ΜΙΑ ΣΕΙΡΑ ΤΟΥ NETFLIX
Η ζωή είναι μια κούρσα.
-Αυτός είναι ο συμπλέκτης; -Ναι.
Γεμάτη αναπάντεχα…
Ωραία!
…σκαμπανεβάσματα.
Μερικά ωραία,
μερικά άσχημα.
Σαφώς δεν μπορείς να ελέγξεις τι θα συμβεί,
αλλά μπορείς να ελέγξεις τη διαχείριση.
Σε αυτές τις απαιτητικές στιγμές φαίνεται ο πραγματικός μας χαρακτήρας.
Θα ρίξουμε μια κοντινότερη ματιά,
αλλά όχι πάρα πολύ,
στις ορατές συνέπειες της διαδικασίας της καύσης.
Έρχονταν ζώα με τα πόδια τους καμένα.
Στη χειρότερη, η καταστροφική δύναμη μπορεί να είναι θανάσιμη.
Εδώ ήταν το σπίτι μας.
Αλλά όταν καταφέρουμε μια σωστή διαχείριση,
είναι από τις μεγαλύτερες ανακαλύψεις του ανθρώπου.
Η ιστορία μας ξεκινά στα ανοιχτά της Νότιας Αυστραλίας.
Θα πάμε στον προορισμό μας με μια γρήγορη βαρκάδα.
Μια έκταση 4.400 τετραγωνικών χιλιομέτρων ονόματι Νήσος Καγκουρό.
ΚΑΛΩΣ ΗΡΘΑΤΕ
Τον Δεκέμβριο του 2019
οι καταιγίδες κατά τη διάρκεια της πιο θερμής και ξηρής εποχής
πυροδότησαν τις μεγαλύτερες πυρκαγιές στην ιστορία του νησιού.
Κι έτσι απλά, το 46% της Νήσου Καγκουρό κάηκε.
Η μητέρα φύση ενεργεί χωρίς συνείδηση
και η πληθώρα άγριας πανίδας στο νησί
ξεκληρίστηκε μέσα στον καπνό και τις φλόγες.
Ο Σαμ και η Ντέινα Μίτσελ
είναι ιδιοκτήτες του Πάρκου Άγριας Πανίδας της Νήσου Καγκουρό.
Και ενώπιον των πυρκαγιών,
οι δυο τους, μαζί με τους υπαλλήλους τους και άλλους ντόπιους, έγιναν ήρωες,
καθώς άρχισαν να διασώζουν κάθε εκτοπισμένο ή τραυματισμένο ζώο.
Πάνε δυο μήνες απ' τις πρώτες φωτιές.
Από τότε, έχουμε δει σχεδόν 600 ζώα
να περνάνε τις πόρτες, με γύρω στο 95% να είναι κοάλα.
Ο Σαμ μάς έκανε βόλτα με το όχημα διάσωσης,
για να αντιληφθούμε το μέγεθος της ζημιάς στη γη.
Όπως βλέπετε, αυτό κάηκε όλο προφανώς.
-Όλα αυτά φύτρωσαν τώρα; -Ναι.
Δεν επέζησε τίποτα που δεν ήταν γηγενές.
Αλλά τα αυστραλιανά δάση το έχουν ξαναζήσει.
Ναι, είναι φτιαγμένα γι' αυτό.
Ήταν μεγάλη φωτιά.
Κάηκαν όλα προς κάθε κατεύθυνση. Εκτός από ένα μικρό κομμάτι.
Χριστέ μου.
Είναι πολύ δύσκολο να εξηγήσεις την ταχύτητα.
Υπάρχουν περιοχές εντελώς καμένες,
αλλά όταν οδηγείς 100 χιλιόμετρα δυτικά κι όλα έχουν καεί σε μια νύχτα,
πρέπει να σκεφτείς πόσο γρήγορα κινούνταν αυτό το πράγμα.
Έβλεπες με δυσκολία, με τον καπνό και τις στάχτες.
Ακόμα και με γυαλιά, τα μάτια σου έκαιγαν.
Τώρα έχει περάσει ένας χειμώνας απ' τη φωτιά,
οπότε έχει πρασινίσει ο τόπος.
Κάθε κομμάτι με γρασίδι… Όλα ήταν μαύρα.
Στάχτες και μαύρο.
Δεν έβλεπες κόκκινο στο έδαφος. Μόνο στάχτη.
Είναι σχεδόν σε σημείο που δεν πιστεύεις ότι μπορεί να υπάρξει επιστροφή.
Όχι.
Ερχόμασταν να δούμε τα κουφάρια.
Το γύριζες και δεν έβλεπες μύγα, μυρμήγκι, ζουζούνι.
Μπορούσε να είναι οτιδήποτε.
Όλα υπέφεραν.
Θα πάρει πολλά χρόνια για να επανέλθουν όλα.
Κάθε χρονιά υπάρχει πολλή δουλειά που πρέπει να γίνει.
Η καταστροφή φτάνει μέχρι εκεί που πάει το μάτι.
Και προς πάσα κατεύθυνση.
Μετά τη διάσωση των ζώων,
επόμενο βήμα ήταν να έρθουν στο κέντρο για περίθαλψη.
Έναν χρόνο μετά, έχουμε ακόμα
περίπου 20 κοάλα από τις φωτιές που ζουν εδώ, στο πάρκο.
-Ήταν πάνω από 600, έτσι; -Ναι, πάνω από 650.
Αλήθεια;
Έχουμε ελευθερώσει στη φύση γύρω στα 250.
Αλλά, δυστυχώς, τα υπόλοιπα δεν τα κατάφεραν.
Από τα 600, μόνο 250…
Ναι.
Δεν ήμασταν κέντρο διάσωσης,
ήμασταν τουριστικός προορισμός.
