‎LOẠT PHIM NETLFIX
‎Nước.
‎Cơ thể người chủ yếu là nước.
‎Khoảng 70%.
‎Một sự trùng hợp kỳ lạ, ‎hoặc không hề trùng hợp,
‎là 70% bề mặt hành tinh này ‎được bao phủ bởi nước.
‎Thế nên nước mới quan trọng với ta.
‎Vì vậy ta phải nỗ lực ‎bảo vệ không khí và đất,
‎và bảo vệ biển ‎cũng không kém phần quan trọng.
‎Ở Úc, có một hệ thống 3.000 rạn san hô
‎trải dài 1.400 dặm.
‎Chúng là những cấu trúc sống cung cấp ‎môi trường sống cho một hệ sinh thái
‎lớn đến nỗi chúng được coi là ‎rừng mưa nhiệt đới của biển.
‎Nhưng sau một cuộc sống lâu dài, ‎khỏe mạnh kéo dài khoảng 25 triệu năm,
‎rạn san hô ở khu vực này đang chết dần, ‎khoảng một nửa, kể từ năm 1995. Biến mất.
‎Đã chết. Và sớm thôi, tất cả các sinh vật ‎phụ thuộc vào chúng cũng sẽ chết.
‎Kể cả chúng ta.
‎Ta sắp hết thời gian rồi.
‎- Dory kìa. ‎- Ừ, đó là Dory. Và có cả Nemo nữa.
‎- Chào! ‎- Xin chào!
‎Bọn tôi đang ở bờ biển Đông Bắc nước Úc
‎để xem các nhà nghiên cứu‎, ‎nhà khoa học hàng đầu…
‎Phải nghiên cứu các ý tưởng.
‎- Thật à? ‎- Ừ!
‎Rõ ràng là chúng đang bị đe dọa.
‎…tất cả đều đang nỗ lực để cứu ‎một phần rất quan trọng của đại dương…
‎Cỏ biển. Thực vật ngập mặn. ‎Đó là toàn bộ bề mặt vùng ven biển.
‎…việc này đã nằm trong danh sách ‎ước nguyện của tôi suốt 15 năm qua.
‎- Anh phải đi thu hoạch. ‎- Tuyệt. Tôi chưa từng làm đâu.
‎- Và trên đường tới đó… ‎- Chào!
‎…bọn tôi sẽ cố vui chơi nhiều nhất có thể.
‎Rạn san hô chiếm khoảng 2% đáy đại dương.
‎Nhưng chúng là nơi sinh sống ‎của khoảng 25% sinh vật biển.
‎Chúng đem lại doanh thu cho ta ‎thông qua thức ăn và du lịch.
‎Chúng bảo vệ bờ biển khỏi bão và xói mòn.
‎Trong chuyến phiêu lưu này,
‎bọn tôi sẽ gặp một vài người ‎đã cống hiến cả cuộc đời
‎để cứu và bảo vệ ‎hệ thống rạn san hô lớn nhất
‎trên toàn hành tinh,
‎rạn san hô Great Barrier.
‎Chạy dọc theo bờ biển phía bắc của Úc,
‎rạn san hô Great Barrier chiếm 10% ‎hệ thống rạn san hô trên Trái Đất.
‎Và trong khi tất cả hệ thống rạn san hô ‎trên hành tinh này đang gặp nguy hiểm,
‎vì Úc hoàn toàn bị bao quanh bởi nước,
‎sức khỏe và biển ‎của rạn san hô Great Barrier.
‎có vẻ đặc biệt quan trọng ‎với đất nước này.
‎Với hệ thống rạn san hô lớn nhất thế giới,
‎đây là nghiên cứu hoàn hảo ‎cho các nhà khoa học và nhà nghiên cứu
‎để tìm ra nguyên nhân gây ra sự suy giảm ‎của các rạn san hô trên thế giới.
‎Và quan trọng hơn là cách để cứu chúng.
‎Điểm dừng đầu tiên trong chuyến phiêu lưu ‎dưới nước này là bờ biển bang Queensland,
‎một đoạn bờ biển nhỏ nhô ra biển San Hô.
‎RẠN SAN HÔ GREAT BARRIER ‎AIMS
‎Đây là Viện Mô phỏng Biển Quốc gia,
‎điều hành bởi Viện Khoa học ‎Hàng hải Úc, gọi tắt là AIMS.
‎Ở đây, các nhà khoa học ‎hàng đầu thế giới đã tạo ra
‎thủy cung nghiên cứu ‎công nghệ tiên tiến nhất thế giới.
‎Đây là nơi trú ẩn ‎để các nhà nghiên cứu tận tâm
‎từ khắp mọi nơi có thể ‎nghiên cứu môi trường dưới nước
‎và tác động ‎của hoạt động con người lên nó,
‎tất cả cùng làm việc ‎để cải thiện sức khỏe và sự bền vững
‎của các đại dương trên hành tinh.
‎Rạn san hô Great Barrier ‎có quy mô rất lớn.
‎và bọn tôi nghiên cứu ‎các chiến lược can thiệp
‎giúp bọn tôi sử dụng ‎công cụ của mình được nhiều hơn
‎để thực sự giúp được ‎rạn san hô Great Barrier.
‎Bọn tôi phải nghiên cứu các ý tưởng, ‎vì đây là một nơi
‎có rạn san hô bị đe dọa nghiêm trọng.
‎Rạn san hô chỉ chiếm ‎một phần nhỏ đáy biển,
‎nhưng có lại 500 triệu người ‎sống nhờ vào rạn san hô.
‎Mỗi năm người ta thu về năm đến sáu tỷ đô ‎từ việc khách du lịch tới thăm ran san hô.
‎Đây thực sự là…
‎Vấn đề việc làm, vấn đề kinh tế.
‎- Thử tưởng tượng nó biến mất mà xem. ‎- Ừ. "Tưởng tượng" là đúng.
‎Toàn bộ thế giới đều phụ thuộc ‎vào sức khỏe
‎của vùng nước ven biển này. ‎Hãy xem họ đang làm gì nhé.
‎Đi ngắm san hô nào.
‎- Vâng. ‎- Vâng. Tuyệt.
‎- Nếu tôi có thể mở cửa. ‎- Ôi trời.
