SERIAL NETFLIX
Droga życia.
- To sprzęgło? - Tak.
Pełna niespodziewanych…
Jazda!
…wybojów.
Dobrych i złych niespodzianek.
Nie kontrolujesz tego, co się zdarzy.
Masz kontrolę nad tym, jak zareagujesz.
Gorączkowe chwile pokazują nasz prawdziwy charakter.
Przyjrzymy się z bliskiej, choć bezpiecznej odległości,
widocznym efektom procesu spalania.
Trafiały do nas zwierzęta ze spalonymi łapkami.
W najgorszym wydaniu ten żywioł może siać zniszczenie i śmierć.
Tu stał nasz dom.
Właściwie zarządzany i kontrolowany
jest jednym z największych odkryć ludzkości.
Historię ognia zaczniemy na południowym wybrzeżu kraju.
Wskakujemy na łódkę, która zabierze nas do celu.
Trafiamy na Wyspę Kangura, obszar o powierzchni 4400 km².
WITAMY
W grudniu 2019 roku
w najgorętsze dni pory suchej burze z błyskawicami
wywołały największy pożar buszu w historii wyspy.
Spalił 46% całej wyspy.
Matka Natura nie ma sumienia.
Ogień i dym zdziesiątkowały
populację dzikich zwierząt na wyspie.
Sam i Dana Mitchell
to właściciele i zarządcy parku naturalnego Kangaroo Island.
W obliczu pożarów
razem ze współpracownikami i mieszkańcami wyspy stali się bohaterami,
którzy ofiarnie ratowali przesiedlone i ranne zwierzęta.
Mijają dwa miesiące od pierwszego pożaru.
Od tamtej pory trafiło do nas niecałe 600 zwierząt.
Koale stanowiły około 95%.
Sam zabrał nas na przejażdżkę autem ratunkowym.
Zobaczymy na własne oczy, jak rozległe są zniszczenia.
Ta część była kompletnie spalona.
- To nowe rośliny? - Tak.
Gatunki spoza wyspy nie przetrwały,
ale australijski busz już przez to przechodził.
Potrafi przetrwać ogień.
To był potężny pożar.
Wszędzie spalona ziemia poza jednym małym skrawkiem.
Rety.
Rany.
Aż trudno opisać, jak szybko się rozprzestrzenił.
Pojedźcie na zachód i zobaczycie to samo na odcinku 100 kilometrów.
Pożar trwał jedną noc.
Pomyślcie tylko, jaka to prędkość.
W chmurze dymu i popiołu trudno było cokolwiek zobaczyć.
Oczy piekły nawet w goglach.
Od czasu pożaru przeszliśmy jedną zimę,
więc pastwiska się zazieleniły.
Każde źdźbło było czarne.
Popiół i czerń.
Ziemia nie była czerwona, to był sam popiół.
Przy takich zniszczeniach trudno uwierzyć, że natura wróciła.
Racja.
Sprawdzaliśmy spalone ciała.
Odwracaliśmy je, a pod spodem żadnych much ani mrówek.
Ogień pochłonął wszystko. Każdy ucierpiał.
Minie wiele lat, zanim pojawią się zwierzęta.
Minął już rok, a przed nami wciąż masa pracy.
Zniszczenia widać jak okiem sięgnąć,
wszędzie wokół.
Ocalałe zwierzęta trafiły
do centrum rehabilitacyjnego.
Po roku wciąż mamy ponad 20 koali w ośrodku,
wszystkie ocalałe z pożaru.
- Było ich ponad 600. - Ponad 650.
Poważnie?
Do tego w krótkim czasie.
Wypuściliśmy na wolność około 250.
Niestety pozostałe nie przeżyły.
Z 600 przetrwało tylko 250?
Tak.
Nie byliśmy ośrodkiem ratunkowym.
Park to destynacja turystyczna.
Każdego roku ratowaliśmy parę koali czy kangurów,
ale po wybuchu pożarów ta liczba urosła do 600
w ciągu dwóch miesięcy.
Populacja koali gwałtownie rosła.
Według szacunków wynosiła między 50 a 60 tysięcy.
Rzekomo zostało między 5 a 10 tysięcy.
Straciliśmy 80% populacji.
Chryste.
A kangury i gady?
Spośród wszystkich gatunków najwięcej widzieliśmy koali,
bo to jedyne zwierzę, które nie uciekło.
