ΜΙΑ ΣΕΙΡΑ ΤΟΥ NETFLIX
Νερό.
Αποτελούμαστε κυρίως από νερό.
Περίπου κατά 70%.
Και τι παράξενη σύμπτωση, ίσως και καθόλου σύμπτωση,
η επιφάνεια του πλανήτη καλύπτεται από νερό στο ίδιο ποσοστό.
Τόσο σημαντικό είναι το νερό για εμάς.
Όσο παλεύουμε να προστατέψουμε αέρα και στεριά,
είναι εξίσου καίριο να προστατέψουμε τη θάλασσα.
Εδώ στην Αυστραλία υπάρχει ένα σύστημα 3.000 κοραλλιογενών υφάλων.
Εκτείνονται σε 2.250 χιλιόμετρα.
Είναι ζωντανές δομές που παρέχουν ενδιαίτημα σε ένα τόσο αχανές οικοσύστημα,
που θεωρούνται τα τροπικά βροχοδάση της θάλασσας.
Αλλά μετά από μια υγιή ζωή 25 εκατομμυρίων ετών περίπου
ο κοραλλιογενής ύφαλος εδώ πεθαίνει.
Σχεδόν ο μισός. Από το 1995.
Πάει.
Πέθανε. Και σύντομα κι όλοι οι οργανισμοί που εξαρτώνται από αυτούς.
Μαζί κι εμείς.
Όλων ο χρόνος τελειώνει.
-Να η Ντόρι. -Ναι, αυτή είναι η Ντόρι. Και ο Νέμο.
-Γεια! -Γεια, φιλαράκο!
Είμαστε στη βορειοανατολική ακτή της Αυστραλίας
για να δούμε πώς ερευνητές και επιστήμονες…
Εξερευνούμε ιδέες.
-Αλήθεια; -Ναι.
Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι απειλούνται.
…εργάζονται για να σώσουν ένα καίριο κομμάτι του ωκεανού.
Είναι η θαλάσσια βλάστηση, τα μαγκρόβια δάση.
Όλη η παραλιακή διεπιφάνεια.
Το έχω στη λίστα την τελευταία 15ετία.
-Έχεις συγκομιδή. -Ναι, δεν το έχω ξανακάνει.
Και στην πορεία
θα χωρέσουμε όση περισσότερη διασκέδαση μπορούμε.
Οι κοραλλιογενείς ύφαλοι αποτελούν το 2% του πυθμένα.
Αλλά είναι και σπίτι για πάνω από το 25% της θαλάσσιας ζωής.
Παρέχουν εισόδημα μέσω φαγητού και τουρισμού.
Προστατεύουν τις ακτές μας από καταιγίδες και διάβρωση.
Σε αυτήν την περιπέτεια,
θα γνωρίσουμε άτομα που έχουν αφιερώσει τη ζωή τους
για να σώσουν και να προστατέψουν το μεγαλύτερο κοραλλιογενές σύστημα.
Τον Μεγάλο Κοραλλιογενή Ύφαλο.
Στη βόρεια ακτή της Αυστραλίας,
ο Μεγάλος Κοραλλιογενής Ύφαλος αποτελεί το 10%
των κοραλλιογενών υφάλων της Γης.
Και παρόλο που όλοι κινδυνεύουν,
επειδή η Αυστραλία περιβάλλεται ολόκληρη από νερό,
η υγεία του Μεγάλου Κοραλλιογενούς Υφάλου
είναι εξόχως σημαντική για τη χώρα.
Με το μεγαλύτερο κοραλλιογενές σύστημα εδώ,
είναι η τέλεια μελέτη για επιστήμονες και ερευνητές
να βρουν τι προκαλεί την παρακμή των κοραλλιογενών υφάλων.
Και κυρίως πώς μπορούν να διασωθούν.
Πρώτη στάση της περιπέτειας, τα παράλια του Κουίνσλαντ.
Σε ένα μικρό τμήμα ακτής που εισχωρεί στη Θάλασσα των Κοραλλιών.
ΜΕΓΑΛΟΣ ΚΟΡΑΛΛΙΟΓΕΝΗΣ ΥΦΑΛΟΣ AIMS
Αυτός είναι ο Προσομοιωτής Εθνικής Θάλασσας
του Αυστραλιανού Ινστιτούτου Θαλάσσιας Επιστήμης, αλλιώς AIMS.
Εδώ, μια ομάδα καινοτόμων επιστημόνων
έχει δημιουργήσει το πιο προηγμένο ενυδρείο στη Γη.
Εδώ επιστήμονες από όλο τον κόσμο
μπορούν να μελετήσουν το υποθαλάσσιο περιβάλλον
και τον αντίκτυπο της ανθρώπινης δραστηριότητας.
Όλοι συνεργάζονται για να βελτιώσουν την υγεία και τη βιωσιμότητα των ωκεανών.
Ο Κοραλλιογενής Ύφαλος είναι τεράστιος.
Δουλεύουμε πάνω σε στρατηγικές παρέμβασης
που θα μας επέτρεπαν να εξελίξουμε τα εργαλεία που διαθέτουμε
για να βοηθήσουμε ουσιαστικά τον Μεγάλο Κοραλλιογενή Ύφαλο.
Πρέπει να εξερευνήσουμε ιδέες γιατί είμαστε σε τέλμα
και οι ύφαλοι απειλούνται.
Μικρό κομμάτι του πυθμένα είναι πραγματικά κοραλλιογενής ύφαλος.
Όμως 500 εκατομμύρια άνθρωποι βγάζουν το ψωμί τους από εκεί.
Πέντε με έξι δισεκατομμύρια ετησίως από τουρίστες που έρχονται στον ύφαλο.
Είναι και θέμα θέσεων εργασίας και οικονομικό.
Φανταστείτε να εξαφανιστεί.
Ναι, για φανταστείτε.
Ολόκληρος ο κόσμος εξαρτάται κατά κάποιον τρόπο
από την υγεία αυτών των υδάτων.
Ας δούμε τι κάνουν.
Πάμε να δούμε κοράλλια.
-Ναι, σας παρακαλώ. -Ωραία.
-Να ανοίξω την πόρτα. -Θεέ μου!
Είμαι στο Εργοστάσιο Σοκολάτας του Γουίλι Γουόνκα.