Και διασώζαμε κάποια κοάλα και καγκουρό κάθε χρόνο.
Με τις φωτιές, από μερικά κάθε χρονιά έγιναν 600,
σε μόλις δύο μήνες.
Και ο πληθυσμός άκμαζε εδώ.
Υπολογιζόταν ότι υπήρχαν γύρω στα 50.000 με 60.000 κοάλα.
Τώρα έχουν μείνει γύρω στα 5.000 με 10.000 κοάλα.
Χάθηκε γύρω στο 80% του πληθυσμού.
Θεέ μου!
-Τρελό. -Και καγκουρό και ερπετά…
Ο λόγος που τα κοάλα επλήγησαν περισσότερο από κάθε είδος
ήταν επειδή ήταν το μόνο ζώο που δεν έφυγε.
Τα γκοάνα και τα φίδια μπορούν να πάνε κάπου κάτω απ' το έδαφος.
Τα πουλιά πετούν, τα καγκουρό φεύγουν πηδώντας.
Τα κοάλα είναι στην κορυφή των ψηλών δέντρων.
Βλέπουν τη φωτιά, μα δεν μπορούν να κατέβουν τόσο γρήγορα.
Οι πρώτες βδομάδες ήταν μάλλον οι πιο δύσκολες.
Γιατί μας έρχονταν ζώα
με τα δάχτυλα και τα πόδια τους καμένα.
Χριστέ μου.
Βρήκαμε καγκουρό με κομμένα πόδια, δύο βδομάδες μετά τις φωτιές.
Να ταΐζουν τα μικρά τους.
Φοβερό. Σας έλαχε σημαντικό έργο.
-Ναι. -Ήμασταν απασχολημένοι.
Θέλουμε να γνωρίσετε κάποιον. Αυτή είναι η Μίκι.
Η Μίκι είναι φύλακας εδώ στο πάρκο.
-Στον ώμο έχει την Περλ. -Θεέ μου.
Την Περλ τη διασώσαμε απ' τις φωτιές.
Είναι πολύ της αγκαλιάς.
Είναι απ' τα ζώα που έχουν απομείνει.
Μπορείτε να τη χαϊδέψετε.
Εννοείται!
Είναι ένα από εναπομείναντα κοάλα που κάηκε περισσότερο,
από τα μικρά.
Το βλέπω.
Και τα τέσσερα πόδια, μέχρι τα αφτιά.
Η Μίκι έκανε πολλή δουλειά μαζί μου στις φωτιές.
Πρόσεχε τα μικρά, τα τάιζε με μπιμπερό, όλα αυτά.
Η Περλ είναι σίγουρα απ' τις αδυναμίες μας.
Τι καλό κοάλα που είσαι!
Ναι!
Θα πάω μέσα την Περλ. Δεν τους αρέσει πολύ ο ήλιος.
Αλήθεια; Θέλουν δροσιά;
Θα πάμε μέσα και μπορείτε να τη χαιρετήσετε μέσα.
-Γεια σου, γλυκό μου. -Πώς σας φαίνεται;
-Είναι υπέροχα. -Ναι.
Πάμε από εκεί, μέσα δεν έχει τόση ζέστη.
Είναι γύρω στα πέντε κιλά;
-Σχεδόν. -Λίγο κάτω.
-Μέχρι 15 φτάνουν τα αρσενικά; -Ναι, έχουμε ένα εδώ, θα σας δείξω.
Είναι 11 μόνο, αλλά έχει εντυπωσιακό όγκο.
Προσέξτε μπαίνοντας. Τρέχουν μικρά καγκουρό μέσα.
-"Εντυπωσιακός όγκος". Σαν εσένα. -Ευχαριστώ.
Η στιγμή που όλοι περιμέναμε.
Είμαστε στην Αυστραλία, στη Νήσο Καγκουρό και θα δούμε καγκουρό.
Εδώ μέσα συμβαίνει όλη η περίθαλψη.
Θεέ μου.
-Γεια! Δεν ήξερα ότι ξαπλώνετε. -Μπορώ να πλησιάσω;
Εννοείται. Ο Σαμ έχει φέρει λίγο γάλα.
-Δεν σας έχω ξαναδεί ξαπλωμένα. -Γεια.
Γεια, φιλαράκο.
Αυτό το θηλυκό ήρθε χτες. Είναι…
Γεια σου, γλυκό μου.
Δεν είναι στα καλύτερά του.
Και πίσω μας, η Γκρέις.
Γεια σου, μωρό μου.
Πανέμορφο θηλυκό. Αρκετά περιπετειώδης.
Ταΐστε τα, αν θέλετε.
Αυτό είναι για το μικρότερο καγκουρό πίσω σου.
-Αυτό είναι για το μεγαλύτερο. -Ορίστε.
Ναι. Απλώς…
Γεια σου, μικρό μου.
Αποσπάται λίγο η προσοχή τους.
"Άλλος κρατάει το μπιμπερό".
Είναι ο ορισμός του κρεμασμένου καρότου. Ορίστε.
Και τα δύο προέρχονται από τροχαία.
Και οι δύο μαμάδες σκοτώθηκαν,
αλλά, ευτυχώς, το μικρό στον μάρσιπο είναι αρκετά προστατευμένο.
Τέλεια ισορροπία. Α, έχεις την ουρά.
Ακούω την πέψη.
-Να το πίνει; -Το στομάχι.
Το μικρά κοάλα και καγκουρό τα λένε "joey".
Μάλιστα, όλα τα μαρσιποφόρα μωρά.
Είναι έτοιμες για ύπνο.
Κρατήστε τον μάρσιπο και θα πηδήξουν μέσα.
Η Τζέρι ξάπλωσε, ίσως αλλάξει γνώμη.
Έχετέ το ανοιχτό και θα πηδήξουν μέσα.
