Stress beïnvloedt absoluut mijn slaap.
Al een paar jaar.
Tegenwoordig is het niet zo'n probleem. Dat is niet waar. Dat is het wel.
Ik val zonder problemen in slaap en dan, om 02.30 uur...
...krijg ik een stoot adrenaline en gaan mijn hersens in overdrive.
Heb ik daar last van? Of daar? Laten we daar eens over nadenken.
Ben je nerveus? -Ik voel me misselijk.
Soms weet ik niet eens waarom.
Ik wil beter met die stress omgaan.
Het is ineens echt.
Niet omdat het balen is...
...maar ook omdat het een killer is.
Het blijkt dat de beste manier om stress te lijf te gaan...
...is de confrontatie aangaan.
Dat doen we dus.
DRIE DAGEN EERDER SYDNEY, AUSTRALIË
Vertel me eens waarvan je stress krijgt.
De normale dingen. Maar het varieert ook.
Zoals?
Sorry. -In hemelsnaam.
Ik raak gestrest van deze auto.
Stress is vaak een groot deel van mijn leven.
Daarom ben ik hier met dr Modupe Akinola.
Een beroemd sociaal-psycholoog met een baanbrekende aanpak tegen stress.
Waar schoot je van in de stress?
Wat was het vorige week? -Ik heb drie kinderen. Dat is intens.
Weet je? -Dat is zo.
Je probeert drie kinderen gelukkig en gezond te houden.
En soms moet ik ook nog werken en trainen.
Afgelopen weekend werd het me allemaal teveel...
...en de kids waren zo druk. We waren uit eten.
Mensen keken naar ons en ze namen vast ook foto's.
Je bent slechtgehumeurd en probeert niet boos te worden.
Ik voelde mijn hartslag stijgen, ik kreeg geen lucht.
Het is belangrijk dat Chris verandert.
Je voelt je niet alleen slecht door stress.
Het is dodelijk en draagt bij aan kanker, suikerziekte en hartaandoeningen.
We leren je manieren...
...om je mindset te veranderen om om te gaan met de stress die je voelt.
Ik noem het 'je stress daten'.
Je moet je stress daten.
Ik heb een hechte relatie met mijn stress. -Kijk wat het wil.
We moeten er een gezonde relatie van maken.
Hij is een beetje verknipt.
Iedereen kan zijn stress leren beheersen.
Maar dan moeten we er wel de confrontatie mee aangaan.
Daarom leer ik Chris tools en technieken...
...waardoor hij kan omgaan met de stress die onvermijdelijk is.
Het klinkt raar, maar om dat te doen...
...vraag ik Chris of hij zichzelf in een stressvolle situatie wil plaatsen.
Over drie dagen loop je over die kraan.
Die toren is 900 feet hoog, 275 meter.
Wacht even.
Ja, dat is hoog.
Je klinkt nerveus. -Ik vraag me af...
Ik ben nerveus. Heel erg.
Waarom? Want... -De dood speelt een grote rol.
Speelt de dood een rol? -Ik hou niet van hoogtes.
Daar gaat dit niet om.
Dit gaat erom dat je om kunt gaan...
...met de emoties die je nu voelt.
Je traint je brein om de stress te accepteren en te omarmen...
...zodat het ons later niet doodt.
Straks kun je dit.
Ik ben nieuwsgierig, opgewonden en bang.
Ik weet wat je nu denkt.
Waarom doe ik dit?
De waarheid is dat ik me meestal jong voel.
Maar de klok tikt.
Wat mijn leven verkort...
...is al bezig vanbinnen.
Gelukkig kan ik er iets aan doen.
Daarom doe ik dit jaar zes buitengewone challenges.
Kom op. -Ik vraag het uiterste van mezelf.
Om te ontdekken hoe we allemaal...
...de geheimen kunnen ontgrendelen om gezonder en langer te leven.
AFLEVERING ÉÉN STRESSBESTENDIG
Daar staat ze. -Vooruit.
Daar is ze. -Dat lange, dunne ding.
En dit lange, dunne ding loopt zijn ondergang tegemoet.
Vanaf hier lijkt ze niet kleiner.
Over drie dagen is het tijd voor deze geschifte uitdaging...
...dus ik hoop dat mijn goede vrienden Aaron Grist en Luke Zocchi me helpen.
Als ik ernaar kijk, word ik misselijk. -Ik zie de kraan.
Ze is er klaar voor. -Ze gaat op en neer.
