Annenin motosikletini dener misin? Süspansiyonu daha iyi.
Düşerse, bir terslik olursa suç tamamen bende.
Çocuklarım çılgınca şeyler yapıp risk aldıklarını
ve bir tecrübeye kendilerini kaptırdıklarını gördüğümde
büyük bir gururla ve minnettarlıkla doluyorum.
Kıskanıyorum da. Daha ziyade kıskanıyorum.
Yaşlandıkça ve her şey daha tanıdık gelmeye başladıkça
çocukluğumdaki o neşe ve oyun hissini özler oldum galiba.
Bunu arzuluyorum.
Onlar gibi tecrübe etmek istiyorum.
Bunu yapmanın sağlığa kayda değer yararları olduğunu da öğrendim.
O çocuksu yaklaşımı asla kaybetmemiş insanların
sırlarını öğrenmek istiyorum.
Ekstrem sporcular.
Hayranı olduğum serbest tırmanışçılar,
birlikte çalıştığım dublörler
ve Robbie Maddison gibi gözü pek arkadaşlarım.
Evet, Robbie!
Robbie ben ve çocuklarım için bir kahraman.
Muhtemelen en ekstrem ve etkileyici akrobasileri yaptı.
Gezegendeki herkesten fazla.
Yaparken çok eğleniyor gibi de duruyor.
Nasıldı, ekip?
- Çok iyiydi! - Evet, harikaydı!
Bu korkusuzluk seviyesini özlüyorum.
Çocukların herhangi bir şeye karşı yaklaşımlarında
güvenlik açısından bir umursamazlık söz konusu.
Bir yolunu buluyorlar.
Doğalarında dayanıklılık var. Özgürleştirici bir şey bu.
Konfora ne kadar alışırsak
biraz göz korkutabilecek durumlardan o kadar uzak durmaya başlıyoruz.
İnsan kapanıp daha az şey yapmaya başlıyor.
Geri kazanmak için ne yapılabilir ki?
Ben de ona bakıyorum. Yeni bir şey, bir tecrübe arıyorum.
Bence şu an çocuklarımızın tecrübe ettiği şeyi tecrübe etmenin en iyi yolu
konfor alanından çıkıp alışkanlıkları bırakmak
ve yepyeni bir şey denemek.
Risk faktörü olmalı.
Gerilimli ve yeni bir şey yapacağım.
Daha önce maruz kalmadığım bir şey.
Kesinlikle.
CHRIS HEMSWORTH İLE LİMİT YOK: DAHA İYİ BİR YAŞAM
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM RİSK
Cesur çocuklarımın sınırlarını zorlamaktan aldığı heyecanı tekrar bulmak için
hem zihnimi hem vücudumu zorlayacak bir şey yapmalıyım.
Yeni ve yabancı bir şey olmalı.
Beni konfor alanımın epey dışına çıkaracak kadar da riskli olmalı.
Birkaç aylık avdan sonra bir baraj duvarı buldum.
200 metre yüksekliğinde.
İsviçre'de ve çok zorlayıcı duruyor.
Kışın ortasında, tek başıma ona tırmanmayı deneyeceğim.
Bende tırmanış fiziği yok.
Pek kaya tırmanışı tecrübem yok.
Yüksekliği veya başarısızlık ihtimalini pek sevmem.
Yani bu kesinlikle yeni bir tecrübe gibi geliyor.
LUZZONE BARAJI, İSVİÇRE DÜNYANIN EN YÜKSEK TIRMANMA DUVARI
Bu sadece bir meydan okuma değil.
Kaçındığımız zorluklarla yüzleşmenin ödüllerine dair
yeni bilimsel araştırmalar var.
O yüzden önde gelen nörobilimci Profesör Abigail Marsh ile çalışıyorum.
Tırmanış hakkında ne hissediyorsun?
Birçok bilinmeyen var.
Tırmandığım en yüksek kaya 50 metreydi muhtemelen.
O çok yüksek gelmişti, bu daha farklı.
Şartlar da çok farklı.
Niye bunu yapmak istiyorsun?
Çocuklarım tek bir şeye kendini kaptırabiliyorlar..
- Evet. - Sörf, balıkçılık...
Hatta kavga ederken bile onlar için sadece o an oluyor.
Yaşlandıkça bana o hissi veren durumlarda giderek daha az bulundum galiba.
