SERIAL NETFLIX
Śnisz.
Wyobraź sobie,
że to twój dom.
Każdego ranka pielęgnujesz swoje uprawy.
Jest tu ponad 250 gatunków roślin,
grzybów, ryb, owadów i innych stworzeń.
Wszystkie żyją w idealnej symbiozie.
Wszystkie razem tworzą stuprocentowo samodzielny ekosystem
dla ciebie i współlokatorów.
No i macie kurczaka. Czemu nie? W końcu to sen.
Czy są tam panele słoneczne?
To chyba oczywiste.
W tym domu nic się nie marnuje.
Wszystkie odpady zamieniane są w energię.
To nieprzerwany cykl.
Twoi współlokatorzy
to najlepsi szefowie kuchni w kraju.
Gotują wykwintne dania
wyłącznie ze świeżych składników pochodzących z domu
i ogrodu na dachu.
We śnie jest tyle jedzenia, że założyliście niewielką restaurację.
Taką na kilka stolików, gdzie nic się nie marnuje.
Wyobrażasz sobie świat bez odpadów?
Koniec spania. Pobudka.
Odpady. Istnieją niezliczone formy odpadów.
Każdego dnia tworzymy ich coraz więcej.
Choć człowiek może marnować pieniądze i czas,
dziś przyjrzymy się marnowaniu zasobów naturalnych
i powstającym przez to odpadom stałym,
czyli po prostu śmieciom.
Nasze śmieci muszą dokądś trafić.
Wysypiska są przepełnione, tymczasem przeciętny Amerykanin
wytwarza około 2 kilogramów śmieci dziennie.
Czemu tak jest? Możemy temu zaradzić?
Podstawy już znamy.
Ogranicz, użyj ponownie, recykluj.
Naprawdę to robimy? Można to robić lepiej?
Podczas rozmowy ze znanym pisarzem, historykiem i rolnikiem, Bruce’em Pascoe,
przeszliśmy do wątku odpadów, gdy opowiadał o pracy
z młodszymi studentami rolnictwa na swojej farmie w Australii.
Na farmie jest ciekawie,
bo osobiście uważam się za obrońcę przyrody,
ale to młodsze pokolenie nie ma litości dla plastiku.
Ciągle mówią o recyklingu. Sądziłem, że jestem niezły,
ale codziennie mnie musztrują.
„Co to ma być?”
Uwielbiam to.
To pokazuje różnicę między naszymi pokoleniami.
- To pokolenie będzie lepsze. - Fascynujące.
Jeśli pozwolimy młodym działać, stworzą nam lepszy świat.
Świadomość tego daje nadzieję.
Ogromną nadzieję. Trzeba coś z tym zrobić.
To ma potencjał biznesowy.
I motor zmiany.
Jakieś 20 lat temu w Melbourne mieliśmy najlepszą wodę na świecie.
Nagle zaczęliśmy pić wodę z plastikowych butelek.
Teraz na każdym spotkaniu są zawinięte w plastik
kawały innego plastiku, w którym jest woda.
Kiedyś piliśmy wodę z kranu.
Zysk nie zawsze idzie w parze z metodami ekologicznymi.
Mimo to wiele firm osiąga sukces dzięki zmianie starych metod
na bardziej zrównoważone.
W tym sezonie nasza ekipa próbuje zmniejszyć swój ślad węglowy,
zmniejszając ilość różnych odpadów, w tym plastików jednorazowych.
W typowy letni dzień
taka ekipa filmowa może zużyć od 50 do 70 butelek wody.
Jeśli butelki są jednorazowe, to katastrofa.
Akcja.
Znaleźliśmy na to sposób.
Butelki na wodę z wbudowanym filtrem.
Każdy dostaje po jednej,
więc nie trzeba już jednorazowego plastiku.
Tak jest!
Zmień świat w swoim domu.
Oto idealny przykład tej filozofii.
Joost Baker to budowniczy i artysta.
Stworzył w 100% samowystarczalny dom zero waste,
które jest też w Melbourne żywą instalacją artystyczną.
- Siema. - Cześć.
Miło poznać.
Cześć, stary.
Nie mogę się doczekać.
Ostrzegam was.
To miejsce obezwładnia wszystkie zmysły.
W dobry sposób.
Po wejściu wita nas szafa na kapelusze,
czyli mała szafka stworzona do hodowli jadalnych grzybów.
- Niezła jazda. - Nie wierzę.
To niesamowite, jak szybko rosną.
Ten ma dwa dni.
Dwa dni?
Tak.
