‎LOẠT PHIM NETFLIX
‎Hiệu ứng cánh bướm.
‎Như tên gọi của nó,
‎tiếng vỗ cánh nhẹ nhàng ‎của một con côn trùng
‎có thể gây ra một chuỗi sự kiện
‎cuối cùng tác động đến sự kiện ‎xảy ra ở bên kia Trái Đất,
‎tạo ra đủ gió để gây ra một cơn lốc xoáy.
‎Thổi phồng hơi quá nhỉ? Có lẽ vậy.
‎Nhưng thay vì một con bướm,
‎hãy thử tưởng tượng tác động ‎của vài tỷ con bướm.
‎Và thay vì bướm,
‎Hãy tưởng tượng đó là ảnh hưởng ‎của hơn hai tỷ người
‎làm tăng nồng độ khí CO2 ‎trong khí quyển của hành tinh
‎qua hàng trăm năm.
‎Một trong những nạn nhân ít được biết đến ‎của sự nóng lên trên Trái Đất
‎sống ở đây, trong một tập hợp ‎các hòn đảo nhỏ
‎ngoài khơi bờ biển phía đông bắc Châu Úc.
‎Mực nước biển tiếp tục dâng cao
‎và lũ lụt tồi tệ đến mức ‎toàn bộ các hòn đảo đã bị ngập nước.
‎Trong khi cư dân trên đảo
‎hầu như không làm gì ‎góp phần tăng nồng độ CO2 toàn cầu,
‎họ là những người dễ bị ảnh hưởng nhất.
‎Chúng tôi may mắn được mời làm khách
‎để khám phá một trong các hòn đảo nhỏ này ‎và tận hưởng tất cả những gì nó đem lại,
‎từ văn hóa cổ xưa ‎đến những bãi biển hoang sơ,
‎và những buổi đi câu tuyệt nhất Trái Đất. ‎Chuẩn bị và thắt dây an toàn vào nhé.
‎Cuộc phiêu lưu…
‎sắp bắt đầu.
‎Chúng tôi bắt đầu buổi sáng ở Melbourne ‎để nếm mùi vị đầu tiên của eo biển Torres
‎ngay trên đất liền.
‎Đây là nhà hàng do người bản địa ‎sở hữu và điều hành
‎có tên là Mabu Mabu.
‎Nornie Bero, bếp trưởng và chủ quán, ‎sinh ra và lớn lên ở một trong các hòn đảo
‎gần điểm đến tiếp theo của bọn tôi. ‎Bọn tôi ở đây để tìm hiểu
‎và học cách làm món bánh mì ‎nổi tiếng của cô ấy,
‎dựa trên công thức gia truyền ‎từ eo biển Torres.
‎- Mời vào. ‎- Cảm ơn đã mời bọn tôi.
‎- Hôm nay ta sẽ làm bánh mì Damper. ‎- Tuyệt. "Dampa".
‎Món bánh này đi cùng tuổi thơ tôi.
‎Ta sẽ không sử dụng lò đất ‎vì giờ đã có công nghệ hiện đại.
‎- Nhưng ta vẫn sẽ theo cách truyền thống. ‎- Bắt đầu thôi.
‎Được rồi. Chúng ta sẽ lấm lem đấy. ‎Ta sẽ cho ít bột vào bát.
‎Chúng ta cũng làm bánh mì ‎bằng bí ngô nướng nữa.
‎- Bỏ vào bát. ‎- Ôi chao.
‎Chỉ cần một nắm thôi.
‎- Đúng rồi. Bỏ vào đi. ‎- Cảm giác khá tuyệt đấy.
‎- Chúng ta sẽ nhào trộn… ‎- Đúng rồi.
‎…phần bí ngô với bột.
‎"Mabu mabu" nghĩa là sao?
‎"Mabu mabu" là "cứ tự nhiên".
‎- Như "ăn tự nhiên". ‎- Ừ.
‎- Ăn ngon nhé. ‎- Ăn ngon nhé.
‎Lấy cục bột ra như thế này ‎rồi để xuống… chỗ bột mỳ ở đây.
‎Tôi tin vào việc mua trực tiếp ‎từ nông dân.
‎- Vâng. ‎- Tôi sẽ cắt khâu trung gian nếu có thể.
‎Phần lớn nhân viên của tôi ‎là người bản địa,
‎vì khi tôi bước vào ngành này, ‎mọi thứ rất khó khăn.
‎- Vậy đây là một dự án rất tâm huyết? ‎- Vâng.
‎Tôi trưng bày sản phẩm ‎các doanh nghiệp bản địa khác
‎như một phần của mình.
‎Của anh ổn đấy. ‎Zac, anh nhào mạnh tay quá.
‎Tệ lắm à? Được rồi. Tôi luôn cố quá mà.
‎Nhẹ tay thôi.
‎Tôi là dân trên đảo, ‎nên ta sẽ dùng lá chuối.
‎Tuyệt quá!
‎Chúng ta sẽ đi làm nóng lá.
‎Ta cần lấy tinh dầu từ nó để có hương vị.
‎Bọn tôi đang ở trong một căn bếp hiện đại,
‎nhưng lại làm bánh mì theo phương pháp ‎từ hàng ngàn năm trước.
‎Các anh thấy đấy, khi bỏ lá vào đây, ‎dầu đã chảy ra rồi.
‎- Ngay lập tức. Nhìn đi! ‎- Các anh có thể bỏ lá ở đây.
‎Đổi màu ngay tức thì.
‎Dầu tiết từ lá ‎là một phần thiết yếu của quá trình.
‎Lá bọc quanh bột bánh khi nướng…
‎Ta sẽ đặt mặt lá bóng xuống.
‎…sẽ làm cho vỏ bánh ‎có mùi vị thơm ngon và có độ dày.
‎Đặt bánh mì vào giữa như thế này.
‎Sau đó ta sẽ quấn hai bên
‎và nhét nó xuống dưới ‎để có một ổ bánh đẹp.
‎- Tuyệt. Tôi làm đúng chứ? ‎- Ôi chao! Không tệ.
‎Theo truyền thống, bánh mì sẽ được vùi ‎dưới đất trên một lớp than nóng,
‎nhưng chúng tôi dùng lò nướng.
‎Nó vẫn được làm bằng tay, ‎thêm chút tiện ích hiện đại. Trong khi đó…
‎Đúng rồi, tuyệt.