Jaszczurki i węże mogą się schować pod ziemią,
ptaki odlecą, a kangury mogą próbować uciec.
Koale są na czubkach wielkich drzew.
Gdy widzą ogień, nie mogą zejść i nie są tak szybkie.
Pierwsze tygodnie były najtrudniejsze.
Trafiały do nas zwierzęta
ze spalonymi łapkami i palcami.
Dwa tygodnie po pożarze znajdywaliśmy kangury z kikutami zamiast nóg,
które wciąż karmiły młode.
Spadła na was niesamowita odpowiedzialność.
- O tak. - Było sporo roboty.
Chcemy wam kogoś przedstawić. Oto Mickey.
To jedna z naszych opiekunek.
- W rękach trzyma Pearl. - Boże drogi.
Pearl to jedna z ocalałych.
Lubi przytulaski.
To jedna z młodych koali…
Możesz pogłaskać.
Chętnie.
To jedna z młodych koali, które miały najcięższe poparzenia.
Tu widać.
Na łapkach i na uszach.
W czasie pożarów Mickey i ja zajmowałyśmy się młodymi,
karmiłyśmy je butelką i tak dalej.
Pearl to jedna z naszych kochanych dziewczyn.
Kto jest słodkim misiem? Ty, koleżanko.
No pewnie.
Wezmę Pearl i wrócimy do środka. Nie przepadają za słońcem.
Lubią chłodzik, co?
Możemy się z nią przywitać w środku.
- Hejka. - Co wy na to?
- Jest taka fajna. - No tak.
Chodźcie, w środku jest chłodniej.
Waży pięć kilo?
- Około 5. - Nieco mniej.
- Samce ważą 15? - Mamy tu jednego giganta.
Waży tylko 11 kilo, ale to kawał chłopa.
Patrzcie pod nogi, są tu małe kangurki.
- Kawał chłopa, tak jak ty. - Dzięki.
Na tę chwilę czekaliśmy.
Spotkanie z kangurami na Wyspie Kangura.
To właśnie tutaj leczą zwierzęta.
Mój Boże.
- Nie wiedziałem, że mogą się kłaść. - Mogę podejść?
Pewnie. Sam ma dla nich mleko.
- Ślicznie sobie leżycie. - Cześć.
Hejka.
Ta dziewczynka trafiła do nas wczoraj.
Cześć, kochana.
Nie ma się za dobrze.
Za nami jest mała Grace.
Cześć.
Urocza dziewczyna, bardzo żwawa.
Możecie je nakarmić.
Ta dla mniejszego.
- Ta dla większego. - Trzymaj.
O tak.
Maluszek.
Trochę się rozkojarzyły.
„Czemu ktoś inny mnie karmi?”
A co my tu mamy? Wiedziałem, że się skusi.
Obydwie dziewczynki są po wypadkach drogowych.
Ich mamy zginęły na drodze.
Na szczęście torba chroni młode przed uderzeniem.
To ogon cię tak podtrzymuje?
Słyszę, jak trawi.
- Jak pije? - Brzusio krzyczy.
Młode koale i kangury nazywa się tu joeys,
podobnie jak inne torbacze.
Czas na drzemkę.
Powinny wskoczyć do torby.
Jerry już sobie leży.
Otwórzcie szeroko i same wejdą.
Możemy je sobie zawiesić na ramieniu.
Wskakujesz?
Hops.
Może? Jednak nie.
Czyli myśli, że ten worek to torba?
Hops do środka.
Myślą, że to torba mamy.
Trzeba je trochę ułożyć.
Ta pani chyba gotowa do snu.
- Tak jest. - Wskakujesz?
Chyba nie.
Odmowa.
Cóż, to dzikie zwierzę.
Ale jazda.
Darin to zaklinacz kangurów.
Nie unikniemy pożarów.
Chodzi o gotowość na nieuniknione, nie na wypadki.
Z powodu zmiany klimatu każdego lata czekają nas większe
i szybciej rozprzestrzeniające się pożary.
Sam, Dana i inni mieszkańcy walczą o lepszą infrastrukturę
na nadchodzące lata.
Koale i kangury to większość ratowanych tu zwierząt.
Są milutkie i przytulaśne, więc ludzie chętniej je ratują.
