EEN NETFLIX-SERIE
Water.
We bestaan grotendeels uit water.
Voor zo'n 70 procent.
En wat een bizar toeval is het, of helemaal geen toeval…
…dat het aardoppervlak ook voor 70 procent met water is bedekt.
Zo belangrijk is het voor ons.
Dus we doen ons best om lucht en land te beschermen…
…maar het beschermen van de zee is ook heel erg belangrijk.
Hier in Australië is er een stelsel van 3000 individuele koraalriffen…
…verspreid over 2400 kilometer.
Levende structuren die een habitat vormen voor een ecosysteem dat zo groot is…
…dat men ze de tropische regenwouden van de zee noemt.
Maar na een lang, gezond leven van zo'n 25 miljoen jaar…
…sterft het koraalrif in dit gebied af. De helft ervan is sinds 1995 verdwenen.
Dood. En binnenkort ook alle organismen die ervan afhankelijk zijn.
Waaronder wij.
De tijd is bijna op.
Daar heb je Dory. -Klopt, en daar heb je Nemo.
We zijn aan de Australische noordoostkust…
…om te zien hoe baanbrekende wetenschappers…
We moeten ideeën testen.
Echt?
Ze worden bedreigd. Daar kun je niet omheen.
…proberen een cruciaal deel van de oceaan te redden…
Het zeegras, de mangroven. Het hele kustgebied.
…dat al 15 jaar op mijn bucketlist staat.
Je moet aan het oogsten. -Tof, heb ik nog nooit gedaan.
En gaandeweg…
…persen we er zo veel mogelijk plezier in.
Koraalriffen vormen ongeveer 2 procent van de oceaanbodem.
Maar zo'n 25 procent van al het zeeleven woont er.
Ze zorgen voor inkomsten via voedsel en toerisme.
Ze beschermen onze kusten tegen stormen en erosie.
En op dit avontuur…
…ontmoeten we mensen die hun hele leven hebben gewijd…
…aan het beschermen van ons grootste koraalrifsysteem…
Het Groot Barrièrerif.
Langs de noordkust van Australië…
…beslaat dit rif 10 procent van het oppervlak van het koraal op aarde.
En hoewel alle koraalriffen op deze planeet in gevaar zijn; …
…omdat Australië volledig omringd is door water…
…lijken de gezondheid en de zee van het rif cruciaal voor dit land.
Het grootste koraalrifsysteem vlakbij hebben biedt wetenschappers…
…de perfecte mogelijkheid om de oorzaak van de achteruitgang te onderzoeken.
Belangrijker nog: hoe ze gered kunnen worden.
Ons zeeavontuur begint met een stop aan de kust van Queensland…
…aan een stukje kust dat uitsteekt in de Koraalzee.
GROOT BARRIÈRERIF
Dit is de National Sea Simulator…
…van het Australische Instituut voor Mariene Wetenschap, of kortweg AIMS.
Hier zette een groep innovatieve wetenschappers…
…'s werelds meest geavanceerde onderzoeksaquarium op.
Een plek waar bezielde onderzoekers van overal ter wereld…
…de onderwaterwereld kunnen bestuderen, en de impact die de mens erop heeft.
Ze werken samen om de gezondheid van onze oceanen te verbeteren.
Het Groot Barrièrerif is enorm.
Dus we werken aan interventiestrategieën…
…waardoor we onze gereedschapskist kunnen uitbreiden…
…om het Groot Barrièrerif echt te kunnen helpen.
We moeten ideeën onderzoeken. De riffen worden nu echt ernstig bedreigd.
Slechts een klein deel van de zeebodem bestaat echt uit koraalrif…
…maar toch worden 500 miljoen mensen erdoor onderhouden.
Toeristen die naar het mooie rif komen, brengen jaarlijks zo'n zes miljard op.
Het is dus een werkgelegenheids- en economische kwestie.
Stel je voor dat wij dat kwijtraken.
Inderdaad. Stel het je voor.
De hele wereld is in feite afhankelijk van de gezondheid van deze kustwateren.
Wat doen ze eraan?
We gaan koraal bekijken. -Heel graag.
Als ik de deur open krijg. -Mijn hemel.