Για να κοιμηθούν. Και θα τα κρεμάσουμε πίσω.
Θες να μπεις;
Έλα.
Ίσως. Όχι.
Είναι λίγο… Θα νομίσει ότι είναι…
-Έτσι μπράβο. -Ο μάρσιπος.
Είναι μια τεχνητή τσάντα για να έχουν την αίσθηση του μάρσιπου.
Πρέπει να τα στριμώξεις λίγο.
Δείτε τι γίνεται εδώ. Σκέφτεται να μπει.
-Είναι έτοιμη. -Θες να μπεις;
Όχι. Μάλλον όχι.
Απορρίπτεται.
-Άγρια ζώα. -Ναι.
Τι ταξίδι.
Ο Ντάριν είναι ο γητευτής των καγκουρό.
Πυρκαγιές θα συμβαίνουν.
Δεν σχεδιάζουμε για το αναπάντεχο,
αλλά για το αναπόφευκτο.
Και λόγω της κλιματικής αλλαγής,
κάθε καλοκαίρι οι φωτιές μεγαλώνουν και εξαπλώνονται πιο γρήγορα.
Ο Σαμ, η Ντέινα και άλλοι στην περιοχή απλώς πιέζουν για καλύτερες υποδομές
για το μέλλον.
Η πλειοψηφία των ζώων που σώζονται εδώ είναι κοάλα και καγκουρό.
Κι επειδή είναι χαριτωμένα, ο κόσμος παρακινείται περισσότερο.
Ωστόσο, οι δωρεές χρησιμοποιούνται για να βοηθηθεί κάθε πλάσμα
που μπορούν να σώσουν και να επανεντάξουν.
-Όπως αυτόν. -Γιόρντι.
Ζακ, χαίρω πολύ.
-Πώς είσαι; Ντάριν. -Χαίρω πολύ.
Ωραίος!
Είναι τριών ετών περίπου. Μωρό.
Πόσα ερπετά δεχόσασταν;
Οι φωτιές ήταν ανέκαθεν κομμάτι της Αυστραλίας.
Οι Αβορίγινες διαχειρίζονταν τη γη μ' αυτή.
Μερικά φυτά είναι ανθεκτικά. Χωρίς αυτήν δεν ανθίζουν.
Αυτά τα ζώα έχουν μεγαλώσει με τη φωτιά.
Μερικά ζώα, όπως οι αετοί, τη χρησιμοποιούν προς όφελός τους.
Όταν ένας αετός δει καπνό, θα πάει εκεί.
Ξέρει ότι θα υπάρχουν καμένες σαύρες, φίδια.
Δεν χρειάζεται να κυνηγήσει. Πάει για μπάρμπεκιου.
Δείτε.
Έτοιμοι για το κοντινό μου; Για ρίξε μα ματιά.
Δες την αντανάκλαση σου.
-Δεν έχει δαγκώσει αυτήν τη βδομάδα. -Ναι.
-Ωραία. -Τέλεια.
-Μπράβο σου. -Ευχαριστώ.
-Να 'σαι καλά. -Μια χαρά.
Όσο σπαρακτικό κι αν είναι να γίνεσαι μάρτυρας της ζημιάς,
είναι εμψυχωτικό να βλέπεις την κοινότητα να ενώνεται
για να σώσει την άγρια ζωή στη Νήσο Καγκουρό.
Ξέρετε πώς ξεχωρίζουν τα αρσενικά απ' τα θηλυκά;
Τα θηλυκά έχουν μάρσιπο.
Δεν είμαι ειδικός, αλλά πιστεύω ότι αυτό είναι αρσενικό.
"Μαύρο Καλοκαίρι" ονομάστηκε η εποχή των αυστραλιανών πυρκαγιών
από το 2019 ως και το 2020.
Εκατοντάδες φωτιές έκαψαν 186 εκατομμύρια στρέμματα γης.
Το 20% των δασών της χώρας και χιλιάδες κτίρια και σπίτια.
Ήταν οι πιο καταστροφικές πυρκαγιές που έχουν καταγραφεί στη χώρα
και το κόστος των ζημιών υπολογίζεται στα 103 δισεκατομμύρια δολάρια.
Θα συναντήσουμε μια οικογένεια που έχασε σπίτι, γη και ζωντανά.
Τα πάντα κάηκαν ολοσχερώς.
Αλλά παρά τις απώλειες που βίωσαν, ο Τομ και η Στέφανι Γουρστ,
έχουν ένα μήνυμα ελπίδας κι αισιοδοξίας
όσο ξαναχτίζουν τις ζωές τους
και ένα καλύτερο μέλλον για τα τρία παιδιά τους.
Χαίρω πολύ, Στεφ.
Εδώ ήταν το σπίτι μας.
Εδώ μέσα.
Φτιάχτηκε τη δεκαετία του '50, άρα, ναι, ήταν περίπου 70ετίας.
Μόλις είχαμε τελειώσει την ανακαίνιση, οπότε…
-Πόσο κρίμα. -Μόλις είχατε…
-Αλήθεια; -Ναι.
Μόλις το είχαμε κάνει όπως θέλαμε.
Η φωτιά πέρασε στις 3 Ιανουαρίου
και δεν περιμέναμε καθόλου να φτάσει τόσο μακριά.
Νομίζω ότι ήταν η τέταρτη φορά που έκανα εκκένωση
και δεν πήρα τόσα όσα θα έπρεπε κανονικά.
-Είναι περίεργο. -Ναι.
Τι είναι σημαντικό; Τα παιδιά σου και δύο, τρία πράγματα.
Σωστά.
Στο τέλος, αν οι άνθρωποι είναι ασφαλείς, τότε…
Ναι.
Είναι το πιο σημαντικό για εμένα.
Δεν ξέρω αν το ξέρετε,
αλλά έχω βιώσει κι εγώ τη δυστυχία και τη δοκιμασία αυτού.