Mimo to darowizny przeznacza się na pomoc wszystkim zwierzętom,
którym mogą pomóc w centrum.
- Na przykład jej. - Jestem Yordi.
Zac, miło mi.
- Darin. - Miło poznać.
Spoko.
Ma trzy lata, to dzieciątko.
Trafia do was dużo gadów?
W Australii od zawsze zarządzało się ogniem.
Aborygeni używali ognia w zarządzaniu gruntami.
Jest tu parę roślin ognioodpornych, które bez ognia nie kwitną.
Te zwierzęta dorastają w ogniu.
Niektóre z nich, choćby kania czarna, wykorzystują ogień.
Gdy widzi dym, od razu pędzi w tamtą stronę.
Wie, że są tam smażone jaszczurki i węże.
Nie musi polować, po prostu leci na grilla.
No proszę.
Zbliżenie? Patrz na to.
Ładne odbicie?
W tym tygodniu nikogo nie ugryzła.
Ekstra sprawa.
- Proszę bardzo. - Dzięki.
- Super. - Świetna robota.
Widok skutków pożaru naprawdę łamie serce,
ale to pokrzepiające widzieć społeczność,
która razem potrafiła uratować tak wiele zwierząt.
Skąd wiadomo, czy kangur to samiec czy samica?
Samice mają torbę.
Ekspertem nie jestem, ale to pewnie samiec.
Pożary buszu w 2019 i 2020 ochrzczono jako czarne lato.
Setki pożarów strawiły łącznie obszar 18 milionów hektarów.
To 20% wszystkich lasów w kraju i tysiące budynków i domów.
Był to najbardziej niszczycielski sezon pożarów w historii kraju.
Straty wyniosły 103 miliardy dolarów.
Poznamy rodzinę, która straciła dom, gospodarstwo i zwierzęta.
Ogień strawił wszystko.
Pomimo ich ogromnej straty Tom i Stephanie Wurst emanują
nadzieją i optymizmem.
Pomału budują na nowo swoje życie
i przyszłość ich trójki dzieci.
Miło was poznać.
Tu był nasz dom.
Tutaj.
Zbudowano go w latach 50-tych, więc miał około 70 lat.
Dopiero co skończyliśmy remont.
O nie.
Poważnie?
Był idealny.
Pożar wybuchł trzeciego stycznia,
nie spodziewaliśmy się, że dojdzie aż tak daleko.
To była chyba moja czwarta ewakuacja.
Pewnie nie spakowałam tyle, ile powinnam.
- To nawet zabawne. - Tak.
W końcu co jest najważniejsze? Dzieci i parę rzeczy.
Tak.
Bezpieczeństwo bliskich jest najważniejsze.
Prawda.
Tylko o tym się myśli.
Może tego nie wiecie,
ale też spotkało mnie to nieszczęście i wyzwanie.
Pod koniec pierwszego sezonu straciłem wszystko.
Trudno się z tym zmierzyć.
Na początku był szok.
Po całym gospodarstwie nie został nawet ślad.
Żadnych narzędzi,
nawet młotek, zupełnie nic.
Żywy inwentarz to był największy cios, mieliśmy ogromne stada.
Zginęło niemal 60 000 zwierząt.
- Ile? - Boże.
- Chryste. - Może nawet więcej.
Widok cierpienia zwierząt jest straszny.
Potem trzeba się z tym zmierzyć.
Reakcja społeczności była niesamowita.
Przez pierwszych kilka dni pomogło nam tak wiele osób.
Byłem naprawdę wdzięczny.
Zastanawiałam się, jak odwdzięczyć się całemu światu.
Pomagali nam ludzie z każdego miejsca na Ziemi.
Czułam, jakby każde z nich nas przytuliło.
Cała ta społeczność.
Tom i Stephanie otrzymali od innych wiele pomocy.
Wkrótce stanęli na nogi.
Krótko po tym Stephanie została głosem gospodarzy,
którzy ponieśli podobne straty.
Zeznawała też przed australijską komisją senacką,
gdzie broniła rdzennych metod zarządzania ogniem,
a także innych metod ochrony natury.
To był logistyczny koszmar, bo większość straciła swoje narzędzia.
Nie mieliśmy za dużo sprzętu, by pomóc sobie w pracy na gospodarstwie.
Co zrobiliście z bydłem? Udało się część uratować?
Straciliśmy trochę ponad połowę bydła.