Bence birçok yetişkin çocukların oyun oynayıp hayatın tadını çıkardığını görünce
o heyecan, merak ve neşe hissini biraz kıskanıyor.
Birçok heyecan verici şey yapıyorlar.
Bence birçoğumuz bunu tekrar yaşayabilmeyi diliyor.
Neden yaşlandıkça böyle aktivitelerden kaçınmaya eğilimliyiz?
Yeni, zor kısımlar iki farklı yolla tanımlanabilir.
Tehlike ve başarısızlık fırsatı olarak.
Yaşlandıkça kolaylaşıyor.
Çocuklara deneyim gibi geliyor.
"Bunu hiç yapmadım, bakalım ne olacak."
Çocukluktan yetişkinliğe geçişte böyle oluyor.
- Yapabileceklerin artıyor. - Evet.
Bağımsız olabiliyorsun.
- Beyinleri bunu yapmaya itiyor. - Kesinlikle.
Çocuklarda yeni riskler ve meydan okuma ararlar
çünkü beyinler bizi yeni, heyecanlı ve hatta riskli şeyler denemeye iten
kimyasal dopamine daha duyarlıdırlar.
Çocuk beyninin içine baksanız aşırı çalışan bir dopamin sistemi görürsünüz.
Merak ve keşif arzusu doğuruyor.
Ama yaşlandıkça o dopamin duyarlılığı her on yılda yaklaşık yüzde 10 düşüyor.
DOPAMİN DUYARLILIĞI
Bunda tek istisna
yüksek riskli aktivitelerden keyif alan ekstrem sporcular.
Araştırmalara göre diğer yetişkinlere kıyasla dopamin sistemleri daha aktif.
Geri kalanlarımız için iyi haber
zorlu mücadelelere girişmenin bu dopamin tepkisini tetikleyip
çocukluktaki heyecanı geri getirebilecek olması
ve böylece psikolojik sağlığımız daha iyi olabilir.
Zihinsel sağlık kronik hastalık riski düşüklüğü,
iyi işleyen bağışıklık sistemi
ve hatta daha uzun ömürle bağdaştırılır.
Bir araştırmaya göre zihinsel sağlık ömrü 10 yıl uzatabilir.
Yani ya daha iyi yaşamanın sırlarından biri daha genç davranmaksa?
Daha genç davranmanın anahtarıysa sınırlarımızı aşmaya cüret etmek.
Bunu hafife aldım galiba.
İyi ben yapmıyorum. Bakınca bile...
- Yapabilir miyim bilmiyorum. - Halledersin.
Bunun için getirdiğim tek kişi Abi değil.
Robbie ilham kaynağım diye
rehberliği ile teknik ve güvenlik tavsiyeleri için getirdim.
Dünyanın önde gelen tırmanışçılarından Percy Bishton da var.
Dünyanın en uzun yapay tırmanışı bu.
Güzel.
İki yetkin tırmanıcının bunu yapması iki ila dört saat arasında sürüyor.
O da yazın. Şubattayız.
İsviçre Alpleri'ndeyiz ve hava soğuk.
- Kar, buz. - Evet.
Sürekli hareket etmelisin.
Evet.
Senin için eşsiz olan, tek tırmanman.
- Tek başına tırmanacaksın? - Bu nasıl bir his?
Bunun zorluklarının farkındayım.
Bu senaryodaki yüksekliğin ve getirebileceği korkunun da.
Bence en büyük zorluk korkunu yenebilmek olacak.
- Evet. - Bu çok göz korkutucu bir ortam.
- Başlasak mı? - Vay.
İnmesi ne kadar sürecek, bakalım.
Kusasım geldi.
İşte geliyor.
Vay be.
- Paraşüt takabilir miyim? - Bir parça da sen al hadi.
Bomba geliyor.
Tuhaf bir his bu.
Bu noktada kafam dolu.
Epey huzursuzum.
İlk kez korku hissediyorum galiba.
Nasıl da patladı.
Burada durup duvara bakmaya
ve olabilecek tüm terslikleri düşünmeye devam edersem
cayacağımı biliyorum.
Fazla düşünüyorum. Başlayalım.
Gerekli güvenlik ekipmanı ve prosedürleriyle tırmanmak
aslında tehlikeli değildir tabii.