Dit lijkt Willy Wonka's chocoladefabriek wel.
Dames en heren, jongens en meisjes, aanschouw:
de SeaSim-ruimte.
Het is alsof je door de chocoladefabriek loopt.
Dit lijkt echt 's werelds tofste viswinkel of een tot leven gekomen Pixar-film.
Daar heb je Dory. -Klopt, en hier beneden heb je Nemo.
En dit is Nemo's huis, net als in de film.
Prachtig. De zeeanemoon. -Dus ja.
Eerlijk waar, het is hier adembenemend.
Het lijkt eerst niet echt…
…maar dan zie je aquariums die er niet goed uitzien.
Koraalriffen over de hele wereld bieden mensen allerlei diensten.
Maar onze populatie nam toe langs de kust…
…en de fysieke schade aan, en het verlies van riffen nam toe.
Het ontbossen van de kustlijn is begonnen. De bomen hielden het sediment op de kust.
In de afgelopen paar jaar zagen we het koraal verbleken, het werd te warm.
En daardoor kwamen er veranderingen in het ecosysteem.
Zonder koraal verdwijnen de vissen, en ook de voordelen voor mensen.
Naar schatting heeft de aarde sinds 1950 al de helft van de koraalriffen verloren.
En nog eens twee derde van de rest is beschadigd en loopt gevaar.
Ze bekijken hier het koraal bij diverse temperaturen en vervuilingsniveaus…
…en zoeken methoden om het te herstellen.
In elk aquarium zie je verschillende stadia.
Ja, precies. Zoals hier was het duizenden jaren lang.
Een explosie van biodiversiteit, vissen, productiviteit, het is een gezond systeem.
Koraalriffen hebben enorm veel mutualisme opgebouwd.
Zelfs de vissen. Als ze zich 's nachts gaan verstoppen in het koraal…
…plassen ze belangrijke voedingsstoffen in de waterkolom…
…die 't koraal voeden en 't koraal biedt bescherming.
De vis heeft bescherming nodig, maar het koraal voedingsstoffen.
De vis zegt dus: 'Je hebt geluk.'
Er is een soort terugkoppelingssysteem tussen vissen, koralen, urine en het rif.
Het is de perfecte tweeledige entiteit van de oceaan.
Zeker. Fantastisch omschreven.
Maar dit gebeurt er als je het rif verhit tot twee graden boven zomertemperatuur.
Dan krijg je zoiets als dit. Er zit nog wel wat vis in.
Hier is alleen de temperatuur verhoogd? -Dit is maar twee graden hoger.
Een wankel symbiotisch evenwicht.
Als de watertemperatuur een paar graden stijgt…
…raakt het koraal gestrest en voedt het de algen niet meer.
Die sterven af en laten een dor exoskelet van gebleekt koraal achter.
Ten slotte sterven ook de organismen en vissen die de algen nodig hebben.
En al snel is het hele ecosysteem dood.
Dit gebeurt er als er veel voedingsstoffen aan een rifsysteem worden toegevoegd.
Omdat je stikstof in 't systeem brengt, ondergaat 't hele systeem een verandering.
We zien steeds vaker dingen als algen verschijnen.
Grazende vissen kunnen het ook beïnvloeden.
Veel vissen eten graag algen en dat zijn feitelijk de tuinmannen.
Ze verzamelen het zeewier en eten het op…
…en daardoor groeien de koralen weer in de systemen.
Een van de riffen komt van het rif vlak bij de kust.
Daar zijn we veel koraal verloren.
Deze heeft grote vlezige poliepen. -Dit is een compleet andere ruimte.
Zeker. Zo kunnen we zien wat er in diverse toekomsten gebeurt.
Als we die toekomst kunnen begrijpen, kunnen we gericht oplossingen zoeken.
Zo duidelijk de impact van temperatuur op het koraalrif zien, is best eng.
Maar als onze oceanen door de mens in verval zijn geraakt…
…is er misschien hoop dat mensen ook genezing kunnen brengen.
Wat zou het koraal ervan vinden?
De schade van de temperatuurstijging en vervuiling…
…is te zien in het Groot Barrièrerif. Kijk maar naar Coral.
