EEN NETFLIX-SERIE
Kom op, jongens.
IN 2021
Deze kant op. Hier.
ZOCHT EEN DOCUMENTAIREFILMPLOEG
NAAR DE WAARHEID OVER EEN LEGENDARISCHE PADDENSTOEL
Ooit op paddenstoelen gejaagd?
O, mijn God.
DE PLOEG IS VERDWENEN
Jongens?
MAAR HUN APPARATUUR IS GEVONDEN
ONS REST SLECHTS DIT GRUWELIJKE VERSLAG
Ze zijn overal.
Ze nemen 't brein over. Letterlijk een zombieschimmel.
HET TAST PADDESTOELEN, PLANTEN EN DIEREN AAN
DE WAARHEID LIGT DIEP ONDER DE GROND
DE PADDENSTOELENTRIP
Wil je het weer zo doen? Zo is het niet gegaan.
Maar de waarheid ligt wel diep onder de grond.
We zijn niet bang voor vieze handen.
Dit keer gaat het over regeneratieve landbouw…
…natuurlijke landbouw die voor consumenten voedzamer voedsel oplevert…
…en koolstof afzet in de grond voor een gezondere bodem en planeet.
Het komt uiteindelijk neer op praten over één ding: aarde.
Vooral over hoe je je land beheert.
Hetzij hoe je de gewassen erin plant, of hoe je er vee op houdt.
Deze basisprincipes van regeneratieve landbouw, of 'RegAg'…
…gelden voor landbouw op de hele planeet en iedereen kan eraan bijdragen.
Onze nieuwe vriend Bruce Pascoe, auteur van Dark Emu…
…weet veel over de bodem van Australië…
…en over hoe de Aboriginals die gebruikten en hoe hij nu wordt behandeld.
Ik zorg voor de grond.
Wat we in dit land met de grond hebben gedaan…
…door dieren met harde hoeven en ploegen te introduceren…
In Australië is de grond licht. We zijn 't minst vruchtbare land op aarde.
We hadden nooit moeten gaan ploegen. De grond waait weg.
De erosie is vreselijk in dit land.
Is dat iets van na het kolonialisme, of was de grond altijd al zo licht?
De grond is altijd al licht geweest.
Aboriginals beheerden het, het was ongelooflijk vruchtbaar…
…maar de planten hadden weinig vruchtbaarheid nodig.
De combinatie is uniek en plant je gewassen die dat wel nodig hebben…
…moet je steeds meer chemicaliën toevoegen.
Superfosfaat was een van de eerste.
Als je het verkeerd gebruikt, is het gif.
Dat gif heeft de grond gedood. We proberen het nu weer op te bouwen.
Dus hoe kunnen we die kloof overbruggen…
…tussen het constante nemen naar een meer globaal evenwicht?
Hoe krijgen we dat in de toekomst duidelijk?
Wat we ook doen, het moet langzaam.
We moeten rekening houden met bestaande boeren.
We willen niet iets doen wat het welzijn van miljoenen mensen schaadt…
…want daar zijn we juist tegen.
Er zijn veel inheemse landbouwtechnieken die lang geleden gebruikt werden…
…die je ook op moderne boerderijen kunt gebruiken.
We gaan naar een stel dat goede zaken doet door dit advies op te volgen.
Met niet alleen winst als resultaat, ze helpen ook de planeet ermee.
Opnameteken.
Tammi, volgens mij zijn we hier goed. -Dat klopt.
Ik was aan 't wieden terwijl ik wachtte.
Welkom op de boerderij. -Darin, aangenaam.
Fijn dat we mochten komen, mooie plek. -Dit is Jonai.
Dit is Jonai Farms, 28 hectare grond, gewijd aan duurzame landbouw.
Gerund door hoofdslager Tammi Jonas en haar man, Stuart.
Waar staat 'Jonai' voor?
Onze achternaam is Jonas, samen zijn we dus de Jonai.
Kijkje nemen? -Zo kunnen we de Jonas Brothers noemen.
Nee, niet doen. Het is onze naam. -Ik vind Jonai leuker.
Dat is Luna. -Hoi, Luna.
Kijk jou nou. Man.
Je bent gelukkig, hè? -En goed gezond.
In hun doelstellingen zeggen de Jonai…
…dat ze het zat waren te kiezen tussen de wereld redden en ervan genieten.
Ze bedachten dus hoe het tegelijk kon.
Wauw, wat een prachtige plek.
Hoelang wonen jullie hier? -Bijna tien jaar.
Destijds waren dit allemaal schapenweides.
Een industriële boerderij heeft één man op een tractor op duizenden hectares.
Wij hebben vier mensen in dienst, en er komen stagiaires…
…dan kunnen meer van ons observeren en reageren op de behoefte van de grond.