Στο τέλος της πρώτης μας σεζόν έχασα τα πάντα.
Είναι δύσκολο.
Στην αρχή ήταν σοκ.
Δεν είχε μείνει τίποτα σε όλη μας τη γη.
Γεωργικός εξοπλισμός.
Δεν είχε μείνει ούτε σφυρί, τίποτα.
Για εμένα, το πιο δύσκολο ήταν τα ζωντανά. Χάσαμε πολλά.
Πιστεύω ότι κάηκαν γύρω στα 60.000 ζωντανά.
-Εξήντα χιλιάδες; -Χριστέ μου.
Και πιστεύω ότι υπολογίζουμε λιγότερα.
Αλλά και μόνο να βλέπεις το ζώο να έχει υποφέρει
και να προσπαθείς να διαχειριστείς κι αυτό…
Αλλά η κοινότητα ήταν φοβερή. Η βοήθεια που ήρθε
εκείνες τις πρώτες λίγες μέρες ήταν απίστευτη.
Σε σκλαβώνει.
Σκέφτομαι "Θα το ξεπληρώσουμε ποτέ σε όλους στον κόσμο;"
Άνθρωποι απ' όλον τον κόσμο έχουν κάνει τόσα για εμάς.
Το ένιωσα σαν μια ζεστή αγκαλιά γύρω μας.
Απ' όλους στην κοινότητα.
Η κοινότητα βοήθησε πολύ τον Τομ και τη Στέφανι
όσο ξαναστέκονταν στα πόδια τους.
Και η Στέφανι σύντομα έγινε η φωνή για τους αγρότες
που είχαν παρόμοιες απώλειες.
Η Στέφανι μέχρι που κατέθεσε σε αυστραλιανή επιτροπή
υποστηρίζοντας τη χρήση πρακτικών διαχείρισης των αυτοχθόνων
και άλλους τύπους διατήρησης και προστασίας.
Ήταν υλικοτεχνικός εφιάλτης
γιατί όλοι είχαν χάσει τον περισσότερο εξοπλισμό τους στις φωτιές,
οπότε δεν υπήρχε πολύς εξοπλισμός για βοήθεια
γύρω από το αγρόκτημα.
Από τα βοοειδή καταφέρατε να σώσετε κανένα;
Ναι, πρέπει να χάσαμε λίγο πάνω απ' τα μισά ζωντανά.
Μερικά ευτυχώς, βρήκαν θύλακες γης και σώθηκαν.
Αλλά, ναι, ήταν δύσκολο να τα διαχειριστείς μετά
γιατί όλοι οι φράκτες είχαν καεί και έτρεχαν ζώα προς πάσα κατεύθυνση.
Και δεν υπήρχε τροφή. Ήταν η μεγαλύτερη ανησυχία.
Δεν υπήρχαν βοσκοτόπια, σανός. Χάσαμε τις σοδειές μας, όλα.
Οπότε, δεν υπήρχε τροφή για ό,τι μας είχε μείνει.
Πιστεύετε ότι έφερε πιο κοντά εσάς και την οικογένεια;
Ναι. Σίγουρα όμως υπήρχαν σκαμπανεβάσματα.
Έτσι, Τζακ;
Ναι. Σίγουρα.
-Δεν ήταν όλα χάλια. -Δεν είναι καθόλου εύκολο.
Περάσαμε δύσκολα, έτσι δεν είναι;
-Υπήρχαν και καλές στιγμές. -Ναι.
Υπήρχαν και καλές στιγμές.
Ώρα για διασκέδαση τώρα.
Ο γιος του Τομ και της Στέφανι θα μου μάθει να οδηγώ
αυτό το μεγάλο κόκκινο τρακτέρ.
Ναι!
Δεν θα πάει καλά αυτό για εμένα.
Το κάνει να φαίνεται εύκολο.
Χωράνε μόνο δύο,
οπότε ο Ντάριν δεν μπορεί να μας ακολουθήσει.
Μια χαρά. Μοτοσικλέτα σε χωματόδρομο. Τέλεια.
Ανέβα και δείξε στον Ζακ.
Ωραία. Πάρα πολλά χειριστήρια.
Καλή επιτυχία, Ζακ.
-Αυτός είναι ο συμπλέκτης μου; -Ναι.
Αλλά κυρίως θέλεις…
Σπρώχνε μπροστά.
-Ναι. -Τώρα πάμε μπροστά;
Πάτα.
-Πατάω συμπλέκτη; -Όχι πολύ γρήγορα.
-Πατάω; -Όχι πολύ γρήγορα.
Μια χαρά!
Να δούμε πόσο γρήγορα πάει.
Τετάρτη, νομίζω.
Τα λέμε!
Ναι, κρατήσου.
Μια χαρά. Σ' ευχαριστώ, δάσκαλε.
Πίσω.
Νομίζω ότι κάτι πατήσαμε.
Γεια!
Φαίνονται πεινασμένα.
Μικρή πληροφορία. Η μέση αγελάδα τρώει περίπου έντεκα κιλά σανό τη μέρα.
Απλώς ενημερώνω.
Τι μέρα κι αυτή.
Τους αρέσει.
Να το κλείσουμε όσο τρώνε;
Ναι.
Έτσι μπράβο.
Ήταν απίστευτα ικανοποιητικό.
Και δεν εννοώ που οδήγησα το τρακτέρ.
Αν και ήταν πολύ ωραίο.
Είσαι ο Μάβερικ και είμαι ο Γκους. Από μια ταινία που δεν έχεις δει.
Θα τη λατρέψεις μια μέρα. Το Top Gun.
Πριν από έναν χρόνο, αυτή η οικογένεια έχασε τα πάντα.