Het ziet er dubieus uit.
Ze is enorm. -Veel plezier.
Meestal gaat het overdag harder waaien...
Nu ik erover nadenk, weet ik niet waarom ik ze heb meegevraagd.
Zeker niet omdat Modupe me vandaag leert hoe ik met stress kan omgaan.
INTERNATIONAAL CONGRESCENTRUM SYDNEY, AUSTRALIË
Ik wil dat je het volgende doet. Trek je shirt uit.
Je krijgt dat shirt aan...
...want daarmee kan ik je fysiologische reacties meten.
Het is net een jurk. Of een minirok.
Het is een singlet. NASA-astronauten dragen ze.
Echt? -Trek je shirt uit.
Help me eens.
Ziezo.
Hij heeft push-ups gedaan.
Hij spant zijn spieren. -Ik span mijn spieren niet.
Het moet strak zitten voor het signaal. Zit het zo goed?
Mijn houding is ook relaxed. -Opschepper.
Doe dit over je hoofd.
Dit gedeelte moet daar komen.
Dat meet je bloeddruk.
Om Chris voor te bereiden...
...wil ik dat hij een stressvolle situatie ervaart...
...die hem helpt te begrijpen hoe zijn geest zijn lichaam beïnvloedt.
Je ziet je bloeddruk. -Bloeddruk?
We zien je ademhaling en je hartslag.
Duidelijk. -Je zit nu op 65 slagen per minuut.
Dit is je ijkpunt. De rest wordt hiermee vergeleken.
Ik heb Chris' hartslag gemeten in rust...
...en ik kijk hoe hij verandert als hij iets doet dat stress veroorzaakt.
Ik zie die hand. -Ja?
Ik wil dat hij een VR-versie meemaakt van de wandeling over de kraan.
Loop naar het einde van de plank.
Ga maar.
Tot kijk, mensen.
Het is hoog, hè? -Ja.
De VR-ervaring is fascinerend.
Een deel van mijn brein weet heel goed dat het niet echt is.
Het andere deel schreeuwt: 'Dit is knetter. Wat doen we hier?
We gaan dood.' Ik voel het in mijn maag.
Dezelfde nerveuze energie die ik zou voelen als ik op een gebouw zou staan.
Zijn hartslag was 65 en gaat absoluut omhoog.
Zijn ademhaling stijgt. Het was 12.
Hij is bang.
Ik voel me erg instabiel.
Ik kan het niet.
Ook al is Chris niet echt in gevaar...
...zijn brein ervaart een dreiging en zijn stressniveau stijgt.
Het is de klassieke vecht-of-vluchtreactie.
Als mijn brein stress ervaart, gaat er als het ware een schakelaar om.
Mijn zenuwen schoppen mijn hele systeem in de war...
...waardoor een golf hormonen in mijn bloedbaan komt.
Mijn ademhaling stijgt, mijn hart gaat tekeer. Ik voel me scherp.
In gevaarlijke situaties helpt die energie om te vechten of vluchten.
VECHTEN OF VLUCHTEN
Als het voorbij is, zou mijn stresscircuit uit moeten schakelen. Niets gebeurd.
Maar als onze stress niet weggaat...
...blijft een van de hormonen, cortisol, doorstromen...
...en sluit ons vecht-of-vluchtcircuit niet volledig af.
Dat kan leiden tot burn-outs, wat leidt tot een hoge bloeddruk...
...een verward immuunsysteem en een verhoogde bloedsuikerspiegel.
Ze verhogen allemaal het risico op een dodelijke ziekte.
Zo bizar.
Ging mijn hartslag omhoog?
Het was interessant.
Toen je omhoog ging, steeg hij om je de energie te geven...
...om te doen wat je moest doen.
Als hij echter de hele dag door zo hoog blijft, is dat...
...minder gezond en functioneel.
Dat betekent dat je lichaam zich niet uitschakelt...
...en rust zoals de bedoeling is.
Ik dacht: dit wordt ruk als het menens is.
Daar gaan we juist aan werken.
Zoc, probeer jij het eens.
Mijn vriend Zoc heeft hoogtevrees.
Ziezo.
Dit lijkt me een goede kans om zijn vecht-of-vluchtreactie te testen.
Kom op. -Ik sta te trillen.
Moet je zijn benen zien. Ga. -Het gaat niet.
Doe het. -Vooruit, Zoc.
Ga. -Vooruit.