Και τώρα, κυρίες και κύριοι, αγόρια και κορίτσια, ιδού.
Η αίθουσα του Προσομοιωτή.
Είναι σαν να περπατάς στο Εργοστάσιο Σοκολάτας.
Είναι το πιο ωραίο κατάστημα ενυδρείων του κόσμου.
Ή ταινία της Pixar που ζωντάνεψε.
-Να η Ντόρι. -Ναι, η Ντόρι.
Κι εδώ κάτω είναι ο Νέμο.
Γεια σου!
Σωστά;
Αυτό είναι το σπίτι του Νέμο. Όπως στην ταινία.
-Πανέμορφο. Η θαλάσσια ανεμώνη. -Ναι.
Χωρίς πλάκα, είναι μαγευτικά εδώ.
Στην αρχή δεν φαίνεται αληθινό,
μα μετά βλέπεις μερικές δεξαμενές που δεν φαίνονται καλά.
Οι κοραλλιογενείς ύφαλοι παγκοσμίως παρέχουν υπηρεσίες στους ανθρώπους.
Αλλά με την αύξηση των ανθρώπινων πληθυσμών στα παράλια,
έχουμε αρχίσει να βλέπουμε απώλειες λόγω ζημιών.
Έχουν αρχίσει την αποψίλωση της ακτογραμμής
που εμπόδιζε τα ιζήματα να πάνε στους υφάλους.
Τα τελευταία χρόνια
έχουμε δει φαινόμενα λεύκανσης εκεί που θερμαίνονται πολύ τα κοράλλια.
Γι' αυτό έχουμε αρχίσει να βλέπουμε αλλαγές στο οικοσύστημα.
Χάνεις τα κοράλλια, τα ψάρια,
κι αρχίζεις να χάνεις τα οφέλη στους ανθρώπους.
Ναι.
Υπολογίζεται ότι από το 1950,
η Γη έχει χάσει τους μισούς κοραλλιογενείς υφάλους της.
Και τα δύο τρίτα όσων έχουν μείνει έχουν πληγεί και κινδυνεύουν.
Εδώ μελετούν πώς αλλάζουν οι κοραλλιογενείς ύφαλοι
σε διάφορες θερμοκρασίες και επίπεδα μόλυνσης
και ψάχνουν μεθόδους πιθανής αποκατάστασης.
Κάθε δεξαμενή εκπροσωπεί διαφορετική κατάσταση.
Ακριβώς. Έτσι ήταν για χιλιάδες χρόνια.
Μια έκρηξη βιοποικιλότητας, ψαριών.
Υπάρχει παραγωγικότητα, υπηρεσίες των υφάλων.
Ένα υγιές σύστημα.
Οι κοραλλιογενείς ύφαλοι έχουν χτίσει μια τεράστια αμοιβαιότητα.
Μέχρι και στα ψάρια. Όταν πάνε και κρύβονται τη νύχτα
ανάμεσα στα κοράλλια,
ουρούν σημαντικές θρεπτικές ουσίες στο νερό, που τρέφουν το κοράλλι,
και το κοράλλι τούς παρέχει προστασία.
Τα ψάρια χρειάζονται προστασία. Ο κοραλλιογενής ύφαλος θρεπτικά στοιχεία.
Οπότε το ψάρι λέει "Είσαι τυχερός".
Υπάρχει ένας βρόχος ανάδρασης ανάμεσα σε ψάρια, κοράλλια, ούρα
και τον ύφαλο.
Ο ωκεανός είναι σαν μια τέλεια δικομματική οντότητα.
Ναι. Εντελώς. Πολύ ωραία το θέτεις.
Αυτό συμβαίνει όταν η θερμοκρασία ανέβει κατά δύο βαθμούς
πάνω από τις θερινές θερμοκρασίες του υφάλου.
Αποτυπώνεται κάπως έτσι. Υπάρχουν ακόμα ψάρια μέσα.
-Απλώς έχετε αυξήσει τη θερμοκρασία; -Μόνο δύο βαθμούς.
Είναι μια λεπτή συμβιωτική ισορροπία.
Λίγο να ανέβει η θερμοκρασία του νερού,
ο ύφαλος στρεσάρεται και δεν μπορεί να θρέψει τα φύκια.
Τα φύκια πεθαίνουν,
αφήνοντας πίσω έναν εξωσκελετό αποχρωματισμένων κοραλλιών.
Οι οργανισμοί και τα ψάρια που βασίζονται στα φύκια πεθαίνουν επίσης.
Σύντομα πεθαίνει και όλο το οικοσύστημα.
Αυτό θα συνέβαινε αν υπήρχε μεγάλη εισροή θρεπτικών στοιχείων στον ύφαλο.
Αν εισάγεις άζωτο σε μια περιοχή, όλο το σύστημα θα υποστεί αλλαγή.
Αλλά βλέπουμε φύκια να έρχονται όλο και περισσότερο.
Μπορεί να επηρεαστεί κι από ψάρια.
Σε πολλά ψάρια αρέσει να τρώνε φύκια. Είναι οι κηπουροί.
Πάνε μέσα, συλλέγουν φύκια και τα τρώνε
κι αυτό επιτρέπει στα κοράλλια να ξαναμεγαλώνουν στο σύστημα.
Ένας από τους υφάλους εδώ είναι από τον παράκτιο Μεγάλο Ύφαλο.
Εδώ έχουμε χάσει πολλά κοράλλια.
-Αυτός εδώ έχει μεγάλους πολύποδες. -Προσομοιώνετε άλλον χώρο.
Εντελώς. Μας επιτρέπει να βλέπουμε τι συμβαίνει σε διάφορα είδη μέλλοντος.
Φτιάχνοντας και καταλαβαίνοντας το μέλλον, μπορούμε να βρούμε λύσεις.
Ο αντίκτυπος της αλλαγής θερμοκρασίας στον κοραλλιογενή ύφαλο
είναι πολύ τρομακτικός, έτσι καθαρός μπροστά σου.
Αν όμως οι ωκεανοί παρακμάζουν λόγων των ανθρώπων,
ίσως υπάρχει ελπίδα ότι οι άνθρωποι μπορούν και να τους θεραπεύσουν.
Τι να έχει να πει το κοράλλι για όλα αυτά;
Η ζημιά από την άνοδο των υδάτων και τη μόλυνση
είναι ορατή στον Μεγάλο Κοραλλιογενή Ύφαλο.