- Niesamowite. - Kumpel znalazł tego na wycieczce.
Ten grzyb pochodzi stąd, to soplówka jeżowata.
Jak mózg.
Piękna jest.
Tego często używamy w kuchni. Świetnie rośnie na fusach z kawy.
Pompujemy parę spod prysznica po każdym myciu
i zbieramy też kondensat z bojlera.
Tworzycie dla nich korzystny mikroklimat?
Mam świra na punkcie powietrza.
Chcę stworzyć leśne powietrze w czterech ścianach.
Mamy 250 gatunków roślin.
Wnętrze budynku jest organiczne, mogłoby mieć certyfikat.
Nie ma tu kleju ani żadnych toksyn. Sama natura.
Totalne zero waste. Joost pomyślał o wszystkim.
Tam mamy fajne urządzenie.
Komora fermentacyjna, czyli żołądek.
- Fajowa. - Fermentacyjna?
Każdy wytwarza kilo odpadów organicznych dziennie.
Kilogram to godzina metanu.
Marnujemy między 7 a 8 miliardów godzin
potencjalnej energii każdego dnia.
Z reguły te odpady organiczne nie trafiają do kubła.
No tak.
Chciałem to odtworzyć. To jeszcze więcej biologii,
która pomaga roślinom.
Wyjaśnię sprawę.
W tym worze są odpady metaboliczne po ludziach i inne śmieci.
Tworzą one naturalny gaz. Starcza do podgrzewania wody i gotowania
przez niemal cztery godziny dziennie.
Konkretne zero waste.
Rybka.
Tu mamy zbiornik na ryby.
- Złota barramunda. - Piękna.
- Śliczna ryba. - Super.
Mamy obsesję na punkcie tworzenia mikrosystemów.
Zamiast wielkich hodowli rybnych
lepiej mieć milion drobnych hodowli.
Dzięki temu ryby dostarczą nam składników odżywczych dla roślin.
- Obieg zamknięty. - Tak.
Ryby i rośliny tworzą system akwaponiczny.
Odpady metaboliczne ryb odżywiają rośliny dzięki przepływowi wody.
To nie jest zwykły dom.
To nie tylko schronienie, ale też miejsce na uprawy.
Dom w 100% ekologiczny.
Zerowe emisje CO2, zero waste, prawdziwe dzieło sztuki.
Zasila go energia słoneczna.
Zrobiliśmy ją z najpowszechniejszego odpadu na świecie, czyli słomy.
Żadnych klejów ani chemikaliów.
- Zero sztuczydeł. - To sama słoma?
- Ciepło i ciśnienie. - Ciśnienie 60 ton przy 60 stopniach.
Dzięki kompresji woda w słomie paruje, przez co panel się osadza.
Nie spłonie, nie da się go nawet podpalić.
Powłoka jest z naturalnego wapnia.
Odpady budowlane to niemal 30%
odpadów wysypiskowych,
ale Joost używa materiałów, które mogą trafić na recykling albo na kompost.
Za miedzianymi rurkami mamy płytę magnezową, używali jej Rzymianie.
- Z tlenku magnezu? - Tak.
Są ekstra. Jest ognioodporna?
Naturalnie odporna na ogień i pleśń.
Gdyby dom trafił do rozbiórki, można ją skruszyć i przerobić.
To obieg zamknięty, do tego organiczna knajpa.
Jeśli dane drewno nie ma pochodzenia organicznego,
nie używam go.
Jest przepiękne.
Zdumiewające, a przecież to dopiero garaż.
Joost sam mówi, że to restauracja organiczna.
Na dachu znajduje się farma organiczna.
Jeśli przerobimy nasze domy i otoczenie, by były produktywne,
odciążamy rolników, którzy mogą przeprowadzić renaturyzację
lub ponowne sadzenie.
Nie trzeba więcej ziemi, tylko przemyślanego działania.
Funkcjonowaliśmy przez pięć milionów lat w systemie żywieniowym,
który zmieniliśmy przez ostatnie sto lat.
- Racja. - Pragniemy do tego wrócić.
Uprawiana tu żywność trafia do kuchni,
gdzie gotują znani kucharze i współpracownicy Joosta, Jo i Matt.
Pomaga im jedna osoba, Lou.
Szefowie kuchni Jo i Matt mieszkają w domu i co wieczór gotują dla paru klientów
świeże oraz zdrowe dania w intymnej i domowej atmosferze.
Do tego jest to organizacja non-profit,
która chce pokazać jak pyszne mogą być metody zero waste.
Chcemy zaciekawić innych miejską uprawą żywności.