‎…ta sẽ tìm hiểu về tuổi thơ của Nornie ‎trên eo biển Torres.
‎Có một tập hợp các đảo. ‎Họ đều nói tiếng địa phương khác nhau.
‎Tiếng của tôi là Meriam Mir.
‎- Meriam Mir. ‎- Meriam Mir.
‎- Tốt! Phát âm tốt đấy. ‎- Được rồi.
‎"Mabu mabu" là ngôn ngữ của người Meriam.
‎Hay quá.
‎Vật tổ chính của chúng tôi ‎là một con tắc kè,
‎được gọi là ‎wanpun‎, ‎hoặc ‎beizam‎, một con cá mập.
‎Chúng ta đã học về vật tổ, ‎sự kết nối tâm linh với một số động vật
‎và trách nhiệm trông nom chúng.
‎Cách tiếp cận hệ sinh thái đó ‎là một ví dụ khác
‎cho thấy văn hóa của họ đẹp ra sao.
‎- Chúng báo hiệu điều gì? ‎- ‎Wanpun ‎là một loài vật linh thiêng
‎vì nó sẽ cho ta biết ‎nếu có khách tới thăm.
‎Nếu ta nghe tiếng nó, ‎đó là tin tốt hoặc tin xấu.
‎Còn cá mập thì kiểu… ‎Chúng tôi không ăn chúng.
‎Tôi không ăn thịt cá mập. ‎Nếu đến quán cá và khoai tây chiên
‎và gọi món đó, họ sẽ cho anh ăn cá mập.
‎- Thật ư? ‎- Ừ. Đó là cá mập mà.
‎- Tôi không biết đó. ‎- Phải rồi.
‎Chuyện có thật. Nghiên cứu đã phát hiện ‎cá và khoai tây chiên của Úc,
‎hoặc cá mập, thường là ‎thịt cá mập và khoai tây chiên.
‎Vì hành vi gán tên này,
‎các loài cá được chế biến ‎có thể nguy cơ tuyệt chủng.
‎Có lẽ tốt nhất chỉ nên ăn khoai tây chiên.
‎Thế nên, nếu không muốn ăn cá mập,
‎các anh phải hỏi quán ‎xem họ có phục vụ loại cá khác không.
‎Thật vui khi biết điều đó.
‎- Đúng. Không tốt chút nào. ‎- Không chấp nhận nổi. Tôi thích cá mập.
‎Chúng là một phần văn hóa của chúng tôi, ‎thức ăn của chúng tôi đều từ đại dương.
‎Ta không thể đánh bắt cá quá mức, ‎vì ta sẽ luôn trở lại và đánh cá lần nữa.
‎Nó như một vòng tròn sự sống trên đó.
‎Vì chúng tôi có nhiều văn hóa, ‎nên chúng tôi không ghét ai,
‎chúng tôi biết cách sống chung ‎với mọi người.
‎- Ta sẽ đến eo biển Torres. ‎- Phải.
‎Tôi rất háo hức để đến đó.
‎Với cách bố trí như vậy, ‎tôi còn thấy hào hứng hơn.
‎Hình xăm của cô đều là gia vị bản địa à?
‎Vâng. Một bên là mặn còn bên kia là ngọt.
‎- Tôi có bên mặn và ngọt. ‎- Tôi không ngạc nhiên. Rất tuyệt.
‎Anh có thể nói chuyện với bên ngọt ‎hoặc với bên mặn của tôi.
‎Tôi sẽ không xăm tới khi nào nghĩ ra ‎lời giải thích tài tình như vậy.
‎Ừ. Cái này được làm từ gì?
‎Món này được làm từ bơ và si-rô vàng.
‎Si-rô vàng giống như si-rô Úc.
‎Nó giống như mật đường.
‎- Vâng. ‎- Về cơ bản, nó như đường mía nguyên chất.
‎- Cô có dùng bơ chay không? ‎- Có.
‎- Tuyệt vời. ‎- Thế chứ.
‎- Ở đây chỉ dùng bơ chay thôi. ‎- Hay quá!
‎- Chúng tôi không dùng loại bơ nào khác. ‎- Tôi thích điều đó.
‎Tôi chỉ ăn bơ chay thôi, ‎dù tôi không ăn chay.
‎Phải rồi. Vâng.
‎Vì tôi thích thịt. Xin lỗi.
‎- Và cá nữa. ‎- Không sao cả!
‎Vâng.
‎Dân trên đảo không thể ăn chay. Xin lỗi.
‎Không sao cả.
‎Không, tôi đùa thôi. ‎Có dân trên đảo ăn chay.
‎Chỉ là họ sống ở đây.
‎Họ đã rời đảo.
‎Họ đã rời…
‎- Ừ. ‎- Ôi trời…
‎Như giễu cợt Darin vậy.
‎Không cần phải xin lỗi.
‎Nhưng đúng, chúng tôi có một lượng lớn ‎khách hàng ăn chay,
‎vì tôi hay nấu những món với khoai lang, ‎cùng các loại rau củ đầy màu sắc.
‎Không muốn làm mất hứng, ‎nhưng ta có nên kiểm tra bánh mì không?
‎Ừ. Không, tôi thích cái đó.
‎- Tuyệt vời. ‎- Ôi.
‎Anh nghĩ câu đó từ nãy đến giờ à?
‎- Đúng vậy! "Bao giờ tôi mới được nói ra?" ‎- Không!
‎- Không. ‎- "Khi nào tôi mới được dùng câu đó?"
‎Nghiêm túc nào, ‎bánh mì của bọn tôi đã sẵn sàng.
‎Một điều tôi biết về nướng bánh,
‎khi ngửi thấy mùi tức là bánh đã chín, ‎và nó có mùi rất thơm.
‎Có mùi thơm rồi đó.
‎Lá chuối. Lần đầu làm mà được phết.
‎Vỏ bánh ổn lắm.
‎- Vâng. ‎- Nhìn kìa.
‎- Ôi chao. ‎- Không tệ.
‎Tôi đã cố.
‎Phần của anh đây.
‎- Không cần lo vụ ăn kiêng đâu. ‎- Tốt. Cảm ơn đã cho phép.
‎Bôi vào đó đi.
‎- Ngần này hả? Thêm chút nữa nhé? ‎- Được rồi đó.
