ΜΙΑ ΣΕΙΡΑ ΤΟΥ NETFLIX
Ο λαός μας ζούσε σε αρμονία με αυτήν τη γη
επί πολλές χιλιάδες χρόνια.
Από τον 18ο αιώνα,
Βρετανοί άποικοι κατέφτασαν με πλοία με την πρόθεση να κατακτήσουν την ήπειρο
και να πάρουν εντέλει σχεδόν κάθε κομμάτι της για εκείνους.
Προστατεύαμε τη γη, παίρναμε μόνο ό,τι χρειαζόμασταν
και δίναμε πίσω με κάθε δυνατό τρόπο.
Γενιές αργότερα, ο αέρας, το νερό και η γη είναι πλέον μολυσμένα.
Το έδαφος αγωνίζεται για σοδειές και στους ωκεανούς υπάρχει υπεραλίευση.
Σήμερα είναι πιο σημαντικό από ποτέ
να συνεχίζουμε να παλεύουμε για να έχουμε φωνή στη γη μας,
να διατηρήσουμε την κουλτούρα μας και τη Μητέρα Γη.
Αυτή είναι η ιστορία μερικών Αβορίγινων της Αυστραλίας.
Η κατοίκηση της Αυστραλίας από Αβορίγινες χρονολογείται εδώ και 60.000 χρόνια,
πριν από την αποικιακή ανακάλυψη, αποίκηση και εχθρική κατάληψη της γης.
Όπως πολλά έθνη παγκοσμίως,
έχει μια βάρβαρη και αιματηρή ιστορία αποικιοποίησης.
Όσο προχωράμε την εξερεύνηση αυτής της όμορφης χώρας,
πρέπει να αναγνωρίσουμε τους αυτόχθονες της ηπείρου
και πώς ζουν για να διατηρήσουν τη γη.
Η σύγχρονη κοινωνία μπορεί να μάθει από τον σεβασμό τους στην ισορροπία
μεταξύ ανθρώπων και πλανήτη.
Γεια μας.
Εκεί εστιάζει το επεισόδιο.
Να αναγνωρίσουμε τους αυτόχθονες,
να μάθουμε από την κουλτούρα τους
και να δούμε πώς εφαρμόζονται αυτές οι μέθοδοι στην προστασία της Γης.
Νιώθω σαν να γυρίζω πίσω στον χρόνο.
Στο Πανεπιστήμιο της Μελβούρνης,
συνεχίζουμε να μαθαίνουμε για την ιστορία της Αυστραλίας απ' τον Μπρους Πάσκο.
Το αμφιλεγόμενο βιβλίο του, Dark Emu, αμφισβητεί την πεποίθηση
ότι οι πρώτοι κάτοικοι ήταν κυνηγοί και συλλέκτες.
Ισχυρίζεται ότι οι Αβορίγινες ήταν γνώστες της συντήρησης και εξελιγμένοι αγρότες.
Οι ιδέες του δεν περιορίζονται σε θεωρίες.
Βασίζεται σε ημερολόγια και αρχεία των αρχικών αποίκων και εξερευνητών.
Πιστεύει ότι, ως πρώτοι άνθρωποι του έθνους,
αξίζει σεβασμός στους Αβορίγινες,
για τη συνεισφορά τους σε κοινωνία και γη.
Για εμάς, είναι τιμή να μιλάμε μαζί του.
-Τέλεια. -Ναι.
Είναι χαρά μας που μιλάμε μαζί σας και μαθαίνουμε.
Αυτό είναι το κλειδί, νομίζω.
Η Αυστραλία είναι αποικιακή χώρα. Παραμένει.
Και παρεξηγημένη, λόγω αυτού.
Μπορούμε να μάθουμε τόσα για τη χώρα
βλέποντας πώς τη διαχειρίζονταν οι Αβορίγινες.
Σε πολλά απ' όσα ερευνάτε και μοιράζεστε, το ζητούμενο είναι
να πάμε πίσω για να προχωρήσουμε μπροστά. Σωστά;
Ναι. Πιστεύουμε ότι έχουμε το αρχαιότερο χωριό στη Γη.
Αυτό σημαίνει ότι οι Αβορίγινες είχαν επιλέξει να ζουν
σε χτισμένα σπίτια ίσως πριν από 50.000 με 60.000 χρόνια.
Δεκάδες χιλιάδες χρόνια πριν απ' όταν πιστεύεται ότι άλλοι…
Ναι. Η Αυστραλία είναι αρχαιότερη απ' την Τουρκία, το Ισραήλ.
Τι είχαν οι Αβορίγινες και άντεξαν τόσο μέσα στον χρόνο;
Η βάση τους ήταν ότι πρέπει να είμαστε πιο ταπεινοί.
Πρέπει να μας βλέπουμε σαν ένα απ' τα ζώα.
Γι' αυτό έχουν τοτέμ με ζώα, δέντρα, φυτά.
Μας βλέπουμε απλώς ως πλάσματα.