Ama o kadar dik bir duvarda bir insanın korkmaması
hiç de inandırıcı bir şey değil bence.
Yeni, zorlayıcı bir deneyimle sağlığımızı pekiştirmek istiyorsak
anksiyete, korku bize engel olamamalı.
Dublörüm ve yakın arkadaşım Bobby Hanton'dan yardım istedim.
SİDNEY, AVUSTRALYA 5 AY ÖNCESİ
Gösterişçi.
Bobby eski jimnastikçi ve dalıcı.
Dünyanın en iyi dublörlerinden.
Bobby bana filmlerde çılgınca akrobasiler yapmayı öğretti.
Ama en çılgınca olan şeylerde
işi Bobby'ye bırakıyorum.
Bobby zor akrobasiyle yüzleşince
koca bir çocuk gibi oluyor.
Bravo Bobby!
Ne yapıyoruz? Maske, şnorkel, palet ve kolluk getirdim.
- Hiçbirine gerek yok. - Öyle mi?
Bugünün amacı kaya tırmanışı eğitimi ve yüksekliğe biraz maruz kalmak.
Bobby ilk olarak beni dokuz metre yükseklikteki en üst tahtaya çıkarıyor.
Tepkimi ölçecek.
Yükseklikten korkuyorum diyemem ama sevdiğim de söylenemez.
Ama ilginç olan küçükken bu şeyden perendeyle atlamış olmam.
Yetişkin beyninde
prefrontal korteks adlı tamamen gelişmiş bir alan vardır.
Beynin sonuçlar hakkında endişelenmekle meşgul kısmıdır bu.
Çocuk beyni yetişkin beyninden çok farklıdır.
Ergenler yetişkinlere kıyasla daha fazla heyecan arayışındadır
çünkü prefrontal korteksleri henüz tam gelişmemiştir.
Hadi adamım. Güzel.
İşin güzel yanı yetişkinlerin bile
bu prefrontal bölgelerdeki aktiviteyi düzenlemeyi öğrenerek
çocuklar gibi eğlenebilecek olması.
- İyi miyiz? - Tamam, Bobby.
Kolları açma.
İyi gibiydi. Sıçrama görmedim.
O yüzden aşama aşama en üst tahtaya çıkmalıyım.
En çılgınca akrobasi sayılmaz bu tabii.
Bu kadar, platform platform yükseldik.
Tekrarların oldu, ne yaptığını iyi biliyorsun.
Tek parça ol, kollar ve bacaklar sıkı.
Orada kendimi tuhaf hissediyorum.
Aşırı düşünüyorum.
Tüm kötü senaryolar aklıma geliyor ve tehlikeli bir ortam bile değil bu.
Tepkinizi azaltmanın tek yolu o durumda olmak
ve tecrübe yoluyla bununla başa çıkabileceğinizi,
iyi sonuçlandığını öğrenmek.
Bu korkuyu unutma işi de bir daha benzer bir riskli durumda olursanız
o duruma yansır.
Yaptıktan sonra iyi geldi.
Eğlenmeye başladım.
Ama dalış tahtası ayrı,
neredeyse 200 metrelik bir duvar ayrı.
Buradan o kadar kötü durmuyor.
Duruyor, duruyor.
Korkutucu durabiliyor ama iyi incelersen beş aşamalı bir tırmanış gibi.
- Göründüğünden büyük. - Biliyorum, merak etme.
Sorunu ve meydan okumayı analiz etmeye başladım
ve bu herhangi bir şekilde mümkün mü hesaplamaya çalışıyordum.
İşte, görebilirsin.
Metal bir platform göreceksin.
Her aşamanın zirvesi böyle görünüyor.
Bir aşamanın zirvesine ulaştığında genelde iyi bir tutma yeri olur.
Çıkıntıda durabilirsin.
- Dinlenebilirsin. - Evet.
Toparlanıp sonraki aşamaya başlarsın.
kollarına çok yormamaya çalış çünkü zirvede lazım olacaklar.
Tamam, güzel.
İlk iki aşamada tırmanmaya alışırsın.
Duvara güneş vururken zirve daha sıcak olacak.
1. AŞAMA ZİRVESİ 2. AŞAMA ZİRVESİ
Dibi de soğuk kalacak çünkü soğuk hava orada oturuyor.
Tutma yerleri çok soğuk.
Hava çok soğuk.