‎Sẵn sàng, chuẩn bị… Giờ thì ăn được rồi.
‎Ngon đến không tưởng luôn. Cảm ơn cô.
‎Điều vui nhất là được chia sẻ ‎với mọi người, tôi luôn nói vậy.
‎- Nó quá ngon… ‎- Đúng rồi đấy.
‎Nói gì nhỉ, Zac? Nói gì nhỉ, Darin?
‎- Mabu mabu! ‎- Mabu mabu!
‎Đúng rồi, ăn một miếng đi.
‎- Cảm ơn rất nhiều. ‎- Tuyệt quá. Vâng.
‎Vấn đề duy nhất là, nếu anh ăn như thế, ‎anh sẽ trông giống chúng tôi.
‎Không tự nhiên mà có đâu.
‎Với dạ dày và tâm trí được lấp đầy,
‎bọn tôi đã sẵn sàng rời lục địa Úc ‎để tới điểm phiêu lưu chính.
‎Quần đảo Eo biển Torres.
‎Sẽ phải bay vài chuyến để đi đến đó.
‎Tôi không ngại bay, tôi bay suốt mà, ‎nhưng tôi thích đi máy bay to hơn.
‎Nên khi đi máy bay nhỏ hơn, ‎sự lo lắng của tôi càng tăng lên.
‎Ít ra ta không ở trên cái máy bay ‎nào nhỏ như kia.
‎Đó là máy bay tiếp theo. Tuyệt ghê.
‎Ôi trời ơi.
‎- Ổn rồi. ‎- Cảm ơn Mẹ.
‎Phải. Đã sẵn sàng cất cánh.
‎Tôi an toàn rồi.
‎Tôi tự hỏi cái nào mới là thực đơn.
‎Tôi sẽ hỏi tiếp viên vậy.
‎Tôi biết mà. Làm gì có tiếp viên nào.
‎Tôi sẽ phá vỡ sự căng thẳng trước khi bay ‎bằng một câu đùa của Truyện tranh DC.
‎Tôi nghe nói có một nhóm nữ chiến binh ‎siêu mạnh sống trên hòn đảo này.
‎- Vậy ư? ‎- Và họ chưa từng rời đảo.
‎Nhưng mà kỳ lắm. ‎Anh không thể thấy họ bằng mắt thường.
‎Có một cánh cổng… ‎Một chiều không gian khác.
‎- Họ đã làm phim về nó rồi. ‎- Thật hả?
‎Họ là các Nữ thần Chiến binh à?
‎Không dùng được đoạn phim này rồi.
‎Ôi trời. Có ai lo lắng không?
‎Không!
‎Tuyệt!
‎- Có thế chứ. ‎- Ôi trời!
‎Cánh đang rung. ‎Cái đó thì không, cái kia thì có.
‎Trời ơi.
‎Ôi trời.
‎Nhìn kìa.
‎Có phải cái gì cũng đăng lên Instagram ‎được đâu, Darin.
‎Quần đảo Eo biển Torres là một tập hợp ‎gồm khoảng 250 hòn đảo nhỏ
‎ngoài khơi bờ biển phía bắc nước Úc, ‎phía nam Papua New Guinea.
‎Trong số 250 hòn đảo đó, ‎chỉ có khoảng 18 hòn đảo có người ở.
‎Chúng tôi đang đến thăm Masig, ‎còn được gọi là đảo Yorke.
‎Nó bé xíu. Chỉ là một mảnh đất nhỏ ‎rộng hơn nửa dặm vuông
‎nhô ra khỏi làn nước xanh như pha lê ‎ở eo biển Torres.
‎Trong khi chỉ vài hòn đảo ‎có cơ sở hạ tầng phục vụ ít khách du lịch,
‎việc ghé thăm Masig cần có sự cho phép ‎của hội đồng địa phương,
‎mà dĩ nhiên chúng tôi được phép rồi. ‎Đó là nếu chúng tôi thật sự đến nơi.
‎Máy bay có một cánh quạt ‎luôn là dấu hiệu tốt.
‎Vì nếu anh cần dự phòng, thì không có đâu.
‎Tôi thích có hai cánh quạt ‎trên máy bay hơn.
‎Thật tuyệt khi được ngắm nhìn ‎khung cảnh thiên nhiên hoang sơ.
‎Nhìn hòn đảo nhỏ đó đi. Đùa tôi à?
‎Thật may mắn khi chúng tôi được đến ‎một nơi không tiếp nhận khách du lịch,
‎dĩ nhiên mong là chúng tôi sẽ nâng cao ‎nhận thức của họ về những gì đang diễn ra.
‎Nhưng tôi thấy vinh dự ‎khi có được cơ hội này, có cả một đội ngũ
‎đồng hành cùng bọn tôi, ‎bọn tôi được chia sẻ câu chuyện của họ…
‎Darin không nghe thấy tiếng đó ư?
‎Chắc đó không phải báo hiệu ‎khoai tây chiên đã xong đâu.
‎- Chết tiệt! Cái gì vậy? ‎- ‎Một cảnh báo nhỏ ư?
‎Đó là một tiếng bíp hung tợn.
‎- Nghe không tốt chút nào. ‎- ‎Đó là hòn đảo ta đang đến à?
‎- Anh bạn à. Ôi trời. ‎- Ôi trời.
‎Này! Mọi người đang vẫy tay!
‎- Thật à? ‎- Vâng.
‎Ôi, đó là…
‎- Chúa ơi. ‎- Ôi Chúa ơi.
‎Hay lắm, anh phi công ơi!
‎Chúng ta đã đến nơi! ‎Tôi đã bảo không có gì phải lo mà.
‎Câu chuyện về Masig rất phức tạp, ‎như chúng ta sắp tìm hiểu.
‎Khi nước biển dâng, các hòn đảo nhỏ này ‎dần dần có thể bị xói mòn,
‎khiến người dân ở đây ‎mất nhà cửa và văn hóa của họ.
‎Ngành công nghiệp chính là đánh cá,
‎và thứ hai là các công việc chính phủ ‎hỗ trợ cơ sở hạ tầng địa phương
‎cho khoảng 270 cư dân sinh sống ở đây.
‎Nó quá nhỏ, học sinh phải sang đảo khác ‎hoặc vào đất liền để học trung học.
‎Hầu hết đã tốt nghiệp ‎và tới nơi khác sống.