Δείτε το Κοράλλι εδώ.
Είναι τόσο αλήθεια, φίλε.
Από το 1950, η Γη έχει χάσει το 50% των κοραλλιογενών υφάλων.
Η γρήγορη άνοδος της θερμοκρασίας των θαλασσών
και η αύξηση διοξειδίου του άνθρακα άλλαξαν τη χημεία των ωκεανών.
Μπελάς.
-Όπα! Τι έγινε; -Λεύκανση κοραλλιών, φίλε.
Ο κοραλλιογενής ύφαλος απογυμνώνεται από θρεπτικά στοιχεία και ζωή,
ουσιαστικά αργοπεθαίνει,
επηρεάζοντας το οικοσύστημα του ωκεανού.
Τι μπορεί να γίνει; Είναι πολύ αργά;
Όχι. Αλλά πρέπει να γίνουν γρήγορα ευρείες αλλαγές.
Υπάρχουν δύο είδη βοήθειας.
Η προστασία και η αποκατάσταση.
Η αποκατάσταση περιλαμβάνει μεθόδους επαναφύτευσης ανθεκτικών κοραλλιών.
Και η βοήθεια θεραπεύει περιοχές που μπορούν να ξαναγίνουν υγιείς.
Ακούγεται σύνθετο.
Λίγο.
Ευτυχώς, κορυφαίοι οικολόγοι δουλεύουν κάθε μέρα πάνω σε αυτό.
-Ξέρεις όμως τι είναι απλό; -Τι;
Οι προστατευτικές ενέργειες για να εμποδιστεί περαιτέρω ζημιά.
Να μη μολύνετε, να ξέρετε από πού προέρχονται τα θαλασσινά σας.
Κι να μειώσετε το αποτύπωμα CO2.
Μπορώ να το κάνω αυτό.
Κοράλλι, πρέπει να γυρίσω πάνω. Ευχαριστώ.
Κανένα πρόβλημα. Τα λέμε!
Το πρώτο παράδειγμα αποκατάστασης του Μεγάλου Κοραλλιογενούς Υφάλου
είναι εδώ, στο AIMS.
Η δρ Κάρλι μάς δείχνει μια νέα μέθοδο που λέγεται σπορά κοραλλιών.
Ανυπομονούμε να δούμε τι κάνετε για να δυναμώσετε τον ύφαλο.
Έχουμε εστιάσει στο να σκεφτούμε εργαλεία
για να βοηθήσουμε να ανακάμψει στο μέλλον. Είναι ένα απ' αυτά.
Το αποκαλούμε "σπορά κοραλλιών".
Ουσιαστικά, προσπαθούμε να αναπτύξουμε έναν τρόπο να σπέρνουμε κοράλλια,
όπως θα σπέρναμε σπόρους σε ένα δάσος που χρειάζεται αναδάσωση.
Μετά μπορούμε να το εφαρμόσουμε αυτό
σε αυτούς τους υποδοχείς και να τα φυτέψουμε στους υφάλους.
Κάθε υποδοχέας έχει δέκα με δεκαπέντε μωρά κοράλλια πάνω του.
Έχει επιτυχία κάποιος απ' όλους τους τύπους;
Πέρσι πετύχαμε ποσοστό επιβίωσης 25% και είμαστε αρκετά ευχαριστημένοι.
Φοβερό.
Θέλετε να βρέξετε χέρια και να βάλετε κοράλλια σε συσκευές;
-Ναι, εννοείται. -Ναι; Τέλεια.
Υπάρχουν σκαμπό από κάτω. Μπορείτε να τα βγάλετε.
Μια μικρή ενίσχυση.
Τέλεια, ευχαριστώ.
Αυτό που μπορώ να κάνω
είναι να σας δώσω μερικά εξαρτήματα από τις συσκευές και μερικούς υποδοχείς.
Να τα συναρμολογήσετε. Κρατάτε τα από τη βάση ή το πλάι.
-Ζακ; Ναι, απλώς… -Το περνάς μέσα στο τρίγωνο.
Ο Ντάριν δεν ξέρει ότι κάνουμε αγώνα ποιος θα συναρμολογήσει πρώτος.
Όποιος συναρμολογήσει τελευταίος τη συσκευή θα αποκλειστεί.
Να επαναλάβω τις οδηγίες.
Όποιος συναρμολογήσει τελευταίος τη συσκευή θα αποκλειστεί.
-Θες να μου δώσεις… -Εμένα μπήκαν τέλεια και αβίαστα.
-Εσένα παίρνει πολύ χρόνο… -Απλώς είμαι ευγενικός μαζί σου.
Η ιδέα είναι η αναπαραγωγή κοραλλιών που αντέχουν σε θερμότερες θερμοκρασίες.
Και μετά να φυτεύονται σπόροι του νέου κοραλλιού στον ταλαιπωρημένο ύφαλο.
-Ορίστε. -Νομίζω ότι τελείωσα.
-Ναι; -Μπράβο.
Οι συσκευές παρέχουν χώρο για να μεγαλώσουν τα νεαρά κοράλλια.
Μόλις φυτευτούν, οι συσκευές βοηθούν να αγκιστρωθούν στον ύφαλο
και προστατεύουν τα κοράλλια από θηρευτές.
Η δουλειά που κάνετε εδώ είναι τόσο αξιοσημείωτη,
γιατί υποστηρίζει το οικοσύστημα.
Κυριολεκτικά από τον πάτο του ωκεανού μέχρι πάνω.
Όσοι πάνε διακοπές κάπου με κοραλλιογενή ύφαλο, μπορούν να βρουν
πολλά επιστημονικά προγράμματα
όπου μπορούν να κάνουν παρατηρήσεις
και να αναφέρουν πράγματα όσο κάνουν κατάδυση.
Κάτι μικρό σε ατομικό επίπεδο,
αλλά δίνει τόσες πολλές πληροφορίες στους ερευνητές.
Όπως είπε η δρ Κάρλι, μια γρήγορη ηλεκτρονική αναζήτηση
θα δείξει προγράμματα παρακολούθησης για όσους θέλουν να βοηθήσουν.
Είναι συναρπαστικό για μένα.