Niech pomyślą, ile mogą wyhodować w domu.
O to tu chodzi.
- Deszczówka? - Filtrowana.
Oto nasza świerszczowa sałatka.
To falafel z ciecierzycy z naszego dachu.
Zioła i warzywa z ogródka i przyprawy. 10% to świerszcz.
To cała masa białka.
Sfermentowane chili i ostry sos koji.
Mój bez świerszcza?
- Bez. - Spoko.
- I jak smakuje? - Jak kur…
- Hejka. - Wybacz, wcale nie tak jak ty.
- Cześć. - Smakuje lepiej.
- Pyszne. - Cieszymy się.
Świerszcze zawierają też wszystkie aminokwasy.
Odżywiają się tym, czego nie możemy użyć.
Jeśli mamy przegniłą cukinię albo rośnie…
Prawie obsrała warzywka.
Proszę cię.
Te też są świetnie.
Istnieje proszek białkowy ze świerszcza.
- Pyszne. - Są takie batoniki.
Zielone risotto z kiełkami.
Gdy zostajemy z Mattem u Joosta, zawsze gotuje dla nas risotto.
Używamy nerkowców, szpinaku i kremu z pora,
do tego garść kiełków i trochę oleju z pestek dyni.
Cudne.
- Niesamowite. - Dziękujemy.
Nie spodziewałem się posiłku.
Piękna sprawa.
Czysta natura w każdym kęsie.
Prosta sprawa, tu nie ma żadnych nowości. Robiono to od wieków.
Robimy to w nowoczesnej przestrzeni.
Jeśli zainspirujemy innych, by przejęli choć jeden system
i zastosowali go w swoim życiu, to dla nas sukces.
Gdy już to zrobią, pojawi się na to moda.
Może pomyślą o kompoście albo redukcji odpadów z zewnątrz.
Zaczynasz żyć w sposób zrównoważony.
Takie życie jest też smaczniejsze, i o to tu chodzi.
Joost zrobił coś niesamowitego.
Ogranicza zużycie odpadów, wykorzystuje zasoby powtórnie i recykluje.
Choć nie jest to styl życia dla każdego,
to można wybrać choć parę elementów,
które uczynią każdy dom bardziej ekologicznym.
Jestem w szoku. Wizyta tutaj to ekscytująca przygoda.
Posiłek był wspaniały, dziękujemy za zaproszenie
i pokazanie magii prostoty i piękna takiego stylu życia.
- Naprawdę cudowne. - Dzięki.
Otoczona wieżowcami budka przykuła uwagę naszej ekipy
przez ten znak.
Kręcimy.
Mieliśmy farta trafić na pierwszą w Australii
zeroemisyjną budkę z jedzeniem.
Ekipa akurat chciała coś zjeść.
Darin chętnie kogoś pozna.
Kręciliśmy niedaleko
i część ekipy przechodziła obok.
- Świetnie pachnie. - Tak to jest z libańskim street foodem.
Skąd taki pomysł na projekt?
Ochrona środowiska i ekologia to moje pasje.
Zasilamy budkę solarami.
Mamy generator, ale jest napędzany B100,
czyli biodieslem, więc jest zeroemisyjny.
Mamy zaawansowany system podwójnej filtracji na deszczówkę.
Filtruje wodę przed jej użyciem.
Macie zrównoważenie emisji CO2?
- Z reguły są tu kalorie. - To też pewna nowość.
Poszliśmy o krok dalej.
Komunikujemy klientom, o ile redukują ślad węglowy,
wybierając danie z naszego menu.
To wszystko brzmi fajnie, ale Darina nurtują dwie rzeczy.
Czy są tu opcje dla wegan i jak smakują?
Dostaniesz wegański ser z zatarem i warzywami.
- Gotowe. - Szybka piłka.
Z reguły nie jest aż tak szybko!
Kuchnia śródziemnomorska oferuje przepyszne i pożywne dania wegańskie.
Libańska nie jest wyjątkiem.
To wszystko bez zwiększania emisji dwutlenku węgla.
Dobrze widzieć, że takie firmy odnoszą sukces.
Smakowite metody na redukcję odpadów.
Pyszotka.
No stary.
Wypas.
- Miło mi. - Tak to się robi.
Australia przedstawia tak wiele aspektów.
Ogrom zjawisk w tym kraju
uosabia problemy całego świata.
Kwestie środowiskowe,
kwestie związane ze rdzenną ludnością, dosłownie wszystko.
- Jasne. - Co to?
Asystent pasa ruchu.
No tak.