Niektórym zwierzętom udało się uciec przed ogniem.
Bardzo trudno było je przyprowadzić do porządku.
Ogrodzenie się spaliło, więc zwierzęta się rozbiegały.
Nie mieliśmy paszy, to był największy kłopot.
Pastwiska spalone, nie ma siana, żadnych plonów, zupełnie niczego.
Nie było ich czym karmić.
Czy to doświadczenie zbliżyło was i waszą rodzinę?
Jasne, choć mieliśmy wzloty i upadki.
Prawda?
Pewnie.
- Nie tylko upadki. - To trudne.
Czasem było naprawdę ciężko.
Były też fajne chwile.
To prawda.
Czas się zabawić.
Jack, syn Toma i Stephanie, zabiera mnie na lekcję jazdy
tym wielkim czerwonym traktorem.
O tak!
To się źle skończy.
Dla niego to łatwizna.
Miejsca starczy dla dwóch,
więc Darin musi odpuścić.
Pojedzie na przejażdżkę crossem i po kłopocie.
Wskakuj i poducz Zaca.
Sporo tu przycisków.
Powodzenia, Zac!
-To sprzęgło? - Tak.
Najpierw przesuń do przodu.
Teraz jedziemy do przodu?
Sprzęgło.
- Wcisnąć sprzęgło? - I bieg.
- Znowu? - I bieg.
Jazda!
Nieźle zapyla.
To chyba czwórka.
Na razie.
Lepiej się trzymaj.
Mamy to. Dziękuję, mistrzu.
Do tyłu.
Chyba coś przejechaliśmy.
Siemka.
Mamy sianko.
Wyglądają na głodne.
Przeciętna krowa zjada około 11 kilo siana każdego dnia.
Tak tylko mówię.
Co za dzień.
Smakuje im.
Wyłączyć na czas posiłku?
Tak.
I już.
Co za niesamowita satysfakcja.
Nawet nie mówię o jeździe traktorem,
choć to było całkiem spoko.
Jesteś Maverick, a ja Goose.
Kiedyś zobaczysz i pokochasz ten film, nazywa się Top Gun.
Rok temu ta rodzina straciła wszystko.
To były tylko przedmioty i zawsze mieli siebie.
Teraz znów stają na nogi,
mają więcej bydła i nową metodę karmienia.
Znów robią razem to, co kochają.
Na dziś dość filmów.
- Przecież jesteś cały. - Wracajmy na farmę.
- Na razie. - Jesteście czarujący.
Dzięki za wizytę.
Było przemiło.
Dzięki za gościnę.
Moje gratulacje.
Współczesne społeczeństwo może się wiele nauczyć
od praktyk i tradycji przeszłości.
W obliczu niszczycielskiej mocy ognia w Australii
są one szczególnie ważne.
Nauczymy się dziś techniki studzącego ognia od strażaków
z grupy Gerringong Rangers.
Ta technika powstała tysiące lat temu.
Stworzyli ją Aborygeni,
by zminimalizować skutki pożarów buszu.
Dorastałem w Kalifornii, więc znam celowe wypalanie.
To podobna koncepcja.
Ciekawie będzie zobaczyć, jak robią to Aborygeni.
- Denerwujesz się przed akcją? - Czasami.
Zależy od tego, jak duży obszar wypalamy.
Kiedyś prawie spowodowałem pożar.
Próbowałem rozpalić ognisko benzyną.
Zamieniło się kulę ognia.
Otoczyła mnie.
Wypaliła mi brwi i rzęsy.
Śmiesznie wyglądałem na szkolnych zdjęciach.
Tych zdjęć nie pokażemy.
Pożary są coraz dotkliwsze. Dlaczego tak jest?
- A co ty tu robisz? - Zawsze tu byłem.
Pioruny uderzają w Ziemię od zarania dziejów,
wzniecając przy tym pożary i wypalając busz.
Więc to nie wina globalnego ocieplenia?
Za pożary nie można winić wyłącznie zmiany klimatu,
ale pożary stają się częstsze, większe i dłuższe
przez wyższe temperatury.
W jaki sposób?
Stały wzrost zawartości CO2 w atmosferze
powoduje wzrost średniej temperatury na Ziemi.
Rezultatem wyższych temperatur są dłuższe i gorętsze sezony pożarowe latem.