Στην πορεία, ελπίζω να γιορτάσουμε ότι θα έχουμε κερδίσει τη μάχη.
Έξοχα. Ευχαριστούμε.
-Χαρά μας. -Είναι φανταστικά.
Η σπορά κοραλλιών στο AIMS είναι μόνο η αρχή
μιας διαδικασίας αποκατάστασης.
Υπάρχει όμως άλλο ένα βήμα που συμβαίνει εδώ και χρόνια.
Είμαστε στο Κερνς.
Τουριστικό πόλο έλξης, λιμάνι και διέξοδο για τον Κοραλλιογενή Ύφαλο.
Θα βγούμε με ένα καταμαράν γύρω στα 27 χιλιόμετρα στα ανοιχτά.
Και μετά θα μπούμε σε μια βάρκα
για να επιβιβαστούμε στο ποντόνι Marine World.
Είναι η τελευταία στάση.
Το ποντόνι Marine World, εκεί που συμβαίνει όλη η μαγεία.
Μια κοινοπραξία από ιδιωτικές εταιρείες, πανεπιστήμια
και ευαισθητοποιημένους πολίτες.
Όλοι συνεργάζονται για να βοηθήσουν τον Μεγάλο Κοραλλιογενή Ύφαλο.
Θα γνωρίσουμε τους ροκ σταρ που είναι εδώ να τον επισκευάσουν.
Μάλλον τους σταρ του υφάλου.
Καλώς ήρθατε.
Σήμερα θα δουλέψουμε σε κάτι που λέγεται πλέγματα του υφάλου.
Είναι μια τεχνική αποκατάστασης του υφάλου.
Την έχει αναπτύξει η Mars, με τις σοκολατένιες μπάρες.
-Προ δεκαετίας. -Αλήθεια;
-Ναι! -Ωραία.
Ενδιαφέρον, έτσι;
Χρησιμοποιεί κυριολεκτικά κομμάτια ατσαλιού
που έχουν καλυφτεί με άμμο ή ασβεστόλιθο, όπως εδώ.
-Και δένουμε κομμάτια κοραλλιών. -Ωραία.
Τα βάζουμε στο νερό
και βοηθάμε στην αποκατάσταση περιοχών με σπασμένα κοράλλια,
από καταιγίδες, ενδεχομένως ψάρεμα με δυναμίτη.
Ακόμα και από την κλιματική αλλαγή.
Η περιοχή που θα βγούμε σήμερα ήταν μια περιοχή
που χτυπήθηκε από τον Κυκλώνα Γιάσι προ δεκαετίας.
Όπου υπάρχουν κοραλλιογενείς ύφαλοι, ανακάμπτουν φυσικά.
Αλλά υπάρχουν περιοχές με τεράστιες ζημιές από καταιγίδες
κι ο πυθμένας γεμίζει θραύσματα.
Τα κομματάκια από κοράλλια μετακινούνται στο νερό
και δεν θα επιβιώσουν αν δεν έχουν κάπου να αγκιστρωθούν.
Οπότε σήμερα, εσύ και ο Ζακ…
Θα βγούμε και θα μαζέψουμε μερικά θραύσματα.
Θα αναζητήσουμε κοράλλια με δυνατότητα ζωής.
Και ψάχνουμε να 'χουν μέγεθος από αντίχειρα μέχρι δείκτη.
Τέτοια κομμάτια.
Έχουμε μερικά εδώ να σας δείξω.
Κάτι που δεν συνδέεται πια με το πραγματικό κοράλλι.
-Έχεις να κάνεις συγκομιδή. -Ωραία.
Τέλεια, δεν το έχω ξανακάνει.
Θα χωριστούμε με τον Ντάριν. Εγώ βουτάω χρόνια.
Θα κρατήσουμε για αργότερα την πρώτη κατάδυσή του.
Εξάλλου, πρέπει να μείνει να δει την προετοιμασία των πλεγμάτων.
Ωραία. Αυτό είναι.
Έτοιμος για κατάδυση.
Τι ωραία να επιστρέφεις στον ωκεανό!
Δείτε τα κοράλλια.
Τα ψάρια.
Δείτε τους καρχαρίες.
Είναι γκρίζοι καρχαρίες του υφάλου και είναι οι πιο κοινοί στην περιοχή.
Συνήθως επιτίθενται μόνο όταν νιώθουν απειλή.
Θα πάω από εδώ και θα προσπαθήσω να φανώ μη απειλητικός.
Εξάλλου, είμαστε εδώ για να σώσουμε τον ύφαλο.
Το αντίθετο της απειλής.
Σοβαρά πάντως. Βλέπετε το μέγεθός τους;
Εντάξει. Πίσω στη δουλειά.
Θυμηθείτε ότι ψάχνουμε για σπασμένα κομμάτια στο μέγεθος του χεριού μου.
Θα τα πάμε πάνω και θα τα συνδέσουμε στα πλαίσια.
Τι να κάνει ο Ντάριν;
Ο Μεγάλος Κοραλλιογενής Ύφαλος δεν είναι απλώς κοράλλια και ψάρια.
Είναι θαλάσσια βλάστηση, μαγκρόβια δάση.
Είναι ολόκληρη η ακτογραμμή
και είναι ζωτικής σημασίας για τα ψάρια που βλέπουμε εδώ.
Ξεκινάνε τη ζωή τους στην ακτή.
Και ό,τι φιλτράρισμα συμβαίνει μέσω των μαγκρόβιων δασών
είναι κομμάτι αυτού που ξέρουμε ως Μεγάλο Κοραλλιογενή Ύφαλο.
Το 30% των θαλάσσιων ζώων
θα περάσει ένα διάστημα της ζωής του στον ύφαλο.
Και είναι απίστευτα σημαντικό να είναι ζωηρά και ζωντανά.
Ο ύφαλος έχει περάσει δύσκολα τελευταίως.
Οι διαδοχικές λευκάνσεις το 2016 και το 2017.
Πολύς κόσμος πιστεύει ότι ο ύφαλος χάθηκε, αλλά δεν ισχύει.
Καθώς όμως ο κόσμος, ελπίζω, αρχίζει να διαχειρίζεται την κλιματική αλλαγή,
πρέπει και πάλι να κάνουμε τον ύφαλο όσο πιο ανθεκτικό γίνεται.
Δύο παράλληλες πορείες.