- Pipczy z automatu? - Tak.
Gdy gadamy coś, co mu się nie podoba,
to nas wytnie.
Pewnie.
Przeklnę.
Rocznie marnujemy około 1,3 miliarda ton zdatnej do spożycia żywności.
Tym można wyżywić trzy miliardy ludzi.
Sprawą zajęła się organizacja non-profit Ozharvest.
Przejrzą każdy owoc.
Dzień dobry.
- Miło was poznać. - Panią też.
Słyszeliście o ośrodkach ratowania zwierząt?
Ozharvest to ośrodek ratowania żywności.
Oto przykład tego, co robimy.
Te produkty są z dzisiaj.
Mają ośrodki w całej Australii,
ale wybraliśmy Sydney, by poznać założycielkę.
Późnym wieczorem lub jutro całość trafi do potrzebujących.
Wszystkie te owoce były zupełnie świeże
ale klienci szukający idealnego produktu
tak bardzo je obijają,
że później są niesprzedawalne i sklep musi je wyrzucić.
A tutaj? Chodzi o tę plamkę?
- Ma kropeczkę. - To wystarczy?
- Tak jest. - Przecież to wspaniała żywność.
Jesteśmy wybredni.
Gdybyśmy chcieli takie kupować, nie trafiłyby do śmietnika.
Wtedy do akcji wkracza Ronni i Ozharvest.
Na ratunek tej pysznej żywności.
Upewniają się, że ten cenny towar trafi do najbardziej potrzebujących.
Powinniście pojechać z kierowcą, wtedy sami zobaczycie,
jak dużo żywności jest do zebrania.
Później musimy ją dostarczyć, żeby się nie zmarnowała.
Oto jedna z 65 furgonetek z chłodnią, które odbierają żywność ze sklepów.
Jack jest kierowcą karetki żywieniowej.
Był na tyle miły, by wziąć nas na przejażdżkę.
Jedziemy do jednego z głównych supermarketów w kraju,
czyli Woolworth’s, w skrócie Wooly.
Zadaniem kierowców jest ocena,
czy dany produkt nadaje się do jedzenia.
Masa żywności zostaje na farmach, bo pomarańcze mają nie ten kształt.
Każdego dnia ratujemy około 50 kilogramów
owoców i warzyw z każdego sklepu.
To prostu zdrowy rozsądek.
Jeśli ktoś nie chciał jedzenia,
czemu nie oddać go tym, którzy chętnie je wezmą?
- Tak. - Dla potrzebujących.
Ten supermarket przekazuje Ozharvest wygnane owoce i warzywa,
zanim będzie za późno.
Menadżer Simon to tylko jeden z tysięcy sprzedawców detalicznych,
którzy biorą udział w programie.
- Jak dzisiejsze łupy? - Całkiem niezłe, sam zobacz.
Chodźmy.
- Jeszcze trochę z lodówki. - Czad.
To wszystko z dzisiaj.
Oto dzisiejsze ćwiczenia siłowe dla naszego Darina.
- To ma być moje zadanie? - Tak jest.
To tyle. Z reguły najwięcej mamy owoców i warzyw.
Są nietrwałe.
- Bez przesady. - To tylko mała skaza.
Albo banany z plamami.
- Tego typu rzeczy. - Przecież wtedy są dobre!
- Jak je ładujemy? - Otwórz drzwi.
Misja dla Zaca.
- Iść na tyły? - Wskakuj.
Będę ci podawał.
Praca zespołowa czyni cuda.
- Zabawa w Tetrisa. - To świetna żywność.
Piękne warzywa, do tego ten jarmuż.
A niech mnie.
- Nasz mistrz Tetrisa. - Przejmiesz moją robotę.
- Najprostsza partia Tetrisa na świecie. - Dałeś radę.
- Fajnie było. - Świetna robota.
- No i gra. - Dziękujemy.
Rewelacja, miło było popracować razem.
Ekstra.
- Na razie. - Jedziemy.
Żywność trafia do kuchni,
gdzie robią z niej posiłki.
Poznajcie Travisa.
Szef kuchni na pełny etat.
Jego pracownicy gotują z uratowanej żywności świetne dania.
System w Ozharvest działa tak dobrze, że pojawia się pewne pytanie.
Czemu nie ma czegoś takiego w USA?
W Stanach są wspaniałe programy.
Bon Jovi ma taki program.
Może go znacie? Dacie mi namiary?
- Bon Jovi? - Dam mu znać.
Google, zadzwoń do Jona Bon Jovi.
W twoich kontaktach nie ma takiego numeru.