Baraja baktığında titremeye başlıyorum.
"Bu duvarda nasıl 1-2 saat geçireceğim" diye düşünüyorum.
Alt kısımda ısınacaksın.
Orta kısımda daha çok düşüneceksin.
- Biraz yalnızlık çekeceksin. - Evet.
Duvarın ortasında yerden 80 metre yukarıdasın.
- Evet. - Etrafında hiçbir şey yok.
Özel bir ortam. Çok göz korkutucu.
Vertigo, adrenalin ve yükseklik korkum bunda ne rol oynayacak diye düşünüyorum.
3. AŞAMA ZİRVESİ KORKU
Duyularım aşırı yüklendi.
Son 80 metrede de çıkıntı var.
Orası kilit nokta, tırmanışın en zor kısmı.
O noktada zirveye atılıyorsun çünkü göğü göreceksin.
- Herkes zirvede seni bekliyor. - Orası daha zor, değil mi?
Evet, baraj şekli yüzünden en tepede dışa dönüyor.
Devam etmek istiyorsan orada iyice bastırman gerekecek.
- Evet. - Normalde böyle bir şey yapılmaz.
Ben fiziksel yorgunluktan endişeliyim.
4. AŞAMA ZİRVESİ, ASIL ZİRVE
Tırmanışın parmak ve kollara ne kadar ağır geldiğin biliyorum sadece.
Yolu yarıladıktan sonra
duvar âdeta kendine doğru dönüyor
Bunu kimse böyle yapmadı.
Yılın bu zamanında hiç yapmadı. Zor olacak bu.
Sana saygım büyük.
Böyle meydan okumalarda amaç zorlu bir şey yapabileceğimizi kanıtlamak değil.
Yaşlandıkça kaybediyormuşuz gibi duran bir şeyi bulmaya odaklanıyorlar.
Çocuk gibi her şeyin mümkün olduğuna inanmaya.
MALLORCA, İSPANYA 10 HAFTA SONRASI
O moda daha çok girebilmek için
Dünya'daki en büyük ekstrem sporcuların birinden eğitim görüyorum.
Steph Davis efsanevi bir tırmanışçı, serbest atlayıcı
ve kanatlı tulum uçuşçusu.
Sadece zorluklarla yüzleşmiyor, onları arıyor da.
Bu Cala Sa Nau.
Solo derin su tırmanışı yapmak için ideal bir yer sayılır.
Solo derin su dalışı nedir?
- Halat olmuyor, tek başınasın. - Tamam.
Ama düştüğünde yer yerine suya çakılıyorsun. O kadar.
- Suya düşüyorsun. - Evet.
Korkutucu ve gerici olacak. Riski de var.
Ama bunun için eğitim görebilirsin. Bunda eğlenebilirsin.
Ben tırmanmaya başladığımda büyük bir değişim yaşadım.
Üniversitedeydim.
Doktora yapmıştım ve dönüm noktası oldu bu
çünkü akademik yolda devam etmemeye karar verdim.
İşi bırakıp arabama taşındım ve tam zamanlı tırmanışçı oldum.
Tırmanışın merakı ve heyecanı beni cezbetmişti galiba.
Bana göre tüm dünya bir oyun parkı ve oynamayı hiç bırakmadım.
Birçok insanınkinden farklı bir zihniyetim var gibi duruyor.
Ekstrem sporcuların farkı
ergenlerinkine benziyor.
Dopamin aktiviteleri çok yüksek
ve riskli ve zorlayışı şeyler yapmanın ödüllerine alışmışlar.
Risklere rağmen bunları yapmaya istekliler,
risklerin farkında olmadıkları için değil.
İşin iyi yanı o zihniyette olmayı hepimizin tetikleyebilecek olması.
Chris'te planımız önce ona halatla rotayı öğretmek.
Aşağı inip tırmanacağı rotayı görme fırsatı bu onun için.
Sonra güvenlik ekipmanı gidecek.
Amaç çocuklarınki gibi bir özgürlük ve esneklikle
tırmanmasına yardım etmek.
Çünkü çoğu insana engel olan teknikleri değil,
zihinlerindeki fırtına.
Burada olmamızın amacı rotanın başlangıcını tecrübe etmen.
- Evet. - Tekneden kayaya tırmanman gerekecek.
Evet, buraya.
