We zijn op een rangeerstation in LA.
De hele cast is er en we hebben het naar ons zin.
We proberen te putten uit alles wat Star Wars is.
Dan blijft het authentiek. Het enthousiasme is aanstekelijk.
Ik ben van kinds af aan fan.
En nu ben ik omringd door andere fans. En dat is heerlijk.
ERFGOED
Ik ben opgegroeid met de eerste trilogie, maar er is een hele generatie...
die is opgegroeid met de prequels.
Jij was een van de makers van de prequels.
Jullie gebruikten de nieuwste technieken zoals wij destijds motion control hadden.
Nu voelt dat allemaal nostalgisch aan in vergelijking met wat we nu kunnen.
Jij moest je weer bezighouden met Star Wars na hoelang?
Return of the Jedi was in 1983 en we pikten het weer op in 1999.
Ik zat nog op school en was zaalwacht bij de bioscoop toen die film uitkwam.
Ik was nog een puber bij de eerste film en de laatste was met de Ewoks en zo.
Het was niet langer iets waar ik voornamelijk mee bezig was, snap je?
Ik keek inmiddels liever naar Mad Max en The Road Warrior en zo.
Bespraken jullie dat soort dingen terwijl jullie ermee bezig waren?
Of was het altijd gewoon de visie van George, die precies wist wat hij wilde?
Door Star Wars wilde ik heel graag de filmbusiness in.
Ik was 14 toen Star Wars uitkwam...
en was voorzichtig bezig met wat ik later wilde worden.
Werd het werktuigbouwkunde of misschien wel architectuur...
Maar toen kwam Star Wars...
en was er een hoop reuring over wat er in de entertainmentbranche speelde.
Het was allemaal heel enerverend en inspirerend.
En dat gaf voor mij de doorslag om voor dit vak te kiezen.
En door alles wat ik daarna ondernam, kwam ik bij ILM terecht...
en ik hoopte dat ik ooit kon werken aan zo'n ambitieuze film als Star Wars.
En ik kwam op het juiste moment binnen, want George was al bezig met nieuwe films.
Zat je toen al bij ILM?
Dus je zat er al toen hij zei: Jongens, we gaan Star Wars doen?
Ja, zo'n beetje wel.
Iedereen bij ILM was gek op Star Wars...
maar niemand dacht eraan om ermee door te gaan...
en toen zei George: We gaan nog drie Star Wars-films maken.
We hadden elk jaar een vergadering...
waarbij George de mensen toesprak en vragen beantwoordde.
En elk jaar kwam de onvermijdelijke vraag:
En Star Wars? - Gaan we nog iets doen met Star Wars?
In het begin hield hij zich nogal op de vlakte.
'Ik weet het nog niet. Ooit misschien.'
En toen op een gegeven moment iemand diezelfde vraag aan hem stelde...
zei hij: Ja, misschien.
Ik kan daar ook iets over zeggen.
Ik was erbij ten tijde van de Indiana Jones-films.
Volgens mij heeft hij meer Star Wars-films nooit helemaal uit zijn hoofd gezet.
Ten tijde van Indy was hij niet actief als regisseur.
Hij was niet volledig bij het maakproces betrokken.
Dat was Steven. Hij deed de productie. - Vooral Steven. Precies.
Ik denk dat bij iemand als George, sowieso bij elke filmmaker...
het op een gegeven moment begint te kriebelen...
als ze niet op de werkvloer zijn om verhalen te vertellen en films te maken.
Maar hij wilde ook steeds betere technieken inzetten...
wat we op zekere hoogte deden met elke Indiana Jones-film.
Maar het was geen Star Wars.
En steeds als we betere technieken in die films verwerkten...
begon hij zich af te vragen wat dat zou betekenen voor Star Wars.
Star Wars is inmiddels echt ingeburgerd en wordt op gezette tijden bekeken.
Wanneer je zegt dat George Lucas dit bedacht heeft...
weet men dat niet op de juiste waarde te schatten.
Ik wel, denk ik. Maar ik werk met hem, ik heb gezien wat hij allemaal bedenkt.
Ik heb de mens gezien die al die dialogen bedenkt...
en die Anakin Skywalker en Luke Skywalker heel goed begrijpt...
omdat zij deel van hem uitmaken.
En sinds ik bij Lucasfilm ben, heb ik dat altijd gerespecteerd.