Είναι αυτή η τρελή ιδέα της ανωτερότητας.
Πρέπει να κάνουμε μια κουβέντα μεταξύ μας και να πούμε
"Θα είμαι εκεί σε 20.000 χρόνια ή θα αυτοκτονήσουμε;"
Η φροντίδα της Γης είναι σαν το καλό νοικοκυριό.
-Ναι. -Και πολύ καλή οικονομική αίσθηση.
Σε ό,τι κάνουμε, πρέπει εκείνη να είναι καλά.
Και θα είμαστε κι εμείς.
Ναι.
Υπάρχουν γύρω στα 500 έθνη Αβορίγινων στην Αυστραλία.
Σήμερα αποτελούν μόλις το 2,4% του συνολικού πληθυσμού.
Θα επισκεφτούμε λίγα απ' αυτά τα έθνη και πρώτη μας στάση είναι εδώ.
Το Κούγια Μπιτς είναι μια όμορφη παραλιακή περιοχή του Κουίνσλαντ
με τρία μοναδικά οικοσυστήματα.
Παραλία, μανγκρόβια και παράκτιος ύφαλος.
Συνδέονται όλα με λασπότοπους και παλιρροϊκές λιμνοθάλασσες.
Θα περάσουμε τη μέρα με εκπροσώπους των αυτοχθόνων της περιοχής.
Των Κούκου Γιάλαντζι.
Σε αυτό το επεισόδιο θα παραδώσω τα καθήκοντα αφηγητή
στους Αβορίγινες εκπροσώπους,
για να ακούσουμε από τους ίδιους.
Αυτός είναι ο Λινκ Γουόκερ.
Λέγομαι Λινκ Γουόκερ.
Με τον αδελφό μου έχουμε το Kuku Yalanji Cultural Habitat Tours.
Η εταιρεία μας έχει 100% Αβορίγινες ιδιοκτήτες και διεύθυνση.
Οι επισκέπτες εμβυθίζονται πλήρως στην κουλτούρα.
Ως φύλακες της γης μας,
είναι ευθύνη μας να μεταλαμπαδεύουμε την πολιτιστική γνώση
που έχουμε συσσωρεύσει χιλιάδες χρόνια απ' τις οικογένειές μας.
-Καλώς ήρθατε στο Κούγια Μπιτς. -Ευχαριστούμε.
Είναι φοβερά.
Μιλάμε τη γλώσσα Κούκου Γιάλαντζι εδώ.
Εδώ λέγεται Κούγια Κούγια.
Σημαίνει ψάρεμα. Πιάνουμε τα πάντα εδώ.
Αυτά είναι μερικά πλάσματα από εδώ.
Κροκόδειλοι, ξιφίες, πριονοκαρχαρίες, χελώνες.
-Αυτό είναι από ξιφία; -Ναι, βλέπετε; Διάφορους.
-Αυτό; Είναι από ξιφία; -Ναι.
-Αυτό είναι το πριόνι. -Είναι πριονόψαρο.
Βάζαμε λαβές στις άκρες και κόβαμε δέντρα με αυτά.
Οπότε κάνετε κυρίως παραδοσιακό ψάρεμα;
Ναι, ψάρεμα, επιλεκτικό κυνήγι, συλλογή.
Μαζεύουμε ό,τι χρειαζόμαστε. Δίχτυα, παγίδες, τα πάντα.
Πόσων ετών ήσασταν όταν αρχίσατε να μαθαίνετε τεχνικές;
Πολύ μικροί. Τα μάθαμε όλα αυτά με τους παππούδες,
τη μαμά και τον μπαμπά, τους θείους. Καθένας με τα κόλπα του.
Πολλοί γηραιότεροι δεν μπορούν να περπατήσουν πια,
οπότε το στήσαμε αυτό για να τους ταΐζουμε καλά πράγματα.
Πολλές οικογένειες δεν απέφυγαν τον διαβήτη.
Γενιές ολόκληρες εγκλωβίζονταν σε ιεραποστολές
και δεν μπορούσαν να φύγουν.
Τους τάιζαν ζάχαρη, αλεύρι, καπνό, τσάι.
Όλη η γενιά της γιαγιάς μου είχε διαβήτη.
Μετά την ιεραποστολή, δεν χρειαζόταν να τα τρώνε.
Γύρισαν στο κυνήγι. Η γενιά μας, λοιπόν, έχει φροντίσει
να μπει στον τρόπο ζωής μας και να διατηρούμαστε υγιείς.
Τέλεια.
Αυτός ο τουρισμός που κάνουμε
είναι ένας τρόπος να τονίσουμε την κουλτούρα μας
και να συντηρήσουμε τις οικογένειές μας στο μέλλον
διορθώνοντας όλα τα άσχημα του παρελθόντος.
Ελάτε, θα κάνουμε εξάσκηση στη λόγχη, να κάνετε μια αρχή.
Θα πάμε τον Ντάριν και τον Ζακ στην παραλία
και θα τους μάθουμε πώς να χειρίζονται τις λόγχες.