Ik kan het niet.
Ga, zet drie, vier stappen.
Goed zo. -Ga.
Kom op, Zoochie. -Vooruit, Zoc.
Het helpt als je tegen jezelf praat. -Ik kan dit, Luke.
Dat voelde echt. Het voelde alsof ik viel.
Je snapt niet hoe echt dit voelt. -Wat bedoel je?
Dat is zo... -Ik ben niet zo erg als Zoc...
...maar ik hou ook niet van hoogtes.
Door de VR ben ik huiveriger voor de wandeling dan hiervoor.
Maar als Modupe's training me kan helpen om mijn stress te verlagen...
...en mijn kans om ziek te worden, dan ga ik ervoor.
TWEE DAGEN TOT DE KRAANWANDELING
Ik wil Chris laten zien dat hij zijn gezondheidsrisico kan verlagen...
...door zijn stressreactie te verminderen door zijn geest en lichaam te beheersen.
Dat hij, zelfs als hij over de kraan loopt, dat rustig doet.
AQUACENTRUM SYDNEY OLYMPISCH PARK
Om hem de aankomende twee dagen voor te bereiden op de challenge...
...wil ik dat Chris samenwerkt met mensen die extreme stress ervaren...
...op regelmatige basis.
Ik ga je voorstellen aan twee officieren van de speciale eenheden.
Harry en Justin. -Hoe gaat het?
Goed. Bedankt. -Hoi, Chris.
Welkom bij de weerbaarheidstraining van de speciale eenheden.
Bedankt. -Je gaat een drownproofing-oefening doen.
De speciale eenheden oefenen dat ook.
Hij is bedoeld om je stress te laten ervaren...
...maar ik leer je hoe je ermee om kunt gaan.
De oefening is bedoeld om onze mensen mentaal sterker te maken.
Tijdens de oefening zijn je voeten en handen geboeid.
Ik voel me gestrest in situaties waarop ik me niet heb kunnen voorbereiden.
Er gaan allerlei stomme dingen door mijn hoofd.
Wat als ik echt verdrink?
Als je onder water denkt dat je van je stokje gaat...
...kom je terug naar het oppervlak zodat we je daar kunnen redden.
Als je ingaat tegen onze instructies...
...of als je flauwvalt of verdrinkt, ben je gezakt.
Ben je zover? -Ja.
De eerste taak, dobberen. Vooruit.
Ik moet 20 keer de bodem aantikken...
...waardoor ik maar heel kort kan inademen.
In een ritme. Haal adem. Ritme.
Ik weet dat ik genoeg zuurstof heb...
...en ik weet dat ze me niet laten verdrinken.
Maar ik voel mijn hart tekeer gaan en de stress toenemen.
Koprol onder water, als je zover bent.
Ik voel mijn longen branden.
Gezakt. Zwem twee baantjes.
Het is zwaar en het wordt steeds zwaarder.
Twee keer gezakt.
Hoe doet hij het?
Hij zinkt.
Blijf drijven.
Ik kan mijn hoofd niet eens optillen om adem te halen.
Nu slaat de paniek toe.
Chris was niet echt een succes, behalve...
Niets, eigenlijk. Je bent overal voor gezakt.
Hoe gaat het?
Het was zwaar en er kwam zoveel techniek bij kijken.
Ik denk dat je...
...moet zorgen dat je niet panikeert.
Niet veel mensen ondergaan drownproofing.
Maar iedereen is weleens buiten zijn comfortzone.
We ervaren situaties waarop we niet zijn voorbereid...
...en zeggen tegen onszelf dat we mislukkelingen zijn.
Je kunt positieve zelfspraak proberen.
Zo herkader je je negatieve gedachten.
Kan ik ze ombuigen naar een positievere manier van denken?
Hoe kan ik dit anders doen? Wat win ik met deze ervaring?
Door positieve zelfspraak beseft Chris dat ons vecht-of-vluchtsysteem...
...niet alleen reageert op de buitenwereld.
Onze eigen gedachten en emoties beïnvloeden dat circuit ook.
STRESSBESTENDIG
Als ik onder druk sta en denk dat het me niet lukt...
...drukt mijn brein op de paniekknop...
...en vertelt mijn vecht-of-vluchtcircuit om zich voor te bereiden op het ergste.
Slagaders en aders vernauwen zich, omdat ze gevaar verwachten...
...en sturen bloed naar mijn kern.
Dat vermindert de kans dat ik doodbloed.