‎Đây cứ như nhà máy sô-cô-la ‎của Willy Wonka vậy.
‎Và giờ, kính thưa quý vị, ‎tôi xin giới thiệu,
‎phòng Mô phỏng Biển.
‎Giống nhà máy sô-cô-la thật.
‎Rồi, nó trông như ‎cửa hàng cá tuyệt nhất thế giới
‎hoặc phim của Pixar trong đời thực.
‎- Dory kìa. ‎- Phải, Dory đó.
‎Và dưới này, có Nemo.
‎- Chào! ‎- Chào!
‎Đúng không?
‎Và đây là nhà của Nemo. Như trong phim.
‎- Đẹp quá. Hải quỳ. ‎- Ừ.
‎Không đùa đâu, ở đây đẹp ngoạn mục luôn.
‎Ban đầu trông không giống thật,
‎nhưng rồi ta sẽ thấy một số bể cá… ‎không đẹp mắt lắm.
‎Nếu tìm hiểu, các anh sẽ biết
‎san hô cung cấp đủ loại dịch vụ ‎cho con người.
‎Nhưng khi… ‎Khi dân số dọc bờ biển tăng lên,
‎ta sẽ thấy các rạn san hô biết mất ‎cho tác động của con người.
‎Họ đã bắt đầu phá rừng ở bờ biển,
‎rừng là nơi ngăn trầm tích ‎chảy vào các rạn san hô.
‎Trong vài năm qua, bọn tôi đã chứng kiến
‎các vụ tẩy trắng, ‎tức là san hô trở nên quá nóng.
‎Bọn tôi thấy việc đó gây ra ‎một số thay đổi trong hệ sinh thái,
‎San hô biến mất, rồi cá biến mất,
‎- và lợi ích cho con người cũng biến mất. ‎- Vâng.
‎Người ta ước tính rằng từ năm 1950,
‎Trái Đất đã mất một nửa số rạn san hô.
‎Và hai phần ba số còn lại ‎bị tổn hại và bị đe dọa.
‎Ở đây họ nghiên cứu ‎cách rạn san hô thay đổi
‎theo nhiệt độ và mức độ ô nhiễm,
‎và họ tìm kiếm các phương pháp ‎để phục hồi.
‎Mỗi bể đại diện ‎cho các tình trạng khác nhau.
‎Đúng vậy. Đây là tình trạng ‎của san hô từ hàng ngàn năm trước.
‎Có bùng nổ của đa dạng sinh học, có cá.
‎Có sự sinh sôi nảy nở. Những dịch vụ ‎của rạn san hô. Một hệ thống lành mạnh.
‎Rạn san hô đã tạo nên ‎rất nhiều mối quan hệ tương hỗ.
‎Nó còn tác động đến cả cá. ‎Chúng tới trú ẩn mỗi đêm
‎ở giữa những nhánh san hô,
‎chúng thải chất dinh dưỡng ‎quan trọng vào cột nước
‎để nuôi sống san hô, ‎và san hô sẽ bảo vệ chúng.
‎Lũ cá cần được bảo vệ, ‎còn rạn san hô cần chất dinh dưỡng.
‎Thế là lũ cá nói "Bạn gặp may đó".
‎Có một vòng lặp ‎giữa cá, san hô, nước tiểu,
‎và rạn san hô.
‎Nó giống như thực thể lưỡng đảng ‎hoàn hảo của đại dương.
‎Đúng rồi. Cách nói đó hay đấy.
‎Nhưng đây là điều sẽ xảy ra ‎nếu nhiệt độ cao hơn hai độ
‎so với nhiệt độ mùa hè trên rạn san hô.
‎Mọi thứ sẽ trông như thế này. ‎Vẫn có vài con cá.
‎- Anh đã tăng nhiệt độ ở đây lên à? ‎- Chỉ tăng có hai độ.
‎Đây là sự cân bằng cộng sinh ‎vô cùng mong manh.
‎Khi nhiệt độ nước tăng lên vài độ,
‎san hô trở nên căng thẳng ‎và không thể nuôi tảo nữa.
‎Các loài tảo chết đi, để lại ‎bộ xương cằn cỗi của san hô bị tẩy trắng.
‎Cuối cùng, các sinh vật và cá ‎sống dựa vào tảo cũng biến mất,
‎và toàn bộ hệ sinh thái cũng dần chết đi.
‎Đây là điều sẽ xảy ra ‎nếu khi có nhiều chất dinh dưỡng
‎đi vào rạn san hô. ‎Vì ta đã đưa nitơ vào hệ thống,
‎toàn bộ mọi thứ ‎đã trải qua một sự thay đổi.
‎Nhưng dần dần ta thấy tảo xuất hiện.
‎Và điều đó cũng có thể bị ảnh hưởng ‎bởi cá ăn tảo.
‎Loài cá thích ăn tảo, ‎và chúng là những người làm vườn.
‎Chúng đi vào đó, thu thập và ăn tảo biển,
‎và điều đó giúp san hô phát triển trở lại.
‎Có một ran san hô đến từ vùng ven biển ‎của rạn san hô Great Barrier,
‎đây là nơi đã mất rất nhiều san hô.
‎- Bể này có một polyp san hô rất to. ‎- Mô phỏng một không gian hoàn toàn khác.
‎Đúng vậy. Điều này ‎giúp bọn tôi thấy các tương lai khác nhau
‎và xem điều gì sẽ xảy ra.
‎Nếu có thể nhìn thấy và hiểu được ‎tương lai đó, có lẽ bọn tôi…
‎Bọn tôi có thể tìm ra giải pháp.
‎Khá đáng sợ khi thấy ảnh hưởng ‎của thay đổi nhiệt độ lên rạn san hô
‎được trình bày rõ ràng thế này.
‎Nhưng nếu tại con người mà đại dương ‎từ đầy sức sống trở thành suy tàn,
‎có lẽ vẫn có cơ may con người ‎có thể chữa lành cho chúng.
‎Tôi tự hỏi san hô nói gì về chuyện này.
‎Tác hại từ việc tăng nhiệt độ nước ‎và ô nhiễm
‎có thể thấy ở rạn san hô Great Barrier. ‎Lấy San Hô làm ví dụ nhé.