Ik heb nooit het gevoel gehad dat Star Wars van mij was.
Ik voelde me vereerd dat ik het verhaal mocht vertellen.
En dankbaar dat ik dat met George mocht doen.
En dat hij dan zei, over de verhalen die ik bedacht:
'Zo heb ik het niet bedoeld' of 'zo zit het niet in elkaar'.
En dat hij het dan corrigeerde, het is immers zijn verhaal.
Hij bedacht het stelsel, de Millennium Falcon, Chewbacca, Yoda.
Al die dingen, Darth Vader, ontsproten uit zijn brein.
En daar moet je gebruik van maken om daar trouw aan te blijven...
en om net als George nieuwe manieren te vinden om het verhaal te vertellen.
Ik heb altijd ontzag gehad voor Star Wars en de magie ervan.
George heeft er altijd mensen bij gezocht om te zien wat er dan zou gebeuren.
Hij begreep heel goed dat de personages...
zich zo moesten ontplooien dat George dat zelfs niet zou verwachten.
Daar is hij heel inclusief in geweest.
En hij wilde altijd het verhaal zo maken...
dat andere vertellers er ook mee aan de slag konden.
Goed.
Ik ben op velerlei manieren geobsedeerd door Star Wars.
Het mooie aan Star Wars is dat het een stelsel is.
Als opgroeiend kind...
vond ik altijd dat er verhalen waren waar ik deel van kon uitmaken.
Voor mij en m'n vriendjes of alleen met actiefiguurtjes.
En lachen.
Vlammen.
Rustig.
Het is fascinerend om dat als kind mee te maken.
Dat je verbeeldingskracht door deze verhalen verrijkt wordt.
De Star Wars-verhalen bevatten heel universele thema's.
En ironisch genoeg voelen mensen, ondanks dat het fantasie is...
dat het terugslaat op onze wereld...
wat betreft inclusiviteit, diversiteit en conflicten.
Strijd maakt niet groot.
De geest van Star Wars ging altijd over jonge dromers en scheurijzers.
En meer van dat soort zaken.
Wat zo geweldig is aan het team dat samen is gekomen...
is dat iedereen z'n eigen kennisgebied heeft...
aangaande een universum en stelsel die dat kunnen staven.
Ik denk dat Jon graag wil zien...
dat iedereen een ander oogpunt heeft over wat Star Wars zo bijzonder maakt.
En dat is precies waarom deze serie zo geweldig is.
Het past er allemaal in omdat het stelsel zo enorm groot is.
Net als in de goeie ouwe tijd. - Ja, net als in de goeie ouwe tijd.
DE UITVINDER
Laten we het nu hebben over George... Ik denk dat mensen niet begrijpen...
Laten we eens het een en ander opnoemen. Wie begint?
Ik begin... - We maken een rondje. Iedereen noemt iets.
Toen ik in het bedrijf kwam, kwam ik er tot m'n ontsteltenis achter...
dat er meer dan 126 patenten waren...
van alle nieuwe technologieën die hij had bedacht.
Zoals Edison Lab.
We beginnen. Ik zeg iets. Het eerste CG-personage.
EditDroid. - EditDroid werd Avid.
Motion control. - Voor de miniaturen bij Kerner?
Het eerste motion-controlsysteem bij Star Wars, de eerste film.
Een vraag waarop jij het antwoord weet, is:
Welke Star Wars-film heeft de meest praktische miniaturen?
Inclusief de nieuwste. - Episode I.
Phantom Menace. - Alleen maar miniaturen.
Iedereen dacht dat het CG was, maar het zijn miniaturen.
Modellen. - Ja, heel mooie en grote modellen.
Wat nog meer?
Het is niet echt een ding...
maar Jurassic Park bracht een grote verandering teweeg voor visuele effecten.
Dat was het kantelpunt.
Daarvoor had je de chromen T-1000.
Mensen vonden dat acceptabel als computer graphic.
Het is een chromen gast, geen echt mens.
Maar er waren ook dingen die...
The Abyss begon daarmee. Dat was ook ILM toch?
The Abyss, daarna Terminator 2 en toen Jurassic Park.
Toen zagen de mensen dat voor het eerst als vlees en bloed.
Het was niet alsof iemand anders The Abyss deed en ILM daarna Jurassic Park.
Er waren nog niet zoveel aanbieders.
Toen de dino's op het scherm tot leven kwamen, dacht ik: dat wil ik ook leren.