Maar omdat er nu minder bloed naar mijn spieren en brein stroomt...
...neemt mijn mentale en fysieke kracht af.
Door positiever te denken...
...kan ik deze fysieke respons omkeren.
Mijn bloedvaten openen zich weer zodat ik de energie heb om door te gaan.
Ik ben nog steeds gespannen, maar mijn stress werkt niet meer tegen me.
We gaan terug het zwembad in om te zien hoe goed je drijft.
Daar ga je.
Dit wordt vreselijk.
In het water voel ik weer dezelfde druk.
En dan doe ik wat Modupe me vertelde.
Ik sluit alle negatieve gedachten af en zeg tegen mezelf:
'Ik kan dit. Ik heb genoeg zuurstof. Ik verdrink niet.'
Kom op.
Ik voel me kalm worden.
Ik focus me op mijn ritme en ik weet dat het me lukt.
Dit is beter. -Ja.
Hij komt in een goed ritme. -Een goed ritme.
Hij is relaxed. Hij denkt na.
Hij maakt gebruik van je tools.
Als laatste moet je je masker opduiken.
Kom op, grote hond. Vind hem.
Ik voel me positiever, zekerder en sterker in het water.
Alsof mijn stress me niet langer tegenhoudt.
Vooruit.
Breng hem hier.
Draai je rug naar de muur.
Zo ja. Klaar? Een, twee, drie.
Hoe voelde dat?
Dat was iets heftiger.
De tweede keer dreef je veel beter.
Dat is de positieve zelfspraak.
Vanaf nu moet je leren hoe je...
...deze psychologische tools kunt integreren in je dagelijkse leven.
Zelfs bij een script of een opname.
Heb je dan weleens negatieve gedachten?
Als ik niet genoeg voorbereid ben of het script niet ken.
Heb je weleens doemgedachten?
Vroeger wel.
Ze verlamden me. Ik kon niet praten...
...en dacht: als ik dit verkloot dan gaat niemand naar deze film.
Dan flopt de film.
Dat dus. -Het moet perfect zijn, maar dat kan niet.
Niets verloopt perfect, dus verander het in positieve zelfspraak.
'Ik doe dit altijd. Ik kan opnieuw beginnen.'
Vandaag werkte ik met de soldaten in het zwembad.
We lagen veel in het water en het was erg vermoeiend en zwaar.
Vooral voor mijn longen.
Het is interessant dat ik mezelf blootstel aan stressvolle situaties...
...en me op mijn gemak ga voelen in ongemakkelijke omgevingen...
...en daar gaat dit om.
Hopelijk kan ik dit meenemen naar mijn normale leven.
Het draait om perspectief. Dit absorbeer ik door deze ervaring.
Onze vecht-of-vluchtreactie fluctueert constant...
...door onbelangrijke dingen.
Mijn ogen doen pijn van het chloor.
Maar dat is nog het minste van mijn problemen.
Ik stap zo van een gebouw af.
Chris vindt de kraan-uitdaging spannend.
Maar ik wil dat hij beseft dat deze technieken niet alleen...
...helpen om de ongezonde stress te verlagen.
Ze kunnen ons ook helpen om te presteren als we onder grote druk staan.
Na een ongeluk in 2013...
...is Faith Dickey volledig anders gaan denken over stress.
Ik reed naar huis voor de feestdagen.
Mijn auto reed over een glad stuk en op dat moment realiseerde ik me...
...dat ik het oké zou vinden als ik zou sterven.
Na dat ongeluk besefte ik dat je van stress je vriend moet maken.
Je moet er om mee leren gaan.
Als je risico's vermijdt...
...leer je nooit waartoe je in staat bent.
Dit moet veren.
Hoe is de spanning? -Goed.
Sinds haar ongeluk heeft Faith wereldrecords gebroken met highlining.
Een sport die het uiterste vergt van je hersens en je lichaam.
Ik kan me makkelijk gek laten maken door de angst en stress.
Want angst is een natuurlijke reactie...
...als je hoog boven de grond bent op een wiebelende lijn boven een leegte.
Ik heb een arsenaal aan hulpmiddelen om over de highline te lopen.
Haal adem.
Soms is een positieve gedachte het enige wat ik nodig heb...
...voor die ene stap.
Je kunt het.
Het lijkt alsof ik tegen mezelf roep: 'Kom op.'
'Kom op.'
'Relax, je kunt het.'