Gast, dat klopt echt.
Sinds 1950 zijn zo'n 50 procent van de koraalriffen verdwenen.
De snelle temperatuurstijging, door de mens aangericht…
…samen met forse toename van kooldioxide, heeft de chemie van de oceanen veranderd.
Vervelend.
Wat is er gebeurd? -Het koraal is verbleekt.
Alle voedingsstoffen en leven worden 't rif afgenomen…
…dat langzaam afsterft, waardoor het het hele ecosysteem van de oceaan aantast.
Is het te laat om er iets aan te doen?
Dat niet, maar er moeten snel grote veranderingen worden ingezet.
Er zijn twee soorten hulp, beschermende en herstellende hulp.
Herstellend omvat alle methoden om weerbaarder koraal te herplanten…
…en helpt gebieden helen om ze weer gezond te maken.
Klinkt ingewikkeld. -Wel een beetje.
Gelukkig werken er nu elke dag top-ecologen aan.
Maar weet je wat simpel is? -Wat?
Het beschermen, om verdere schade te voorkomen.
Zoals niet vervuilen, bewust zijn van waar je zeevruchten vandaan komen.
En natuurlijk je CO2-voetafdruk verminderen.
Dat kan ik in ieder geval doen.
Ik moet weer naar boven. Bedankt, Coral. -Geen probleem. Later, gast.
Ons eerste voorbeeld van het herstellen zien we hier bij AIMS.
Dr. Carly laat ons een nieuwe methode zien, koraalzaaien.
We zijn erg benieuwd wat jullie doen om het rif sterker te maken.
We proberen echt een gereedschapskist samen te stellen…
…om het rif in de toekomst te herstellen. Dit is er één.
Onderdeel van wat we koraalzaaien noemen.
We proberen een manier te ontwikkelen om koralen op riffen te zaaien…
…zoals je zaden zaait in een bos dat hersteld moet worden.
Dat kunnen we toepassen op deze…
…we noemen ze zaai-units, en ze dan zaaien op de riffen.
Op elk van deze units groeien zo'n tien tot vijftien koraalbaby's.
Heb je succes gehad met een van deze soorten?
Vorig jaar overleefde er 25 procent. en daar zijn we best blij mee.
Fantastisch.
Willen jullie me helpen om wat koraal te plaatsen?
O ja, zeker. -Ja? Te gek.
Hier staan krukjes onder. Pak er gerust eentje.
Een klein opstapje.
Dit is geweldig, bedankt.
Ik kan jullie…
…wat onderdelen geven en dan geef ik jullie wat substraat.
Die kunnen jullie dan samenvoegen. Hou ze aan de basis of de zijkant vast.
Zac? Dit doe je dus. -Je schuift hem in de driehoek.
Wat Darin niet weet, is dat we een wedstrijdje doen.
Wie als laatste z'n zaaitoestel goed in elkaar heeft gezet, is af.
Ik herhaal de instructies.
Wie als laatste z'n zaaitoestel goed in elkaar heeft gezet, is af.
De mijne paste perfect en het ging moeiteloos.
Je doet er lang over. -Zodat jij je niet vervelend voelt.
We willen koraalsoorten kweken die warmere temperaturen overleven…
…en daar dan zaden van te planten in beschadigde rifdelen.
Kijk aan. -Volgens mij ben ik klaar.
De zaaitoestellen bieden een ruimte waarin het jonge koraal kan groeien.
De toestellen helpen met het stevig verankeren aan het rif…
…en beschermen 't koraal tegen rovers.
Het werk dat jullie hier doen, verdient echt applaus…
…want dit ondersteunt het ecosysteem…
…letterlijk vanaf de bodem van de oceaan, helemaal omhoog.
Wat mensen zelf kunnen doen, als ze op vakantie gaan:
er zijn veel burgerwetenschapsprojecten, waar mensen dingen kunnen opmerken…
…en melden wat ze zien als ze ergens snorkelen.
Iets kleins dat je zelf kunt doen, maar wat ons erg veel informatie oplevert.
Als je online zoekt, vind je overal burgertoezichtprogramma's…
…voor wie wil helpen.