‎Anh bạn à, đúng rồi đó.
‎Từ năm 1950, Trái Đất ‎đã mất khoảng 50% số rạn san hô.
‎Sự gia tăng nhanh chóng của nhiệt độ ‎nước biển do con người gây ra,
‎cùng với sự gia tăng khí thải CO2 ‎đã thay đổi chất hóa học dưới biển.
‎Phiền lắm.
‎- Đã có chuyện gì? ‎- Tẩy trắng san hô.
‎Chất dinh dưỡng và sức sống ‎của mọi thứ ở rạn san hô bị hút cạn,
‎rồi mọi thứ dần chết đi,
‎ảnh hưởng đến toàn bộ ‎hệ sinh thái của đại dương.
‎Ta có thể làm gì đây? Có quá muộn không?
‎Không. Nhưng phải mau chóng ‎có những thay đổi trên diện rộng.
‎Có hai cách để giúp,
‎bảo vệ và phục hồi. Phục hồi bao gồm ‎tất cả các phương pháp trồng lại
‎và tăng số lượng san hô ‎có khả năng chống chịu,
‎và chữa lành các khu vực ‎để chúng lại khỏe mạnh.
‎Nghe có vẻ phức tạp.
‎Một chút thôi.
‎May mắn là, các nhà sinh thái hàng đầu ‎đang nghiên cứu mỗi ngày.
‎- Nhưng biết cái gì đơn giản không? ‎- Cái gì?
‎Các hành động bảo vệ ‎để không có thêm thiệt hại
‎như là không gây ô nhiễm, nhận thức được ‎nguồn gốc của hải sản mình ăn
‎và giảm lượng khí thải CO2 nữa.
‎Cái đó thì tôi làm được.
‎Này, Coral, tôi phải quay lại. Cảm ơn.
‎Không sao. Hẹn gặp lại nhé!
‎Ví dụ đầu tiên về việc chữa lành ‎vết thương ở rạn san hô Great Barrier
‎là ở AIMS.
‎Tiến sĩ Carly sẽ đứng ra để chỉ cho ta ‎phương pháp mới có tên gieo hạt san hô.
‎Bọn tôi rất mong được thấy việc cô làm ‎để giúp rạn san hô khỏe mạnh hơn.
‎Bọn tôi tập trung vào việc ‎tìm ra một bộ dụng cụ
‎để giúp rạn san hô phục hồi. ‎Đây chỉ là một trong số đó.
‎Đó là một phần của thứ ‎có tên là gieo hạt san hô.
‎Về cơ bản, bọn tôi đang cố phát triển ‎một cách để gieo san hô vào rạn san hô
‎giống như gieo hạt ‎vào một khu rừng cần phục hồi.
‎Và bọn tôi có thể đưa nó vào thứ này,
‎nó được gọi là hạt định cư, ‎rồi bọn tôi gieo hạt này lên rạn san hô.
‎Mỗi hạt này có mười đến 15 ‎san hô con đang phát triển.
‎Cô đã thành công với loại nào chưa?
‎Năm ngoái, tỷ lệ sống sót laf 25%, ‎bọn tôi khá hài lòng với điều đó.
‎Tuyệt quá.
‎Các anh muốn nhúng tay vào nước ‎và giúp tôi cho san hô vào thiết bị không?
‎- Ừ. Có chứ. ‎- Có à? Tuyệt quá.
‎Có vài cái ghế đẩu bên dưới. ‎Cứ tự nhiên kéo ra.
‎Phải dùng ghế nâng.
‎Ừ, tuyệt lắm. Cảm ơn.
‎Tôi sẽ đưa cho các anh
‎các linh kiện của thiết bị, và một ít hạt.
‎Rồi các anh lắp vào. ‎Cầm ở dưới hoặc ở cạnh nhé.
‎- Zac? Cứ thế… ‎- Lắp vào ô tam giác.
‎Darin không biết rằng bọn tôi ‎đang thi xem ai lắp nhanh hơn.
‎Ai lắp ráp thiết bị gieo hạt đúng cách ‎chậm hơn thì sẽ bị loại.
‎Để tôi nhắc lại hướng dẫn.
‎Ai lắp ráp thiết bị gieo hạt đúng cách ‎chậm hơn thì sẽ bị loại.
‎- Cho tôi… ‎- Tôi chả cần cố cũng lắp được.
‎- Anh thì mất rõ nhiều thời gian… ‎- Tôi… Tôi nhường anh thôi.
‎Ý tưởng là nhân giống các chủng san hô ‎có thể sống ở nhiệt độ cao,
‎và trồng những hạt giống này ‎ở những nơi bị tổn hại.
‎- Được rồi. ‎- Tôi nghĩ tôi xong rồi.
‎- Ừ. ‎- Tốt lắm.
‎Thiết bị gieo hạt có thể cung cấp ‎không gian cho san hô non phát triển.
‎Sau khi được trồng, các thiết bị ‎sẽ giúp chúng bám chắc vào rạn san hô
‎và bảo vệ san hô khỏi kẻ săn mồi.
‎Công việc của cô ở đây ‎thật đáng được tôn vinh,
‎vì thứ này giúp xây dựng lại
‎toàn bộ hệ sinh thái từ tận đáy biển.
‎Mọi người có thể làm ở nhà ‎nếu họ có đi du lịch
‎đến nơi nào có rạn san hô, ‎có rất nhiều dự án khoa học công dân
‎mà mọi người có thể quan sát
‎và báo cáo những thứ họ thấy khi đi lặn.
‎Đó là việc nhỏ mà mỗi cá nhân có thể làm,
‎nhưng sẽ cung cấp ‎cho các nhà nghiên cứu nhiều thông tin.
‎Như Tiến sĩ Carly nói, ‎tìm kiếm nhanh trên mạng là thấy
‎các chương trình giám sát rạn san hô ‎của công dân trên thế giới
‎cho ai muốn giúp.
‎Đó là quãng thời gian thú vị với tôi.
‎Trong tương lai, tôi mong ‎bọn tôi sẽ được ăn mừng chiến thắng.
‎Tuyệt quá. Cảm ơn nhiều.
‎- Rất hân hạnh. ‎- Thật tuyệt vời.