Zoals Bruce Pascoe al vertelde, draait het bij RegAg om de grond.
Het is cruciaal het land zo min mogelijk te verstoren.
Inclusief gebruik van schadelijke chemicaliën, ploegen…
…en grote kuddes dieren die grond samendrukken als ze er te lang blijven.
We verplaatsen onze dieren vaak. Verplaatsing op 't land is cruciaal.
Bij traditionele boerderijen staan de dieren erg lang op één plek.
En ze eten alles op, vreselijk.
Jullie hebben het vast gezien onderweg, afgeleefd en triest.
Ook het integreren en roteren van dieren is erg belangrijk.
Net als gewasrotatie brengt het wisselen van vee de grond de rust te regenereren.
Gewassen of dieren, de grond wordt het beu, steeds hetzelfde.
Stel je voor dat je jarenlang elke dag hetzelfde eet.
Dan raak je ook opgebrand.
Industriële landbouwfabrieken wisselen meestal niet zo…
…en met kortetermijnwinst als doel…
…kijk je niet naar de langetermijnvoordelen.
Tammi is fan van de oude oplossingen, zoals Bruce Pascoe al uitlegde.
Hiermee kon Jonai Farms positieve verandering brengen.
Zijn boek gaf ons een kijk op 't landschap die we nog niet hadden.
Je laat een zelfvoorzienende bron achter.
Door klimaatverandering weten we dat hier koolstof in de bodem erg belangrijk is…
…en organische stof in de bodem, dan zakt het grondwaterniveau minder.
Dan moet het dat dus meer worden.
Als we op het gras lopen, moet het een beetje sponzig zijn…
…in plaats van hard, zoals die steen.
Want als het hard is, zit er geen microbieel leven onder.
Dat was de grond hier eerst, nu is hij veerkrachtig.
De weiden leveren nu veel meer op.
Een weide is gewoon een stuk land.
Door delen te laten rusten en elders de graastijd te beperken…
…krijgt de grond op alle weiden de kans om te herstellen.
Door dit proces onderhouden de dieren het land op natuurlijke wijze…
…door telkens in maar één gebied tegelijk te grazen.
Dus als je voor de grond zorgt, zorgt hij ook voor jou.
Hoi, Clarabelle. Daar is ze, dat is m'n meisje.
We melken haar elke ochtend.
Ik heb al jaren niets meer gemolken.
Dat is waar ook. Zac heeft gemolken.
Koeien? -Lang verhaal. Nee, een geit.
SEIZOEN 1 'PUERTO RICO'
Applaus voor m'n maat in Puerto Rico. Alles oké, Jimbie?
Hier er overheen. -Zo ontgroenen we stagiaires.
Niets zeggen over de stroomdraad.
Top. -Goed werk.
Gelukt? -Bedankt.
Nu ontmoeten we de echte ster van Jonai Farms.
Mag ik je voorstellen: Aphrodite. En haar biggetjes.
Dag, mama.
Mijn hemel. -O, mijn God. Ze zijn schattig.
Dag, Aphrodite.
Kijk toch eens. Het voelt zo…
Hallo. -Wat dik.
Dag, jongens. -Dag, lieverds.
Kom, ukkies.
Wauw, wat een prachtige…
Wat ben je groot.
Ze is enorm. -Je bent enorm.
Het is een grote meid.
Elk systeem dat is opgezet…
…begon echt te floreren dankzij de varkens.
Hun bijproducten voedden de bodem.
Zijn jullie nu van alles gaan doen?
Ik melk Clarabelle nu en we maken kaas voor onszelf.
We zijn nu zelfvoorzienend in kaas.
We willen misschien een kaasfabriekje als onderdeel van het systeem…
…want de wei van onze kaas voeren we aan de varkens.
Als we dat er meer in verwerken, hoeven we minder varkens te fokken.
Als we twee melkkoeien hadden en wat kaas verkochten.
Dus hoe meer harmonie je vindt en accentueert…
…in hoe de natuur het bedoeld heeft, hoe meer je produceert.
Ja, je moet ze blijven integreren. Het is zo interessant om constant…
'Volgens mij kunnen we nu kaas gaan maken'.
Dit jaar m'n eerste tarweoogst. -Proficiat. Echt fascinerend en cool.
Het is leuk.
Leuk om te weten en het te zien werken.
We gebruiken alleen als het moet fossiele brandstoffen.
Je mag hier dus nergens rijden, tenzij je zwaar materiaal moet vervoeren.
Als je bij de dieren gaat kijken, ga je lopen, of op de fiets.
Is er hier ook iets niet perfect gelukt? Het lijkt alsof alles rond is.
Als de zonnepanelen komen, voel ik me vast erg goed.
Dan elektrische auto's.