Dit is een mooie periode.
Ik denk dat we straks het winnen van het gevecht gaan vieren.
Boeiend, heel erg bedankt. -Het was ons een genoegen.
Het koraalzaaien bij AIMS is maar het begin van één herstelproces.
Maar men zet al jarenlang nog een stap om de riffen te herstellen.
We zijn in Cairns.
Een toeristische trekpleister, haven en verblijf bij het Barrièrerif.
We gaan met een catamaran zo'n 27 kilometer de zee op.
Dan nemen we een kleine tendersloep naar het Marine World-ponton.
De laatste halte…
…het Marine World-ponton, waar alle magie plaatsvindt.
Een samenwerking van privébedrijven, universiteiten en bezorgde burgers…
…die het Groot Barrièrerif willen redden.
En wij ontmoeten de rocksterren die het komen repareren.
Of liever de rifsterren.
Welkom bij Marine World.
Wat gaan vandaag werken aan aan dingen die rifsterren heten.
Dit is een soort rifrestauratietechniek, ontwikkeld door Mars, van de snoepreep.
Zo'n tien jaar geleden ontwikkeld. -Echt?
Interessant, of niet?
Je gebruikt gewoon stalen staven…
…die zijn bedekt met zand of kalksteen zoals hier.
Daar maken we koraal aan vast. We zetten ze in het water…
…en we helpen gebieden met gebroken koraal te herstellen…
…dat brak als gevolg van stormen, of vissen met dynamiet.
En zelfs door klimaatverandering.
Het gebied van vandaag is tien jaar terug getroffen door cycloon Yasi.
Koralen en koraalriffen herstellen zich vanzelf.
Maar op sommige plekken met veel stormschade…
…ligt er een en al puin.
Kleine koraalfragmenten drijven rond in het water…
…en als ze zich niet vast kunnen klampen, overleven ze het niet.
Dus vandaag gaan Zac en jij erheen en…
We gaan die koraalfragmenten verzamelen. We zoeken losse stukken die nog leven.
Stukken zo groot als de ruimte tussen duim en wijsvinger.
Ik kan jullie er wat laten zien.
Iets dat niet meer vastzit aan het koraal.
Je moet aan het oogsten. -Lijkt me leuk.
Tof, heb ik nog nooit gedaan.
Darin en ik gaan uit elkaar. Ik duik al jaren.
Darins eerste duik bewaren we voor later.
En hij moet blijven, om te zien hoe ze de rifsterren voorbereiden.
Oké, daar gaan we dan.
Klaar om te duiken.
Heerlijk om weer in de oceaan te zijn.
Fijn het koraal bekijken, de vissen…
…de haaien.
Dat zijn grijze rifhaaien, de meest voorkomende haaien in dit gebied.
Ze vallen alleen aan als ze zich bedreigd voelen.
Dus ik ga hierzo niet-bedreigend proberen te zijn.
We zijn hier om het rif te redden, het tegenovergestelde van bedreigend.
Maar echt, zie je hoe groot die beesten zijn?
Goed, weer aan het werk nu.
We zijn dus op zoek naar koraalfragmenten…
…zo groot als m'n hand, om straks vast te maken aan de rifsterren.
Hoe zou het Darin vergaan?
Het Groot Barrièrerif is meer dan alleen koraal of vis.
Ook zeegras, mangroven. Het hele grensgebied langs de kust…
…dat cruciaal is voor het zeeleven dat we hier zien.
Hun leven begint aan de kust. Wat betreft de stroming en filtering…
…door de mangroven en de zeegrassystemen, alles hoort bij het Groot Barrièrerif.
Een derde van de oceaandieren brengt tijd door op een rif.
Het is dus ongelooflijk belangrijk dat het levendig en krachtig is.
Het rif heeft het zwaar de laatste tijd.
In 2016 en 2017 verbleekte het.
Een groot deel van de wereld denkt dat het rif verdwenen is, wat niet zo is.
Maar nu de wereld hopelijk wat gaat doen aan klimaatverandering…
…moeten we het rif nog steeds zo veerkrachtig mogelijk maken.
Er zijn twee parallelle sporen.