Ik begreep dat er computer graphics mee gemoeid waren. Ik wilde dat ook leren.
Ik zou nooit een geweldige schilder of tekenaar worden.
Maar ik kon het wel leren op een computer.
Ik kan het nalezen, mensen erbij zoeken, want dit gaat iets geweldigs worden.
En zo begon ik aan m'n reis.
Op dat moment, bij die film, zag ik dingen die ik wilde leren.
En als ik jullie er zo over hoor praten...
ben ik nieuwsgierig naar waar jullie allemaal enthousiast over raken.
Bij welke film ging er bij jullie een lampje branden van: dat wil ik.
Voor mij was het bij de eerste King Kong. Die zag ik op tv toen ik 6 of 7 jaar was.
En ik was niet blij met hoe Kong aan het eind behandeld werd.
Dus schreef ik samen met mijn moeder een brief naar de tv-zender...
die ik daarvoor verantwoordelijk hield.
Maar zo raakte ik geïnteresseerd in stop motion. En toen Star Wars uitkwam...
was ik 13 en al in de weer met stop motion en 'n Super 8-camera.
Maar door Star Wars raakte ik nog meer geïnteresseerd in visuele effecten.
Hoe ze dat met Lukes speeder deden en de lichtzwaarden.
De ruimteschepen en al het andere. Dus toen was het beklonken.
Generaties lang...
waakten de Jedi-ridders over recht en vrede.
Voor de donkere tijden.
Star Wars was van grote invloed op me. De film kwam uit in '77, ik ben van '66.
Ik had dus de juiste leeftijd voor die film.
Een commercial kan ik me niet herinneren, wel een foto in de krant over de film.
Een foto van Chewbacca en Han Solo.
Ik weet de kop niet meer, maar was geïntrigeerd.
Ik ging de film zien en ik was...
Ik was helemaal ondersteboven. Ik zat met open mond te kijken.
Mijn smaak werd gevormd door Star Wars van George Lucas.
Ik kan me nog levendig herinneren dat ik kaartjes had voor Return of the Jedi.
Dat voelde als het gouden kaartje in Sjakie en de Chocoladefabriek.
Klopt, R2. We gaan naar het Dagobah-stelsel.
Ik heb een oude vriend nog iets beloofd.
Grappig hoe de verbeeldingskracht van een kind werkt.
Ik kan me nog heel goed voor de geest halen...
dat we kaartjes hadden voor de voorstelling van 15.00 uur.
Ik staarde naar de poster...
en ik wist dat het Luke Skywalkers hand was die het lichtzwaard vasthield.
Het was een soort filmmoment dat door de camera vastgelegd had moeten worden.
Met een close-up van mijn gezicht, de hand en met Star Wars-muziek.
Ik dacht: ik ga eindelijk deze film zien.
Welkom, jonge Skywalker.
Ik verwachtte je al.
Als dit soort films je verbeeldingskracht als kind voeden...
is dat heel vormend.
Het zet een entertainmentstandaard die lastig te evenaren is.
Ga je gang, premiejager.
Gedurende mijn studie voor filmmaker...
begon ik de brille van Star Wars steeds meer te waarderen...
en wat Lucas had neergezet.
En ik begon daardoor meer te lezen.
Door de heldentocht en meer van dat soort boeken...
begon ik Joe Campbell echt te waarderen...
en steeds meer te begrijpen van wat hij zei.
Luke...
je beseft je waarde nog niet.
Je weet nog niet wat je in je hebt.
Sluit je bij mij aan, dan zal ik je verder opleiden.
Star Wars was meer dan grensverleggend.
Het was op een bepaalde manier een barst in een ander universum...
waar ik nog niet aan blootgesteld was.
De Force is een energieveld, de kracht van de Jedi-ridders.
Het omringt ons, zit in ons. Het houdt het universum bijeen.
Het was wat je noemt fenomenaal.
Niet alleen vanwege het tijdstip maar ook om wat het geworden is.
Als enige vier ik jouw succes.
Want het is ook mijn succes.
MODERNE MYTHOLOGIE
Iets wat ik pas veel later in m'n leven waardeerde...
zat in Empire Strikes Back: Lukes training.
Al dat gedoe met Yoda ging me boven de pet als kind.
Ik schrok me rot toen hij die grot inging...
en zijn gezicht in het masker ziet. Ik dacht: wat is dit voor film?