Het is grappig dat zelfspraak zo lonend kan zijn.
Als ik halverwege de highline ben en de wind steekt op...
Kom op.
...dan gebruik ik een andere techniek uit mijn arsenaal om ermee om te gaan.
Sommige mensen noemen het segmentatie.
Ik probeer niet te denken aan de hele uitdaging.
Ik breek hem op in stukjes.
Ik concentreer me op de individuele stappen.
Haal adem.
De ene voet voor de andere.
En die ene stap stuwt me naar de overkant.
Ik loop door de angst heen.
Ik probeer hem niet weg te duwen.
Dat helpt me ook op andere vlakken.
Als ik een sollicitatiegesprek heb, een alledaagse stressvolle situatie...
...kan ik overbrengen wat ik heb geleerd op de highline.
Dingen waar ik vroeger stress van kreeg...
...hebben minder effect op me.
Als ik erover nadenk is er maar weinig wat stress veroorzaakt.
Mijn gezin is gezond en gelukkig. Ik ben trots op mijn carrière.
Maar toch voel ik de stress aan me vreten.
Dus om later ook gezond te blijven wil ik er iets aan doen.
Wat veel stress veroorzaakt...
...is als ik veel op mijn bord heb.
Ik werk aan teveel projecten en ik heb teveel e-mails en telefoontjes.
Dat is overweldigend.
Het is belangrijk om erachter te komen waarom je overal 'ja' op zegt.
Toen ik begon met acteren...
Mijn ouders hadden vroeger weinig geld...
...en...
Ik vroeg mijn vader wanneer hij zijn schulden ging aflossen.
'Nooit, we sterven met schulden.'
Dat vind en vond ik heel erg.
Weet je?
Ik besloot dat ik dat niet wilde voor mezelf en mijn gezin.
Eerlijk gezegd ging ik acteren om mijn ouders financieel te helpen...
...maar ik blijf denken dat het zo voorbij kan zijn.
Het verdwijnt als ik dit niet doe.
Maar dan is er een momentum en alles stapelt zich op en dan...
Als een klap in je gezicht.
Het wordt Chris te veel als de druk in zijn leven te groot wordt.
Ik heb een techniek die hem kan helpen bij die heftige gevoelens.
Daarom ga ik hem testen met een stressvolle oefening.
BRANDWEER EN REDDINGSBRIGADE
Vandaag wil ik je blootstellen aan een ander soort extreme stress.
Het heeft vast iets met vuur te maken. -Inderdaad.
Gisteren verdronk ik bijna en vandaag verbrand ik.
Ik word niet blootgesteld aan stress, ik word gemarteld.
Er is brand. Kom op.
Zoc deed het zo goed tijdens de VR-test...
...dat hij vast iets heeft aan de tips van Modupe.
Gisteren oefenden we met zelfspraak, maar soms...
...als je je midden in de actie bevindt...
...en je je adrenaline voelt stromen en je hartslag stijgen...
...is het belangrijk om te blijven ademen.
Hulpverleners doen dat en het heet box breathing.
Adem in, hou vast, adem uit, hou vast.
Stel je vier kanten van een doos voor.
Je doet het volgende.
Adem vier seconden in, hou hem vier seconden vast...
...adem vier seconden uit, hou hem vier seconden vast.
Dat is het proces. Vier seconden. Adem in, hou vast, adem uit, hou vast.
Adem, een, twee, drie, vier. Pauze, een, twee, drie, vier.
Dit is een extreme situatie, maar je kunt je...
...situaties voorstellen waarbij je je hartslag voelt stijgen...
...en je deze techniek kunt toepassen. -Adem.
Adem erdoorheen. -Ik snap het.
Deze eenvoudige ademhalingstechniek laat zien dat de stresssignalen...
...die het brein en lichaam verbinden geen eenrichtingsverkeer is.
Het lichaam kan signalen terugsturen.
Hoe meer stress ik ervaar, hoe sneller ik adem.
En hoe sneller ik adem, hoe meer gestrest ik word.
Een vicieuze cirkel.
Maar als ik langzaam en diep ademhaal, voelen de zenuwvezels in mijn borstkas...
...dat er iets verandert...
...en sturen een signaal naar mijn brein om te kalmeren...
...zodat mijn vecht-of-vluchtsysteem wordt onderbroken.
Alles in mijn lichaam gaat omlaag.
Mijn hartslag, stresshormonen, spanning.
Dit is een gesimuleerde woningbrand.