‎Việc gieo hạt san hô diễn ra ở AIMS ‎chỉ là khởi đầu‎ ‎của quá trình phục hồi.
‎Nhưng có một bước nữa để khôi phục ‎các rạn san hô đã diễn ra trong nhiều năm.
‎Bọn tôi đang ở Cairns,
‎một điểm nóng du lịch, cảng lớn, ‎và nơi nghỉ ngơi ở rạn san hô Barrier.
‎Bọn tôi sẽ ra khơi khoảng 17 dặm ‎bằng du thuyền hai thân
‎rồi lên một con thuyền nhỏ ‎để đi tới nhà nổi của Marine World.
‎Đây là điểm dừng cuối cùng,
‎nhà nổi của Marine World, ‎nơi mọi phép màu xảy ra.
‎Đây là một liên doanh ‎của các công ty tư nhân, trường đại học,
‎những người quan tâm,
‎tất cả làm việc cùng nhau ‎để cứu rạn san hô Great Barrier,
‎Và bọn tôi sắp gặp ‎các ngôi sao sữa chữa điều đó.
‎- Hay đúng hơn là sao san hô. ‎- ‎Chào mừng đến Marine World.
‎Hôm nay chúng ta sẽ làm một thứ ‎có tên là sao san hô.
‎Đây là một kỹ thuật phục hồi rạn san hô,
‎được phát triển bởi Mars, ‎công ty sản xuất sôcôla.
‎- Được phát triển từ mười năm trước. ‎- Thật à?
‎- Ừ. ‎- Hay quá.
‎Khá thú vị nhỉ?
‎Ta sẽ dùng các thanh thép
‎đã được phủ cát hoặc đá vôi như cái này.
‎- Rồi ta gắn các mảnh san hô lên đó. ‎- Tuyệt.
‎Thả những thứ này xuống nước
‎và giúp khôi phục ‎những khu vực san hô đã bị vỡ
‎do bão hoặc hoạt động đánh cá bằng mìn,
‎và cả do biến đổi khí hậu.
‎Hôm nay ta sẽ tới một khu vực bị tàn phá
‎bởi cơn bão Yasi khoảng mười năm trước.
‎Khi đã có san hô và rạn san hô, ‎chúng sẽ tự phục hồi.
‎Nhưng có một số khu vực ‎bị thiệt hại nặng nề do bão,
‎và nó trở thành một đống đổ nát.
‎Thế là có nhiều mảnh vỡ ‎cứ trôi nổi trong nước,
‎và chúng khó mà sống nổi ‎nếu không bám vào thứ gì.
‎Hôm nay, cô sẽ… Cô và Zac sẽ đi và
‎Bọn tôi sẽ ra ngoài ‎và thu thập những mảnh san hô.
‎Ta sẽ tìm những mảnh san hô ‎có triển vọng. Ta sẽ tìm các mảnh
‎to bằng ngón cái hoặc ngón trỏ. ‎Bọn tôi có thể cho các anh xem vài mảnh.
‎Những mảnh không còn gắn vào san hô nữa.
‎- Vậy là anh phải đi thu hoạch. ‎- Nghe có vẻ vui.
‎Ừ. Hay quá. Chưa từng làm việc này.
‎Darin và tôi sẽ tách nhau ra. ‎Tôi đã lặn nhiều năm rồi.
‎Còn việc Darin lần đầu mặc đồ lặn ‎thì để lần sau.
‎Với lại, anh ấy phải ở lại tàu ‎để xem cách chuẩn bị sao san hô.
‎Được rồi. Đây rồi.
‎Sẵn sàng lặn rồi.
‎Thật tốt khi được trở lại đại dương.
‎Nhìn san hô kìa.
‎Nhìn lũ cá kìa.
‎Nhìn lũ cá mập kìa.
‎Kia là cá mập sọc trắng,
‎và chúng là loài cá mập ‎phổ biến nhất ở khu vực này.
‎Chúng thường chỉ tấn công người ‎khi thấy bị đe dọa.
‎Nên tôi sẽ đi hướng này ‎và cố tỏ ra không đe dọa.
‎Bọn tôi tới đây để cứu rạn san hô mà. ‎Việc đó không hề đe dọa gì cả.
‎Nghiêm túc đấy, các bạn có thấy ‎kích cỡ của chúng không?
‎Rồi. Quay lại làm việc nào.
‎Nhớ nhé, bọn tôi tìm ‎các mảnh san hô bị vỡ to bằng bàn tay
‎để mang lên và gắn vào khung sao san hô. ‎Không biết Darin sao rồi.
‎Rạn san hô Great Barrier ‎không chỉ có san hô hay cá.
‎Nó có cỏ biển và thực vật ngập mặn.
‎Đó là toàn bộ bề mặt vùng ven biển
‎rất quan trọng đối với sự sống của cá ‎mà chúng ta thấy ở đây.
‎Chúng bắt đầu lại cuộc sống trên bờ biển. ‎Xét về dòng chảy và quá trình lọc
‎trong rừng ngập mặn và hệ thống cỏ biển,
‎tất cả đều thuộc về rạn san hô ‎Great Barrier mà ta biết.
‎Có 30% động vật dưới đại dương ‎sẽ sống một thời gian ở rạn san hô.
‎Nên rạn san hô đầy sức sống ‎là điều vô cùng quan trọng.
‎Dạo gần đây, rạn san hô ‎đã trải qua nhiều khó khăn.
‎Liên tục bị tẩy trắng ‎vào năm 2016 và 2017.
‎Có lẽ phần lớn mọi người nghĩ ‎rạn san hô đã biết mất, nhưng không phải.
‎Nhưng khi thế giới ‎bắt đầu đối phó với biến đổi khí hậu,
‎ta vẫn phải xây dựng khả năng phục hồi ‎cho rạn san hô càng nhiều càng tốt.
‎Phải làm đồng thời cả hai việc đó.
‎Đối phó với biến đổi khí hậu. ‎Vấn đề toàn cầu. Ai cũng phải đối mặt.
‎Và bọn tôi phải làm việc ‎để chăm sóc rạn san hô,
‎xây dựng khả năng phục hồi cho hệ thống.
‎Đây là một trong những chương trình ‎phục hồi rạn san hô lớn nhất thế giới.