Pewnie nie zapisałem.
Mają też specjalny program, w którym uczą młodzież gotowania i konserwacji żywności.
Przygotowane posiłki są potem rozwożone.
Ozharvest dostarczył aż 29 i pół miliona posiłków potrzebującym.
Organizacja nie przetrwałaby bez hojnych darowizn
w postaci żywności, pieniędzy i czasu obywateli.
Wygląda przepysznie.
Taka żywność miała trafić do śmietnika?
To dowód na to, że na planecie jest wystarczająco jedzenia.
Mamy problem z jego dystrybucją.
Niesamowite. Wiele mi uświadomiliście.
Ekstra sprawa.
Pouczająca i smaczna przygoda.
Brawo dla Ozharvest.
Odpady mają wpływ na glebę, wodę i powietrze.
Szacuje się, że do oceanów trafia około 14,5 ton plastiku rocznie.
Śmieci i substancje toksyczne w oceanach
obniżają poziom tlenu i niszczą podwodne siedliska.
Skutki mogą być śmiertelne dla wszystkich stworzeń.
Czyli odpływamy od brzegu?
Zaraz odbijemy z powrotem.
Płyniemy na wycieczkę łodzią czarterową,
by doświadczyć piękna oceanu,
które musimy chronić.
Dopływamy do miejsca, gdzie delfiny lubią wypoczywać.
Przygotujcie się i do dzieła.
Jesteśmy w łodzi z napędem odrzutowym,
więc śmigła nie zranią żadnego stworzenia.
Patrz na to.
Ja cię kręcę.
To dzikie delfiny.
Nigdy ich nie karmiono i dobrze. Chcemy, by pozostały dzikie.
Świetnie.
Co zrobić, żeby nie atakowały?
Zachowujcie się spokojnie.
- Luzik. - Dobra.
Potrafią użreć?
Patrz na nie.
O rany.
Działamy.
Są tu rekiny?
- Lepiej nie pytaj. - Czasem.
Można to sprawdzić. Gdzie nasza chochla?
Test na obecność rekinów.
Sprawdzona metoda.
Nabierasz nieco wody.
Potem mieszasz palcem.
Z reguły małym.
Skosztuj.
Jeśli jest słona,
są tu rekiny.
Kumam.
Oby dziś nie wpadły.
Proszę.
Cicho i szybko. Nie pluskajcie przy skoku.
- Wsuniemy się. - Bądźcie jak delfiny.
- Wsunąć się do wody? - Tak.
W bliskości z oceanem jest coś pierwotnego.
Czuję to podczas surfowania
i zwłaszcza dziś, gdy pływam z tymi pięknymi istotami.
Rozumiem, że to też ich dom.
Są tutaj!
Tak blisko!
Miło było. Postaramy się nie nabrudzić w oceanie.
Niedaleko Sydney jest sklep detaliczny
i magazyn wysyłkowy o nazwie Flora & Fauna.
Ich filozofia jest prosta. Dobry biznes czyni też dobro.
Poznamy dziś założycielkę firmy i dowiemy się, jak łączy te dwie kwestie.
Najpierw musimy użyć Mocy, by podnieść bramę.
- Masz tę siłę. - Mam nadzieję, że nie widziała.
Miło was poznać.
- Darin. - Julie.
- Zac. - Miło mi.
- Jak leci? - Naprawdę świetnie.
Podobno działacie w bardzo zrównoważony sposób.
Dziękuję.
Chcemy dać coś od siebie naszej planecie.
Widzę to jako platformę służącą wielu celom.
Tak na to patrzę.
Mamy produkty jakościowe, wegańskie i cruelty-free.
Jedno i drugie?
Bez testów na zwierzętach i składników odzwierzęcych.
Z tym kończymy już na wstępie.
Samo to wymaga już ogromnych nakładów pracy.
- Masy badań i rozeznania. - Dokładnie.
Naprawdę wierzę, że biznes z misją może być też zyskowny.
Choć to dwa osobne wątki,
to muszą iść ze sobą w parze.
Chętnie zobaczę, co robicie i jak to robicie.
Może masz jakieś ulubione produkty?
Więc trochę tu posiedzimy.
Używaliście szamponu w kostce?
Tak.
To świetna marka z Nowej Zelandii.
Robią wszystko w kostkach, a opakowanie jest kompostowalne.
Większość składu szamponów i odżywek to i tak woda.
- Po co targać ją ze sobą? - Powąchaj.
Są naprawdę dobre. Tu mamy środek do mycia kuchni.