Το παγκόσμιο θέμα της κλιματικής αλλαγής.
Και η καλύτερη διαχείριση του υφάλου,
ώστε να αποκτήσει αντοχή το σύστημά του.
Είναι από τα μεγαλύτερα προγράμματα αποκατάστασης κοραλλιογενούς υφάλου.
Οι τοποθετήσεις δίνουν γρήγορη ανάπτυξη στο κοράλλι,
αυξάνοντας την κάλυψη κατά 12 φορές σε λίγους μήνες.
Ο πληθυσμός των ψαριών σχεδόν τριπλασιάζεται.
Την τελευταία δεκαετία
δύτες έχουν εγκαταστήσει παγκοσμίως γύρω στα 20.000 πλέγματα,
χρησιμοποιώντας 300.000 θραύσματα κοραλλιών.
Όπως αυτό εδώ.
Ένα μικρό ελεύθερο κομμάτι. Ό,τι ακριβώς ψάχνουμε.
Αυτό πάει για τον Όουεν Γουίλσον.
Ή, αν το γυρίσω ανάποδα, πάει για τη μαμά.
ΜΑΜΑ
Ένα παράδειγμα πλέγματος που έχει φυτευτεί.
Δείτε πώς έχουν αρχίσει να μεγαλώνουν.
Δημιουργεί ένα νέο σπίτι για τον άλλο οργανισμό,
και προσθέτει εντέλει βιοποικιλότητα σε ολόκληρη την περιοχή.
Θα ανεβάσουμε τα κομμάτια στο σκάφος
και θα αναλάβει ο Ντάριν.
Θα πάρουμε τα θραύσματα που έχουμε εδώ
και θα τα βάλουμε πάνω στο πλέγμα.
-Πάρε αυτό εδώ αν θες. -Ναι.
-Μπορούμε να το ξαπλώσουμε στην κορυφή. -Ναι.
Και μετά κάθε θραύσμα στερεώνεται με δύο δεματικά…
-Είναι απλό… -Πανεύκολο.
Ένα κάτω, ένα πάνω. Και μετά απλώς τα σφίγγουμε.
Το κάνουμε με το χέρι.
Σκέφτομαι "Πώς θα αντεπεξέλθουμε;"
Ναι.
Κι έχουμε να κάνουμε με κάτι τόσο τεράστιο.
Ίσως δεν καταφέρουμε
να διατηρήσουμε αυτές τις τεχνολογίες σε 3.000 υφάλους,
αλλά αν εστιαστούν οι προσπάθειες όπου υπάρχει ανάγκη,
βοηθάμε στη βιωσιμότητα και την αντοχή των υφάλων
σε αυτούς τους δύσκολους καιρούς.
-Το πιάνεις από πάνω; -Ναι.
-Και σήκωσε. -Το πλέγμα;
Ναι, είναι ο πιο ασφαλής τρόπος. Το σηκώνεις…
Θα σας δείξω πού να τα βάλετε.
Μόλις κολληθούν αρκετά κοράλλια στο πλαίσιο,
κατεβαίνουν με την πλατφόρμα μέχρι να είναι έτοιμα να φυτευτούν
σε ένα τμήμα του πυθμένα που το έχει ανάγκη.
Είναι πανέμορφα εδώ κάτω.
Νιώθω σαν να επισκέπτομαι έναν άλλο πλανήτη.
Είμαι αβαρής…
αποκομμένος από ανθρώπους
και κυκλωμένος από παράξενα πλάσματα.
Θυμάμαι γιατί είναι τόσο σημαντική η προστασία των ωκεανών.
Είναι τόσο ωραίο να νιώθεις μέρος της συντήρησης και προστασίας τους.
Αλλά αυτό είναι προσωρινή λύση και υπάρχει ακόμα πολύς δρόμος.
Ανυπομονώ να βουτήξει ο Ντάριν πριν φύγουμε.
Μου τελειώνει ο αέρας. Ανεβαίνω.
Ανάμεσα στον ωκεανό και στη στεριά,
υπάρχει μια μοναδική μεγακοινότητα που προστατεύει κοράλλια και υφάλους.
Λέγονται μαγκρόβια δάση.
Είδη θάμνων και δέντρων που ζουν και μεγαλώνουν
στην άκρη της ακτής, εκεί που το νερό συναντά τη στεριά.
Οικοσυστήματα όπως ο Μεγάλος Κοραλλιογενής Ύφαλος
βασίζονται στα μαγκρόβια δάση.
Και δυστυχώς τα μαγκρόβια δάση απειλούνται επίσης.
Επισκεπτόμαστε ένα δημόσιο πάρκο
για να συναντήσουμε έναν κλιματικό ακτιβιστή
και φροντιστή των μαγκρόβιων,
για μια καλύτερη ματιά σε αυτόν τον πανέμορφο οικότοπο.
Σας αρέσει εδώ;
Ναι. Πετύχαμε καλή μέρα.
-Ναι. -Είναι υπέροχα.
-Είμαστε στη χώρα των μαγκρόβιων. -Σήμερα, ναι.
Εδώ στο Κερνς.
ΞΥΛΙΝΟΣ ΔΙΑΔΡΟΜΟΣ ΤΖΑΚ ΜΠΑΡΝΣ
Και βρέχει ακόμα. Μην ανησυχείτε.
Οι κάμερες το λατρεύουν.
Τι σημαίνουν για τον λαό σου τα μαγκρόβια δάση και ο ύφαλος;
Στην κουλτούρα των Αβορίγινων εδώ στην Αυστραλία,
βλέπουμε την πολιτισμική σύνδεση μεταξύ τους.
-Ναι. -Εντάξει;
Ας πούμε ότι το ένα είναι ο μικρός αδερφός. Τα μαγκρόβια δάση.
Ο ύφαλος είναι ο μεγάλος αδερφός.
Τι πιάνει και τι όχι σε ό,τι αφορά την περιβαλλοντική επιρροή
στην υγεία των μαγκρόβιων;
Έχουμε τις ανθρώπινες συνέπειες που συμβαίνουν.
Την καταστροφή οικότοπων όπως αυτός εδώ.
Ένα παράδειγμα είναι η απομάκρυνση μαγκρόβιου για να γίνει πάρκινγκ.
Αφαιρώντας τα, μένει άγονη γη.