Halatının nereye gittiğine bak.
- Orası mı? - Büyük bir çıkıntı var.
- Evet. - Orada.
Yani çok geçmeden ellerini dinlendirebilirsin.
- Tamam. - Birkaç hamle sonra.
- Çok kayganmış, değil mi? - Kaygan.
- Gerici bu, değil mi? - Öyle.
Tırmanış bedeniniz kadar duygularınızı da sınıyor.
Zirveye her zaman en güçlüleri ulaşmıyor,
zihinlerindeki durumu tersine çevirebilenler ulaşıyor.
Bazen riskli bir durumda sadece "bu karmaşıkmış" diyebilirim.
Bir şeyi imkânsız buluyorsam da "hâlâ üstünde çalışıyorum" derim.
Bazen korkuyorum ve sadece "bu heyecan verici" diyorum.
Mesele duygularını saklamak değil,
onları seni devam etmeye iten şeylere çevirmek.
Kimileri gurur, sinir bozukluğu ve hatta öfkeyi dönüştürüp
gerekli yakıt olarak kullanabiliyor.
- Tırmanışın en zor kısmı bu. - Evet.
Çünkü en çok burada yorulacaksın.
En yorgun anımda en zor noktadayım. Harika.
- Evet! Evet! - Evet!
Çok zorlayıcı bir şeyi tamamladığında
duygusal, ruhani ve fiziksel gelişme olduğunu düşünüyor musun?
Ne zaman büyük bir mücadeleye girişsen gerekeni yaptığına inanıyorum.
Kendin hakkında bilmediğin bir şey öğreniyorsun.
Bu, insanı değiştirir. Öz güven verir.
Hayatı yaşama şeklini değiştirir.
Evet, günlük stres o kadar korkutucu olmuyor muhtemelen, değil mi?
Bence bakış açısı değişiyor. "Bunu başardım."
"Başka bir şey çıkarsa onu da yapabilirim.
Daha önce de yaptım. Bu güzel bir his."
Günlük hayatta yüzleştiğimiz stresin çoğu ölüm kalım meselesi değildir.
E-posta ve yetişmeyen işler gibi şeylerdir.
Ama o an size fazla gelebilirler.
Ama kendimizi zorluklara maruz bıraktığımızda
zamanla bir nevi psikolojik bir aşıya dönüşür bu.
Gelecek zorluklarla başa çıkmada bizi daha dirençli ve yetenekli kılar.
Sonuç olarak da günlük hayattaki ufak şeyleri o kadar dert etmezsiniz.
Hepimiz için bu yararların anahtarı
konfor alanımızın sınırını bulmak gibi duruyor.
Nasılsın?
Bu noktada sadece konuştuğumuz her şeyi,
hangi kısımda ne yaptığımı falan özümsemeye çalışıyorum.
- Kesinlikle. - Nereye uzanmalıyım...
- Evet. - En zor kısım falan.
Yapabileceğini düşünüyorsan, öz güvenliysen, yap gitsin.
Tamam, güzel.
Evet, yukarıda iyi eğlenceler.
Bence Chris için bunun hem belirli bir miktar fiziksel beceri gerektiren bir yanı
hem de psikolojik bir yanı var.
Başarısızlık ihtimali hissi kötü bir şey olmak zorunda mı?
Hayır, birçok şey olabilir o.
Bazen insanı devam etmeye iten küçük bir ateşe dönüşüyor.
- Nasıldı? - İyiydi.
Eline sağlık.
Tırmanmaya devam ettikçe
beni geren şey o noktada
tamamen oyuna ve neşeye dönüştü.
Bayıldım buna.
Bana göre tırmanış gibi fiziksel mücadeleler
insanı doğaçlamaya, anı yaşamaya
ve çocukluğuyla yeniden bağ kurmaya itiyor.
Güzel! Eline sağlık.
- Mükemmeldin. Güzeldi. - Teşekkürler.
Çocukların bisiklette hissettiği türden gerçek eğlence lazım sana.
- Bunu hissettin mi? - Evet, kesinlikle.
Çünkü aslında halat olmayınca odaklanmak çok daha kolay oluyor.
Çocuklar başka şeyleri düşünmez, anı yaşar.
Kendi çocuklarımda da bunu görüyorum.
- Sadece anı yaşıyorlar. - Evet.