Sezonowe upały przesuszają glebę, drzewa i rośliny,
przez co są podatne na szkodniki.
Wysuszona i martwa roślinność jest dla ognia jak benzyna.
BENZYNA
Naturalną przyczyną pożarów są z reguły pioruny.
Przyrost temperatury o 0,6 stopnia Celsjusza to o 10% więcej piorunów.
Po co naturze te pożary?
W ten sposób dba o zdrowie lasu.
Oczyszcza podszycie i ściółkę lasu,
dzięki czemu las wraca do zdrowia.
Więcej okazji do wybuchu pożaru,
więcej suchego paliwa i dłuższe lato.
Dlatego co roku jest więcej niszczycielskich pożarów
na całym świecie.
Należy wspomnieć że 80-90% pożarów w USA
powodują ludzie.
Obozowicze, podpalacze i uszkodzone linie energetyczne.
No właśnie.
Las już wyzdrowiał, lepiej mnie zgaś.
Racja.
Na razie!
Aborygeni używali ognia jako metody zarządzania lasem
od dziesiątek tysięcy lat.
Zasada jest prosta.
Regularne wypalanie części podszycia leśnego
pozbawia las naturalnej podpałki.
Do tego gleba staje się żyzna,
a większe drzewa będą w stanie przetrwać w razie kolejnego pożaru.
Akcja.
Tu się zatrzymamy.
W tradycji Aborygenów wypalanie
ma duchową więź z ziemią, i bardzo słusznie.
Używają potężnego żywiołu ognia, by chronić swój dom,
co wzbudzało sprzeciw, a potem zachwyt pierwszych kolonistów,
bo okazało się skuteczną strategią.
Chodźcie wszyscy, coś wam pokażę.
W tym tygodniu tam wlazłem, nie róbcie tego.
Tutaj.
Gniazdo zielonych mrówek.
Żrą jak jasna cholera.
Zielone mrówki?
O takich nie słyszałem.
Zakładam, że są gorsze od czerwonych.
Spoko.
Czas rozpalić ogień.
To wyszkoleni strażacy, mają pozwolenia i sprzęt.
Nie wolno tego robić na własną rękę.
Najpierw zbieramy chrust spod zdrowych pni drzew,
by ograniczyć potencjalne szkody spowodowane pożarem.
- Działamy? - Tak jest.
Wypalanie rozpoczyna ceremonia.
Clarence rozpali ogień w najbardziej tradycyjny sposób.
Bez zapalniczki ani zapałki.
Będzie tarł kijem o drewno.
Spróbuj, jeśli chcesz.
- Tak? - Masz talent.
Już się dymi.
Rzeczywiście.
Nie przestawaj.
Dobra.
Robiono tak od dziesiątek tysięcy lat.
Takie drzewa wciąż stoją właśnie dzięki temu.
Delikatnie dmuchaj.
Teraz.
Pie******* mrówki.
Są wszędzie.
Oto północne Queensland.
No i już.
Nie do wiary.
Mogłoby się wydawać, że tego nie wolno robić w lesie.
Wciąż mówię sobie w głowie, że ta tradycja ma tysiące lat.
Ogień zapłonął, więc teraz użyją zapałek.
To nadal drewno, więc w ten sposób pielęgnują tradycję.
Będą powtarzać procedurę cały dzień.
To zupełnie inne doświadczenie ognia.
Jest nam przyjacielem i partnerem.
Narzędziem zapobiegającym pożarom,
które niszczą lasy i jego mieszkańców.
Przy tradycyjnej metodzie ogień rozprzestrzenia się powoli,
więc zwierzęta mają czas,
żeby się wydostać.
To sprzyja też wzrostowi trawy,
która porasta rzadziej zadrzewione obszary.
Mogą się tam paść kangury rdzawoszyje.
Lubią młode pędy.
Czyli to dla gleby taki reset?
Dla gleby i roślin,
które potrzebują ognia do kiełkowania.
Udział Aborygenów w zarządzaniu ogniem to nowość,
ale właśnie tego potrzebowała natura i społeczeństwo Australii.
Wypalamy obszary, gdzie od 30 lat nie było pożaru.
Rety.
To jak 30 lat gromadzenia paliwa.
Samo się prosi o potworny pożar.
- To byłaby klęska. - Natychmiastowa.
Przeciekawe.