‎Khi biến đổi khí hậu toàn cầu ‎ảnh hưởng đến vùng đất này,
‎cư dân địa phương tìm đến chính phủ ‎và phần còn lại của thế giới để cứu họ.
‎Nếu người dân bị di dời, ‎di sản của họ cũng vậy,
‎và lịch sử hơn sáu thế hệ ‎có thể bị cuốn trôi ra biển.
‎Phần lớn Masig nằm ở độ cao ‎chưa đến ba mét so với mực nước biển.
‎Khi mực nước đó tăng ‎từng chút một mỗi năm,
‎các khu vực thường được dùng ‎cho đánh bắt hay nông nghiệp
‎sẽ không sử dụng được nữa. ‎Các cộng đồng xung quanh đã bị nhấn chìm.
‎Những người này đã làm rất ít, ‎hầu như không tác động gì
‎đến biến đổi khí hậu toàn cầu, ‎nhưng họ lại bị ảnh hưởng nặng nề bởi nó,
‎và họ có thể là những thế hệ cuối cùng ‎từng sống tại đây.
‎Chúng tôi đã đến nơi, cảm kích với lời mời ‎và mong nhận được tất cả những gì có thể
‎từ những cư dân tuyệt vời ‎ở Quần đảo Eo biển Torres.
‎Người Masig chào đón các anh ‎đến với hòn đảo quê hương chúng tôi.
‎Chúng tôi thuộc dân tộc Kulkulgal. ‎Thật vinh dự khi có các anh ở đây hôm nay.
‎- Cảm ơn đã mời chúng tôi. ‎- Cảm ơn.
‎- Uống đi. ‎- ‎Vì đã mời chúng tôi.
‎Xin chào. Chào mừng, tôi là Fraser. ‎Rất vui được gặp, người anh em.
‎Đây là Fraser, liên lạc viên văn hóa ‎kiêm dẫn chương trình.
‎Lũ trẻ địa phương chắc rất tò mò.
‎Cảm tạ Chúa.
‎Được rồi, chào mừng. ‎Cứ tự nhiên như ở nhà.
‎Rất vui được dành thời gian ở đây.
‎Tôi có thể cảm nhận được không khí ở đây. ‎Chỉ cần rũ bỏ và thư giãn thôi.
‎Thật tuyệt vời. ‎Gần như cả hòn đảo ra gặp chúng tôi.
‎Ai cũng dễ thương quá.
‎Vì rất đói và mệt mỏi sau chuyến đi,
‎chúng tôi ngồi với các bô lão ‎và ủy viên hội đồng
‎để cầu nguyện nhóm và ăn pizza. ‎Tôi thấy như đang ở nhà vậy.
‎Như cuộc tụ họp với gia đình ‎mà bọn tôi chưa từng gặp.
‎Fraser chỉ ra rằng hầu hết mọi người ‎đều biết nhau, và nhiều người là họ hàng.
‎Đó là một cộng đồng rất nhỏ và gắn bó, ‎và bạn có thể thấy sự gắn kết giữa họ.
‎Chúng tôi làm quen với nhau, ‎cười đùa, tám chuyện,
‎và thưởng thức bữa ăn khi mặt trời lặn.
‎Nước biển dâng cao ‎không chỉ là mối đe dọa ở Masig.
‎Chúng là vấn đề toàn cầu.
‎Điều gì làm mực nước biển ‎dâng cao ngay từ đầu?
‎- Chào. ‎- Xin chào.
‎Giống loài của tôi đã ở đây lâu rồi.
‎- Để tôi cho anh xem. ‎- Được rồi… Đợi đã.
‎Tôi ghét bay.
‎Khi xã hội phát triển ‎theo hướng công nghiệp hóa,
‎chúng tôi đã chứng kiến sự gia tăng ‎đáng báo động của khí cacbonic.
‎Nồng độ khí nhà kính cao ‎giữ nhiệt trong khí quyển,
‎làm nhiệt độ trung bình toàn cầu tăng lên,
‎làm tăng nhiệt độ nước và mực nước dâng, ‎Nhưng đây là phần quan trọng nhất.
‎Có 55% lượng khí thải của thế giới ‎đến từ bốn quốc gia,
‎và có một vài số liệu
‎hơi không cân xứng với tỷ lệ dân số.
‎Vấn đề là ảnh hưởng của bốn quốc gia đó
‎tác động lên toàn thế giới
‎dưới dạng thời tiết khắc nghiệt, ‎nền nông nghiệp bị đe dọa,
‎mực nước biển dâng, ‎và một loạt các mối lo ngại khác.
‎Anh hiểu tôi nói gì chứ?
‎Ôi trời.
‎Hãy nhớ, chuyện này không xảy ra ‎một sớm một chiều, nên giải pháp cũng vậy.
‎Đúng, nhưng chưa bao giờ ‎là quá muộn để hành động.
‎Nếu ta giảm lượng khí thải các-bon ‎bằng mọi cách có thể,
‎và yêu cầu thay đổi từ các bộ máy quản lý,
‎ta có thể làm chậm hoặc đảo ngược ‎tác động của biến đổi khí hậu.
‎- Cảm ơn vì đã cho đi nhờ. ‎- Không có gì, anh bạn. Cảm ơn.
‎Tiếng chim nghe quen quá. Hừm.
‎Sáng hôm sau, chúng tôi trải nghiệm ‎ngành công nghiệp số một của Masig
‎và là hoạt động du lịch tuyệt vời, đi câu.
‎Không chỉ đi câu bình thường. ‎Đây là mặt hàng xuất khẩu phổ biến ở đây.
‎Cái mà ở Mỹ gọi là tôm hùm ‎còn ở đây gọi là tôm hùm đất.
‎- Chào người anh em! ‎- Chào người anh em.
‎- Đây là chú Ned, và con trai, anh Ned. ‎- Xin chào.
‎- Sẵn sàng chưa? ‎- Chắc là rồi.
‎- Chào. ‎- Chào.
‎Và một chú chó nào đó.
‎Tao nghĩ làm vậy không ổn đâu.
‎Rất muốn đưa mày đi cùng, ‎nhưng bọn tao không thể.
‎Mày phải quay lại thôi!
‎Tôi nhảy vào và thể hiện ‎kỹ năng cứu hộ của mình thì sao?