‎Việc lắp đặt khiến san hô ‎phát triển nhanh chóng,
‎tăng độ che phủ lên gấp 12 lần ‎chỉ trong vài tháng.
‎Và số lượng cá tăng gần gấp ba lần. ‎Trong vài thập kỷ qua,
‎các đội lặn đã lắp đặt khoảng 20.000 ‎sao san hô trên toàn thế giới,
‎sử dụng gần 300.000 mảnh san hô.
‎Như cái này.
‎Đây là một mảnh nhỏ. ‎Đây chính là thứ bọn tôi đang tìm.
‎Gửi lời chào đến Owen Wilson. Trời.
‎Hoặc lật ngược lại, ‎và gửi lời chào đến mẹ.
‎MẸ
‎Đây là ví dụ ‎về một ngôi sao biển được trồng.
‎Nhìn xem nó bắt đầu phát triển
‎đồng thời tạo ra ‎nơi trú ẩn cho các sinh vật khác,
‎và gia tăng sự đa dạng sinh học ‎cho toàn bộ khu vực.
‎Bọn tôi sẽ mang ‎các mảnh san hô này lên tàu,
‎và sau đó là để Darin lo.
‎Ta sẽ lấy các mảnh nhỏ ở đây ra,
‎và gắn chúng vào ngôi sao.
‎Anh cầm cái này nhé.
‎Ta có thể đặt nó lên trên này.
‎Mỗi mảnh phải được gắn hai sợi dây cáp…
‎- Thật đơn giản… ‎- Dễ mà.
‎Một ở dưới cùng, một ở trên cùng. ‎Và sau đó thắt chặt lại.
‎Ta làm thủ công thế này.
‎Tôi mới nghĩ "Làm sao để nhân rộng?"
‎Ừ.
‎- Và ta đang đối mặt với một thứ rất lớn. ‎- Ta có thể không chữa được
‎và đặt thứ này ở 3.000 rạn san hô,
‎nhưng nếu có thể tập trung ‎vào những nơi cần ta nhất,
‎ta sẽ giúp duy trì những rạn san hô đó ‎và đảm bảo chúng đủ khỏe
‎để vượt qua những thời khắc ‎khó khăn và mệt mỏi.
‎- Tóm chỗ trên cùng nhé? ‎- Ừ.
‎- Và nâng lên. ‎- Nâng à?
‎Cách đó an toàn nhất. Anh nhấc nó lên, và…
‎- Tôi sẽ chỉ cho anh chỗ đặt chúng. ‎- ‎Khi đã gắn đủ san hô vào khung,
‎họ sẽ đặt chúng xuống bệ này ‎tới khi chúng đủ điều kiện để trồng
‎ở khu vực đáy biển cần được phục hồi.
‎Dưới này đẹp lắm.
‎Lặn dưới nước có cảm giác ‎như đang đến một hành tinh khác.
‎Không trọng lượng…
‎cách biệt với mọi người…
‎và xung quanh toàn các sinh vật kỳ lạ.
‎Nó làm tôi nhớ đến lý do ‎vì sao bảo vệ biển lại quan trọng.
‎Cảm giác thật tuyệt khi được ‎tham gia sửa chữa và bảo vệ nó.
‎Nhưng đây chỉ là một điểm dừng, ‎và vẫn còn một chặng đường dài.
‎Tôi mong Darin có cơ hội được lặn ‎trước khi về quá.
‎Sắp hết không khí rồi. Đi lên thôi.
‎Giữa đại dương và đất liền
‎là một xã sinh vật độc đáo ‎bảo vệ san hô và các rạn san hô.
‎Chúng có tên là thực vật ngập mặn,
‎các loài cây bụi và cây sống và phát triển
‎ở rìa bờ biển nơi nước gặp đất liền.
‎Các hệ sinh thái ‎như rạn san hô Great Barrier
‎dựa vào rừng ngập mặn ‎để hoạt động bình thường.
‎Và thật không may, ‎rừng ngập mặn cũng bị đe dọa.
‎Bọn tôi tới thăm một vườn quốc gia ‎công cộng và được bảo vệ
‎để gặp một nhà hoạt động khí hậu ‎bản địa ở đây
‎và người chăm sóc rừng ngập mặn
‎để hiểu rõ hơn ‎về môi trường sống tươi đẹp này.
‎Các anh thích ở đây chứ?
‎- Ừ. Nay trời đẹp lắm. ‎- Vậy à?
‎- Ừ. ‎- Tôi thích lắm.
‎- Đây là vương quốc cây ngập mặn. ‎- Đúng rồi.
‎Ở Cairns.
‎Và trời vẫn mưa. Đừng lo.
‎Máy quay thích thế. Phải không?
‎Nó có ý nghĩa gì với dân tộc, ‎người dân, rừng ngập mặn và rạn san hô?
‎Trong văn hóa thổ dân, ‎văn hóa bản địa, ở Úc,
‎chúng tôi thấy mối liên hệ ‎về văn hóa giữa chúng.
‎- Ừ. ‎- Được chứ?
‎Có thể nói, rừng ngập mặn
‎là đứa em trai. ‎Và rạn san hô là người anh.
‎Điều gì hiệu quả và điều gì không hiệu quả ‎khi nói về tác động môi trường
‎- đến sức khỏe của rừng ngập mặn? ‎- Những tác động do con người tạo ra.
‎Con người đã phá hủy ‎các môi trường sống như thế này.
‎Một ví dụ là phá rừng ngập mặn ‎chỉ để làm bãi đỗ xe.
‎Chặt phá rừng ngập mặn ‎và ảnh hưởng của đất cằn cỗi xuất hiện.
‎- Tức là nhiều trầm tích chảy ra. ‎- Ừ.
‎Nó sẽ chảy trực tiếp vào hệ thống nước, ‎rồi hệ thống nước đưa nó ra rạn san hô.
‎Hậu quả của ô nhiễm do con người gây ra ‎sẽ đi thẳng ra biển.
‎- Trực tiếp đến rạn san hô. Ừ. ‎- Ừ.
‎Rừng ngập mặn cần nước ngọt ‎và cũng cần nước mặn.
‎Nó không chỉ phụ thuộc vào nước muối. ‎Chúng cũng cần oxy.