Hij is anders dan de vorige.
Maar die duisternis en al die berichten...
Mijn favoriete tekst, zeker in die film, is volgens mij als hij...
het schip uit het moeras probeert te krijgen.
Het lukt hem niet en dan haalt Yoda het schip tevoorschijn...
helemaal, hij vliegt ermee en zet het daarna neer...
en Luke zegt: Ik kan het niet geloven.
En hij zegt: Daarom faal je.
Dat is zo goed.
Ik kreeg kippenvel toen je dat zei. Echt krachtig. Helemaal.
Je gaat die scène waarderen als je 'm weer ziet.
Ja, en dan denk je: er zitten zoveel thema's in.
Vooral wat spiritualiteit betreft.
Alleen al hoe hij zichzelf introduceerde.
Luke denkt dat hij een grootse Jedi zoekt en dan...
'Strijd maakt niet groot.'
Ik vond het heel bijzonder hoe ze wezens combineerden.
De Henson-dingen met live-action.
Ik denk niet dat iemand dat al zo gedaan heeft.
Zoals die trainingsscène daarvoor...
toen ik de scène deed van de Ugnaught die IG probeerde te leren lopen.
Die toonzetting was heel moeilijk te bepalen.
In aflevering 3 was het heel duidelijk. Het was een western, het was Yojimbo.
Een heel duidelijke toonzetting, lyrisch en poëtisch.
Maar ik moest combineren en iets proberen af te leveren...
met heel veel plechtigheid...
met een droïde en een animatronic Ugnaught, die hem iets leert.
Maar dat is zo bijzonder. Er is niets anders...
geen enkele andere serie of wereld doet dat.
We hebben het besproken. - Heel lastig te doen.
Zoals de Pietà waarin hij de droïde vasthoudt.
Want we moesten de droïde nemen die heel slecht was...
en op de prooi ging schieten.
En hij schakelde hem uit.
Hij had niet echt een persoonlijkheid.
Mando haatte droïdes door zijn eerdere ervaringen.
En deze specifieke droïde is echt heel slecht.
Wat kun je doen om het goed te maken?
Het werd gedeeltelijk ingeleid door een mooie, lyrische proloog.
Dat is best gek, maar dat maakt het voor mij, precies op dat punt...
heel meeslepend.
Geweldig hoe hij hem wiegt...
en de speech van Nick Nolte over hoe hij hem vond...
en hem verzorgde tot hij weer gezond was en hem dingen leerde.
En je ziet al de dingen die je filmde.
En de camera vloeit van de ene naar... - Ja, heel poëtisch en anders.
De animatie is geweldig. Daar hebben we zo lang aan gewerkt...
om het precies goed te laten zijn.
Eindelijk komt hij bij...
en iedereen is gecharmeerd, maar Mando is er niet zeker van.
Pas op het einde weet je...
dat hij zichzelf opoffert. Hij wil niet dat je gaat.
Die hele draai, om dat voor elkaar te krijgen in twee afleveringen...
dat geeft Mando een verhaallijn. En IG ook.
Je hebt al die personages die leuk en cool zijn...
in een actiefilm, dus schieten maar...
en dan komt er ineens genegenheid bij kijken.
Dat hoort voor mij ook bij een western. Dat er emotie tussendoor zit.
Je denkt dat het over de schietpartijen gaat in de O.K. Corral...
en vanaf je paard in de wagen springen...
maar eigenlijk gaat het over menselijkheid.
En dat toon je met twee niet-menselijke personages.
En je maakt ze allebei dood, Jon.
Dat is helemaal waar.
Die arme Ugnaught. - Dat hoort er ook bij.
Dat hoort erbij. Anders doet het er niet toe.
Dit is een uitbreiding van wat mythologie is.
Je vertelt verhalen aan de generatie die opgroeit.
Je leert ze levenslessen aan de hand van entertainment.
In onze cultuur door middel van films.
Grootte niet uitmaken. Beoordeel je mij naar mijn grootte?
Aanvankelijk zeg je het...
omdat de filmmakers waar jij naar opkijkt, dat zeggen.
Maar hoe meer je erover leert, hoe meer je beseft hoe krachtig het is.
Verhalen zijn nog steeds belangrijk, verhalen met ontwikkeling...
en opoffering en volharding en evolutie door middel van uitdagingen.
En alle specifieke dingen die daarbij horen.