-Άρα περισσότερη απορροή ιζημάτων. -Ναι.
Πηγαίνουν απευθείας στο σύστημα ύδρευσης
κι εκείνο τα βγάζει στον ύφαλο.
Όλο και περισσότερη μόλυνση πηγαίνει κατευθείαν στον ωκεανό.
-Στον ύφαλο, ναι. -Ναι.
Τα μαγκρόβια δάση θέλουν γλυκό και αλμυρό νερό.
Δεν εξαρτώνται μόνο απ' το θαλασσινό νερό. Θέλουν κι οξυγόνο.
Είναι περιβαλλοντικά δέντρα.
Διατηρούν ένα όριο ασφαλείας μεταξύ της στεριάς και του ωκεανού.
Ίσως ήταν σύμπτωση που το αεροδρόμιο είπε "Θα χτίσουμε εδώ με τα μαγκρόβια".
Γιατί μετά τα μαγκρόβια μετατοπίζουν τις εκπομπές άνθρακα.
-Ενδιαφέρον. -Ναι.
Και μόνο με την παρουσία τους εκπέμπουν περισσότερο διοξείδιο του άνθρακα.
Πόσο διοξείδιο του άνθρακα τρώνε τα μαγκρόβια…
Γύρω στο 20% περισσότερο από τα φυσιολογικά δέντρα.
Ό,τι κάνουμε εδώ, επηρεάζει κάποιον άλλον στην άλλη μεριά του κόσμου
ή της Αυστραλίας.
Και το αντίστροφο. Ό,τι κάνουν στην άλλη μεριά μάς επηρεάζει.
Η γενιά μου και η νεότερη γενιά κουράστηκαν να κάθονται.
Δεν θα σας αφήσουμε να τα καταστρέψετε.
Θα σηκωθούμε και θα κάνουμε ό,τι μπορούμε.
Θέλω να αφήσω κάτι όμορφο στις κόρες μου.
Θέλω να μπορούν να βγαίνουν στον ύφαλο και να ξέρουν
"Ο πατέρας μου έκανε ό,τι μπορούσε για τα μαγκρόβια,
γι' αυτό μπορώ και βλέπω τον ύφαλο.
Βλέπω και τα όμορφα ψάρια
και τα όμορφα κοράλλια".
Ας σκεφτούμε όλοι
πως ό,τι έχουμε οι αυτόχθονες θα το αφήσουμε στην επόμενη γενιά.
-Ας αρχίσουμε τώρα. -Μπορούμε.
Είναι καλή ώρα να αρχίσουμε.
Και με αυτό ξεκινάμε την ξενάγησή μας.
Ας δούμε τον ξύλινο διάδρομο.
Πριν έρθετε ήταν όλα στεγνά.
Και τώρα, λόγω της βροχόπτωσης που είχαμε,
το νερό αρχίζει να μαζεύεται εδώ.
Κάτι άλλο σημαντικό με τα μαγκρόβια συστήματα και τις ρίζες εδώ γύρω.
Κρατάνε όλο αυτό το νερό στο έδαφος
και επωφελούνται όλα αυτά τα φυτά.
-Αλλιώς θα πήγαινε στη θάλασσα. -Κατευθείαν, ναι.
Θα παρατηρήσατε όταν περνούσαμε πριν πόσο πυκνό ήταν.
Ένα διαφορετικό είδος μαγκρόβιου δάσους.
Τώρα θα περάσουμε μέσα από αυτά τα δέντρα και θα δείτε
ότι είναι ομαδοποιημένα, πιο ίσια δέντρα.
Πόσα διαφορετικά είδη μαγκρόβιων δέντρων υπάρχουν;
Συνολικά υπάρχουν 42 είδη.
Εδώ χωράει και αστείο για το σύστημα Ντέιγκομπα.
"Φύλαξε το όπλο σου".
Κάποια από αυτά εδώ είναι πάλι διαφορετικό είδος.
Βλέπετε αυτούς τους μυτερούς βλαστούς που εξέχουν;
-Ναι. -Είναι απλώς αεραγωγοί.
Ωραία.
Και ποιος είναι ο σκοπός τους;
Να φέρνουν οξυγόνο. Ενεργούν σαν αναπνευστήρες.
Όπως χρειαζόμαστε αναπνευστήρα και μάσκα στον ύφαλο,
έχουν κι εδώ δικό τους.
-Μιμούμαστε τα μαγκρόβια. -Ναι!
Αυτά εδώ… Αυτό εδώ είναι το φύλλο.
Εντάξει; Ίσως δεν το βλέπετε, αλλά είναι το φύλλο
που έχουν αυτά τα δέντρα εδώ.
Όταν υπάρχει λάσπη, αυτό που θα συμβεί
είναι ότι θα το πετάξεις και θα σταθεί όρθιο.
Έχουν φυτευτεί τώρα.
-Φυτέψαμε. -Ναι.
Φύτεψα επισήμως μαγκρόβια.
Δες πόσο μπερδεμένα είναι. Είναι σαν τη Μόρντορ.
-Άντε περπάτα εκεί μέσα. -Ναι.
Θέλει εξάσκηση.
Είναι μια τρέλα. Διαφορετικά απ' την αρχή.
Λίγο πιο λασπώδες, έτσι;
Μυρίζει μαγκρόβιο δάσος.
Μου αρέσει που βρέχει.
Σ' αυτούς όχι.
-Υπέροχα δεν είναι; -Είναι πανέμορφα.
-Κρατάει… -Είναι τέλειο.
Κρατάει μακριά τους κώνωπες.
ΚΩΝΩΠΑΣ=ΚΟΥΝΟΥΠΙ
Πιστεύω ότι τώρα που περπατήσατε λίγο τη χώρα μας
και είδατε λίγη απ' τη χώρα μου,
μπήκατε εντελώς στο τροπικό πνεύμα.
-Σωστά. -Είδατε βροχή, τα μαγκρόβια.
Θα πάτε στον ύφαλο και θα το χαρείτε περισσότερο.
-Ευχαριστούμε, αδελφέ. -Παρακαλώ.
-Θα κλείσουμε με τον ύφαλο. -Ναι, σωστά.
Από την απομόνωση CO2,
μέχρι την προστασία στεριάς και κοραλλιογενούς υφάλου,
τα μαγκρόβια παίζουν σημαντικό ρόλο στη διατήρηση ισορροπίας στη Γη.