Dan zijn we klaar.
Naast al haar taken als mede-eigenaar, is Tammi ook de hoofdslager.
Dit leken je toch geen huisdieren?
Het moeilijkste vind ik het slachten en die kant ervan.
Wat ik wel goed vind…
…is de manier waarop jullie het doen, in evenwicht.
Als je langer in dit ecosysteem zit, veranderen de emoties inderdaad.
Ik blijf ze voelen, ik geef nog steeds om ze.
Volgens onze inheemse broeders en zusters…
…zijn we beheerders van alles, van het land tot de lucht…
…maar blijven we er ook onderdeel van.
Ik vind het acceptabel en oké dat we ze doden…
…hun leven nemen voor het onze.
Als veganist vindt Darin dat je geen enkel dier of wezen…
…mag gebruiken voor menselijke consumptie, daarom is hij hier niet bij.
Want hierbinnen slacht Tammi al het vlees.
Welkom in m'n peeskamer.
Hoe noemde je het? -M'n peeskamer.
Welke kamer? -Vlees is pezig.
Ik hou me even stil.
Zijn Amerikanen dol op. Dat is een ham.
Haal je het staartbeen eruit, dan heb je een perfecte kerstham.
Begrepen. Dan trek je dit bot er dus gewoon uit?
Ik laat het zien.
Dit is het staartbeen, dat heb jij ook. Hoort bij je bekken.
Begrepen. Hoe verkoop je dit uiteindelijk? Heb je een winkel…
Je staat nu in onze kleine boerderijwinkel.
Dus we hebben een winkel…
…maar we verkopen vooral via een CSA, een gemeenschap die landbouw ondersteunt.
Mensen worden minimaal één jaar lid…
…en krijgen maandelijks een levering.
Hoe kom je op die lijst? -Er is een wachtlijst van 20 jaar.
Dus heb je kinderen? -Waar wil ze naartoe?
Nog niet. -Schrijf ze in.
Nu vast. Je moet 20 jaar wachten.
Waarvan akte. Als ik kinderen krijg, zet ik ze op de wachtlijst voor de CSA.
Boerderijen, als er een wachtlijst van 20 jaar is, is er veel vraag.
BLIJE VARKENS
En consumenten, zoek uit of er lokaal boerderijen verse producten aanbieden.
Maar waarom breidt ze niet gewoon uit, om aan de vraag te kunnen voldoen?
Jonai Farms wil niet 50 keer groter zijn.
Tammi leert liever 50 boeren hoe het moet, om aan die behoefte te voldoen.
Want als één boerderij zo groot wordt, doet dat het nut van hun missie teniet.
Dus geeft Tammi actief haar kennis door…
…en leert ze anderen over regeneratieve landbouw.
Raar, dieren eten die je kent?
Als ze aan me vragen hoe ik dat kan…
…antwoord ik: 'Hoe kun je een onbekend dier eten?'
Ja, dat klopt best, als je erover nadenkt. -Meer hoef ik niet te zeggen.
Dat klinkt logisch. We weten dat deze…
Het heeft een goed leven geleid, je weet waar het vandaan komt…
En wat hij gegeten heeft.
Je hebt er goed voor gezorgd. -Dat klopt.
Kun je meer van het dier gebruiken? -We gebruiken alles.
Dit vet is bijvoorbeeld niet echt goed voor worsten.
Het bestaat een beetje uit bolletjes, en het wordt niet zacht.
Dus dat wordt gebruikt voor zeep.
En van alle snijrestjes, zoals van dit stukje runderhaas…
…maken we worst.
Wat mooi.
Pauze.
Er is een lange wachtlijst voor een Jonai-abonnement…
…maar het team en ik krijgen nu de kans om hun verste producten te proberen.
Hé, kijk. Darin is terug.
De lunch was super.
Het is heerlijk eten zo dicht van de bron te eten.
En eten op de boerderij…
…meet je in voedselmeters en niet in voedselkilometers.
Dit was echt geweldig, bedankt. -Ik ben enorm geïnspireerd.
Bedankt dat je je openstelt en dit allemaal deelt.
Alles wat je doet, is magisch.
Fijn dat jullie er waren en dat jullie het delen.
Het was erg leuk. -Ons genoegen.
Heel erg bedankt. -Dank je.
We beginnen samen een blog: De veganist en de slager.
Dat is eigenlijk best cool.
Ja toch? -Dat is best cool.
Ons gesprek met Bruce over vee leidde naar Tammi…
…en haar gebruik van dieren met de grond.
Bruce had ook iets te zeggen over duurzaamheid en planten.
Tijdens Covid vlogen we niet.
Dus we haalden geen groenten uit het buitenland, wat op zich al gek is.