Klimaatverandering, moet iedereen aan werken.
En ons onderhoudswerk aan het rif, om het rifsysteem veerkrachtiger te maken.
Dit is een van 's werelds grootste herstelprogramma's voor koraalriffen.
De sterren zorgen voor een snelle groei van koraal…
…en binnen een paar maanden is er 12 keer zo veel koraal.
En bijna drie keer zo veel vis.
In de afgelopen tien jaar hebben duikers wereldwijd wel 20.000 sterren geplaatst…
…met daaraan bijna 300.000 koraalfragmenten.
Zoals dit stuk.
Een klein los stuk. Dit is precies wat we zoeken.
Even net als Owen Wilson:
Of draai het om, en denk aan je moeder.
MAMA
Hier zie je een geplante rifster. Kijk hoe goed het begint te groeien…
…en een nieuw onderkomen vormt voor andere wezens…
…en uiteindelijk meer biodiversiteit aan het hele gebied toevoegt.
We nemen de stukken mee naar de boot. Daar neemt Darin het over.
We gaan deze kleine fragmenten…
…rechtstreeks op de ster aanbrengen.
Als jij deze wilt pakken, kun je hem hier over de bovenkant leggen.
Per fragment gebruik je twee kabelbinders om hem vast te maken…
Dat is simpel. -Zo simpel is het.
Eén onderaan, één bovenaan. En dan zetten we ze vast.
We doen dit allemaal met de hand. Ik denk: hoe kan dit op grote schaal?
Het koraalprobleem is zo enorm.
We kunnen dit misschien niet toepassen en onderhouden op alle 3000 riffen…
…maar als je je richt op waar het het meest nodig is…
…hou je de riffen in leven en zorg je voor veerkracht in deze zware tijden.
Kun je hem van boven pakken en optillen?
Dat is de veiligste manier. Til hem erheen, en…
Ik laat je zien waarheen.
Als er genoeg koraal aan het frame zit…
…komen ze op dit platform tot ze geplaatst kunnen worden…
…op een deel van de zeebodem waar het nodig is.
Het is hier prachtig.
Het is alsof ik een andere planeet bezoek.
Ik ben gewichtloos…
…afgezonderd van mensen…
…en omringd door vreemde wezens.
Hierom is het zo belangrijk om de oceanen te beschermen.
Het helpen herstellen en beschermen voelt geweldig.
Maar dit is een noodoplossing, er is nog een lange weg te gaan.
Ik hoop dat Darin nog kan duiken voor we gaan.
M'n zuurstof raakt op. Naar boven.
Tussen de oceaan en het land…
…vind je een uniek bioom dat koralen en hun riffen beschermt.
Ze heten mangroven…
…struik- en boomsoorten die leven en groeien…
…aan de kustlijn, waar water land ontmoet.
Ecosystemen zoals het Groot Barrièrerif functioneren niet zonder mangrovebossen.
En de mangroven worden helaas ook bedreigd.
We spraken af in een openbaar en beschermd park…
…met een inheemse klimaatactivist en beheerder van de mangroven…
…om deze weelderige habitat beter te bekijken.
Vinden jullie het hier leuk? -Ja, dit is een goeie dag.
Het is hier geweldig.
En in mangroveland. -Vandaag hier in Cairns, inderdaad.
En het regent nog steeds. Geen zorgen.
Houden camera's van, toch?
Wat betekenen de mangroven en het rif voor jouw stam?
In de inheemse cultuur, hier in Australië…
…zien we hoe ze cultureel met elkaar verbonden zijn. Snap je?
Het kleine broertje is dan de mangroven, en de grote broer het rif.
Wat werkt wel en wat niet qua milieu-impact…
…op de gezondheid van mangroven?
We zien effecten die door de mens zijn veroorzaakt.
De verwoesting van dit soort habitats.
Bijvoorbeeld het verwijderen van deze mangroven voor een parkeerplaats.
Daar krijg je dan onvruchtbaar land van, waardoor er meer sediment wegstroomt.
Dat stroomt dan het watersysteem in, die het weer naar het rif pompt.
Dus er stroomt steeds meer door de mens veroorzaakte vervuiling zo de oceaan in.