‎Chúng thực sự là cây môi trường.
‎Chúng đang giữ ranh giới an toàn ‎giữa thế giới trên đất liền và đại dương.
‎Có thể chỉ là trùng hợp khi sân bay kiểu
‎"Ta sẽ xây gần rừng ngập mặn".
‎Vì rừng ngập mặn bù đắp ‎lượng khí thải carbon của họ.
‎- Thú vị ghê. ‎- Ừ.
‎Họ ở đây thôi là đã thải ra ‎nhiều khí CO2 hơn rồi.
‎Rừng ngập mặn hấp thụ ‎bao nhiêu khí CO2 so với…
‎Khoảng hơn 20% ‎so với các loài cây bình thường.
‎Những gì ta làm ở đây ‎ảnh hưởng đến người khác ở bên bán cầu kia
‎hoặc ở đầu kia nước Úc.
‎Và ngược lại. Những gì họ làm ở đó ‎ảnh hưởng đến ta ở đây.
‎Thế hệ của tôi và thế hệ trẻ ‎thực sự chán ngấy việc ngồi một chỗ.
‎Bọn tôi sẽ không để ai phá hủy nó.
‎Bọn tôi sẽ đứng dậy ‎và bắt đầu làm những gì có thể.
‎Vì tôi muốn để lại thứ gì đó đẹp đẽ ‎cho các con gái của tôi.
‎Tôi muốn chúng được ‎tới rạn san hô và biết rằng
‎"Bằng cách chăm sóc rừng ngập mặn ‎bố tôi cũng góp phần
‎giúp tôi được tới đây ‎và ngắm nhìn rạn san hô".
‎"Và ngắm đàn cá xinh đẹp ở đây,
‎ngắm cả rạn san hô tuyệt đẹp ở đây nữa".
‎Nếu ta đều nghĩ ‎về mục tiêu của người bản địa…
‎Bọn tôi để lại cho thế hệ sau.
‎- Ta có thể bắt đầu ngay. ‎- Đúng rồi.
‎Giờ là lúc thích hợp để bắt đầu.
‎Thế là bọn tôi bắt đầu chuyến tham quan.
‎Được rồi. Hãy xem lối đi này.
‎Trước khi các anh tới, ở đây khô ráo lắm.
‎Vì lượng mưa mà chúng ta vừa có,
‎tất cả nước bắt đầu chảy vào đây.
‎Đó cũng là lý do vì sao rừng ngập mặn ‎và hệ thống rễ lại quan trọng,
‎vì chúng trữ nước ở dưới đất,
‎và điều đó tốt cho các loài cây này.
‎- Vì nó sẽ đi thẳng ra biển. ‎- Đúng rồi.
‎Nếu các anh để ý đoạn trước dày đặc cây,
‎đó là một loại cây ngập mặn khác.
‎Giờ ta đi qua chỗ này, ‎và các anh thấy mấy cái cây này
‎chụm vào nhau nhiều hơn và khẳng khiu hơn.
‎Và có bao nhiêu loại cây ngập mặn?
‎Tổng cộng có 42 loài.
‎Đây là câu nói đùa về hệ Dagobah.
‎"Bỏ vũ khí xuống".
‎Thấy mấy cái này không? ‎Đây lại là những loài khác.
‎Các anh có thấy mấy cái cuống nhỏ nhọn ‎đang chĩa lên không?
‎- Có. ‎- Đó là đường thở.
‎Hay quá.
‎Đường thở đó để làm gì?
‎Để hít oxy vào. Nó hoạt động như ống thở.
‎Giống như ta cần mặt nạ và ống thở,
‎chúng cũng có ống thở ở đây.
‎- Ta chỉ bắt chước rừng ngập mặn. ‎- Ừ!
‎Những cái này là… Đây là lá. Được chứ?
‎Có thể các anh không nhìn ra, ‎nhưng đó là lá trên những cái cây này.
‎Điều gì sẽ xảy ra khi có bùn, ‎ta thả xuống và thấy nó dựng đứng thế kia?
‎- Này! ‎- Thế là đã trồng xong.
‎- Ta trồng xong rồi. ‎- Đúng rồi.
‎Tôi đã chính thức trồng rừng ngập mặn.
‎Nhìn chúng trông ghê quá. Y như Mordor.
‎- Chúc may mắn khi đi qua đó. ‎- Ừ.
‎- Phải luyện tập nhiều. ‎- Trông điên rồ ghê.
‎- Trông hơi khác lúc đầu. ‎- Giờ có nhiều bùn hơn.
‎Có nhiều mùi rừng ngập mặn hơn đó.
‎Thật tuyệt… tôi thích trời mưa.
‎Chắc họ không thích đâu.
‎- Đẹp nhỉ? ‎- Đẹp quá.
‎- Nó giúp… ‎- Ừ, tuyệt thật.
‎Giúp đuổi ruồi nhuế.
‎RUỒI NHUẾ = MUỖI
‎Tôi nghĩ bây giờ ‎ta đi bộ quanh đây một chút
‎và chiêm ngưỡng một phần của đất nước tôi, ‎và thấy ảnh hưởng của khí hậu nhiệt đới.
‎- Đúng. ‎- Có mưa và rừng ngập mặn.
‎Rồi đến rạn san hô ‎và tận hưởng nó nhiều hơn.
‎Tuyệt lắm. Cảm ơn. ‎Điều này rất có ý nghĩa với bọn tôi.
‎- Bọn tôi sẽ thăm toàn bộ mọi thứ. ‎- Ừ, đúng rồi.
‎Từ việc cô lập khí CO2
‎để bảo vệ cả đất liền và rạn san hô, ‎rừng ngập mặn đóng một vai trò quan trọng
‎trong việc duy trì sự cân bằng ‎của sự sống trên Trái Đất.
‎Và thông điệp của Jiritju
‎đóng vai trò quan trọng ‎trong việc bảo vệ rừng ngập mặn.
‎Sau khi được giới thiệu ‎về rạn san hô Great Barrier,
‎đã đến lúc tự mình trải nghiệm.
‎Bọn tôi đang ở bãi biển Airlie ‎ở bờ Đông Bắc của bang Queensland
‎để đi 39 hải lý ra biển.