Ήταν όμως μόνο πράγματα. Είχαν πάντα ο ένας τον άλλον.
Τώρα ορθοποδούν ξανά.
Με περισσότερα βοοειδή και τρόπο να τα ταΐζουν.
Επέστρεψαν σε αυτό που αγαπούν, μαζί.
Τέλος με τις ταινίες.
-Δεν τραυματίστηκες καν. -Έτοιμος. Ευχαριστώ.
-Θα τα πούμε. -Είστε τόσο γλυκοί.
Ευχαριστούμε που ήρθατε. Το χάρηκα πολύ.
Ευχαριστούμε για τη φιλοξενία.
Συγχαρητήρια, παιδιά.
Η σύγχρονη κοινωνία μπορεί να μάθει πολλά
από τις παραδόσεις και τις μεθόδους του παρελθόντος.
Με την καταστροφή από τις φωτιές εδώ στην Αυστραλία,
είναι πιο σημαντικό από ποτέ να ακούμε αυτές τις φωνές.
Σήμερα θα μάθουμε την τεχνική της πολιτισμικής καύσης
με τους δασοφύλακες του Γκέριγκονγκ.
Αυτή η τεχνική είναι χιλιάδων ετών και τη δημιούργησαν οι Αβορίγινες
ως τρόπο διαχείρισης ενδεχόμενης ζημιάς από πυρκαγιές.
Έχοντας μεγαλώσει στην Καλιφόρνια, γνωρίζω το αντιπύρ,
που είναι μια παρόμοια ιδέα.
Θα έχει ενδιαφέρον να δούμε πώς το έκαναν οι Αβορίγινες.
-Αγχώνεστε πριν το κάνετε; -Μερικές φορές.
Εξαρτάται απ' το πόσο μεγάλη περιοχή θα κάψουμε.
Το πιο κοντινό που βρέθηκα σε φωτιά
ήταν όταν προσπάθησα να ανάψω μια φωτίτσα με βενζίνη.
Και μετατράπηκε σε πύρινη σφαίρα.
-Με περικύκλωσε. -Ναι.
Έχασα φρύδια, βλεφαρίδες. Ήμουν πολύ αστείος στις σχολικές φωτογραφίες.
Όχι, δεν θα δείξουμε τη φωτογραφία.
Φαίνεται ότι οι πυρκαγιές όλο και χειροτερεύουν. Γιατί όμως;
-Τι κάνεις εσύ εδώ; -Πάντα ήμουν εδώ.
Από καταβολής του κόσμου, κεραυνοί χτυπούν τη Γη,
ανάβοντας φωτιές και καίγοντας δάση.
Οι πρόσφατες φωτιές δεν οφείλονται στην υπερθέρμανση;
Για καμία δεν ευθύνεται ευθέως η κλιματική αλλαγή,
αλλά οι πυρκαγιές γίνονται συχνότερες και μεγαλύτερες
λόγω υψηλότερων θερμοκρασιών.
Η διαφορά;
Η αύξηση του διοξειδίου του άνθρακα στην ατμόσφαιρα
προκαλεί την άνοδο των μέσων θερμοκρασιών.
Οι αυξημένες θερμοκρασίες προκαλούν πιο ζεστές αντιπυρικές περιόδους,
τα γνωστά μας καλοκαίρια.
Η ζέστη ξηραίνει το έδαφος, τα δέντρα και τη βλάστηση,
καθιστώντας τα πιο ευάλωτα σε παράσιτα.
Όλη αυτή η ξερή και νεκρή βλάστηση είναι καύσιμη ύλη.
ΒΑΣΙΚΑ ΚΑΥΣΙΜΟ
Οι κεραυνοί είναι η φυσική αιτία των πυρκαγιών
και μεγάλες θερμοκρασίες ίσον κι άλλοι κεραυνοί.
Γύρω στο 10% για κάθε βαθμό.
Γιατί όμως η φύση προκαλεί αυτές τις πυρκαγιές;
Είναι ο τρόπος της να κρατά το δάσος υγιές.
Οι φωτιές καθαρίζουν τα χαμόδεντρα, το δασικό έδαφος
και εξυγιαίνουν την περιοχή. Ορίστε, λοιπόν.
Περισσότερες πιθανότητες ανάφλεξης, ξερά χόρτα για προσάναμμα
και μεγαλύτερο καλοκαίρι για να συμβούν όλα.
Γι' αυτό συμβαίνουν πιο καταστροφικές φωτιές
σε όλη την υφήλιο κάθε χρόνο.
Έχε κατά νου, το 80 με 90% των πυρκαγιών στις ΗΠΑ
οφείλονταν στους ανθρώπους.
Απρόσεκτους κατασκηνωτές, καλώδια με βλάβη, εμπρησμούς.
Τώρα που το θυμάμαι. Το δάσος είναι υγιές ξανά. Σβήσε με.
Σωστό.
Γεια!
Η χρήση της φωτιάς ως εργαλείο διαχείρισης του δάσους
ξεκίνησε πριν δεκάδες χιλιάδες χρόνια.
Η ιδέα είναι πολύ απλή.
Η τακτική καύσης των χαμόκλαδων σε μικρά τμήματα
στερεί από το δάσος φυσικά καύσιμα για φωτιές.
Το έδαφος γίνεται γονιμότερο,
και τα μεγαλύτερα δέντρα επιβιώνουν σε ενδεχόμενη επόμενη φωτιά.
Γράφουμε.
Θα βγούμε εδώ.
Παραδοσιακά,
οι Αβορίγινες πιστεύουν ότι με τις καύσεις συνδέονται πνευματικά με τη γη.
Κι έχουν δίκιο.
Χρησιμοποιούν το δυνατό στοιχείο της φωτιάς γα να προστατέψουν τη γη,
μια ιδέα που οι αρχικοί άποικοι αρνούνταν και εντέλει τελειοποίησαν,
γιατί φαίνεται τρελή, αλλά δουλεύει.