Bazen riskli oluyor ama çoğu zaman odaklılar
ve kontrol içgüdülerinde.
- Sen yetişkinsin. - Evet.
Hislerinden kurtulamazsın.
Ama onlarla başa çıkabilirsin ve çıktın da.
- Bunu yapabilince de eğlenebilirsin. - Evet.
Tırmanış tecrübesine karşı farklı bir heves ve hayranlık duymaya başladım.
Bu iyi bir şey
çünkü bu baraj duvarı şimdiye kadarki en zorlu mücadelem olabilir.
Böyle zorlu bir mücadelede eğitim önemli tabii
ama bazen böyle gergin durumlarda
insanlar ekstra ve özel bir şeyi de tetikleyebilir.
Adı akış hâli.
Akış hâlini çok eğlenceli kılan şeylerden biri
o an yaptığın şeye tamamen odaklanıyor olman.
Akışın çocuksu zihniyetle birçok benzerliği var.
Sadece elindeki işe odaklanıyorsun.
Araştırmacılar akış hâli sırasında
beynin aşırı düşünmekle meşgul prefrontal bölgelerinin
aktiviteyi azalttığına inanıyor.
Aynı sırada beyne dopamin doluyor
ve bize derin bir azim hissi verip odağımızı yükseltiyor.
Bu değişiklikler birlikte olduğunda kendimizi tamamen o ana kaptırıyoruz.
Çocuklarda olduğu gibi.
Performansımızın doruk noktasına ulaşmamıza imkân verebilir bu.
Baraj duvarını ilk gördüğümde burada akış hâline gireceğini düşünmüştüm.
Bende akış hâli zorlu durumlarda tetikleniyor.
Zaman durmaya başlıyor.
O an olabilecek birçok farklı şey var.
Sonsuza dek sürüyor adeta.
Akış hâli her zaman ilgimi çekti.
Robbie gibi ekstrem sporculara insanüstü yetenekler veriyor adeta.
Bilimsel araştırmanın da aktif bir alanı.
Zephyr sistemiyle tanışmaya hazır mısın?
- Zephyr mi? - Zephyr.
Tırmanış sırasında içini görmemizi sağlayacak bu.
- Güzel. - Pardon, böyle.
Tırmanıştan önce Abi bana sensörler takıyor.
Bu son teknoloji aletler barajdayken akış hâline girersem bunu gösterebilir.
- Böyle mi yoksa arkaya mı? - Böyle.
Tamam, güzel.
Zephyr sistemi hem kalp ritmini hem de kalp ritmi değişkenliğini ölçebilir.
İkisi de çok yüksekse veya paralel olarak yükseliyorsa
kişinin akış hâlinde olabileceğinin iyi bir işaretidir bu.
Dostum, son sözleri söyleme zamanı. Bunu yapabilirsin.
Evet, başlamaya can atıyorum çünkü konuştukça ondan kaçınasım geliyor.
Aşırı düşünüyorum, aklımdan çok fazla şey geçiyor.
- Düşünce ardına düşünce. - Evet.
Sadece tecrübeye kendimi verip o akış hâline girmek istiyorum.
Stres yapma, düşünmeyi ve hislerini bırakıp
olacaklarla barış.
- Evet. - Göster kendini.
- Zirvede görüşürüz. - Senin adına heyecanlıyım.
Baraja yaklaşırken karşımda ne olduğunun son derece farkındayım.
Dondurucu şartlar...
Tamam.
Düşüncelerimi kontrol etmezsem hissettiğim korku
ve fiziksel gereksinimler.
Tırmanacağım rotayı ve tutma yerlerini görebiliyorum.
Bu büyük, devasa beton varlık
beni yutuyor adeta.
- Zirvede görüşürüz. - Görüşürüz.
Kendime engel olmayı bırakıp sadece bu tecrübeyi yaşamayı
çok istiyorum.
Çocukların yaptığı gibi.
Tırmanmaya başladığımda iki yakın arkadaşım Zocchi ve Aaron geldi.
Biraz ekstra moral desteği vermek için.
Abi, nereye kadar çıkar?
- Bence başarır. - Başarır mı?
- Tamam, Zoc? - Başarır.
Adamımdan şüphe etmemeliyim. Umarım başarır.
Ama açının başlangıcına kadar gidebilecek.