'Laten we een Californische wortel naar Australië sturen. Goed idee, zeg.'
Als we die wortel uit de grond trekken…
…die is geteeld met een cocktail van chemicaliën…
…en hem besproeien met conserveermiddel, zodat hij niet als brij daar aankomt…
…dan zijn er al zo veel chemicaliën verbruikt in dat proces.
Het is wel goedkoop, maar hoelang kan het, voor de grond er genoeg van heeft?
En dan moeten we het een halt toeroepen.
Als mensen in een kapitalistische omgeving staan we dat niet toe…
…want dan verdwijnen we, en dat is slecht voor de zaken.
Goede landbouw kan zakelijk logisch zijn.
We rijden zo'n anderhalf uur vanaf Melbourne…
…naar een plek die Brae heet.
De naam komt van het Schotse woord voor heuvel.
En op deze heuvel ligt een bed and breakfast…
…en bekroond restaurant met een netto-nuluitstoot…
…omringd door een biologische boerderij.
En dit is de eigenaar: chef-kok Dan Hunter.
Hoe gaat het? -Welkom.
Welkom in Brae. -Alles goed, chef? Darin, aangenaam.
Hoe gaat 't? -Perfect.
We komen kijken hoe chef Dan regeneratieve landbouwmethodes toepast…
…om een super van boer tot bord-eetervaring te brengen…
…in een van de beste restaurants in Australië.
Het bewijs dat 'duurzaam' ook heel gezond, bevredigend en heerlijk kan zijn.
De keuken is superschoon, eenvoudig en goed ingedeeld.
En voor het menu zelf geldt precies hetzelfde.
Wat maakt Brae zo duurzaam…
…en hoe passen ze regeneratieve landbouw toe?
We gaan kijken bij onze leveranciers.
Ze moeten zich inzetten voor regeneratieve landbouw.
Tot ambachtslieden en de mensen die ons servies maken aan toe.
In dit bordje zit as van onze houtoven, en klei van de dam hier.
Als je bij Brae eet, eet je Brae zelf.
Alles is dus echt verbonden met dit land.
We hopen dat mensen het eten proeven en zeggen:
'Wacht even, hier zit een reden achter. Eigenlijk heel logisch.'
Precies. Kijk die ingrediënten. -Inderdaad.
Dit is maar een salade. We bouwen hem zo op…
…dat hij esthetisch aangenaam voor de gasten is.
Allejezus.
Wauw.
Tomatenpauze dus.
De beste tomaat die ik ooit heb gegeten.
Jemig, wat is hij zoet.
Vooral textuur valt je op bij biologisch voedsel.
Je mag hem terug.
Iets wat je op een boerenmarkt koopt, of op een kleine markt…
…en niet iets wat is verpakt en opgeslagen.
Aardbeien bijvoorbeeld.
Hopelijk gaat 't eruit.
Daar hoopte ik al op.
Het teken dat hij echt lekker is.
Zulk voedsel vergeet je niet.
Blije tomaat. -Dat 't eruit spuit.
Geen twee dezelfde ingrediënten. -Klopt.
Elk ingrediënt is anders?
Hoeveel zitten erin? -Zo'n zestig.
Er zitten zo'n 60 verschillende planten die in onze tuin groeien in dit gerecht.
Bedenk eens hoeveel soorten fruit en groente je in één week eet.
Nooit over nagedacht, maar weet redelijk zeker…
…dat ik nooit 60 ingrediënten op m'n bord had. Kom maar op dus.
Waar moet ik beginnen? -Geen idee. Wat kies je nou eerst?
Ik heb een pincet nodig. Ik neem gewoon eerst een bloem.
GROENTETUINSALADE VAN BRAE
Jullie krijgen ook nog wat bijgerechtjes.
Dit is een taartje met gele courgette en tomaat.
En dit zijn komkommers gepekeld met Australische kruiden.
Dit is een paddenstoelencrème met pistache en cacao.
En dit zijn erwten en frambozen in een aardappelschil.
Prachtig gewoon.
Zulke groenten heb ik nooit gehad.
Als je dit eet, wil je toch gelijk een eigen moestuin beginnen?
Krijgen jullie honger als wij eten? -Nooit.
Niet als je staart naar…
Zou ik wel krijgen.
Ik begin echt een moestuin.
Je hoort hier nog hoe knapperig de groenten zijn.
Wil je proeven?
Dat was een retorische vraag. Mitch weigert nooit een hapje. Nooit.
Hij is geobsedeerd. -Dat klopt.
'Lekker, maar ik moet weer verder.'
Goed, meer krijg je niet. -Bedankt, baas.
O, man.
En dan te bedenken dat dit allemaal hier buiten groeit.
Wat een toffe tent.