Kruszysz go, wrzucasz do miski i zalewasz gorącą wodą.
Działa jak czary.
Prezerwatywy już kiedyś widziałem.
Poznaję opakowanie.
Johnny’s?
Produkują wegańskie prezerwatywy.
Nawet nie wiedziałem, że… Zresztą nieważne.
- Zaraz wpadnę w kłopoty. - I to poważne.
Tak czy owak każdy z ich produktów redukuje liczbę odpadów,
stanowi ekologiczną alternatywę
i zapewnia uczciwą płacę oraz warunki pracy.
Oto strefa recyklingu.
Powiedzieliśmy naszym klientom,
żeby odesłali stare butelki, a wtedy wykorzystamy je ponownie.
Dostają za to bonus.
Dziesięć dolców za każde pudełko, które odeślą z powrotem.
- Ekstra. - Spoko sprawa.
To pierwszy krok. Następnie pracujemy nad opakowaniami
i uzupełniamy produkt.
Powiem wam, że te metody powinny być powszechne.
Ludzie są sprytni, możemy znaleźć na to sposób.
Każdy rozumie recykling.
Wyrzucamy dany przedmiot do odpowiedniego kubła i już.
Zadanie wykonane.
Jakaś wielka machina pożre ten przedmiot i stworzy nowy.
Oto recykling!
Mój drogi,
to była urocza opowiastka, ale to nie takie proste.
Jak to?
Jeśli chodzi o szkło, aluminium, papier i tekturę,
sprawa jest oczywista.
Niestety plastik jest bardziej skomplikowany.
Większość miast może przetworzyć plastik o numerze jeden lub dwa.
Wszystkie pozostałe, od 3 do 7,
muszą trafić do specjalnego zakładu.
Wrzucone do zwykłego kubła na recykling
zostaną spalone albo trafią na wysypisko.
Plastikowe folie, giętkie opakowania i torby,
cienki plastik taki jak ja,
zazwyczaj się odrzuca, bo możemy utknąć w maszynie.
Więc co robić?
To duży krok dla świata, a malutki dla was.
Wiele supermarketów ma specjalne punkty na plastikowe folie.
Nature Valley opracowało pierwsze opakowanie na batony,
które nadaje się do recyklingu w supermarketach.
Z supermarketów jadą do zakładów, które przetwarzają cienki plastik
jak torby, folie bąbelkowe i opakowanka jak ja.
Tak można nas poddać recyklingowi
i zamienić w inne użyteczne przedmioty.
- Ekstra! - No pewnie.
- Gdzie ona poszła? - Jeszcze wrócę!
Nasz kochany zespół przygotowuje zamówienia.
Pakujemy bez plastiku.
Czad.
Obliczyliśmy, że oszczędzamy 30 ton opakowań.
Trzydzieści ton.
To jak pięć dorosłych słoni
albo typowy wóz strażacki.
To jakieś 8600 kurczaków
i niemalże 600 000 chomików.
Chyba rozumiecie, że to sporo odpadów.
Wszystko zawijamy w coś takiego.
Widziałem to gdzieś.
Każda paczka to też wiadomość z przesłaniem.
Napisaliśmy już ponad pół miliona.
Niesamowite.
Chcemy pomóc innym firmom
znaleźć lepsze metody pakowania.
Na naszej stronie są nasi dostawcy. Po prostu mogą skorzystać.
- Przekonują się? - Tak.
Powiedzieliśmy też naszym producentom, żeby tak robili.
Koniec z wysyłaniem plastiku.
Jesteśmy bardzo selektywni.
Gdy szukamy produktów,
zwracamy uwagę na wysyłkę i opakowanie.
Ciągle zadajemy sobie pytanie, czy można robić więcej.
Spakujecie parę paczek i napiszecie coś?
Pewnie.
To do dzieła. Dam wam parę pudełek.
Zac już działa. Tak to się robi.
Co z tymi kwadratami? Już wiem.
Złóż je do środka.
- Dasz radę. - Właśnie tak.
Dasz radę.
No przecież rozumiem.
Dobrze widzicie. Nie umiem złożyć pudła.
- Tragedia. - Uda ci się.
Już kumam, to w tę stronę.
Weź się zamknij, Darin.
Prawie mu się udało.
- Już? - Nie.
Poważnie? Czyli to idzie tutaj.
Złamał szyfr!
Co za presja.
Wiem, co napiszę.
„Przepraszam, że zmiętoliłem pudło”.
Hurra!
Trzy godziny później mamy to.
Wciśnij pedał.
- Działa. - Wsadź trochę do środka.