Mangroven hebben zoet water nodig, en ook zout water.
Zout water volstaat niet, ze hebben die zuurstof ook nodig.
Echt een milieuactieve boom.
Ze houden een soort veiligheidszone in stand tussen het land en de oceaan.
Het kan toeval zijn dat het vliegveld hier bij de mangroven is gebouwd.
Want de mangroven compenseren nu al hun koolstofemissies.
Interessant.
Dus ze halen meer CO2 uit de lucht, gewoon door er te zijn.
Hoeveel kooldioxide eten de mangroven vergeleken met…
Twintig procent meer dan normale bomen.
Wat we hier doen, heeft invloed op iemand…
…ergens in Afrika, of aan de andere kant van Australië.
En andersom. Wat ze daar doen, heeft invloed op wat hier gebeurt.
Mijn generatie en die daarna zijn het afwachten zat.
We laten jullie het niet vernietigen, en gaan actief doen wat we kunnen.
Ik wil iets moois achterlaten voor mijn dochters.
Ik wil dat ze naar het rif kunnen gaan en weten…
…dat hun vader voor de mangroven zorgde, zodat zij het rif nog kunnen bewonderen.
En de prachtige vissen daar, en ook het prachtige koraal.
We moeten allemaal nadenken.
Wij inheemsen laten het achter voor de generatie na ons.
We kunnen nu beginnen. -Inderdaad. Dit is een heel goed moment.
En daarmee beginnen we onze rondleiding.
Oké, we gaan de promenade bekijken.
Voor jullie kwamen was dit allemaal droog.
En door de regenbui van net begint het water zich hier te verzamelen.
En dat is het andere belang van de mangrovesystemen en -wortels.
Ze houden het water vast in de grond.
Dat komt al deze planten ten goede.
Anders zou het meteen de zee instromen. -Inderdaad.
Misschien zagen jullie net hoe dicht het was…
…dat was een ander soort mangrove.
Nu lopen we tussen deze bomen door…
…die staan meer in clusters bij elkaar, en zijn ook rechter.
En hoeveel verschillende soorten mangroven zijn er?
Bij elkaar zijn er 42 soorten.
Plaats hier uw Dagobah-grap.
'Weg, doe je wapen.'
En hier zie je er weer een paar van nog een andere soort.
Zien jullie die scherpe steeltjes die naar boven wijzen?
Dat zijn luchtwortels. -Cool.
Wat is het doel van zo'n luchtwortel?
Zuurstof inademen. Ze doen dienst als hun snorkel.
Wij hebben op het rif een duikbril en snorkel nodig…
…zij hebben hun eigen snorkels.
We imiteren de mangroven dus.
En bij deze hier, is dit het blad.
Je ziet het nu misschien niet, maar dat is 't blad, zoals aan deze bomen.
Als er modder is, en je laat hem vallen, zie je hoe hij rechtop blijft staan?
En nu zijn ze geplant.
Je hebt er één geplant. -Ik heb officieel mangroven geplant.
Wat zien ze er tof uit. Net Mordor hier.
Lastig daar doorheen te lopen, of niet?
Veel oefenen. -Wat een wirwar.
Dit is heel anders dan waar we begonnen. -Hier is het wat modderiger.
Je ruikt de mangroven nu meer. -Prachtig. Wat geweldig dat het regent.
Vinden zij niet.
Mooi, hè? -Het is zo prachtig.
Ja, dit is tof.
Het houdt de mozzies op afstand.
MOZZIE = MUG
Jullie hebben nu een tijdje rondgelopen en wat van mijn land gezien.
Jullie krijgen het volledige tropische effect.
De regen, de mangroven. Nu geniet je nog meer van het rif straks.
Prachtig, broeder. Bedankt.
Dit gaat veel betekenen. Bij het rif is de cirkel rond.
Van het vasthouden van CO2 tot het beschermen van land en rif…
…mangroven spelen een cruciale rol, ze houden het leven op aarde in balans.
En Jiritju's boodschap speelt die rol bij het beschermen van de mangroven.
Na al dat gepraat over het Groot Barrièrerif…
…wordt het tijd het zelf te ervaren.