‎Bọn tôi hỏi có nên giúp không,
‎nhưng họ đều nói nó vẫn ổn ‎và chẳng gặp vấn đề gì hết.
‎Được rồi.
‎Và tên nó là Precious.
‎Precious giờ đã an toàn, ‎chúng tôi sẵn sàng ra khơi.
‎Tôi thích câu cá, và tôi luôn hào hứng ‎với một trải nghiệm mới.
‎Nước có màu xanh pha lê và tuyệt đẹp.
‎Ngành đánh bắt cá địa phương ‎có dấu chân các-bon rất nhỏ,
‎và khu vực này không bị ô nhiễm ‎hay bị đánh bắt quá mức.
‎Hiện thì vẫn chưa.
‎Tôi chẳng mảy may lo lắng gì ‎cho đến khi nhận ra đây là nước biển ấm.
‎Như đã biết từ thí nghiệm chiếc muôi, ‎nếu nó có vị như muối…
‎Vị mặn. Sẽ có cá mập.
‎…thì sẽ có cá mập.
‎- Gần đây anh có gặp con nào to không? ‎- ‎Chỉ ở cầu cảng kia thôi.
‎- Bao lâu rồi? ‎- Ba tuần trước.
‎Trời. Cứ tưởng anh ấy sẽ nói ‎vài năm trước rồi cơ.
‎- Ở đâu có nước, ở đó có… ‎- Cá mập.
‎- Luôn là cá mập. ‎- Phải rồi.
‎Được rồi. Tôi phấn khích rồi đây. ‎Hãy đi bắt tôm hùm đất nào.
‎Vâng.
‎Nhanh chóng và hiệu quả.
‎Tôi sẽ cố không lo về cá mập. ‎Giống như lúc bay vậy.
‎Nỗi sợ cá mập chỉ ở tâm trí, ‎tới khi tôi nhìn thấy một cái vây lưng.
‎Có ống thở không vậy?
‎Không có ống thở đâu anh bạn. ‎Chúng tôi là thợ lặn tự do. Phổi lớn.
‎GoPro đang hoạt động.
‎Bắt đầu nào!
‎Tìm tôm hùm đất không hề dễ dàng.
‎Chúng nấp dưới bất cứ thứ gì có thể, ‎và bạn phải săn lùng chúng.
‎Tốn khá nhiều thời gian và năng lượng, ‎bảo sao chúng đắt thế.
‎Trung bình một con ở đây ‎có giá bán lẻ khoảng 80 đô.
‎Và chúng to lắm!
‎Nói thật, tôi không mong mình sẽ
‎lôi được một con từ dưới tảng đá ‎nếu tôi tìm ra nó.
‎Nhưng Ned là dân chuyên.
‎Ơn Chúa vì có anh ấy, ‎không thì ta chết đuối hay chết đóí
‎vì cố bắt tôm hùm đất rồi.
‎Khó bắt chúng lắm nhỉ?
‎Khó lắm. Cực kỳ khó.
‎Tôi nên nghỉ một lát, quan sát ‎cách bắt chúng từ trên thuyền
‎Muốn lặn tiếp chứ?
‎Ừ, nghe hay đấy. ‎Chúng tôi chỉ… xem họ làm như thế nào thôi
‎để biết cách…
‎- Phải. ‎- Ừ.
‎Chỉ đang cố học hỏi, quan sát.
‎- Chúng tôi không mệt hay gì cả. ‎- Các anh tràn đầy năng lượng.
‎Tôi vẫn có thể bơi ‎ít nhất là hai hoặc bốn tiếng
‎trước khi bắt đầu thấm mệt.
‎Các anh như cá vậy. ‎Phải loại bỏ phần vảy ra khỏi lưng.
‎Đúng rồi.
‎Được rồi. Giờ giải lao kết thúc rồi. ‎Quay lại thôi.
‎Ned tìm thấy vài con tôm hùm ‎núp dưới đám san hô này.
‎Sẵn sàng đeo găng tay vào chưa, Zac?
‎Ghê thật! Con đó to quá.
‎Zac, anh có găng tay chưa? ‎Đeo cả hai tay đi.
‎Thứ đó to thật!
‎To quá!
‎Nó rất to và nặng.
‎Anh có gì ở đó thế, Zac?
‎Tôi được giao nhiệm vụ đưa nó lên thuyền.
‎Nó giống con quái vật bám mặt ‎trong phim ‎Người ngoài hành tinh‎,
‎và chắc nó cũng xấu xa và nguy hiểm cỡ vậy ‎khi thoát khỏi lưới.
‎- Cảm ơn. Tuyệt lắm. ‎- Người anh em.
‎- Tạ ơn Chúa. ‎- Một con vật xinh đẹp.
‎- Làm tốt lắm. Vui quá. ‎- Tốt lắm.
‎Ra ngoài đại dương xinh đẹp, ‎săn tôm hùm với dân địa phương,
‎bắt được một con khổng lồ.
‎Đây là trải nghiệm ‎tôi sẽ trân trọng mãi mãi.
‎Sau đó, bọn tôi nghỉ ngơi ‎để tắm rửa và nạp năng lượng.
‎- Khỏe chứ? ‎- Darin.
‎Rồi Fraser đưa chúng tôi đi dạo.
‎Tôi sẽ dẫn các anh thăm ‎thị trấn nhỏ của chúng tôi.
‎Tuyệt vời.
‎Phải rồi, đây là đảo Yorke, Masig. ‎Đó là tên truyền thống.
‎- Masig. ‎- Đảo Masig.
‎- Anh muốn thử phát âm không, Zac? ‎- Đảo Masig?
‎Đúng vậy. ‎Masig, đó là cách anh gọi tên nó.
‎Chúng tôi là một phần ‎của cụm đảo trung tâm Eo biển Torres.
‎Chúng tôi là một phần ‎của dân tộc Kulkulgal.
‎Và "kulka" nghĩa là máu.
‎Chúng ta đều chung dòng máu.
‎Đây là cộng đồng và bộ lạc của chúng tôi, ‎chúng tôi rất tự hào về nó.
‎Có bao nhiêu cư dân trên hòn đảo này?
‎Hiện tại chúng tôi có khoảng 250 người.
‎Đã có sự suy giảm dân số lớn ‎trong 12 năm qua.
‎Rất nhiều người đã chuyển đi vì công việc, ‎tìm kiếm cơ hội ở phía nam.