Ελάτε από το συνεργείο, θέλω να σας δείξω κάτι.
Προσέξτε μην πέσετε μέσα. Εγώ έπεσα.
Εδώ.
Φωλιάζουν πράσινα μυρμήγκια εδώ και τσιμπάνε πολύ.
Πράσινα μυρμήγκια.
Πρώτη φορά τα ακούω.
Θα υποθέσω ότι είναι χειρότερα απ' τα κόκκινα.
Ωραία.
Σειρά έχει να ανάψουμε τη φωτιά.
Προφανώς είναι εκπαιδευμένοι δασοφύλακες με άδεια κι εξοπλισμό.
Κανείς άλλος δεν πρέπει να το επιχειρήσει.
Πρώτα, τα υγιή δέντρα καθαρίζονται από ξερόχορτα
για να ελαχιστοποιηθεί η ζημιά που θα γίνει απ' τη φωτιά.
-Ας ξεκινήσουμε. -Ναι, πάμε.
Υπάρχει μια τελετουργική διαδικασία έναρξης.
Ο Κλάρενς θα ανάψει την πρώτη φωτιά με τον πιο παραδοσιακό τρόπο.
Χωρίς αναπτήρα ή σπίρτα.
Αυτή ξεκινάει με την τριβή ενός κλαδιού σε ξύλο.
Αν θέλεις να δοκιμάσεις πρώτος, προσπάθησε.
-Έτσι; -Είσαι φυσικό ταλέντο.
Καπνίζει ήδη.
Ναι.
Προσπάθησε να το κρατάς εκεί.
Εντάξει.
Έτσι γίνεται επί δεκάδες χιλιάδες χρόνια.
Και δέντρα σαν ετούτο στέκονται ακόμα χάρη σε αυτό.
Ωραία. Φυσάμε απαλά τώρα.
Τώρα.
Δες αυτά τα ****μένα μυρμήγκια.
Είναι παντού.
Καλώς ήρθατε στο Βόρειο Κουίνσλαντ.
Εδώ είμαστε.
Είναι τρελό. Το νιώθεις σαν το αντίθετο αυτού που πρέπει να κάνεις
αν κάτι πιάσει φωτιά.
Πρέπει να μου υπενθυμίζω ότι είναι παράδοση χιλιάδων ετών.
Τώρα που άναψε η φλόγα, θα χρησιμοποιήσουν σπίρτα,
παραμένοντας έτσι κοντά στην παράδοση.
Θα το κάνουν ξανά και ξανά σήμερα.
Είναι μια διαφορετική εμπειρία με φωτιά.
Την αντιμετωπίζει σαν φίλο, σαν εταίρο,
χρησιμοποιώντας τη για εμπόδιο σε ανεξέλεγκτη πυρκαγιά
που θα καταστρέψει το δάσος και ό,τι ζει σε αυτό.
Με αυτήν την πολιτισμική καύση, επειδή είναι βραδεία,
όλα τα ζώα θα μπορέσουν να φύγουν γρήγορα από τη φλεγόμενη περιοχή.
Θα μεγαλώσει και το γρασίδι
που καμιά φορά βγαίνει διάσπαρτο στο ανοιχτό δάσος
και θα επιτρέψει στα ζώα να έρθουν να βοσκήσουν
σε όλα τα νέα βλαστάρια και…
Άρα, επαναρυθμίζετε το έδαφος.
Ναι, επαναρυθμίζουμε το έδαφος και κάποια από τη βλάστηση
που χρειάζεται φωτιά για να φυτρώσει.
Η ανάμειξη των σύγχρονων Αβορίγινων είναι αρκετά καινούργια,
μα είναι απαραίτητη φωνή για τη διαδικασία και την κοινότητα.
Καίμε σε κάποια μέρη που έχουν να καούν 30 χρόνια.
Χριστέ μου!
Τριάντα ετών καύσιμα.
Καραδοκεί τρομερή πυρκαγιά.
-Κάποια πυρκαγιά περιμένει. -Απλώς θα σκάσει.
Πολύ ενδιαφέρον.
Είναι αντίθετο με ό,τι θεωρεί το ένστικτο καλό για το δάσος.
Ναι. Αυτό πρέπει να συνειδητοποιήσουν οι άνθρωποι.
Μπορεί να είναι και θεραπεύτρια.
Η φωτιά ως θεραπεύτρια. Αυτή κι αν είναι απίστευτη σύλληψη.
Αυτό με βοηθάει πολύ,
γιατί έχασα το σπίτι μου στην Καλιφόρνια από φωτιά.
Και νιώθω ότι αν είχε γίνει αυτό,
θα είχε εμποδιστεί η μεγάλη φωτιά που τα κατέστρεψε όλα.
Νιώθω ότι είναι κάτι προληπτικό,
που θα έπρεπε να μαθαίνουμε από τους αυτόχθονες.
Ναι.
Είμαι ευγνώμων για την εμπειρία.
Η φωτιά θα καίει περίπου μία ώρα καθαρίζοντας όλη τη χαμηλή βλάστηση
και εντέλει θα σβήσει μόνη της.
Σήμερα καθαρίστηκαν γύρω στα 68 στρέμματα.
Χάρη σε εθελοντές σαν αυτούς,
η παράδοση θα συνεχίσει να περνάει στην επόμενη γενιά.
Αυτή η αρχαία τελετή των Αβορίγινων είναι μια ολιστική προσέγγιση
που λαμβάνει υπόψη τα πάντα στο περιβάλλον.
Ποια δέντρα θα καούν και ποια όχι.
Ποια ξερόχορτα θα γίνουν καύσιμο
και προς τα πού θα πάνε τις φλόγες οι άνεμοι.