Als je de weg bewandelt op de Wijze van de Mandalore...
dan ben je zowel jager als prooi.
Volgens mij zit in elk van ons de held die die reis maakt.
Op zoek naar een band met de vader...
en de vader in het algemeen, de grote vader.
De verbinding met alles wat bestaat en hoe we die krijgen en benutten.
En hoe dat ons uiteindelijk informeert over hoe we onze reis voortzetten...
als gevolg daarvan. En hoe we er soms tegen vechten.
En het is dat gevecht dat een conflict in ons creëert...
dat ons niet toestaat om de reis te vervolgen.
Ik kan mijn eigen vader niet doden.
Dan heeft de Keizer al gewonnen.
Jij was onze enige hoop.
Het is opmerkelijk dat een creatieve kracht...
de vooruitziende blik en het inzicht heeft, van iets wat ik niet echt snapte...
toen ik begin twintig was.
Ik denk dat ik naar iets zocht wat al bestond.
Voor velen van ons was het vast hoe meer we studeerden of groeiden...
of ons ontwikkelden...
hoe beter we begrepen wat George Lucas met een film bedoelde.
Dat ging over zoveel meer dan waar de film over leek te gaan.
Ik laat je niet hier, ik moet je redden.
Dat heb je al gedaan.
DE HELDENTOCHT
De prequels waren bijna een onmogelijke opgave.
Hoe vertel je een verhaal dat we allemaal kennen, je afvragend wie Anakin was.
Je zag dingen in Phantom Menace die je je alleen voorstelde, zoals de Jedi-Raad.
En niets was wat ik verwachtte...
maar ik weet nu dat dat Georges creativiteit is.
Hij ziet het gewoon anders en stippelt het uit.
Ik ben dol op het gevecht met Darth Maul.
Niet omdat het met lichtzwaarden is, maar omdat George zo goed...
duidelijk maakt waarom dat gevecht belangrijk is, elke keer weer.
Zoals dat tussen Obi-Wan en Darth Vader.
Het is niet het mooiste in scène gezette gevecht dat je ooit zult zien...
maar er staat zoveel op het spel. Het betekent zoveel als Obi-Wan sterft...
dat we ons allemaal net als Luke voelen.
In Phantom Menace...
zie je twee Jedi in topvorm vechten met een slechte schurk.
Maul was zonder twijfel de schurk. De kwaadaardigheid druipt eraf.
En dat zie je aan zijn gezicht...
tot aan het type lichtzwaard waar hij mee vecht.
Op het spel staat wat voor iemand Anakin wordt...
want Qui-Gon is anders dan andere Jedi...
dat maakt de film duidelijk.
Qui-Gon vecht omdat hij weet dat hij de vader is die Anakin nodig heeft.
Qui-Gon gelooft nog dat Jedi ergens om horen te geven...
en iets lief te hebben, en dat dat niet slecht is.
De andere Jedi zijn zo onthecht en zo politiek geworden...
dat ze de weg zijn kwijtgeraakt.
Yoda gaat dat in de tweede film inzien.
Maar Qui-Gon is ze allemaal voor.
Daarom zit hij niet in de raad. Hij vecht voor Anakin.
Daarom is het het duel van het lot. Het lot van dit kind.
En afhankelijk van hoe dit gevecht verloopt, zal Anakin...
Zijn leven verandert dramatisch. Qui-Gon verliest natuurlijk.
De vaderfiguur...
Hij wist wat het betekende om dit kind weg te halen bij zijn moeder...
en hem bij Obi-Wan te laten.
Obi-Wan traint Anakin in eerste instantie omdat hij dat Qui-Gon beloofd heeft.
Niet omdat hij om hem geeft.
Als ze Anakin op Tatooine vinden, zegt hij:
Alsof we weer een waardeloze levensvorm hebben gevonden.
Hij vergelijkt Anakin met Jar Jar.
En hij zegt: Dit is tijdsverspilling. Waarom doen we dit?
Wat vind je belangrijk aan wezens zoals Jar Jar Binks...
en deze 10-jarige jongen? Dit heeft geen zin.
Hij is uiteindelijk als een broer voor Anakin, hij is geen vaderfiguur.
Dat is een gemis voor Anakin. Hij heeft niet de familie die hij nodig heeft.
Hij verliest zijn moeder in de volgende film.
Hij komt zijn belofte niet na: Moeder, ik kom terug en zal je redden.