‎Phải, mục tiêu là đi lặn ở rạn san hô.
‎Nhưng đây là trường hợp "Điểm đến ‎không quan trọng bằng hành trình",
‎vì bọn tôi sẽ ra biển bằng thứ này.
‎Bật nhạc yacht rock nào!
‎Tuyệt quá.
‎- Ta vào vùng đó rồi. ‎- Vùng nguy hiểm.
‎Ừ. Tôi háo hức lắm. ‎Tôi đã đi lặn được 15 năm rồi.
‎Đây là nơi duy nhất
‎mà ai tôi đi lặn cùng cũng bảo ‎"Anh phải đến rạn san hô Great Barrier".
‎Chỉ là… Dưới đó là một thế giới khác.
‎Nên tôi rất muốn xem dưới đó có gì.
‎Vậy đó.
‎- Chào. ‎- Chào các anh.
‎Peter là huấn luyện viên lặn. ‎Darin chưa từng đi lặn. Chưa bao giờ.
‎- Rất vui được gặp. ‎- Sắp đến rồi.
‎Sắp tới rạn san hô Great Barrier rồi.
‎- Ôi trời. ‎- Quay lại quá khứ một chút nhé.
‎Khoảng 10.000 năm trước, ta có thể ‎đi bộ ra đây. Nơi đây từng là đất liền.
‎Khoảng 10.000 năm trước, ‎kỷ băng hà cuối cùng đã kết thúc.
‎Khi đó, mực nước biển dâng cao.
‎Và khoảng 6.000 năm trước, ‎nó đã đạt đến mức hiện tại.
‎Trước đó, đằng này có một ngọn núi,
‎và cả đằng này cũng có. ‎Chỗ này từng là một dòng sông lớn.
‎Khi mực nước biển dâng cao, ‎nó bao phủ những ngọn núi này,
‎và san hô bắt đầu ‎phát triển trên đỉnh chúng.
‎Như vậy, san hô cứ dần mọc lên ‎ở trên đỉnh của ngọn núi chìm.
‎- Hay ghê. ‎- Gì vậy?
‎Và nó đã đạt đến mức hiện tại.
‎Khoảng 10.000 năm trước, ‎chỗ này từng là một dòng sông.
‎San hô ở rạn san hô Great Barrier ‎rất tuyệt vời.
‎Nghe nói vài năm trở lại đây,
‎ngày càng có nhiều người đến rạn san hô
‎khi nghe nói tình trạng ở đây rất tệ,
‎và giờ họ thấy san hô nâu ‎hoàn toàn khỏe mạnh,
‎nhưng vì nó màu nâu, ‎họ nhìn và nói "Nâu thì chắc chết rồi".
‎Người ta hay thấy san hô ‎trên video hoặc bưu thiếp…
‎- Màu bảy sắc cầu vồng. ‎- …có màu sắc rực rỡ.
‎Vì mọi người sẽ không mua bưu thiếp ‎nếu có hình san hô màu nâu trên đó.
‎Tuy nhiên, tôi không nói ‎ta không làm gì tổn hại đến đại dương.
‎Ta đang đánh bắt quá mức. ‎Ta thải quá nhiều đồ nhựa.
‎Nhưng không phải cái gì cũng tệ.
‎Nhìn đâu cũng thấy cái mới. ‎Ta sẽ thấy nhiều loài khác nhau.
‎Ở đây có rất nhiều cá lớn, ‎và chắc chắn các anh sẽ mê lắm.
‎Ngôi nhà mới của bọn tôi ‎trong vài ngày tới sẽ là nơi này.
‎Cái gì vậy? Waterworld à? ‎Kevin Costner đang ở đó?
‎Giống Waterworld thật. Nhìn kìa.
‎Đây là Reefworld,
‎một căn nhà nổi ba tầng ‎ở rạn san hô Hardy.
‎Trời.
‎Chào!
‎Phần tiếp theo còn khiến tập này ‎thêm phần thú vị hơn.
‎Darin và tôi sẽ có cơ hội ‎ngủ qua đêm trong rạn san hô.
‎Không phải ở trên. Ở trong nhé.
‎Dưới nước. Các bạn sẽ thấy.
‎Tất nhiên ta có thể ngủ trên boong,
‎nhưng ở dưới là trải nghiệm ‎ở khách sạn dưới nước bốn mét,
‎đảm bảo là phòng có tầm nhìn đẹp nhất.
‎Chào mừng đến Reefworld. ‎Dưới này khá dốc đó.
‎- Nhớ bám vào tay vịn. ‎- Ừ.
‎Tuyệt quá.
‎- Chà. ‎- Chà.
‎Cứ như trong phi thuyền vậy.
‎Cái gì vậy?
‎Ở đây làm tôi nhớ đến nhà ‎của Troy McClure.
‎Chào anh bạn.
‎Tối nay, tôi sẽ ngủ với lũ cá, ‎nhưng không phải theo kiểu của Mafia.
‎Ánh sáng xanh ở dưới ‎sẽ thu hút chúng vào ban đêm.
‎Có điều cửa sổ này không cách âm,
‎nên các anh sẽ nghe thấy tiếng cá, ‎nhưng nghe tiếng thiên nhiên về đêm
‎- mới là điều tuyệt nhất. ‎- Tôi không phiền đâu.
‎Đây là cửa sổ hai chiều, ‎ta thấy được cá, và chúng cũng thấy ta,
‎và đủ thứ chuyện trên đời…
‎- Có lẽ chúng đã thấy vài thứ khá điên rồ. ‎- Chúng có kể cho tôi vài chuyện.
‎Ôi trời.
‎Bọn tôi thức dậy cùng mặt trời ‎và nạp nặng lượng để đi lặn.
‎Và mua vài món đồ lưu niệm.
‎Chào các anh. Thế nào rồi?
‎- Ổn lắm. ‎- Khá tốt.
‎- Tốt. Chúng ta sẽ… ‎- Xuống nước?
‎…cho các anh ít cao su đen ‎trước khi mặc đồ vào.
‎- Tuyệt. ‎- Đồ lặn này.
‎- Bộ nhỏ cho anh. ‎- Của anh đây.
‎Quẩy thôi, Wayne.
‎Bộ này hơi chật.