Gasten kunnen na het eten het gebied rondom het restaurant verkennen…
…en een band krijgen met het land waarvan ze aten.
En na zo'n uren durend proeverijmenu is het fijn om je benen even te strekken.
Een boerderij is meer dan vlak land zonder bomen met omgewoelde grond.
Een gezonde boerderij en omgeving…
…heeft een ecosysteem dat helpt bij de productie van biologisch voedsel.
Er zijn meer dan 1.000 inheemse soorten bomen en planten op het terrein geplant.
Bijna al het plantaardige eten op het menu wordt hier verbouwd.
Nogmaals, biodiversiteit is cruciaal voor regeneratieve landbouw.
En deze diversiteit aan planten zorgt ook voor een voedzame bodem,…
…waardoor er minder koolstof vrijkomt in de atmosfeer.
Dingen uit deze tuin gingen door de keuken.
Daar werden ze bereid, en er is dus veel afval.
Dat komt hier weer terug, en wordt weer grond die we gebruiken.
Hier wordt niets verspild, dus ook de meeste etensresten niet.
Met hun composthoop houden ze elke dag zo'n 100 kilo afval van de stortplaats.
En die compost gaat de bodem weer in om die cyclus opnieuw te beginnen.
Dit is de salade die jullie eerder aten.
Dat daar is wat jullie hebben gegeten. -Kijk dan. Donker, zwart en vruchtbaar.
Dat is de cyclus.
Je maakt van elk soort plantaardig afval…
…een koolstofrijke muls, die het land weer ingaat.
Dat kan dus iedereen.
Er is geen besef van hoe slecht het voedselsysteem eigenlijk is.
Is het echt zo moeilijk om dit op grote schaal te gaan doen…
…als je weet dat de gezondheid van de maatschappij in het algemeen…
…het absolute minimum is?
Overheden kunnen bijvoorbeeld landbouw op kleinere schaal aanmoedigen.
Maar tot die ideeën in de wet komen…
…worden de kleine bedrijven overschaduwd door industriële mega-landbouw.
Een aardbeienplant is erg makkelijk te kweken.
Ze zijn vruchtbaar. Eén plant produceert erg veel voedsel.
Een supermarkt-aardbei is hard als een appel, dat mag niet.
Net hout, er zit geen sap in. Een verse aardbei is heerlijk.
Dan komt het besef dat het beter smaakt als je het zelf verbouwt.
Jullie hebben in principe dit stuk land op jullie bord gehad.
Hier groeien alleen maar heerlijke dingen. -Ja, inderdaad.
We zijn een klein restaurant met een beperkt aantal klanten…
…en we tonen dat je op weinig grond…
…behoorlijk veel en erg divers kwaliteitsvoedsel kunt produceren.
Net als bij Jonai doet grootte ertoe.
Een kleiner bedrijf belast de bodem minder.
En Brae levert het zorgen voor het land door regeneratieve landbouw…
…goede, gezonde producten en een goedlopend bedrijf op.
We zijn vroeg op, met een lange rit voor de boeg.
Dus Darin maakt ontbijt voor ons. In de auto.
Man, die zit echt vol.
Proost, op je gezondheid. -Hetzelfde.
Je wordt vast honderd.
Mag ik ook wat? Is er nog wat over?
Tuurlijk, zat. Darin bedacht deze voeding.
Wat zit er allemaal in? Ashwagandha, schisandra, matcha…
En hij praat er graag over.
Ook al vraag je niets, hij vertelt je alles.
Voor ons volgende avontuur zitten we een uur rijden boven Melbourne…
…en diep in het complexe ecosysteem van dit bos.
We zagen al hoe dieren en planten de bodem beïnvloeden…
…maar deze laatste reis gaat over een heel ander koninkrijk.
Want onder het bladerdak van deze bomen vinden we een symbiotische relatie.
Een chemisch proces dat de grond verrijkt…
…en constant ons klimaat helpt door koolstof te absorberen…
…en het in de bodem op te slaan.
Als een netwerk van miniatuurcomposthopen…
…voedt een speciaal soort schimmel zich met het rotte bosmateriaal…
…en levert het weer voeding aan de grond.
Technisch gezien zijn het geen planten.
En ook geen dieren.
Ze zijn een schimmel…
…maar we kennen ze als hun vruchtlichamen: paddenstoelen.
Er leeft een heel microbioom in ons spijsverteringsstelsel…
…cruciaal voor onze gezondheid.
Er leeft een vergelijkbare wereld van bacteriën en schimmels in de grond.
Sorry, ik spreek het liever uit als fun guy.
Natuurlijk. Want je bent…
Microbi-heel grappig.
We leven inderdaad in je buik, en in de grond.
En we hebben het naar onze zin.
O, ja? Hoe gaat 't dan allemaal?