Και το μήνυμα του Τζούριτζου
παίζει σημαντικό ρόλο στην προστασία των μαγκρόβιων.
Με τόση κουβέντα για τον Μεγάλο Κοραλλιογενή Ύφαλο,
ώρα να τον βιώσουμε από πρώτο χέρι.
Είμαστε στη βορειοανατολική ακτή του Κουίνσλαντ, στο Έρλι Μπιτς,
για να βγούμε 39 ναυτικά μίλια στα ανοιχτά.
Ναι. Ο στόχος είναι κατάδυση στον ύφαλο.
Αλλά εδώ σίγουρα μετράει το ταξίδι και όχι ο προορισμός,
γιατί θα πάρουμε αυτό για να πάμε εκεί.
Βάλτε γιοτ ροκ!
Είναι επικά.
-Σαν να μπήκαμε σε ζώνη. -Στη ζώνη κινδύνου.
Κάνω καταδύσεις σχεδόν 15 χρόνια τώρα.
Είναι το μοναδικό μέρος
που πάντα θα μου πει όποιος θα κάνω κατάδυση μαζί του
"Πρέπει να πας στον Μεγάλο Κοραλλιογενή Ύφαλο".
Είναι άλλος κόσμος. Ανυπομονώ να δω τι υπάρχει εκεί κάτω.
Ναι.
-Γεια. -Καλημέρα, κύριοι.
Ο Πίτερ είναι ο εκπαιδευτής μας. Ο Ντάριν δεν το έχει ξανακάνει.
-Χάρηκα. -Εδώ είμαστε, λοιπόν.
Σε λίγο φτάνουμε στον Μεγάλο Κοραλλιογενή Ύφαλο.
-Πω! -Να σας πάω λίγο πίσω.
Πριν από 10.000 χρόνια περπατούσες ως εδώ.
Ήταν όλο στεριά.
Πριν από 10.000 χρόνια, τελείωσε η τελευταία εποχή παγετώνων.
Η στάθμη της θάλασσας ανέβηκε.
Και πριν από 6.000 χρόνια έφτασε στα τωρινά επίπεδα.
Πριν υπήρχε βουνό εδώ κι εκεί.
Εδώ υπήρχε ένα μεγάλο ποτάμι.
Η στάθμη της θάλασσας ανέβηκε, κάλυψε τα βουνά
και άρχισαν να μεγαλώνουν κοράλλια πάνω.
Τα κοράλλια αυτά μεγαλώνουν στην κορυφή ενός αρχαίου βυθισμένου βουνού.
-Φοβερό. -Τι;
Κι έφτασε στο τωρινό επίπεδο.
Είμαστε εκεί που ήταν ποτάμι πριν από 10.000 χρόνια.
Τα κοράλλια στον ύφαλο είναι φανταστικά.
Έχω ακούσει ότι τελευταία ιδίως έρχονται όλο και περισσότεροι άνθρωποι,
έχοντας ακούσει για την κακή του κατάσταση,
και βλέπουν απολύτως υγιή καφέ κοράλλια,
μα επειδή είναι καφέ τα κοιτάζουν και λένε "Θα 'ναι πεθαμένα".
Έχουμε συνηθίσει να βλέπουμε κοράλλια σε βίντεο, καρτ ποστάλ…
-Σαν ουράνιο τόξο. -Με έντονα χρώματα.
Δεν θα αγοράσεις καρτ ποστάλ με καφετιά κοράλλια πάνω.
Δεν λέω ότι δεν κάνουμε άσχημα πράγματα στους ωκεανούς μας.
Υπάρχει υπεραλίευση, πολύ πλαστικό.
Αλλά δεν είναι τόσο άσχημα.
Όπου κοιτάξεις, θα δεις κάτι νέο. Θα δεις διαφορετικά είδη.
Έχει πολλά μεγάλα ψάρια εδώ, θα το χαρείτε.
Το νέο μας σπίτι για τις επόμενες μέρες θα είναι εδώ.
Το Waterworld είναι; Είναι ο Κέβιν Κόστνερ εκεί πέρα;
Είναι ίδιο. Δες το.
Αυτό είναι το Reefworld.
Ένα πλωτό τριώροφο ποντόνι στον Ύφαλο Χάρντι.
Το επόμενο μέρος είναι η μεγάλη ανταμοιβή, το κερασάκι του επεισοδίου.
Θα μπορέσουμε με τον Ντάριν να διανυκτερεύσουμε στον ύφαλο.
Όχι πάνω στον ύφαλο.
Μέσα στον ύφαλο. Κάτω απ' το νερό.
Θα δείτε.
Ασφαλώς μπορείς να κοιμηθείς στο κατάστρωμα.
Αλλά από κάτω, μια ξενοδοχειακή εμπειρία τέσσερα μέτρα κάτω απ' το νερό,
εγγυάται το καλύτερο δωμάτιο με θέα που υπάρχει.
Καλώς ήρθατε στο Reefworld. Είναι αρκετά απότομα εδώ κάτω.
-Κρατηθείτε από τις κουπαστές. -Ναι.
Τέλεια.
Σαν διαστημόπλοιο.
Ορίστε;
Μου θυμίζει το σπίτι του Τρόι Μακλούρ.
Γεια, φιλαράκο.
Απόψε θα κοιμηθώ με τα ψάρια, αλλά όχι όπως το λέει η Μαφία.
Ένα μπλε φως εδώ κάτω τα τραβάει τη νύχτα.
Τα παράθυρα αυτά δεν έχουν ηχομόνωση,
οπότε σίγουρα θα ακούτε τα ψάρια,
αλλά το καλύτερο είναι να ακούς τη φύση τη νύχτα.
Δεν με πειράζει.
Είναι διπλά παράθυρα, βλέπουμε τα ψάρια και μας βλέπουν.
Αλλά κι όλα τα ενδιάμεσα.
Θα έχουν δει τρελά πράγματα.
Ναι, μου έχουν πει μερικά.
Χριστέ μου.
Ξυπνάμε με την ανατολή και φορτίζουμε για την κατάδυση.
Παίρνουμε και μερικά σουβενίρ.
Πώς είμαστε, κύριοι;
-Καλά. -Μια χαρά.