‎Hòn đảo nhỏ bé ‎và không có cơ sở hạ tầng thực sự
‎để hỗ trợ du lịch quy mô lớn.
‎Nhưng vài doanh nghiệp quy mô siêu nhỏ ‎cung cấp những kỳ nghỉ độc đáo
‎cho các nhóm khách hàng nhỏ.
‎Liệu có thể mở rộng được không? ‎Và ở mức độ nào?
‎Có lẽ vẫn còn các cơ hội kinh tế bền vững ‎chưa được khai thác.
‎Liệu họ có thể nâng cao ‎khía cạnh văn hóa của du lịch,
‎như ta đã thấy ở bãi biển Cooya?
‎- Đây rồi. Trung phóc. ‎- Chà!
‎Là cư dân ở đây và hiểu được thách thức, ‎các anh có thể làm gì?
‎Làm sao để tận dụng du lịch ‎và du lịch sinh thái, không gian,
‎để vừa truyền tải thông điệp, ‎vừa bán được sản phẩm?
‎Chúng tôi không bóc lột hòn đảo, ‎mà dùng nó để kể câu chuyện
‎về những thử thách chúng tôi đang đối mặt,
‎nhưng vẫn kiếm ra tiền từ đó.
‎Tạo cơ hội cho thế hệ trẻ quan tâm
‎và thực sự sống theo cách đó.
‎Đây rõ ràng là một trong những ‎nơi đẹp nhất tôi từng đến.
‎Và thật buồn cười. Giống như… ‎Tôi nghĩ như anh đã nói lúc nãy.
‎Người Úc không biết ‎về Eo biển Torres hay lịch sử.
‎Tôi muốn nói 90% trong số họ ‎không biết nhiều về Eo biển Torres.
‎Thật là trớ trêu ở thế kỷ 21
‎vì nó không chỉ là chuyện của bọn tôi. ‎Đó là câu chuyện của nước Úc.
‎Người Úc đang nói về khí hậu ‎và cách tạo ra sự khác biệt,
‎đây là điểm bắt đầu.
‎Người dân ở đây đang gặp khó khăn.
‎Làm sao để mọi người hiểu được ‎hoàn cảnh của một nhóm người thiểu số
‎có cuộc sống bị ảnh hưởng nặng nề ‎bởi những lựa chọn của thế giới?
‎Nơi này gần như ‎không xuất hiện trên bản đồ.
‎Đa số mọi người sẽ chẳng ai ‎đặt chân tới đây,
‎và nó sẽ không bao giờ được biết đến ‎là một điểm nóng du lịch,
‎nhưng thông điệp của họ ‎xứng đáng được lắng nghe.
‎Mọi người đang sống cuộc sống của họ, ‎mà không hiểu rõ hậu quả,
‎vì đó không phải thứ họ có thể nhìn thấy.
‎Nếu sống ở một thành phố lớn, ‎ta sẽ không thấy sự xói mòn diễn ra.
‎Nếu ở trong một rừng bê tông, ‎tại quận trung tâm,
‎hoặc sống trong một căn hộ đẹp,
‎không có gì sai cả, rất tuyệt.
‎Nhưng mọi người cần hiểu tác động
‎của các lựa chọn họ đưa ra ‎đến những vùng dễ bị tổn thương.
‎Chắc chắn rồi.
‎Điều quan trọng là mọi người cần hiểu rõ ‎và chúng ta gắn kết…
‎tôi nghĩ mọi người sẽ chung tay ‎và hiện thực hóa nó một cách nhân văn
‎Ta cần đưa câu chuyện ‎đến với mọi người để họ hiểu,
‎"Đây là lựa chọn của tôi, nó tác động ‎đến những người tôi quan tâm như vậy,
‎nhưng tôi không hề biết".
‎- Vâng. ‎- Anh đang ở một nơi rất đặc biệt.
‎Nơi đây hầu như chưa được khám phá. ‎Mọi người chưa biết về nó. Nó tuyệt đẹp.
‎Một hòn đảo xinh đẹp. ‎Có quá nhiều tài nguyên ở đây.
‎Ngoài những ý định tốt đẹp đó, ‎đưa họ đến đây vì những lý do đúng đắn,
‎để giải thích tác động lên môi trường ‎và để họ có cái nhìn trực quan,
‎"Đây là điều đang diễn ra trên đảo của ‎chúng tôi". Đó là một ý tưởng tuyệt vời.
‎Fraser đưa chúng tôi đến tiệm bách hóa. ‎Chỉ có hai tiệm trên đảo.
‎Nếu họ không bán, tức nó không cần thiết, ‎và ta không thể tìm thấy nó ở đâu khác.
‎Bữa tối của tôi sẽ là chiến lợi phẩm ‎từ buổi lặn, nên Darin đang mua rau.
‎Tối nay ta ăn nướng nhỉ?
‎Phải. Ta sẽ nấu ăn trên đống lửa ‎đặt tại bãi biển.
‎- Tuyệt. ‎- Muốn mua đồ không?
‎- Mua ít rau nhỉ, Darin? ‎- Chắc chắn rồi.
‎Không thể không mua vài quả chuối.
‎Mọi thứ được chuyển đến đây ‎một lần mỗi tuần.
‎Các cửa tiệm được trợ cấp ‎bởi một tổ chức phi lợi nhuận
‎cung cấp nhu yếu phẩm ‎cho những vùng xa xôi như thế này.
‎Darin đã tìm thấy thứ ‎anh ấy cần cho tối nay.
‎- Thẻ tín dụng. ‎- Cảm ơn.
‎- Cảm ơn. ‎Eso. ‎- Không có gì. ‎Eso.
‎Mitch đã tìm được đồ ăn vặt. ‎Dĩ nhiên là để chia sẻ với cả đoàn.
‎- Nhìn kìa, anh ấy đang rất hạnh phúc. ‎- Cậu bé bánh gừng.
‎- Đây là tất cả lồng nuôi cá mà ta có. ‎- Có bao nhiêu ngư dân trên đảo?
‎Có lẽ là rất nhiều. ‎Đâu đó khoảng 20 người.
‎- Chà. ‎- Đúng vậy.
‎Thật tuyệt vời.
‎Ta có thể đi bộ sang hòn đảo đó.
‎- Anh có thể đi sang đó sao? ‎- Mấy đảo đó.