‎Cứ như đoàn thủy thủ ‎ở phim ‎The Life Aquatic .
‎Kéo khóa giúp em nhé?
‎Được thôi, em yêu.
‎Trông anh tuyệt lắm, anh yêu.
‎Trời ạ, Darin, anh đô con quá.
‎Nhiều cơ bắp ghê.
‎- Bộ đồ sắp rách rồi. ‎- Xin lỗi vì tôi to con quá.
‎- Thoải mái chứ? ‎- Không hẳn.
‎Có thấy tôi ép chặt anh ấy ‎trong bộ đồ không?
‎Đi nào. Đưa các anh xuống nước nào.
‎Bọn tôi bắt đầu băng qua một khu vực ‎có tên là Whitsundays
‎để đi đến điểm lặn ở rạn san hô Hardy.
‎Khi làm gió mặn thổi vào mặt ‎và lùa qua tóc tôi,
‎tôi sớm đoán trước được ‎trải nghiệm này sẽ như thế nào.
‎Tôi luôn có chút căng thẳng trước khi lặn.
‎Đó không phải nỗi sợ,
‎mà là sự kính trọng ‎đối với điều này‎,‎ như là bay,
‎thở dưới nước không phải ‎trải nghiệm tự nhiên của con người.
‎Lương tâm của tôi nằm ở giữa việc
‎thận trọng và thư giãn ‎để tận hưởng mọi khoảnh khắc tuyệt vời.
‎Darin nói đã sẵn sàng, nhưng anh ấy ‎không biết mình sẽ đối mặt với cái gì.
‎Và có lẽ tôi cũng vậy.
‎Ta đi nào!
‎Đẹp quá,
‎đẹp đến mức nhìn chả giống thật tí nào.
‎Tôi đã xem vô số hình ảnh và video.
‎Nhưng không thể sánh bằng ‎việc nhìn tận mắt.
‎Đó là lý do đây là ‎địa điểm lặn tuyệt nhất.
‎Rạn san hô tràn đầy sự sống.
‎Những đàn cá khổng lồ
‎với vô số chủng loại, ‎hình dạng và màu sắc.
‎Tôi không biết thứ này là gì, ‎nhưng nhìn nó tuyệt quá!
‎Tôi sẽ chạm nhẹ vào nó.
‎Chạm này.
‎Đúng thật. Ở một số khu vực ‎san hô có màu nâu. Nhưng chúng chưa chết.
‎Và mong là chúng sẽ ‎phát triển lại mạnh mẽ hơn.
‎Tôi xin gửi lời cảm ơn sâu sắc đến tất cả ‎những người bọn tôi gặp trên đường đi,
‎những người đã lao động không ngừng
‎để cứu rạn san hô Great Barrier ‎và những người tiếp tục làm việc.
‎Darin không biết mình may mắn thế nào đâu.
‎Lần đầu đi lặn mà lặn ở đây,
‎tôi biết anh ấy thích lắm.
‎Tôi sẽ khắc ghi khoảnh khắc này ‎trong đầu mãi mãi.
‎Đây là một trong những ‎trải nghiệm tuyệt nhất đời tôi.
‎Tuyệt!
‎Thật tuyệt vời.
‎- Lần lặn đầu tiên thế nào, anh bạn? ‎- Thôi nào.
‎- Tốt lắm. ‎- Thật tuyệt vời.
‎Thành công đó.
‎Ôi trời.
‎Có vài con cá đến chỗ ta ‎như con cún con vậy.
‎- Ừ. ‎- Giống như…
‎- Cún con? Nó to mà! ‎- Con cá siêu to.
‎Nặng hơn bất cứ con chó nào tôi từng thấy. ‎Đó là một con chó nặng 130 kg.
‎…ta có thể chạm vào chúng, ‎mà chúng vẫn thoải mái.
‎Ừ. Anh chạm vào nó à?
‎- Ừ. ‎- Anh nên đi khám tay đi.
‎Tuyệt lắm. Tôi thật sự…
‎Không thể tin là anh đã thấy điều đó ‎trong lần lặn đầu tiên.
‎- Ừ. ‎- Tuyệt lắm à?
‎Tuyệt lắm.
‎Khó tin lắm. Kiểu như…
‎Tôi chưa từng thấy san hô ‎sống và căng tràn sức sống
‎và có rất nhiều màu sắc khác nhau…
‎- Tuyệt thật. Làm tốt lắm, D. ‎- Ừ.
‎Không thể tin lần đầu đi lặn ‎mà được lặn ở đó, may mắn thật.
‎Lặn ở rạn san hô Great Barrier ‎là giấc mơ thành hiện thực với tôi.
‎Và thật tốt khi thấy ‎họ đã làm được bao nhiêu để cứu nó.
‎Nhưng đồng thời, ‎giống như tất cả đại dương trên Trái Đất,
‎những mối đe dọa do thay đổi khí hậu, ‎ô nhiễm, đánh bắt quá nhiều
‎vẫn còn tồn tại.
‎Tương lai của các rạn san hô ‎và các sinh vật biển sống ở đó
‎vẫn chưa rõ ràng.
‎Ta có có cơ hội để chữa lành.
‎Ta có khả năng chữa lành ‎cho các rạn san hô từng chút một,
‎có thể đảo ngược điều ‎mà giờ có vẻ không thể tránh khỏi.
‎Nhưng câu hỏi vẫn là
‎liệu ta có thể giảm bớt những hành động ‎đã gây ra thiệt hại từ đầu không?
‎Chỉ thời gian mới trả lời được. ‎Tiện nói về thời gian, tôi không biết
‎khi nào mới được làm thế này nữa, ‎nên tôi sẽ tranh thủ thêm lần nữa.
‎Gặp sau nhé.
‎Đội ngũ ‎Du hí cùng Zac Efron ‎xin cảm ơn các cư dân bản địa
‎của những vùng đất trên khắp nước Úc.
‎Chúng tôi xin tỏ lòng kính trọng với các ‎bô lão trong quá khứ, hiện tại và sau này
‎vì họ gìn giữ ký ức, ‎truyền thống, văn hóa và hy vọng
‎của thổ dân và cư dân eo biển Torres ‎trên khắp đất nước.
‎Biên dịch: Tuan Nguyen