İlk iki veya üç tutuşta anında "bunlar buz gibi" diye düşündüm.
Parmaklarım katılaşıyordu.
Buz bloklarına tırmanmak gibi bu.
DON
Ellerimi böyle yapabileceğim tutma yerleri bulmam gerekiyordu.
Tırmanırken kendimi bir yavru fok gibi hissettim.
Parmaklarımı hissedemiyordum.
"Sadece devam et" dedim kendime.
Duvarın güneşli kısmının çok farklı olduğu söylenmişti bana.
O yüzden ilk büyük hedefim orası oldu.
Chris'in bacaklarıyla büyük adımlar attığını görüyordum.
Ağaca tırmanan bir goril gibiydi.
Tırmanırken bana aşırı hızlı gidiyor gibi geldi.
Ağzını bozdu az önce.
Ağız bozmak acıyı azaltır.
Küfür kavanozumuz olsa bu bittiğinde milyoner olurdum.
Nefes nefeseydim.
Zirvenin yanına bile yaklaşamamıştım.
Nihayet duvardaki güneşli kısma vardım.
Chris, dinlenmek için iyi bir yer orası.
- O çıkıntıda dur. - Tamam.
Kayış takımına yaslanabilirsin.
Kollarını salla da onlara kan gitsin.
Tamam.
2. AŞAMANIN ZİRVESİ YÜKSEKLİK: 60 METRE
İyi misin? Nasılsın?
Evet, iyiyim.
- Kol kaslarım şişti. - Tamam.
Fazla dinlenme öyleyse.
Devam etmek istersen et.
Evet, ikilemdeyim.
Çok dinlenmek istemiyorum ama parmaklarım...
Üstlerinden birkaç kez kamyon geçmiş adeta.
O noktada 60 metredeydim
ve tırmanışın çok daha zorlu bir aşamasına başlıyordum.
Bir açıda tırmanmalıydım.
Devam. Tamam.
Sonra bir nevi depar atarak tekrar yola çıktım,
rekor sürede oraya varacağımı varsayıyordum.
Ama yolu yarılamış gibi dururken...
Aşağı baktım.
Anında bir terör dalgasına kapandım.
Kusasım geldi.
Çarpık bir hayal gücüne sahip, kontrolden çıkmış bir ses vardı
ve kayış takımımın çözüldüğünü duyup duruyordum.
Onu kontrol edip durdum
ve bir noktada aşağı uzanıp onu sıkmaya başladım.
Sonra anında "ya onu esnettiysem" diye düşündüm.
Halata baktım ve "ya koparsa" dedim.
KORKU
Dublörüm Bobby'den aldığım tüm eğitimi düşündüm.
Odağımı daraltırsam korkumu ve aşırı düşünmemi atlatacağımı biliyordum.
Adım adım, her tutuşumda.
Tekrar tırmanmaya başladım ve aniden çok güzel bir şey olmaya başladı.
Bir şeyi yapmamın imkânsız olduğunu düşündüğüm anlarda
derin bir nefes almamın yeterli olduğunu fark ettim.
Farkında olmadan üç metre falan daha tırmandım.
Düşünceler ve duygular gerçekten bir oluyor.
Çok ahenkli bir şey oluyor.
Hazırlığı ve tekniği biliyorsun,
sonra bilinçaltının ve kas hafızanın işi devralmasına
ve gerekeni yapmasına izin vermen yetiyor.
Akış hâli o zaman oluyor işte.
Kendimi çok canlı hissediyordum.
Yukarı bakıp "Tamam, bunu yapabilirim." diye düşündüm.
Sonra birden bölündü.
Hadi.
Saf yorgunlukla.
3. AŞAMA ZİRVESİ YÜKSEKLİK 89 METRE
En zor yaklaşırken duvar öne sarkmaya başladı.
Vücudum aşırı zorlanmaya başlamıştı.
Hiç bu kadar yorulmamıştım galiba.
Bitiş çizgisine agresif bir şekilde koşturmamam gerektiğini
fark etmeye başladım.
BİTKİNLİK
Beni çekmeniz gerekecek galiba. Kollar gitti.
Her yerimde kramp var.
Şüphe duymaya başladım.
Şüphenin tüm vücuda yaptıkları da çok ilginç.
Tırmanışın en zor noktasına geldim.
Pes etmeye hazırım.
Kırılma noktasındaydı.