Tara, Chris, jullie zijn team één.
Om me te helpen met de oefening werk ik samen met Tara Lowe.
Een brandweervrouw met 16 jaar ervaring.
Chris en ik moeten kijken waar de brand is.
Doe je halskoord om dan kun je je zaklamp eraf trekken.
We moeten de brand zo snel mogelijk blussen...
...maar ook eventuele slachtoffers redden.
Dat is heftig voor hem, want dat is een acute stresssituatie.
Je moet drie zware dummy's naar buiten slepen.
Laat me weten hoeveel zuurstof je nog hebt...
...en haal iedereen uit het gebouw voordat je tank leeg is.
Beheers je ademhaling.
Maak niet al je zuurstof op.
Vooruit.
Ik heb weinig zuurstof en moet drie lichamen vinden...
...dus ik moet langzaam ademen, maar ook zo snel mogelijk werken.
Team één gaat naar binnen.
Loop door.
Ga naar de deur achterin.
Lokaliseer de brand. -Ik zie de deur niet.
Loop door.
Het is eng hoe donker het is.
Het is zwaar werk en ik heb moeite met ademhalen.
Stop. We gaan kijken wat we binnen aantreffen.
Klaar? Ga.
Het brandt hier hevig.
Ik probeer me te herinneren wat ik heb geleerd.
Moet ik hem blussen?
Richt hem recht op het vuur.
Ik probeer te luisteren. Het is luid, heet, oncomfortabel.
Ik ben uitgeput, mijn longen branden.
Ik probeer diep door te ademen.
Doorzoek de hele ruimte.
Je zoekt naar slachtoffers.
Hij ademt moeizaam. Heel snel.
Veel sneller dan in het begin.
Hij puft.
Ik heb een slachtoffer.
Ademen gaat nog moeizamer met het extra gewicht.
Er komt er een naar buiten. -We winnen.
Daar is er een.
Wat is je zuurstof? Honderd. Je hebt niet veel zuurstof...
...maar we moeten de bovenverdieping nog controleren...
...en kijken of daar niemand is.
Lukt je dat? -Oké.
Ik zie niets.
Ik weet dat ik te snel adem.
Ik moet rustiger ademen als ik de verdiepingen moet controleren.
Team één, is alles veilig?
Ik zie niets. Dit is een deur.
Hoeveel zuurstof hebben jullie?
Chris, hoeveel zuurstof heb je?
We zitten op 70 bar, over.
Oké, team één, jullie zitten op 70.
Verlaat het gebouw.
Chris, we moeten weg. We moeten ons terugtrekken.
Omdat de zuurstof bijna op is, breekt de chef de missie af.
Kom mee, Chris.
In de brand vergat ik de box breathing...
...omdat ik door de ademhalingstechniek die ik gebruikte, probeerde...
...zoveel mogelijk zuurstof te krijgen.
Als je er middenin zit...
...probeer je enkel te overleven.
Ik voel me leeg en teleurgesteld...
...dat de stress de overhand kreeg.
Ik kan me niet voorstellen hoe het in het echt zou zijn geweest.
Ik heb veel brandweerlieden zien scheiden.
Dat komt door de onderliggende stress waarvan ze zich niet bewust waren.
Die openbaart zich in de langzame afbraak van levens en hun fysieke...
...emotionele en geestelijke gezondheid.
Ik wil dat iedereen zijn ogen sluit.
Een uur na de training is Chris' stressrespons nog steeds hoog.
Daarom check ik zijn hartslag in een mindful meditatiesessie.
Brandweerlieden doen deze oefening...
...om langetermijnstress te verminderen door zich te focussen op wat ze ervaren...
...en voelen op dat moment.
Voel alle cellen...
...die door je lichaam gaan, van top tot teen.
Ik ben bekend met mindful-meditatie...
...maar vind het niet makkelijk om op commando te ontspannen...
...vooral niet omdat mijn brein de gebeurtenissen probeert te verwerken.
Maar dan probeer ik te focussen.
Ik voel mezelf rustiger worden.
Mindful-meditatie is een erg krachtige techniek.
Het zorgt dat we ons minder gestrest voelen...
...en als je het regelmatig doet, kan het je stressrespons veranderen.
Het netwerk in onze hersens dat het vecht-of-vluchtcircuit in gang zet...
...moet hypergevoelig zijn om ons veilig te houden.
Het probleem is dat alles het kan laten afgaan.