In je darmen of in de grond…
…microbiële schimmels houden het systeem sterk en gezond.
We spelen een cruciale rol bij voedingsstoffenopname, metabolisme…
…groei, energie en ziekteweerstand.
In onze darmen breken jullie ons voedsel af…
…in voedingsstoffen die ons lichaam kan opnemen.
In de grond werken we ook op die manier.
We verteren organisch materiaal dat planten niet kunnen afbreken…
…en maken er voeding van die ze kunnen gebruiken.
Zo blijft de grond gezond en de planten en gewassen sterk.
Hoe past dit allemaal bij regeneratieve landbouw?
Het zorgt voor een gezonder microbioom in de bodem, gezonder voedsel…
…dat herstelt je darmflora en zo word jij gezonder.
En het vermindert het kooldioxide in de atmosfeer.
Dat allemaal? Je bent echt een leuke vent. -Ja, bedankt.
Ja, je neemt me vanzelf in je op.
Als een schimmel.
Fijn je te zien. -Chris, aangenaam.
Zac, aangenaam. -Alles goed?
Geweldig. Wat vind je ervan? -Dit is echt niet normaal.
We treffen Jim en Chris van Fable Food in het bos.
Ze zijn gespecialiseerd in vleesvervangers die ze vooral van paddenstoelen maken.
In dit bos tiert allerlei leven welig.
Dat komt door de rijke laag voedzame grond…
…deels te danken aan de levensloop van paddenstoelen.
Meestal is het nu nevelig hier, maar kijk. -Dat is goed voor schimmels, toch?
Hoe spreek je het eigenlijk uit? -Het kan allebei.
Je bent een leuke vent. -Mooi, het gaat erom dat je lol hebt.
Jim, een landbouwwetenschapper en -ingenieur…
…en Chris, een ontluikende ondernemer die RegAg bestudeert…
…bleken veel gemeen te hebben.
Gezonde trek in kennis over paddenstoelen.
Ze vonden samen een gezonde, duurzame en ethische manier…
…om van bijna elk vleesgerecht een plantaardig wonder te maken…
…met de magie van paddenstoelen.
En ze weten hoe belangrijk die dingen zijn voor de bodem.
Ik verdiepte me in de materie en kwam zo in aanraking met RegAg.
Zonder bovenaarde krijgen we honger.
De bovenlaag was zo dik, en na 60 jaar aan chemicaliën…
…is dit nog over.
Dus ga je nog 20 of 30 jaar zo door? Sterkte ermee.
We moeten bewust samenwerken met deze soorten om ze te herintroduceren…
…in omgevingen die we hebben beschadigd.
We moeten van ze leren, het voor ze opnemen…
…en ze ergens plaatsen waar ze ons helpen duurzaam voedsel te kweken.
Het draait dus om de bovengrond, om de grond.
Elke voedingsstof komt uit die bovenste laag.
Als die weg is, dan…
We hebben het nodig. -Kapot.
Zoals Bruce zei toen dit avontuur begon…
…moeten we de aarde goed behandelen om er te kunnen leven.
En dan bedoel ik de grond.
Want de bovengrond zorgt voor voedingsstoffen.
Het heeft een vaste voedselbron nodig, in de vorm van micro-organismen…
…en paddenstoelen zorgen voor veel daarvan.
Dat niet alleen…
…ze voorkomen erosie, vergroten de watertoevoer naar de grond…
…en houden koolstof in de grond, het komt niet in de atmosfeer.
En het begint allemaal met mycelium.
Het mycelium is een enorm ondergronds netwerk…
…zoals zenuwen door ons lichaam lopen.
Zeker. Geweldige vergelijking.
Hoe ver gaat deze? -Die zit vast aan die bomen.
Die allemaal.
Deze paddenstoel heeft z'n vermogen verloren…
…om als saprofyt materiaal af te breken, hij kon beide.
Maar nu is hij volledig over op leven met de boom en zijn voedingsstoffen…
…en geeft hij de boom stoffen terug die hij opzoekt.
Het zijn dus koolstofvangers.
Dat mycelium, de organische stof zit nu in de grond.
Het verlengt de boomwortels enorm.
Het zijn dus eco-strijdertjes.
Ze voeden de planten en beschermen de lucht.
Er zijn duizenden diverse soorten paddenstoelen op onze planeet.
En er worden er nog meer ontdekt.
Er zijn genoeg heerlijke, eetbare, maar er zijn ook dodelijke paddenstoelen.
Dus laat het zomaar eten van paddenstoelen uit het bos over aan de experts.
Dit komt zo uit Alice in Wonderland.
Beter van niet.
Deze plukken we regelmatig voor culinaire doeleinden.
Deze oranje paddenstoelen hier worden oranjegroene melkzwammen genoemd.