We zijn aan de noordoostkust van Queensland in Airlie Beach…
…om 39 zeemijl de zee op te varen.
Ja, het doel is om te duiken in het rif.
Maar het gaat om de reis, niet om de bestemming.
Want we gaan erheen in dit ding.
Ze de jacht-rock maar aan.
Best grandioos.
We zijn in de zone, gast. -De gevarenzone.
Ja, man. Ik ben dolblij. Ik duik al bijna 15 jaar.
Dit is de plek waarvan echt iedereen waar ik mee heb gedoken zegt:
'Je moet echt naar het Groot Barrièrerif. Het is daar een andere wereld.'
Ik ben heel benieuwd naar wat we daar vinden.
Hé, man. -Goedemorgen, heren.
Peter is onze duikinstructeur. Darin heeft dit nog niet gedaan. Nooit.
Ook fijn jou te zien. -Dit is 't dan.
We komen zo meteen aan bij het Groot Barrièrerif.
Terug in de tijd, tienduizend jaar. Toen kon je hierheen lopen.
Dit was allemaal land. De laatste ijstijd eindigde toen ongeveer.
Daardoor steeg de zeespiegel.
Zo'n zesduizend jaar geleden kwam het op dit niveau.
Daarvoor was daar een berg, en daar één. Waar wij varen was een grote rivier.
Toen de zeespiegel steeg, bedekte die de bergen…
…en begon er koraal op te groeien.
Dit is dus koraal dat groeit op de top van een erg oude, overspoelde berg.
Erg cool. -Wat?
Nu is het op dit niveau.
Dit was tienduizend jaar geleden dus een rivier.
Het koraal op het rif is fantastisch.
Vooral de laatste jaren hoor ik van veel mensen die hier komen…
…dat ze een verwoest rif verwachtten, maar ze zien erg gezond bruin koraal.
Maar omdat het bruin is, denken ze dat het dood is.
Mensen zijn gewend om koraal te zien in een video of op een ansichtkaart.
Dat is felgekleurd.
Want niemand koopt een ansichtkaart met poepbruin koraal erop.
Maar we doen onze oceanen wel slechte dingen aan.
We vissen te veel. Dumpen te veel plastic. Maar niet alles is kommer en kwel.
Waar je kijkt, zie je iets nieuws. Je ziet verschillende soorten.
Er zijn hier veel grote vissen, het wordt zeker genieten.
Dit is de komende dagen ons nieuwe thuis weg van huis.
Is dat Waterworld uit de film? Is Kevin Costner daar nu?
Het lijkt er inderdaad op. Kijk dan.
Dit is Reefworld.
Een drijvende ponton van drie verdiepingen in Hardy Reef.
Nu volgt de grote beloning, de kers op de taart in deze aflevering.
Darin en ik kunnen overnachten in het rif.
Niet op het rif. In het rif.
Onder water. Je ziet het zo wel.
Je kunt natuurlijk op het dek slapen…
…maar beneden is er een hotelervaring vier meter onder water.
Gegarandeerd de beste kamer met uitzicht ooit.
Welkom hier.
Dit is best steil.
Hou je vast aan de leuningen.
Te gek.
Net een ruimteschip.
Wat?
Net het huis van Troy McClure.
Dag, vriend.
Ik slaap vannacht bij de vissen, maar niet op de maffiamanier.
Het blauwe licht hieronder trekt ze 's nachts aan.
Deze ramen zijn alleen niet geluiddicht, dus je zult de vissen zeker horen.
Maar dat is 't mooiste, 's nachts de natuur horen.
Vind ik niet erg.
Het is geen eenzijdig glas, wij zien de vissen en zij ons…
…maar ook alles daartussenin.
Ze hebben vast gekke dingen gezien. -Ze hebben me wel wat verteld inderdaad.
O jee.
We zijn vroeg opgestaan en krijgen brandstof voor de duik.
En we halen wat souvenirs.
Dag, heren. Hoe gaat het? -Goed.
Mooi. Jullie gaan… -Het water in?
…wat zwart rubber aantrekken voor we erin gaan.
Cool. -Hier is het pak.