"Onu kurtaralım" diye düşünüyordum.
Steph'le Mallorca'daki eğitimim sayesinde
devam edebilmek için hislerimizi yeniden tanımlamanın
bir yolu olduğunu biliyordum.
Ve o an içimde tek bir his vardı.
Saf öfke.
O noktada pes etmek yoktu, o mesele kapanmıştı.
Bu süreçte tırnaklarımın kopması umurumda değildi.
Tutma yerlerini gerekirse ısıracak ve oraya varacaktım.
Hadi!
Duvara çok kızmış gibiydi. Duvarın onu yenmesini istemiyordu.
Hedefine ulaşamayınca kızmanın ilginç derecede ergensi bir yanı var.
Ve çok yararlı bir yanı da var.
Öfke aslında ekstra fiziksel güç getirir.
- İşte böyle. - Neredeyse vardın.
Hadi.
- Bak sen. Hadi Hem! - Evet!
Buraya çık!
- Evet! - Hadi! Evet!
- Başardın! - Evet!
ZİRVE YÜKSEKLİK 165 METRE
- Gel. - İşte bu.
Eline sağlık, şimdi tekrar tırman.
Bir şeye bağlı mıyım?
Aman Tanrım!
Chris'le gurur duyduğumu söylemek hafif kalır.
Başardığı için çok mutluyum.
- Tanrım. - Çok ilham verici.
Bu yaptığım en zor şey galiba.
İğrençti.
Olduğum yere yığıldım sayılır
ama anında o mutluluğu ve başarı hissini hissettim.
Çok zordu.
Saf neşe hissettim o an.
Başarısı gerçekten inanılmaz.
Bazı noktalarda "sıradaki tutma yerine uzanamayacağım" dedim.
- Evet. - Sonra sessizce nefes aldım.
Kendimi bir anda üç metre yukarıda buldum.
- "Ne oldu öyle?" - Evet.
O mod anında açılıp kapanabiliyor.
Kalp ritmi verilerine bakınca
kesinlikle hem kalp ritmi değişkenliğinde hem de kalp ritminde artış görüyoruz.
Akış hâliyle tutarlı bu.
Beş zirveyi görebilirsin.
Dört dinlenme noktasında ritim düşüyor.
Ama işin güzel yanı üçüncü aşamaya başladığında
kalp ritmi değişkenliğinin de yükselmesi.
Akış hâliyle tutarlı bu.
Ve en azından ben bir gözlemci olarak orada bir ritim bulduğunu düşündüm.
Çok ilginç. "20-30 dakika akış hâlindeydim" demiyorsun.
Dediğin gibi, gelip gidiyor.
Bir an şüphedeyken başka bir an duvarda yükselmişsin.
İnanılmaz.
Bu harikaydı.
Hareketsiz yaşadıkça, seçeneklerimiz arttıkça
kendimize meydan okuma zorunluluğumuz azalıyor.
Bu...
Sınırlarını zorlayıp yeni mücadeleler aramak
bazen rahatsız edici olabilir.
Senden hiç şüphem olmadı.
Ama seni daha mutlu yapma ihtimali epey yüksek
ve hatta daha sağlıklı ve uzun bir hayal sunabilir.
Hayat önümüzde oturuyor ve hepimizi balıklama dalıp
her şeyi her şekilde ve formda tecrübe etmeye çağırıyor.
Satranç oynarken, müzik aleti çalarken, çocuklarınızla oynarken,
serbest atlayış, kaya tırmanışı veya 30 metrelik dalgada sörf yaparken
tutkuyla ve adanmışlıkla yaşamalıyız.
İyi misin canım?
Bunu bağrımıza basmalıyız.
- Motor sürmeyi seviyor musun? - Yüzüne rüzgârla havadasın.
- Çok iyi bu. - Atladığımda ne olacaksa olur.
Bu programa başladığımda
çocuklarımızda gördüğümüz o maceracı ruhu tekrar bulmak istiyordum.
Bilemiyorum, belki bu içimdeki çocuğu tekrar uyandırır.
Döngü oldu bu, artık ben onlardan öğreniyorum.
Bence asıl olay da bu.
Çünkü herhangi bir zorlayıcı tecrübede görülen gelişmeyi istiyoruz hepimiz.
Alt yazı çevirmeni: Umut Durmuş