Maar wetenschappers denken dat minder dan acht weken...
...mediteren voor nieuwe verbindingen kan zorgen...
...in belangrijke hersendelen...
...zodat we minder fel reageren op dingen die stress kunnen veroorzaken.
STRESSNIVEAUS
Veranderen mijn waarden?
Toen je binnenkwam, waren ze hoger. Daarna gingen ze...
...snel omlaag en veranderden ze toen je ademhaling...
...daalde naar vier.
Dat ene kwartier maakte al een verschil.
Stel je voor dat je het langer doet of dat het een gewoonte wordt...
Daardoor kun je niet alleen...
...langer brandweerman zijn, maar je leeft ook langer en gezonder.
Ik snap dat deze technieken me helpen als ik ze gebruik als ik me gestrest voel.
Maar mijn stressrespons hacken hoog in de lucht op een smalle kraan...
...ik weet niet of ik daar klaar voor ben.
DAG VAN DE KRAANWANDELING
Ga, maat.
Ik voel me als een UFC-vechter. We zijn er.
Ik voel me zenuwachtig.
Ik voel me ziek voor jou.
Als ik kalm lijk, is dat een sterk staaltje acteren.
Dat is niet zo.
Mijn benen voelen als gelei...
...maar ik probeer me te concentreren.
Gadver, gast.
Moet je zien. Dat is walgelijk. Echt niet.
Als ik over de kraan loop, kan ik mezelf hopelijk wijsmaken dat het gaaf is.
Opwindend.
In plaats van tegen mezelf te zeggen dat ik bang ben.
Hoe voel je je?
Ik heb steeds van die momenten waarop ik denk:
wat doe ik hier in godsnaam?
Dan moet ik mezelf terughalen en denken: ik zie mezelf dit doen.
Maar dat ander stemmetje zegt: 'Dit werkt niet, je faalt...'
Het gaat erom naar welke je luistert.
Je mindset over die stress bepaalt of het resultaat positief wordt.
Ik heb niet goed geslapen.
Ik voelde me duizelig.
Ik droomde dat de kraan omviel en door het raam ging...
...en ik hing in de kamer eronder.
De kraan viel bijna om en ik moest mijn harnas uittrekken.
Dat zou een interessant scenario zijn, vind je niet?
Ik ben bang dat Chris er niet bij is met zijn hoofd.
Hij moet die negatieve gedachten erkennen en zich eroverheen zetten.
Want de echte challenge vandaag is niet alleen over de kraan lopen...
...maar het rustig doen...
...met behulp van de techniek om zijn hartslag...
...en ademhaling onder controle te houden.
Hoe voel je je? Ben je nerveus?
Dat heb je al gevraagd, dus nu voel ik me raar.
Het is zover en ik ga naar het dak.
Ik voel mijn hartslag stijgen.
Ik herinner mezelf eraan waarom ik dit doe.
Stress mag mijn leven niet bepalen of een tol eisen van mijn gezondheid.
Tot kijk. Het was tof. -Veel succes.
Het waren 30 mooie jaren. -Je kunt het.
Ik hou van je.
Ik praat af en toe tegen je vanuit daar.
Maar je kunt het.
Tot aan de andere kant.
Er staat hier veel wind.
Mijn benen trillen.
Ben je nerveus? -Ja.
Stap hierop en kijk naar voren. Kun je hierbij?
Mijn voeten voelen loodzwaar.
Je ziet er goed uit. -Armen gestrekt.
Hij is er klaar voor. -Adem.
Wat denk je?
Niets. Ik probeer te genieten van het uitzicht en het beste te maken...
...van een ongemakkelijke situatie.
Chris' waarden zitten al ver boven zijn ijkpunt.
Hopelijk kan hij zijn hartslag onder 100 slagen per minuut houden.
Nu zit hij op 118 en het gaat snel omhoog.
Ik ben me ervan bewust dat mijn brein zegt: 'Wat doen we?'
Je moet minder nadenken.
Ik moet niet denken aan wat er allemaal mis kan gaan.
Daar heb ik al een paar dagen niet aan gedacht.
Maar zelfs nu denkt mijn brein: wat doen we hier?
Ik sta daar en kijk naar beneden.
Het is ver. De wind waait.
Mijn vrienden moedigen me aan.
Ik doe mijn box breathing.
Eén stap.
Eén stap, één voet, één moment, één ademhaling.
Ik adem nog één keer diep in.
En ik ga.