Wydaje się niszczeniem lasu, a przecież jest na odwrót.
Ludzie muszą poznać ogień z tej strony.
Może być też uzdrowicielem ziemi.
Ogień jako uzdrowiciel.
Wspaniały koncept.
To wiele dla mnie znaczy,
bo straciłem mój dom w czasie pożarów w Kalifornii.
Gdyby robić coś takiego,
zapobieglibyśmy pożarowi, który wszystko pochłonął.
To działanie proaktywne.
Powinnyśmy się tego uczyć od rdzennych mieszkańców Australii.
Jasne.
Jestem za to naprawdę wdzięczny.
Ogień płonie przez jakąś godzinę i oczyszcza podszycie,
a w końcu sam gaśnie.
Oczyścił dziś prawie siedem hektarów.
Dzięki tym wolontariuszom
kolejne pokolenia przejmą tę tradycję.
Starożytna ceremonia Aborygenów to kompleksowa metoda,
która ma na względzie całe środowisko.
Od łatwopalności danych drzew,
przez ilość łatwopalnego poszycia,
po kierunek wiatru niosącego płomienie.
Częstsze stosowanie takich metod
to zrównoważona i skuteczna ochrona lasów w Australii i za granicą.
To mrówki.
Zielone?
Potrafią użreć.
A miało być bezpiecznie.
Zielone mrówki w akcji.
- Skąd przylazły? - Łażą po szyi.
Wiedzieliśmy, że tak będzie.
Spadajmy stąd.
Chyba lubią podgryzać.
Akcja.
Czas na bardziej pozytywną część ogniowej wyprawy.
Na południe od Sydney jest plaża,
na której poznamy kucharza, który odszedł od kuchni tradycyjnej…
Ja cię.
…i wkroczył w ogień.
Oto Lennox Hastie, znany artysta kulinarny.
Brał udział w Chef's Table: BBQ.
W jego światowej klasy restauracji Firedoor
nie używa piekarnika, kuchenki, gazu ani prądu.
Opanował do perfekcji sztukę gotowania jego ulubionym materiałem: drewnem.
Zgodził się zabrać nas do swojej kuchni
na wybrzeżu Pacyfiku, by poduczyć nas gotowania na ogniu.
Jak leci?
- Zac. - Witamy szefa kuchni.
- Darin, miło mi. - Oto nasza kuchnia.
- Wygląda świetnie. - Cudowna.
Palę ogień od paru godzin.
Został sam żar.
Praca z ogniem wymaga wczesnego startu.
Każdego dnia szef kuchni zaczyna
od rozpalenia ognia.
Czy różne rodzaje drewna to też różne rodzaje
ognia i ciepła?
Zdecydowanie.
Są różnice w drzewach owocowych lub o intensywnym zapachu.
Naszą bazą jest eukaliptus nazywany żelaznokorym.
Ma bardzo zwarte drewno, jest w światowej czołówce.
- Jak cegła. - Jakby było z kamienia.
Trudno je zapalić,
ale zapewnia mocniejsze ciepło przez dłuższy czas.
Zupełnie inaczej niż takie dryfujące drewno
pozbierane na plaży, które jest leciutkie.
Trzeba wziąć pod uwagę
rodzaj ciepła, które stworzy dane drewno
i potencjalny profil smakowy,
jego zapach i aromat.
Skąd ta pasja do ognia?
Chyba każdy z nas pamięta z dzieciństwa
gotowanie na ognisku
i wspólną celebrację z bliskimi.
Znalazłem kiedyś restaurację z grillem
jakieś 15 czy 16 lat temu, w Górach Baskijskich.
- Gdzie to? - Północ Hiszpanii.
Grillowanie to baskijska tradycja.
Kultura tradycyjna przejawia się w różnych zakątkach świata.
To jak bastiony tradycji.
Warto ich strzec, bo to część naszej kultury i nas samych.
Gotowałeś tam z nimi?
Wyjechałem tam na rok i zakochałem się w tym stylu.
Spędziłem tam kolejne 5 lat,
ucząc się i chłonąc tę wiedzę, ile tylko mogłem.
Głównie poprzez eksperymenty.
Gotowanie na zewnątrz to coś pierwotnego.
Ty też jesteś składnikiem w tym procesie.
To interaktywny sport.
Wspaniałe słowa.
Jesteś składnikiem w tym procesie.