Een klein pakje voor jou. -Voor jou.
Feesten, Wayne.
Hij is een beetje krap.
De crew van The Life Aquatic.
Doe jij m'n rits, schat?
Zeker weten, liefje.
Je ziet er goed uit, lief.
Jemig, Darin. Je bent te gespierd.
Je bent opgepompt, je scheurt eruit. -Sorry dat ik zo groot ben.
Zit hij lekker? -Niet echt. Ik moest hem erin persen.
Ik neem jullie mee, heren.
We beginnen met de mooie cruise door de Whitsundays…
…naar onze duikplek op het Hardy Reef.
De zilte wind waait tegen m'n gezicht en door m'n haar…
…en de verwachting gaat binnenin me als een gek tekeer.
Ik ben altijd wat nerveus voor een duik. Het is geen angst…
…eerder een gezond respect voor 't feit dat, net als vliegen…
…onder water ademen niet natuurlijk is voor mensen.
Het is een spel tussen voorzichtigheid…
…en genoeg ontspannen om van elk moment te genieten.
Darin zegt er klaar voor te zijn, maar heeft geen idee wat er komt.
En ik dus ook niet, in dit geval.
Daar gaan we.
Het is prachtig…
…zo mooi dat het niet eens echt lijkt.
Ik heb talloze foto's en video's gezien.
En ze doen de ervaring geen recht.
Daarom is dit de ultieme duiklocatie.
Het rif bruist van het leven.
Enorme scholen vissen in talloze soorten, vormen en kleuren.
Geen idee wat dit is, maar kijk dan hoe geweldig.
Ik ga het heel zachtjes aanraken.
Tik.
Het koraal is inderdaad hier en daar wat bruin. Maar niet dood.
En hopelijk komt het nog sterker terug.
En daarvoor wil ik iedereen bedanken…
…die zo hard heeft gewerkt om het Groot Barrièrerif te redden.
En dit blijft doen.
Darin heeft geen idee hoeveel geluk hij heeft.
Met dit rif als eerste duik…
…moet het genieten zijn.
Ik zal dit moment blijven herbeleven.
Echt een van de tofste ervaringen van m'n leven.
Dat was ongelooflijk.
Leuke eerste duik, of niet? -Gast. Kom op, zeg.
Goed werk. -Echt ongelooflijk.
Hebben we goed gedaan.
O, man.
Sommige vissen kwamen naar ons toe als een hondje. Het was alsof…
Hondje? Een enorme hond.
Nooit zo'n grote hond gezien. Een hond van 140 kilo.
Je kunt ze aanraken, zijn ze heel relaxed onder.
Heb je hem echt aangeraakt? Dan zou ik dat even laten nakijken.
Cool, man. Ik kan echt…
…niet geloven dat je dit op je eerste duik hebt gezien.
Was het mooi? -Echt wel.
Niet normaal, man. Het was…
Ik heb nog nooit zulk gezond koraal gezien…
…met zo veel verschillende kleuren…
Het was echt tof. Goed gedaan, D.
Niet te geloven dat je dit als eerste hebt afgevinkt. Bofkont.
Duiken in het Groot Barrièrerif was een droom die uitkwam.
En fijn om te zien hoeveel er wordt gedaan om het te redden.
Maar het wordt ook, net als alle oceanen op aarde…
…constant bedreigd door vervuiling, klimaatverandering, en overbevissing.
De toekomst van onze koraalriffen en alles wat er in leeft, is nog onzeker.
Er is een kans op herstel.
We zijn in staat het rif stukje bij beetje te repareren…
…en kunnen mogelijk zelfs terugdraaien wat onvermijdelijk lijkt.
Maar de vraag blijft:
kunnen we ook de acties terugbrengen die de schade hebben aangericht?
De tijd zal het leren. Daarover gesproken…
…ik heb nu nog de tijd om dit te doen.
Dus ik neem het allemaal nog eens in me op. Nog één keertje.
Later.
Ons team erkent de inheemse Australische landeigenaren.
Respect voor alle Oudsten, zij hebben de cultuur en hoop in handen…
…van alle inheemse volken in het land.
Ondertiteld door: Martijn Beunk