‎Bất kể hòn đảo sẽ thế nào ‎trong hàng trăm năm nữa,
‎người dân Masig đang tìm kiếm ‎các giải pháp bền vững cho hôm nay.
‎Chúng ta cần tận dụng an ninh lương thực, ‎năng lượng, sức khỏe, sự kết nối,
‎đó là những thứ quan trọng.
‎Chúng ta cần lên kế hoach dự phòng ‎tại khu vực này của thế giới.
‎Nếu không làm những điều đó ngay,
‎ta sẽ chuẩn bị lãnh một cú sốc nặng.
‎Mọi thứ xảy ra cùng một lúc ‎với một cộng đồng thiểu số.
‎Ở các thành phố, mọi người ‎đều tập trung vào một thứ.
‎Có nhiều vấn đề nghiêm trọng ‎về ô nhiễm và năng lượng.
‎Nhưng ta đang ở đây, ‎và mọi thứ đều xảy ra cùng một lúc.
‎- Chính xác là vậy. ‎- Ừ.
‎Đó là hình ảnh thu nhỏ của những thứ khác,
‎thu nhỏ xuống tận hạt nhân,
‎và các anh đang thấy, ở thời gian thực, ‎làm thế nào những thứ khác nhau
‎lại hợp nhất cùng một lúc.
‎Vâng.
‎Trong khi người dân đảo Masig ‎tìm nhiều cách nhằm mở rộng kinh tế,
‎tiềm năng của du lịch ‎câu cá giải trí và ẩm thực
‎mang lại nhiều cơ hội hơn, ‎chừng nào nó còn bền vững.
‎- Chào. ‎- Nhìn kìa! Precious đã trở lại.
‎Chúng ta có thể đã mất Darin vĩnh viễn.
‎Nơi này là thiên đường.
‎Làn nước rất lôi cuốn ‎và có màu xanh như pha lê.
‎Thực ra mà nói,
‎đây là thời điểm và địa điểm hoàn hảo ‎để chúng tôi nghỉ ngơi.
‎Đó là màn bơi chó đẳng cấp Olympic ‎diễn ra ngay trước mắt.
‎Khi chúng tôi tận hưởng làn nước, ‎tôi không thể không tự hỏi
‎còn bao nhiêu thế hệ dân đảo Masig ‎được sống trên mực nước biển.
‎Có lẽ thế giới có thể thay đổi. ‎Có lẽ vẫn chưa quá muộn.
‎Vì nơi nhỏ bé trên Trái Đất này ‎chuẩn bị trở nên tuyệt vời nhất có thể.
‎Mặt trời bắt đầu lặn ‎và ngày của chúng ta sắp kết thúc.
‎Đến lúc ăn mừng với những người bạn mới, ‎một bữa tiệc trên bãi biển.
‎Món chính là con tôm hùm đất ‎mà chúng tôi bắt được trước đó.
‎Theo phong tục, các cậu bé ‎sẽ thực hiện điệu nhảy truyền thống.
‎Điều quan trọng là mỗi thế hệ truyền lại ‎những truyền thống này cho thế hệ sau
‎để nét đẹp văn hóa sẽ luôn tồn tại mãi.
‎Âm nhạc, khiêu vũ, đồ ăn.
‎Tôi đoán việc ăn mừng ‎ở đâu cũng giống nhau.
‎Giờ chỉ còn một việc cần làm…
‎là đảm bảo tất cả ống kính đều sạch. ‎Chào, Mitch!
‎Ổn rồi. Giờ ta có thể bắt đầu bữa tiệc.
‎Con chào bố, cháu chào dì. ‎Đây là chú tôi. Chú Mike.
‎Rất vui được gặp chú, tôi là Zac.
‎- Hân hạnh được gặp chú. ‎- Đây là Darin.
‎Hân hạnh được gặp các anh.
‎Cảm ơn đã mời chúng tôi.
‎Các cậu bé sẽ biểu diễn,
‎và chú Mike sẽ giải thích ‎tầm quan trọng của điệu nhảy.
‎Đó là vũ điệu của ngôi sao, ‎và sao trong văn hóa của chúng tôi,
‎bởi vì chúng tôi là những người đi biển, ‎chúng tôi sống dựa vào biển,
‎và chúng tôi dùng sao ‎để định hướng vào ban đêm.
‎Ngôi sao rất quan trọng với chúng tôi.
‎- Chú cũng đã từng nhảy điệu nhảy này rồi. ‎- Ừ. Fraser cũng từng nhảy rồi.
‎Phần vũ đạo vẫn giống vậy chứ?
‎Phải, kia là những người dạy nó.
‎Vậy là từ thế hệ này qua thế hệ khác.
‎- Rất vui được nghe chuyện. Cảm ơn. ‎- Cảm ơn.
‎Là một nền văn hóa gắn liền với biển,
‎họ cũng có mối liên hệ sâu sắc ‎với các vì sao.
‎Quan sát tay các cậu bé,
‎bạn sẽ thấy họ cầm hình ảnh đại diện ‎cho các vì sao trên trời.
‎Văn hóa của họ được bảo tồn ‎qua việc ca hát và nhảy múa,
‎và được truyền qua thế hệ
‎như lịch sử truyền miệng ‎của thần thoại và truyền thuyết.
‎Tuyệt thật.
‎Làm tốt lắm.
‎Rất tốt.
‎Cháu là một ngôi sao, anh bạn. ‎Rất vui được gặp cháu. Các cháu giỏi quá.
‎Đó là buổi biểu diễn. ‎Giờ thì đến bữa tối rồi.
‎Đây là Mikey, đầu bếp cho bữa tối nay,
‎đang nướng tôm hùm trên lửa ‎theo cách thường được làm
‎trên hòn đảo này cả ngàn năm nay.
‎Điều tuyệt vời về cách họ nấu ‎tôm hùm và cá
‎là ta chẳng cần chuẩn bị gì.
‎Chúng chỉ được kéo lên từ đại dương ‎và nấu chín trên ngọn lửa,
‎theo cách tự nhiên nhất có thể. ‎Tôi muốn nếm thử quá đi mất.
‎- Chào Michael, khỏe chứ? ‎- Sao rồi?
‎- Mikey, Darin và Zac. ‎- Rất vui được gặp anh.
‎Vài con tôm hùm các anh bắt được. ‎Cả cá nữa.
‎Tuyệt vời nhỉ? Anh sẽ nấu thế nào?