Lopen valt me zwaar.
Je ademhaling is goed.
Het gaat veel beter dan gisteren.
Mijn benen voelen gek.
Ik voel me onstabiel. -Let op waar je loopt.
Ik zeg tegen mezelf: 'Je kunt het. Hier heb je voor getraind.
Blijf ademen. Blijf kalm.'
Het waait nu heel hard. En voelt alsof...
Zijn hartslag daalt iets.
Goed zo.
Het is me gelukt. Dit is prachtig. Kijk waar ik ben, dat uitzicht.
Neem het in je op. Hier heb je voor getraind.
Dan realiseer ik me dat ik terug moet.
Ik wil naar beneden kijken, maar ook weer niet.
Ik wil het afmaken.
Waarom deed ik dat? Nee.
Ik kijk naar beneden en alles begint...
Ik voel me duizelig en krijg een enorme stoot adrenaline.
Even denk ik: ik kan dit niet.
Ik voel mijn hartslag stijgen.
Gaat het?
Ik probeer mijn hartslag te verlagen.
Hoe zijn de waarden? -Hartslag: 145.
Dubbel zoveel als in rust.
Naar beneden kijken is vreselijk.
Spring op de helikopter. Je kunt dit.
Ik wil me focussen op de ademhalingstechnieken...
...die ze me heeft geleerd om mijn hartslag te verlagen...
...daarom blijf ik even staan en kijk rond.
Ik zorg dat ik weer gefocust ben en aanwezig.
Mindful en aanwezig.
Ik blokkeer gedachten van twijfel.
Ik herhaal dat er geen kans bestaat dat het me niet lukt.
En ik neem mijn eerste stap. -Daar gaat-ie.
Is mijn hartslag gezakt? -Ja, hij is nu 103.
Hij was 145, dus...
Hij kan het.
Met elke stap voel ik mijn zelfvertrouwen groeien.
De technieken werken, dus ik geniet van de ervaring.
Ik ben de situatie de baas.
Je hartslag daalt naar 90, 88, 87.
Hij blijft zakken. Moet je zien hoe je die tools gebruikt.
Hij doet karate. -Nu wordt hij arrogant.
Zelfverzekerd.
De Karate Kid.
Dat is ontzettend heftig. -Goed zo, Chris.
Goed zo, ik ben trots op je. -Dat is geweldig.
Was het moeilijker dan de VR?
Veel moeilijker. -Ja?
Het is intens.
De angst ligt op de loer.
Hoe gestrest voelde je je?
Als ik in die situatie zou zitten zonder gesprekken of training vooraf...
...dan had ik gezegd: 'Geen sprake van.'
Deze ervaring draait niet alleen om deze acute stressvolle momenten...
...maar ook om de lange termijn, de levensduur.
Daarom wilde je dit.
Met iedere stap dat je gefocust bent, met ieder moment dat je ademhaalt...
...leef je langer, omdat je die chronische stressrespons niet hebt.
Je gaat op natuurlijke wijze terug naar je ijkpunt.
Daardoor vermindert de kans op cardiovasculaire ziektes...
...en de kans dat je niet herstelt als je ziek bent.
Het gaat niet alleen om dit moment, maar ook de lange termijn.
Als de kinderen tekeer gaan in een restaurant en mensen filmen het...
...probeer ik te lachen en relaxed te zijn.
Dat wordt me wat.
Wat ik geleerd heb van deze ervaring is dat...
...het verhaal dat je jezelf vertelt, je realiteit wordt.
Als ik voor de wandeling tegen mezelf had gezegd dat het niet zou lukken...
...zou ik gefaald hebben en was het me niet gelukt.
Het is echt geest over materie.
Laat de angst dus niet de overhand nemen.
Hebben we een harnas voor Zoc?
Een kleine.
Zet die camera uit.
En cut.
OM ZIJN STRESSNIVEAU TE BEDWINGEN GAAT CHRIS:
EEN PAAR KEER PER WEEK MINDFUL-MEDITATIE DOEN
BOX-BREATHEN ALS HIJ ZICH GESTREST VOELT
EN ALS HIJ ONDER DRUK STAAT, POSITIEVE ZELFPRAAT PROBEREN
IEDER LICHAAM IS ANDERS. VRAAG ADVIES AAN JE DOKTER...
…VOOR JE IETS DOET WAT INVLOED HEEFT OP JE GEZONDHEID.
Ondertiteld door: Judith IJpelaar