Lactarius deliciosus, omdat ze heerlijk zijn.
Ja, dat is de wetenschappelijke naam.
Hoeveel soorten zijn er? -Duizenden.
Daar kennen we maar zo'n 10 procent van.
En hoeveel daarvan bevatten psilocybine? -Veel. We hebben er veel ontdekt.
Die hebben we wel gevonden. -Lijkt me duidelijk.
Mensen ontdekken vrij snel wat giftig is en waar je high van wordt.
Juist. Psilocybine is een psychedelicum dat van nature voorkomt…
…en de serotonine-receptoren in de hersenen activeert…
…en zo stemming en perceptie beïnvloedt.
Simpel gezegd: je wordt er high van. Maar daarom zijn we hier niet.
We zijn hier voor de duurzame, culinaire magie van paddenstoelen.
Gaan we nu cordyceps zoeken? -Ja, te gek.
We moeten nog één soort noemen.
Misschien wel de meest beruchte paddenstoel.
De zombiepaddenstoel.
De cordyceps.
De cordyceps is een parasitaire schimmel…
…die de lichamen en hersenen kaapt van levende wezens, meestal insecten…
…en zich voedt aan de gastheer en deze uiteindelijk doodt.
Waanzinnig dat we in Australië op jacht gaan naar cordyceps.
Hoe is dat zo gekomen? -Ze zijn overal.
Er is er één voor bijna elk insect. Ze zijn soortspecifiek.
Een cordycepssoort hoort bij een bepaald soort insect.
Samen geëvolueerd.
Ze nemen het brein over. Letterlijk een zombieschimmel.
Het volgt echt de natuurlijke cyclus van welk insect ook.
Een goed voorbeeld was de mier. Z'n hersens raken geïnfecteerd…
En hij doet wat de schimmel wil.
Absoluut. 'Ik moet verder omhoog.' Dan beklimt hij een grasspriet of varen.
Zodra hij op z'n plek zit, stopt de cordyceps met sturen…
…laat hem zich vastklampen, en groeit binnenin…
…zoals water een bak vult. Het neemt z'n vorm aan, en verteert hem.
Behalve het gechitiniseerde oog, de schimmelcellen zijn van chitine.
Het enige wat niet-veganistisch blijft…
…is dat oog, het originele materiaal.
Hier zijn een paar verse. -We zijn op de goede plek.
Dit is het dan.
Als ze vers zijn, hebben ze een felgele kleur.
Ik probeer hem eruit te trekken.
Hij is nat geworden, dus…
Wat zijn ze cool. -Je hebt hem.
Je hebt de worm. Prachtig. -Kijk dan.
Dus hij heeft die worm helemaal opgegeten. -Ja, het was een rups.
Ongelooflijk. -Het voelt erg als een paddenstoel aan.
We zien hier de overblijfselen van wat ooit een rups was…
…maar grotendeels opgegeten is door z'n schimmelaanvaller.
We gaan naar het lab om te koken, jongens.
Al m'n favoriete dingen. -Doen we, kom op.
Bedankt, jongens. -Te gek.
Waarom heb ik hem nog vast?
Darin is blij dat hij in het lab is.
Iets te blij. Oké, maatje, leg dat mes weg.
Van het bos naar Jims werkruimte.
Deels scheikundelab, deels testkeuken, en volledig heerlijk.
Hier experimenteert hij, en maakt hij…
…alle Fable Food-maaltijden gemaakt van paddenstoelen.
En het is gewoon zijn garage.
Dit is m'n garage, klopt.
Dat ding daar is voor de kweek.
Het is helemaal steriel. Binnenin zit een filter…
Je beschermt het tegen sporen en bacteriën?
In die schone lucht, op een steriele bodem waarvan alles is verwijderd…
…zien we het groeien, zodat ik er een extract van kan maken.
Ik kan met wat er in het mycelium zit een drankje maken, of iets nuttigs…
…en we kunnen nog meer gebruiken door een fermentatieproces.
Er is plantaardig vet en proteïne en zo.
Er moet een stap tussen. -Een heel rijk aan eten.
Het is inderdaad zo groot als het plantenrijk.
We eten veel tarwe. Pasta, brood. Heel veel. Ontbijtgranen.
Wat hou je over? Al dat stro, alle gaten in het graan.
Een agrarisch afvalproduct. Daar kunnen we paddenstoelen op kweken.
Daar kan voedsel uit groeien.
Vlak voordat ik veganist werd, had ik het jarenlang…
…over het idee, het grotere geheel.
Ik wilde in die grote, duurzame cyclus leven…
…en at dan thuis iets wat erg grondstofafhankelijk was.
Elke dag een biefstuk. Dus 11 kilo graan. -Conflict.