Κι αν υιοθετηθεί περισσότερο, θα προσφέρει καλύτερη βιωσιμότητα
και προστασία της πανίδας στα δάση όλης της χώρας και άλλων.
Τα μυρμήγκια!
Είναι πράσινα;
Γίνονται άγρια όταν θέλουν.
Πάνω που νόμιζες ότι ήσουν ασφαλής,
να το πράσινο μυρμήγκι.
-Από πού έρχονται; -Έχεις στον λαιμό.
Το περιμέναμε, έτσι;
Πάμε να φύγουμε.
Το καταλαβαίνεις το δάγκωμα.
Εντάξει. Γράφουμε.
Ένα πιο θετικό κομμάτι του ταξιδιού μας φέρνει εδώ.
Σε αυτήν την παραλία νότια του Σίδνεϊ,
θα γνωρίσουμε έναν σεφ που άφησε τις παραδοσιακές κουζίνες…
Έλα.
…και μπήκε στη φωτιά.
Αυτός είναι ο σεφ Λένοξ Χέιστι, αναγνωρισμένος γαστρονόμος,
που εμφανίστηκε στο Chef's Table: BBQ.
Και στο κορυφαίο εστιατόριό του, το Firedoor,
δεν χρησιμοποιεί κουζίνα, γκάζι ή ρεύμα.
Τελειοποίησε την τέχνη της μαγειρικής με το αγαπημένο του υλικό, το ξύλο.
Ευτυχώς, δεν τον πείραζε να φέρει την κουζίνα του δίπλα στον Ειρηνικό
για ένα μάθημα μαγειρικής πάνω από φλόγα.
-Φοβερό. -Πώς πάει;
-Ζακ. Χαίρω πολύ. -Γεια σου, σεφ.
-Ντάριν. Χαίρω πολύ. -Καλώς ήρθατε.
-Δείτε στήσιμο. -Είναι απίστευτο.
Τα έχω βάλει να καίνε ένα δίωρο. Είναι το στάδιο της χόβολης.
Όταν δουλεύεις με φωτιά, πρέπει συνεχώς να την προλαβαίνεις.
Κάθε μέρα, το πρώτο που κάνει ένας σεφ
είναι να ανάβει φωτιά και να ξεκινά.
Και τα διάφορα είδη ξύλου δίνουν διαφορετικά σενάρια
για τη φωτιά και τη θερμότητα;
Ναι, θα δείτε αποκλίσεις στα ξύλα,
σε αυτά που είναι από φρούτα, κάποια είναι πολύ έντονα.
Η βάση που χρησιμοποιούμε είναι ένας τύπος υγράμβαρης.
Είναι πολύ πυκνό. Από τα πιο πυκνά ξύλα στον κόσμο.
-Πιάσε το. Είναι σαν τούβλο. -Ναι, σχεδόν πέτρα.
Ανάβει πιο δύσκολα,
αλλά παράγει υψηλή θερμοκρασία για μεγάλο διάστημα.
Είναι πολύ διαφορετικό
από όλα αυτά τα θαλασσόξυλα που βρίσκεις στην παραλία. Πανάλαφρα.
Θέλει να καταλαβαίνεις
το είδος της θερμότητας και τι δίνει κάθε ξύλο.
Αλλά και το γευστικό προφίλ. Το χαρακτηριστικό του ξύλου.
Τη μυρωδιά, το άρωμα.
Πότε σε τράβηξε η φωτιά;
Πιστεύω ότι όλοι μας έχουμε αναμνήσεις από παιδιά,
να μαγειρεύουμε σε φωτιά, γύρω από φωτιά,
με κόσμο μαζεμένο για κάποια γιορτή.
Αλλά ως σεφ κατάφερα να βρω ένα εστιατόριο ψησταριά,
στη Χώρα των Βάσκων, πριν από πολλά χρόνια, 15 με 16.
-Πού είναι; -Στη βόρεια Ισπανία.
Ναι.
Η σχάρα είναι μέρος της παράδοσης των Βάσκων.
Σε όλον τον κόσμο συναντάς θύλακες από παραδοσιακές κουλτούρες.
Είναι οι προμαχώνες, φύλακες της παράδοσης.
Προσπαθούν να το διατηρήσουν,
είναι μέρος της κουλτούρας, μας προσδιορίζει.
Μαζί τους ξεκίνησες;
Ναι. Πήγα για έναν χρόνο, ερωτεύτηκα το στιλ μαγειρικής
και πέρασα πέντε χρόνια εκεί.
Απορροφώντας, μαθαίνοντας και βελτιώνοντας τις γνώσεις μου.
Περισσότερο μέσω πειραματισμού.
Η μαγειρική έξω είναι τόσο αρχέγονη.
Πρέπει να καταλάβεις ότι είσαι υλικό,
ένα αναπόσπαστο κομμάτι της διαδικασίας. Είναι διαδραστικό.
Τέλειο αυτό που είπες.
-Είσαι υλικό στην όλη διαδικασία. -Ναι.
-Ωραίο αυτό. -Ναι.
Έχουμε μερικές ωραίες γαρίδες.
Ξανά, λοιπόν, η ιδέα της γαρίδας στο μπάρμπεκιου.
Ωραία.
Πολύ μικρές γαρίδες, έχουν πιαστεί στο ποτάμι.
Θα ραντίσω με σταφυλέλαιο.
Ουδέτερη γεύση, για υψηλές θερμοκρασίες.
Δίνεις ακριβώς ό,τι χρειάζεται.
Δεν αλείφεις και δεν ανακατεύεις σε ελαιόλαδο.
Αν το κάνεις, δεν ξέρω αν κάνετε μπάρμπεκιου,
μα πολλοί έρχονται και μου λένε
"Όλα είναι μες στις φλόγες". Αλείφουν με ελαιόλαδο
-Το έχω ζήσει. -Ακριβώς.