Hij is heel kwetsbaar.
En Star Wars gaat uiteindelijk over familie.
Dat moment in de film zien veel mensen slechts als een cool lichtzwaardengevecht.
Maar alle drie de films van de prequels hangen af...
van dat specifieke gevecht. En Maul dient zijn doel...
en stierf voordat George mij hem liet terugkomen.
Maar hij stierf, waaruit blijkt dat de Keizer volstrekt egoïstisch is.
Hij gebruikt mensen en nu gaat hij dit kind gebruiken.
Dat voert helemaal terug naar de tekst die mij als kind beangstigde...
als de Keizer tegen Luke zegt: Jij bent, net als je vader, nu van mij.
En het idee, als kind dat die film zag, dat een slecht iemand mijn vader bezat...
die hem dingen liet doen of slecht liet zijn, was angstaanjagend.
Dat was een afschuwelijk idee.
Het is ongelooflijk als je Return of the Jedi bekijkt...
dat Luke nooit iets heeft gedaan wat wijst op een slecht karakter.
Hij neigt ernaar duister te zijn en mensen wilden van Anakin...
dat hij duisterder had moeten zijn.
Dat klopt niet. Ik dacht dat Luke naar de Dark Side zou gaan...
in Return of the Jedi. Dat was volgens mij een optie.
Ik dacht dat hij de Keizer zou doden.
Maar door hoe George het verhaal schikt, wist ik dat dat verkeerd was.
Hij zegt: Je wilt je wapen. Sla me neer. Ik ben weerloos.
Hij wil dat hij toegeeft aan zijn woede en haat.
En de angst, de structuur die George heeft uitgestippeld in alle films...
komt nu tot bloei.
Het enige wat hem gaat redden, is niet zijn band met de Force...
of de krachten die hij heeft geleerd.
Geen van deze dingen die een voordeel zijn.
Daarom is hij daar.
Maar Lukes redding is dat hij naar zijn vader kan kijken en zeggen: Nee.
Ik gooi dit wapen weg. Ik ga dat niet doen.
Ik laat dat los en ben onzelfzuchtig.
En hij zegt: Ik ben een Jedi, zoals mijn vader dat was.
Maar wat hij in feite zegt, en dat vind ik geweldig: Ik hou van mijn vader...
en jij kunt niks doen om dat te veranderen.
En de Keizer kan die band niet begrijpen.
Waarom pak je de macht van het stelsel niet? Waarom niet?
En Anakin moet dan besluiten de vader te zijn die hij nooit heeft gehad.
Hij moet al de macht in het stelsel opgeven...
en zijn zoon redden.
Dat is de onbaatzuchtige actie die hij in ruil aan zijn zoon geeft.
En dat is zijn redding.
De zoon redt de vader, de vader de zoon en dat pakt perfect uit.
En ik trek die lijn helemaal van The Phantom Menace tot aan Jedi.
Dat is het verhaal van Star Wars.
Dus het moment dat hij de helm afdoet, hoorde bij zijn lotsbestemming.
Ja, en daarom werkt het en daarom kan het ons iets schelen.
Het gaat niet om X-wings, het gaat niet om alles...
waar we Star Wars mee decoreren. Die zijn belangrijk, ze zijn geniaal.
Maar onze ziel reageert...
We willen niet zomaar een actiefilm, we willen ons beter voelen.
En Star Wars is een avontuur waardoor je je goed gaat voelen.
Het geeft mij het gevoel dat ik daarbij wil horen.
Daar ga ik altijd naar terug bij Star Wars:
Die onbaatzuchtige daad en de familiedynamiek...
die zo belangrijk is voor George en het fundament van Star Wars.
Dat zit in ons, en wat mij eraan bevalt, is dat het zegt dat er veel hoop is.
In de basis willen we goede mensen zijn.
Dat we gruwelijke dingen kunnen doen...
maar dat we kunnen volharden door middel van onzelfzuchtig handelen.
George heeft een verhaal vol hoop.
En de meeste keren dat ik hem zag, herhaalde hij dat...
nadat wij films maakten zonder hem:
Maak de verhalen hoopgevend.
Doe dat voor de kinderen, want ze hebben dat nodig.
Dus dat moeten we in gedachten houden.
Heb ik ons somber gemaakt of opgemonterd?
Dat was prachtig. - We zijn klaar.
Mij helpt het.
Vertaling: Frank Bovelander