Idealnie.
Teraz możecie coś napisać.
Otworzyłeś pełną miłości puszkę Pandory. Zac Efron.
Podziękowania dla Amelii! Zdrówka i miłości!
- Nie mogę odczytać. - Spoko.
Cudnie. Teraz możecie zamknąć.
- Zamykamy. - I wysyłamy.
Oto nasz sklep.
- Macie tu wszystko. - Tak jest.
Jest tu około tysiąca produktów.
W razie czego donosimy coś z zaplecza.
Chcę zgarnąć wszystko.
Jest parę sekcji: uroda, zdrowie, a od niedawna zwierzęta.
Pieski zjedzą też roślinne smakołyki.
Chcę załadować cały wózek.
- Naprawdę? - No jasne.
Proszę bardzo. Malina i ciemna czekolada.
To dzieła Briana, to 80-letni garncarz z Queensland.
Robi takie kubki.
To kostka szamponu, bardzo dobra.
Rzeczywiście świetna.
To wszystko?
Dziękujemy za zaproszenie. Fascynujące spotkanie.
- Miło mi. - Ludzie nie uwierzą.
Zapraszamy. Zwłaszcza na pakowanko.
- Jasne. - Jest zbyt uprzejma.
Co urzekło cię najbardziej we Flora & Fauna?
To będzie hit. Działanie w ten sposób ma tyle sensu.
To nowa jakość, a przecież tak powinno być.
Dziś tak powinno się prowadzić biznes.
Zdajesz sobie sprawę, ile możesz zmienić we własnym życiu.
Korzyści dla zdrowia, planety i wygody.
Dla każdego coś dobrego.
W niewielkiej dzielnicy w centrum Sidney znajduje się
mały kolorowy szyld, którego tłumaczyć nie trzeba.
Fajny szyld.
- Czyli rzeźnik. - Na pewno.
W środku zastaniemy dokładnie to, co było na szyldzie.
- Jak leci, szefie? - Cześć wam.
Celem kucharza Josha Nilanda
jest wykorzystanie często wyrzucanych części ryby
w możliwie kreatywny sposób,
redukując przy tym pozostałe odpady.
Tak wystawiamy nasze ryby, co od razu pokazuje,
że to nowy typ sklepu rybnego.
Klient wchodzi i zamiast sterty ryb
widzi je ułożone w taki sposób.
Pokazujemy nasz najlepszy asortyment.
Gdy klient wpada po rybę,
wyciągamy ją w całości z chłodni
i oporządzamy na życzenie klienta.
Świetnie.
Wgląd w proces oporządzania ryb
stoi w sprzeczności z poglądami Darina,
ale zgodził się to znieść,
by zrozumieć ich działalność i zobaczyć,
jak redukują ilość odpadów.
Nie jesteśmy w głównej kuchni?
Wielokrotnie nagradzana restauracja Josha, Saint Peter, jest tuż obok.
Po jakimś czasie klienci zaczęli prosić o oczy,
wątrobę albo starsze przesuszone ryby.
Podrzędne części ryby
stały się popularniejsze od fileta.
Razem z żoną zdecydowaliśmy, że otworzymy ten sklep.
Kultury całego świata, od Bliskiego Wschodu po daleką Azję,
narzucają zużycie całej ryby lub zwierzęcia,
bo mają obowiązek skonsumować całe zwierzę.
Ile ryby z reguły się marnuje?
Około 55%.
Mowa o wrzecionowatych.
To wstrząsająca statystyka.
Czyli przeławiamy oceany i marnujemy przy tym około 50% ryby?
Tak jest.
Nawet jej nie zużywamy. Ten system to jakiś dramat.
Dlatego razem z Julie zaprojektowaliśmy ten sklep w taki sposób.
Wchodzisz do środka i od razu widzisz rybę,
dopiero co złapaną.
Sklep rybny to działalność handlowa.
Jako rzeźnik dodaję wartości mięsu.
Dlatego mówimy, że to sklep rzeźnika.
- Pokazać rybę? - Jasne.
O ja.
To barel antarktyczny.
- Patrzcie na to. - Złapany wczoraj koło Sydney.
Muszę wykorzystać jak najwięcej ryby.
Gdy patroszę rybę, używam samej końcówki noża.
Jeśli wbijasz całe ostrze, pójdzie szybciej,
ale zniszczysz wszystko, co można by wykorzystać.
To jego serce.
O rety.
Malutkie.
Tu mamy skrzela.
Wyciągamy je w całości, dzięki czemu mogę je oporządzić osobno.