Dat is 50.000 liter water. Heb ik dat nodig? Ik dacht het niet.
Hoe minder vleesconsumptie, hoe minder broeikasgassen.
Er is aangetoond dat een quarter pounder die je bij een fastfoodrestaurant haalt…
…meer impact heeft op 't milieu dan je zou denken.
Daardoor besloot ik: 'Ik eet geen vlees of zuivel meer.'
'Ik moet mezelf wijsmaken dat ik hier eenzelfde proteïnebron heb.'
Ik wilde dezelfde ervaring, de sappigheid, alles.
De vezels, sappigheid, stevigheid, rook. Dat had ik nodig.
Als Texaan met een liefde voor barbecue…
…koppelde Jim z'n 12 jaar als paddenstoelenwetenschapper…
…aan z'n 10 jaar als chef-kok…
…om allerlei vleesloze gerechten te perfectioneren…
…die je de ultieme vleeservaring geven, zonder dieren te gebruiken…
…en tegelijkertijd de CO2-voetafdruk stukken te verkleinen.
Wat is dit? -Het minst gezonde wat ik je ga geven.
Het voorafje om te beginnen.
En dit is boerenjus.
In Australië noemen we het geen gefrituurde biefstuk…
…maar schnitzel of runderfrituur.
Maar het is gefrituurde biefstuk.
O, man.
Is het gefrituurde biefstuk? Vertel het me. Zeg gewoon…
Het is lekkerder.
Zo lang geen biefstuk gehad. -Die vezels, fantastisch.
Het zit tussen je tanden, ik wilde alles namaken.
Niemand zal iets van vlees missen. -Mijn hemel.
Ik moet ervan huilen. -Man, dit is zo geweldig.
Je bouwt een erg krachtige brug zo.
We doen ons best, dat is ons doel.
Dit is heerlijk. -Zie je wel?
Mitch, wil je er een?
Natuurlijk wel.
Kom maar, Mitch.
Er is genoeg voor een klein leger. -Met jus.
Willen jullie ook wat? -Ik wel.
Dat had ik door. Opeens is hij er.
'Ik keek alleen naar het shot.' -Altijd het team laten komen.
Maar je weet dat het heerlijk ruikt, als het team zo happig is.
Nu gaan we over naar een broodje borstvlees.
Dit hier brengt de Texaanse barbecue.
Is dat je eigen saus? -M'n eigen saus inderdaad.
Ik hou nog steeds van barbecueën.
Reis je helemaal naar Australië, eet je Texaanse barbecue.
Gelijk heimwee. -Nu wordt er gekauwd op beeld.
Rokerige heerlijkheid.
O, man.
Om je vingers bij af te likken? -Letterlijk.
De grootste vraag bij vleesvervangers is natuurlijk naar een hamburger.
Fable Food maakt ook een hamburger.
Dat is 110 gram paddenstoelen. -Hoeveel ons is dat?
Dat vergeet ik steeds weer.
Hé, Google, hoeveel pond is 110 gram?
110 gram is 0,243 pond.
Bedankt, Google.
Een kwart pond is perfect.
Jullie hebben gefrituurd rundvlees gehad, een broodje borstvlees…
…tijd voor een hamburger.
Doe eens gek.
Echt geweldig, wat deze mannen hebben gemaakt.
Het ziet eruit als vlees, bakt zo, en smaakt en kauwt als vlees…
…maar het is veel duurzamer en milder voor de planeet en beter voor onze lijven.
Bedankt. Heel cool. -Echt ongelooflijk.
Misschien moet je meer maken. Ze zien er hongerig uit.
Bedankt. Ik zie paddenstoelen nooit meer hetzelfde.
Bedankt, broeder. -Jullie ook bedankt.
We hebben veel geleerd van de grond van Australië…
…maar nu gaan we iets hoger kijken, om precies te zijn zo'n 50 meter.
Het is tijd voor een Australische bungeejump voor ons.
We moeten in het diepe springen.
Historische niveaus van kooldioxide, in onze atmosfeer veranderen het klimaat.
Maar we kunnen nog afremmen en de schade zelfs nog herstellen.
Het hangt ervan af hoe we verder willen.
RegAg kan een sleutelrol spelen.
Het gaat verder dan het verminderen van de schade die we berokkenen…
…en kan echt de planeet en onze lichamen weer gezonder maken.
Voor het te laat is.
Grote veranderingen, of erg veel kleine…
…alles helpt om het herstel in te zetten.
Want de echte bad trip is als we onze aarde kwijtraken.
Ons team erkent de inheemse Australische landeigenaren.
Respect voor alle Oudsten, zij hebben de cultuur en hoop in handen…
…van alle inheemse volken in het land.
Ondertiteld door: Martijn Beunk