Ξαφνικά φουντώνουν οι φλόγες και λες "Θεέ μου".
Όλοι πανικοβάλλονται. "Τι συμβαίνει;" Είναι τρελό.
Βάζουμε λίγο τσίλι και λίγο σκόρδο, λίγη γλιστρίδα.
Το ωραίο είναι πως όσο το κάνεις τόσο μαθαίνεις.
Το κάνω επειδή έρχομαι κοντά με τα υλικά.
Αλλά κι επειδή κάθε μέρα διαφέρει.
Μόλις ζεσταθεί αυτό, θα ρίξουμε αυτές τις υπέροχες αχιβάδες.
Ωραία.
Ποια η διαφορά της αχιβάδας με άλλα οστρακοειδή;
Όταν ήρθα στην Αυστραλία, έμενα ανατολικά. Ξέθαβα συνεχώς αχιβάδες απ' την άμμο.
Κι εγώ βρήκα κατά λάθος.
Εμφανίζονται ανάμεσα στα δάχτυλα.
Υπάρχει μια παρανόηση…
Οι αχιβάδες ήταν κυρίως για δολώματα, δεν ήταν φαγητό.
Αν όμως ανατρέξεις στην κουλτούρα των ιθαγενών, τις έτρωγαν.
Τα βρίσκεις σε χωματερές, εδώ και 60.000 χρόνια.
Μαζί με τα στρείδια θα βρεις και κελύφη από αχιβάδες.
Είναι πολύ ωραία τροφή.
Και αυτό το όμορφο σκόρδο.
Θεέ μου, έχω μείνει. Είναι πολύ καλό.
Και τα ανακατεύεις. Τη γεύση από τον καπνό του ξύλου,
τα λαχανικά, τις γαρίδες.
Μαζί με λίγο σκόρδο.
-Τέλειο το αλάτι. -Και την τρώμε όλη.
-Γλυκό. Καρπώδες. -Θεέ μου!
Έχουν ανοίξει οι αχιβάδες.
Έχουν βγάλει τις γλώσσες.
Θέλεις τους χυμούς τους
που κάνουν μια πολύ ωραία σάλτσα.
Χρησιμοποιείς βούτυρο;
Όχι. Είναι κάτι με το οποίο δεν μαγειρεύω πια.
-Αλήθεια; Καθόλου; -Ναι.
Όταν μαγειρεύεις σε φωτιά, σκεπάζει τη φυσική γεύση των υλικών.
Που είναι μακράν…
Αυτά τα γευστικά προφίλ τονίζονται περισσότερο
από φρουτώδεις γεύσεις διαφόρων ειδών ελαιόλαδου.
Ας μαγειρέψω και για τον χορτοφάγο.
Τι λέτε για μαρούλι στη σχάρα;
-Ας το κάνουμε. Τέλεια. -Ναι.
Δεν έχω φάει μαρούλι σχάρας.
-Θες να δοκιμάσεις, Ζακ; -Ναι, παρακαλώ!
Είναι τέλειο. Είναι τα πάντα.
Όταν το βάζεις στο στόμα, λες "Θεέ μου.
Τι μαγεία είναι αυτή;" Είναι απλώς μαγειρική σε φωτιά.
Έχεις μείνει;
Στοίχημα ότι θα είναι το πιο απίστευτο μαρούλι
που έχεις φάει ποτέ.
Ήρθε ως την Αυστραλία για μαρούλι στη σχάρα.
Ωραία. Κανονικά, αν έχουμε μαγειρικό κομμάτι,
κανείς δεν μαγειρεύει για τον Ντάριν. Με βλέπει να τρώω.
-Πρέπει… -Και περιμένει. Καλοσύνη σου.
-Πρέπει να μαγειρεύεις για όλους. -Ναι.
-Κανείς δεν αποκλείεται στη φωτιά. -Ευχαριστώ.
Για δες.
Φοβερό.
Όμορφο πιάτο.
Τα λέμε.
Δεν αστειευόταν. Κανείς δεν αποκλείεται.
Τέλεια. Είναι τα πάντα.
Το τελευταίο πιάτο του σεφ ανατρέχει στο ξεκίνημά του,
όταν δούλευε σε εστιατόριο με Michelin στην βόρεια Ισπανία.
Η παέγια.
Σε περίπτωση που δεν φούσκωσε ο Ντάριν,
αυτό θα είναι χορτοφαγικό πιάτο.
Η μη ζωική παραλλαγή του σεφ σε αυτό το παραδοσιακό πιάτο
είναι τέλεια για μεγάλες παρέες.
Ιδίως όταν γυρίζουν όλη μέρα.
Καθώς ο ήλιος δύει, η φωτιά γίνεται κοινή,
παρέχοντας φως και ζεστασιά στο συνεργείο.
Έχοντας δει τις καταστροφές που προκάλεσε η φωτιά…
είναι ωραίο να βλέπεις τη θαλπωρή που δίνουν αυτές οι ανοιχτές φλόγες.
Όπως όλες οι πλευρές της φύσης, αυτό το δυνατό στοιχείο,
πρέπει επίσης να αντιμετωπίζεται με κατανόηση,
εκτίμηση και σεβασμό.
ΕΥΧΑΡΙΣΤΟΥΜΕ ΠΥΡΟΣΒΕΣΤΗ
ΑΦΙΕΡΩΜΕΝΟ ΣΤΟΥΣ ΔΙΑΣΩΣΤΕΣ ΟΛΟΥ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ.
Η ομάδα της εκπομπής αναγνωρίζει τους αυτόχθονες.
Τιμούν τις παραδόσεις και την κουλτούρα των Αβορίγινων
και των νησιωτών του Πορθμού Τόρες.
Υποτιτλισμός: Μαριάννα Αγάλου