Wtedy nic nie zmarnuję.
Gotuję od 15-tego roku życia.
Przepracowałem sporo czasu w restauracjach rybnych
i widziałem, jak wiele ryby trafia do śmieci.
Przecież to cenny towar.
To marnotrawstwo i brak szacunku.
Nie można tego po prostu wywalać.
To też koszt dla firmy.
Oto wątroba.
Jest przepyszna z patelni i posypana liśćmi pietruszki.
Niebo w gębie.
Lepsza niż foie gras i kacze wątróbki.
Naprawdę wspaniała.
Tu mamy żołądek. Trzeba go dokładnie oczyścić.
Trafia na noc do zalewy i potem gotujemy go na parze.
Kroimy go na krążki, panierujemy i smażymy.
Oko tuńczyka żółtopłetwego.
Wyciągamy oczy i miksujemy je razem.
To jakieś cztery czy pięć oczu.
Miksujemy je blenderem i dodajemy skrobię z tapioki.
Jak chrupki krewetkowe.
- Są takie w restauracji? Mogę? - Jasne.
Rybie oczka.
- O ja. - Chrupki z oczu.
Piękne.
Tak to się zaczęło…
- Orzeźwiający smak. - …mniej więcej.
Jak wiele się zmarnowało w przypadku tej ryby?
Przy tej rybie to będzie jakieś 12%.
Co oznacza redukcję odpadów o około 80%. Coś takiego doceni nawet Darin.
Z tej perspektywy to niesamowite.
Należy podkreślić, że współczesny przemysł rybny
jest całkowicie niezrównoważony i szkodliwy dla planety.
Wykorzystywanie ryb w całości ma sens,
ale my nadal przeławiamy oceany.
To tuńczyk żółtopłetwy.
Możemy sprzedawać go na steki.
Taki kawał można pokroić. Kości używamy do sosu.
Wykrajamy steki, to znają wszyscy.
Idziemy od strony ogona, więc jest tu pełno ścięgien.
Wszystkie kawałki ze ścięgnami mielimy
i powstaje cheeseburger.
- To dla ciebie. - Powaga?
Cheeseburger z tuńczyka żółtopłetwego i dodatki.
- Bekon z miecznika, pikle i musztarda. - Pachnie genialnie.
O rany.
W trójce najlepszych burgerów życia.
Nie do wiary, że składniki na coś takiego
zazwyczaj lądują w śmietniku.
- To naprawdę ryba? - Takiej reklamy potrzebujemy.
Dokładnie.
Jest tak pyszny i soczysty.
W całości z kawałków ryby, które wylądowałyby w koszu.
Choć wszystkie części ryby są biodegradowalne,
to zużywając ją w całości, zaradzamy przeławianiu.
Musicie spróbować.
Podzielcie się.
Pokrójcie sobie.
W życiu nie jadłem lepszego burgera. Lepszy od mięsnego.
Zużywając więcej ryby, zwiększają też zyski.
Ekologia po raz kolejny okazuje się świetnym biznesem.
Ewidentnie nie udało mi się was zachęcić, by przejść na zieloną drogę.
Aż im się uszy trzęsą. Jesteście po głodówce czy co?
Są tacy szczęśliwi.
Z tej ekipy wegan nie wykroisz.
- Nie do wiary. - Mike się nieźle przyczaił.
Po każdym gryzie szybki zwiad.
„Mogę jeść”.
Teraz już wiecie, czym zajmuje się producent wykonawczy.
- Pikle też przepyszne. - Świetna robota.
Każde z nas może coś zrobić.
Możemy zredukować zużycie plastiku, założyć kompostownik
albo jeździć hybrydą lub elektrykiem.
Każda drobna zmiana robi różnicę.
Nasza ekipa to nasza rodzina.
Oni to widzą.
Czują.
Chcą się zmienić.
O to tu chodzi.
Oto istota takich zmian. Następują powoli.
Wymagają wysiłku.
W końcu o nich słyszymy.
To narasta.
Nagle porządek z przeszłości wydaje się przestarzały.
Prawie o nim zapominamy.
Przecież nowe metody to zmiana na lepsze.
Czy zmienimy się, by stworzyć lepsze jutro?
Czy wciąż będziemy traktować Ziemię jak nieskończone źródło zasobów
i bezdenną otchłań na odpady?
Jeśli tak, to i my trafimy na śmietnik historii.
Dziękujemy rdzennej ludności Australii,
która krzewi tradycje i kulturę Aborygenów i Wyspiarzy z Cieśniny Torresa.
Napisy: Mikołaj Kopczak