Ekstra.
Mamy tu krewetki koktajlowe.
Czyli standardowe krewetki na grillu.
Fajnie.
To malutkie krewetki z góry rzeki.
Spryskam je olejem, użyjemy oleju z pestek winogron.
Łagodny smak i wysoka temperatura.
Tylko tyle, ile potrzeba.
Nie zaleję ich olejem.
Nie wiem, czy znacie się na grillowaniu,
ale czasami ludzie dziwią się,
że po wlaniu masy oleju wszystko pożera ogień.
To prawda.
Nagle wybucha ogień i się dziwią.
Wpadają w panikę i nie wiedzą, co się odwala.
Trochę chili, czosnku i portulaki morskiej.
Piękno gotowania to ciągła nauka w praktyce.
Każdy składnik poznaję coraz bliżej,
a do tego każdy dzień jest inny.
Gdy wszystko rozgrzejemy, wrzucamy tu małże pipi.
Pięknie.
Czym się różnią od innych małży?
Na początku mieszkałem na wschodzie Australii
i znajdywałem je w piasku.
Zupełnym przypadkiem.
Nagle czujesz je między palcami.
Powszechnie myśli się,
że to przynęta, a nie produkt spożywczy.
Tymczasem rdzenni Australijczycy jedli je regularnie.
Pośród pozostałości po posiłkach sprzed 60 000 lat
oprócz ostryg znajdziemy też muszle pipi.
To cudowne źródło pożywienia.
A to przepiękny czosnek.
Czad, to będzie przepyszne.
Tylko łączę je razem. To aromat dymu danego drewna,
trochę warzyw, krewetka i nieco czosnku.
- Idealnie posolone. - Razem z głową?
- Słodkie i orzechowe. - O ja.
Muszle pipi się otwierają.
Pokazują język.
Warto odlać ich soki,
to składnik na świetny sos.
Używasz masła albo czegoś takiego?
Nie, już go nie używam.
- W ogóle? - Tak.
Doszedłem do wniosku, że na ogniu maskuje naturalny smak składników.
Przy tych profilach smakowych
znacznie lepiej sprawdzają się
owocowe nuty różnych rodzajów oliwy.
Czas na naszego weganina.
- Co powiesz na sałatę z grilla? - Chętnie.
Ekstra.
Nie jadłem takiej, a ty?
- Chcesz spróbować? - Jasne.
Niebo w gębie.
Próbujesz tego i wydaje się, że to jakaś magia.
To tylko sztuka gotowania na ogniu.
Nie możesz się doczekać?
To pewnie najwspanialsza sałata,
jaką zjesz w życiu.
Wyprawa do Australii na sałatę z grilla.
Naprawdę fajnie.
Z reguły nikt nie gotuje dla Darina.
Musi patrzeć, jak ja wcinam.
- To niedobrze. - Czeka po cichu, to bardzo grzeczne.
Gotować trzeba dla każdego.
- Przy ogniu jest miejsce dla każdego. - Dziękuję.
Wygląda świetnie.
Ekstra.
Przepiękne danie.
Na razie.
Nie żartował. Miejsca jest dla każdego.
Niebo w gębie.
Ostatnie danie nawiązuje do kulinarnych początków Lennoxa
w restauracji z gwiazdką Michelin w północnej Hiszpanii.
Oto paella.
Jeśli Darin nie najadł się sałatą,
to będzie wegańskie danie.
Wegańska i autorska wersja Lennoxa tradycyjnego dania z Hiszpanii
jest świetna dla większych grup,
zwłaszcza zmęczonych ekip filmowych.
Podczas zachodu słońca zbieramy się wokół ogniska.
Zapewnia nam światło i ciepło.
Po doświadczeniu niszczycielskiej siły ognia
dobrze jest poczuć jego pierwotne, kojące działanie.
Ten potężny żywioł, podobnie jak inne elementy natury,
należy traktować ze zrozumieniem,
szacunkiem i wdzięcznością.
PODZIĘKOWANIA DLA STRAŻAKA
Odcinek dedykujemy służbom ratunkowym z całego świata.
Oddajemy hołd rdzennej ludności Australii i ich starszyźnie,
która krzewi wspomnienia, tradycje, kulturę i nadzieje
Aborygenów i Wyspiarzy z Cieśniny Torresa.
Napisy: Mikołaj Kopczak