-Θα πάμε… -Θα μπούμε στο νερό.
Θα μπείτε σε λίγο λάστιχο πριν βουτήξουμε.
-Ωραία. -Ορίστε η στολή.
-Μια μικρή για σένα. -Και για σένα.
Ώρα για πάρτι, Γουέιν.
Είναι λίγο στενή.
Είμαστε σαν απ' το Υδάτινες Ιστορίες.
Θα με κουμπώσεις;
Εννοείται, αγάπη μου.
Είσαι κούκλος, καλέ μου.
Χριστέ μου, είσαι ντουλάπα, Ντάριν.
Φέτες.
-Δεν σε χωράει. -Συγγνώμη που είμαι μεγαλόσωμος.
-Άνετη; -Όχι τόσο.
Με είδατε που τον ζουλούσα μέσα;
Πάμε να σας κατεβάσουμε, κύριοι.
Ξεκινάμε με κρουαζιέρα σε μια περιοχή ονόματι Whitsundays.
Μέχρι να φτάσουμε στον Ύφαλο Χάρντι.
Καθώς ο αλμυρός αέρας φυσάει πρόσωπο και μαλλιά,
η προσμονή για την εμπειρία κορυφώνεται μέσα μου.
Πάντα έχω μια νευρική ενέργεια πριν απ' την κατάδυση.
Δεν είναι φόβος,
αλλά υγιής σεβασμός για το γεγονός ότι, όπως κι όταν πετάς,
η αναπνοή κάτω απ' το νερό δεν είναι φυσική ανθρώπινη εμπειρία.
Η συνείδησή μου ακροβατεί μεταξύ προσοχής
και χαλάρωσης για να απολαύσω κάθε θεσπέσια στιγμή.
Ο Ντάριν λέει ότι είναι έτοιμος, αλλά δεν έχει ιδέα τι τον περιμένει.
Και μάλλον ούτε εγώ, εν προκειμένω.
Πάμε!
Είναι πανέμορφα.
Σε σημείο να μη φαίνεται αληθινό.
Έχω δει αμέτρητες φωτογραφίες και βίντεο.
Δεν αποτυπώνουν την εμπειρία πλήρως.
Γι' αυτό εδώ είναι η απόλυτη τοποθεσία για κατάδυση.
Ο ύφαλος βρίθει από ζωή.
Τεράστια κοπάδια ψαριών
σε αμέτρητες ποικιλίες, σχήματα, χρώματα.
Δεν ξέρω τι είναι αυτό, αλλά δείτε πόσο φοβερό είναι.
Θα το ακουμπήσω. Ίσα ίσα.
Ακουμπάω.
Τα κοράλλια είναι πράγματι καφέ ανά περιοχές, αλλά δεν είναι πεθαμένα.
Και ευελπιστούμε να επιστρέψουν δυνατότερα.
Και γι' αυτό, ένα μεγάλο ευχαριστώ σε όσους γνωρίσαμε στην πορεία.
Όσους έχουν δουλέψει άοκνα για να σώσουν τον ύφαλο
και συνεχίζουν.
Ο Ντάριν δεν έχει ιδέα πόσο τυχερός είναι.
Πρώτη κατάδυση αυτός ο ύφαλος.
Έχει ξετρελαθεί, το ξέρω.
Θα ξαναζώ αυτήν τη στιγμή στο μυαλό μου για πάντα.
Πραγματικά απ' τις πιο ωραίες εμπειρίες της ζωής μου.
Ναι!
Ήταν υπέροχα!
-Πώς ήταν για πρώτη κατάδυση; -Ωραία!
-Μπράβο. -Ήταν φοβερά.
Τα καταφέραμε.
Φίλε!
Μερικά ψάρια έρχονταν πάνω μας σαν σκυλάκια.
-Ναι. -Ήταν σαν…
-"Σκυλάκια". Τεράστιοι σκύλοι. -Τεράστια ψάρια.
Δεν έχω ξαναδεί τέτοιο σκύλο, 130 κιλά.
Μπορούσαμε να τα ακουμπήσουμε κι εκείνα ήταν χαλαρά.
Ναι. Το ακούμπησες;
-Ναι. -Καλύτερα να πας να σε κοιτάξουν τώρα.
Ωραία, φίλε. Σοβαρά…
Δεν το πιστεύω ότι είδες τέτοια πράγματα στην πρώτη φορά.
-Ναι. -Ήταν καλά;
Ε, ναι.
Απίστευτα. Ήταν…
Δεν έχω ξαναδεί τόσο ζωντανά κοράλλια και τόσο πλούσια.
Με τόσα πολλά και διαφορετικά χρώματα.
-Ήταν πολύ ωραία. Μπράβο, Ντάριν. -Ναι.
Δεν το πιστεύω ότι έφυγε πρώτο από τη λίστα, τυχεράκια.
Η κατάδυση στον Μεγάλο Κοραλλιογενή Ύφαλο ήταν ένα όνειρό μου.
Και χάρηκα που είδα πόσα γίνονται για να σωθεί.
Αλλά παράλληλα, όπως όλοι οι ωκεανοί της Γης,
παραμένει υπό συνεχή απειλή
λόγω κλιματικής αλλαγής, μόλυνσης και υπεραλίευσης.
Το μέλλον των κοραλλιογενών υφάλων και της ζωής μέσα τους
μένει να το δούμε.
Υπάρχει μια πιθανότητα γιατρειάς.
Έχουμε την ικανότητα να επιδιορθώσουμε τον ύφαλο σιγά σιγά,
και πιθανώς να αντιστρέψουμε ό,τι τώρα φαίνεται αναπόφευκτο.
Αλλά το ερώτημα παραμένει.
Μπορούμε και να μειώσουμε τις ενέργειες που έκαναν την αρχική ζημιά;
Ο χρόνος θα δείξει.
Μιλώντας για τον χρόνο, δεν ξέρω πότε θα μπορέσω να το ξανακάνω,
οπότε λέω να το απολαύσω για ακόμα μια φορά.
Τα λέμε.
Η ομάδα της εκπομπής αναγνωρίζει τους αυτόχθονες.
Κρατούν ζωντανές τις παραδόσεις, την κουλτούρα και την ελπίδα
των Αβορίγινων σε όλη τη χώρα.
Υποτιτλισμός: Μαριάννα Αγάλου