‎Ta sẽ thả nó vào lửa.
‎Đặt giá đỡ lên cho chúng. ‎Đặt con cá lên tấm kim loại.
‎- Con đầu tiên anh bắt hả? ‎- Giờ trông chúng to hơn.
‎- Tôi nghĩ anh ấy làm được. ‎- Ôi trời.
‎Được rồi.
‎- Nhìn đi. ‎- Lạy Chúa.
‎Chúng nhìn tuyệt quá.
‎- Trông chúng thật tuyệt. ‎- Chắc họ 80 đô đó.
‎Chà! Đây là một bữa tiệc ngon đó.
‎- Vâng. ‎- Phải rồi.
‎Muốn ăn thử chứ?
‎Chúng tôi bắt đầu với một món khai vị ‎mà cũng được bắt chiều nay,
‎con cá dìa trơn địa phương, ‎một con cá thịt trắng ngon lành.
‎Thịt tươi quá.
‎Và nó nóng hổi vừa ra lò.
‎Tôi chưa từng ăn món cá này. Ngon quá.
‎Thật tuyệt khi biết nó đến từ đâu, ‎chứ không phải nuôi để bán.
‎Cái này rất bền vững.
‎- Còn ai muốn ăn thử không? ‎- Mitch đâu? Mitch sẽ muốn ăn đấy.
‎- Anh biết họ muốn ăn mà. ‎- ‎Corey ở gần nhất.
‎Tôi không muốn làm gián đoạn cảnh quay, ‎nên chỉ cắn thêm vài miếng thôi.
‎Ôi trời. Ngon quá đi.
‎Và giờ là món chính, chiến lợi phẩm ‎của buổi lặn chiều nay, tôm hùm đất.
‎Không thất vọng đâu. ‎Hãy nhớ, đây chỉ là tôm hùm.
‎Đó không chỉ là tôm hùm, ‎mà còn là tôm hùm to, đẹp, thịt mềm.
‎Giáp xác nướng, theo cách tự nhiên.
‎Ôi trời.
‎Thức ăn hàng ngày của bọn tôi.
‎- Ôi trời, anh bạn. Thật phi thường. ‎- Không muốn làm anh ghen hay gì đâu.
‎Không, cái đó… Nhìn nó kìa, ‎nhìn nó nhiều thịt chưa kìa.
‎Vâng.
‎Nó có kết cấu tuyệt vời với đủ độ dai,
‎lượng nước mặn vừa đủ ‎từ vùng nước mà nó sống.
‎Bạn có thể thưởng thức sự tươi mát ‎của đại dương trong từng miếng ăn.
‎Chúng ta không thể bỏ rơi Darin.
‎Anh nghĩ sao? Món rau đó trông thế nào?
‎Anh ấy đang ăn loại củ truyền thống,
‎một loại rau củ ‎giống khoai lang hoặc khoai tây.
‎Thế nào?
‎Ăn cùng các loại rau củ nướng ‎anh ấy mua ở cửa hàng trước đó.
‎Phải rồi.
‎Trông ngon đấy.
‎Nhìn kìa.
‎Tôi luôn đánh giá cao ‎sự tận tâm và nhiệt huyết của Darin
‎cho những niềm vui với các loại rau củ,
‎anh ấy trung thành với đức tin của mình ‎là điều đáng khen.
‎Anh ấy gần như không bao giờ ‎phá vỡ quy tắc của mình.
‎Không phải thi xem đồ của ai ngon hơn đâu. ‎Thôi được rồi, tôi thắng.
‎Món này chắc chắn thắng.
‎Đây là một ngày hoàn hảo.
‎Chúng tôi rất biết ơn ‎vì đã gặp mọi người ở đây
‎và cảm kích sự hiếu khách nồng hậu của họ.
‎Mike, ‎koeyma eso‎.
‎- Cảm ơn. ‎- Không có gì, người anh em. Vâng.
‎Koeyma eso.
‎Các anh đi lặn nên…
‎tôi ở đây để nấu cho các anh. ‎Hy vọng các anh thấy ngon.
‎- Cảm ơn anh. ‎- Không có gì.
‎- ‎Koeyma eso‎, anh bạn. Cảm ơn. ‎- Hân hạnh.
‎- Yêu anh. ‎Koeyma eso‎. ‎- Yêu các anh. Tận hưởng đi.
‎Được chia sẻ một ngày sống trên đảo Masig
‎là cơ hội chỉ có một lần trong đời.
‎Đôi khi, mọi người chỉ muốn ‎kể cho bạn câu chuyện của họ,
‎và họ không muốn bạn đáp lại gì cả. ‎Chỉ cần lắng nghe họ thôi.
‎Không có câu trả lời dễ dàng ở đây. ‎Có lẽ còn chẳng có câu trả lời.
‎Khi nhiệt độ Trái Đất tăng lên,
‎một ngày nào đó, hòn đảo nhỏ này ‎có thể bị đại dương nuốt chửng
‎và người dân ở đây sẽ buộc phải chuyển đi ‎và bắt đầu cuộc sống mới ở nơi khác.
‎Dù bãi biển và nhà cửa của họ ‎có thể bị cuốn trôi,
‎nhưng những câu chuyện, âm nhạc, ‎điệu nhảy, và tiếng cười của họ,
‎hy vọng chúng sẽ tiếp tục được truyền lại ‎cho các thế hệ mai sau.
‎Tôi chưa từng nghĩ về điều đó, ‎nhưng cũng như việc ta chia sẻ Trái Đất,
‎ta chia sẻ cả những vì sao.
‎Lần tới khi bạn nhìn lên bầu trời đêm ‎và thấy những ngôi sao lơ lửng trên trời,
‎bạn sẽ nhớ về mối liên hệ đó ‎với những người sống xa bạn,
‎dù họ ở bất cứ đâu.
‎Đội ngũ Du hí cùng Zac Efron ‎xin công nhận các cư dân bản địa
‎của những vùng đất trên khắp nước Úc.
‎Chúng tôi xin tỏ sự kính trọng các bô lão ‎trong quá khứ, hiện tại và sau này
‎vì họ gìn giữ ký ức, ‎truyền thống, văn hóa và hy vọng
‎của thổ dân và cư dân eo biển Torres ‎trên khắp đất nước.
‎Biên dịch: Tuan Nguyen