bent voorbereid en je kent de techniek.
Dan is het een kwestie van je onderbewuste...
en spiergeheugen het laten overnemen en het doen.
En dan kom je in flow state.
Ik heb nieuwe energie.
Ik kijk omhoog en denk: oké, ik kan dit.
En dan wordt dat ineens verstoord door...
pure uitputting.
SECTIE 3 TOP HOOGTE: 90 METER
Ik kom bij de crux waar de wand gaat hellen.
En mijn lichaam geeft het op.
Ik heb me nog nooit zo uitgeput gevoeld.
Ik realiseer me nu dat ik niet zo...
strijdlustig naar de top had moeten klimmen.
DE VERMOEIDHEID
Trek me maar omhoog. Mijn armen zijn...
Alles is verkrampt.
Nu slaat de twijfel toe.
Het is grappig wat twijfel doet met je hele lichaam.
Ik heb het moeilijkste deel van de klim bereikt.
Ik ben er klaar mee.
Hij heeft het breekpunt bereikt. Ik denk: we redden hem, trek hem omhoog.
Ik weet door mijn training met Steph in Mallorca...
dat je anders naar je gevoelens kunt kijken...
om jezelf aan te sporen.
En wat ik op dat moment voel...
is pure woede.
Opgeven is geen optie. Die discussie is gesloten.
Het maakt me niet uit hoe, al scheuren al mijn nagels eraf.
Ik zet mijn tanden in de grepen als het moet. Ik ga het halen.
Kom op, nu.
Hij is boos op de wand. Hij wil niet dat deze hem verslaat.
Interessant genoeg is het puberaal...
om boos te worden als je je doel niet bereikt.
En daar kun je profijt van hebben.
Woede brengt namelijk extra fysieke kracht naar boven.
- Daar is het. - Je bent er bijna, vriend.
Kom op.
- Kom op, Hem. - Ja.
Naar boven.
Kom op, vriend.
Het is je gelukt.
DE TOP HOOGTE: 165 METER
- Kom hier. - Zo moet dat.
Goed gedaan, doe nog maar een keer.
Zit ik nog vast?
O, mijn God.
Ik ben ontzettend trots op Chris.
Ik vind het te gek dat hij dit heeft gedaan.
Heel inspirerend.
Dat was het zwaarste dat ik ooit heb gedaan. Het was vreselijk.
Ik ben in een hoopje in elkaar gezakt, maar voel me meteen opgetogen.
Een gevoel van voldoening.
Dat was pas inspanning.
Op dat moment voel ik pure blijdschap.
Ik sta versteld van wat hij zojuist heeft bereikt.
Soms dacht ik: ik kan me niet omhoogtrekken aan de volgende greep.
Dan haalde ik rustig adem...
en was ik ineens drie meter verder en dacht: hoe kan dat?
Snap je?
Een bepaalde gedachte was ook snel weer weg.
In de hartslagdata...
zien we een toename van hartslagvariabiliteit...
net als een verhoogde hartslag, wat overeenkomt met een flow state.
Je ziet de vijf secties terug. Je ziet het dalen bij...
elk van de vier rustpunten. Maar dit is echt cool...
Als je begint aan sectie drie, stijgt je hartslagvariabiliteit.
Dit komt overeen met een flow state.
Als toeschouwer leek het alsof je daar het ritme te pakken had.
Het is grappig, het is niet zo dat... Ik zat 20 tot 30 minuten in de flow.
Het komt en gaat inderdaad.
Er is een discussie in je hoofd en ineens...
zit je een stuk hoger. Het is bizar.
Dat was geweldig.
Naarmate we honkvaster worden...
en meer keuzevrijheid hebben, zijn we niet meer genoodzaakt...
onszelf veel uit te dagen.
Je grenzen verleggen en uitdagingen aangaan...
voelt soms onaangenaam.
Ik wist dat je het kon.
Maar de kans is groot dat het je gelukkiger maakt...
en leidt tot een gezonder en langer leven.
We hebben ons leven voor ons liggen, en het uitnodigt ons uit...
om alles te ervaren wat het te bieden heeft.
Of het nou schaken is, een muziekinstrument bespelen...
met je kinderen spelen, basejumpen, rotsklimmen, surfen op hoge golven...
We moeten leven met passie en toewijding...
Ben je in orde, schat?
...en alles omarmen.
- Hou je van motorrijden? - In de lucht met de wind in je gezicht.
- Dat is zo lekker. - Als ik een sprong neem, denk ik...
ik zie wel wat er gebeurt.
Toen ik hieraan begon, wilde ik...
de avontuurlijke mentaliteit van kinderen herbeleven.
Misschien heeft dat het kind in me naar boven gebracht.
De cirkel is nu rond en nu leer ik van hen.
Daar gaat het om denk ik.
Want de groei die plaatsvindt door een uitdagende ervaring te beleven...
Dat is wat we willen.
Ondertiteld door: Marthe Lenders