Η οικογένεια ζει εδώ 20.000 χρόνια. Μέναμε πιο ανοιχτά,
μα το νερό μάς έσπρωξε πίσω και τώρα ξανακατεβαίνουμε.
Είναι ίδιες οικογένειες. Οι ιστορίες τους είναι ανέπαφες.
Κι είναι εδώ όλα τα ορόσημα που μας συνδέουν.
Ελάτε να πάρετε μια λόγχη.
Νιώστε την. Κάτι όχι πολύ βαρύ, όχι πολύ ελαφρύ.
Να νιώθετε άνετα.
Θα κάνουμε λίγη εξάσκηση και μετά αλλάζετε αν θέλετε.
-Ωραία αίσθηση. -Πρόσεχε πίσω σου.
Τουλάχιστον δεν ήταν η μυτερή άκρη.
Πρώτος κανόνας. Όταν κρατάτε τη λόγχη, να είναι ίσια και δίπλα απ' τον ώμο.
-Έτσι δεν θα μαχαιρωθούμε. -Ήθελα να δω τη μύτη.
Ένα πόδι στη γραμμή.
Και το δάχτυλο στην άκρη όταν ρίχνετε.
Και τα πόδια κοιτάνε προς τον στόχο.
Όταν είστε έτοιμοι, όλο το βάρος στο πίσω πόδι.
Σηκώνετε το μπροστινό πόδι, κάνετε ένα βήμα και ρίχνετε με το δάχτυλο.
Λίγη εξάσκηση. Έτσι μπράβο.
-Αναπήδησε κιόλας. -Ήρεμα.
-Πάμε κάτω να το ξανακάνουμε. -Ωραία.
-Μπράβο. -Σιγά.
Ίσως σας είναι εύκολο. Το κατέβασα λίγο ακόμα.
Τόσο μακριά; Μέσα στο νερό;
Τα ψάρια θα σας ακούσουν και θα φύγουν. Πρέπει να τα κυνηγήσετε.
Τα ψάρια έχουν λέπια. Να χτυπάτε δυνατά.
Δεν έχετε δικαιολογίες εδώ.
Παραλίγο. Ναι, επιπλέουν στο νερό.
Αυτός είσαι.
Ωραία ρίψη.
Αυτά τα έχετε ξαναδεί;
-Το γούμερα; -Όχι.
Αυτό είναι το δάχτυλό σου τώρα.
Δίνει παραπάνω ώθηση.
Αναβάθμιση όπλου.
ΑΥΞΗΣΗ ΔΥΝΑΜΗΣ
Όταν μπορέσουν με το δάχτυλο,
τους αναβαθμίζουμε σε γούμερα, μια προέκταση του χεριού
για περισσότερη δύναμη στο ψάρεμα.
-Μπράβο, ωραία δύναμη. -Ωραία.
Είναι πολύ τρομακτικά εκεί έξω,
πετάγονται λόγχες δεξιά, αριστερά, στο κέντρο.
Οπότε, φροντίζουμε πρώτα να μαθαίνουν να τα κρατάνε με ασφάλεια…
Αυτός είναι.
…πριν το παραδοσιακό κυνήγι.
Αυτήν τη βοήθεια μπορούμε να σας δώσουμε. Έτοιμοι;
Αρκετά.
Εγώ κι ο Ντάριν θα περπατήσουμε στην παραλία και θα πάρουμε φαγητό.
Εσείς οι δύο θα πάτε για κυνήγι.
Να δούμε αν θα μας φέρετε κανένα ψάρι ή καβούρια.
-Εντάξει. -Ξεκινάμε.
-Θα το φροντίσω. -Το 'χεις;
-Τα λαχανικά εσύ. -Εντάξει.
Παίρνω τον Ζακ μαζί μου.
Να δούμε αν μπορέσουμε να πιάσουμε κανένα καβούρι.
Θα φαίνονται σαν εκείνες τις τρύπες.
Όταν πλησιάσουμε, θα αρχίσουν να τρέχουν.
Αυτές είναι τρύπες όπου τρέφονται τα σαλάχια.
Αν υπάρχει κάποιο οστρακοειδές, παράγει ηλεκτρισμό.
Τα σαλάχια ξέρουν πού είναι. Θα κάτσουν πάνω και θα το φάνε.
-Βλέπεις αυτό σε όλη την παραλία; -Ναι.
Είναι από τα πιο χρήσιμα φάρμακα εδώ. Είναι μπόλικα.
Αυτός είναι ο καρπός.
Βλέπεις αυτό το πράσινο και λευκό; Το λευκό είναι ώριμο.
Τα λευκά μούρα είναι οι καρποί του μαρουλιού της παραλίας.
Αν έχεις μόλυνση στο μάτι ή σου μπει άμμος,
κόβεις τα ώριμα και απλώς τα ζουλάς.
Χρησιμοποιούμε το αλμυρό νερό μέσα σαν αντισηπτικό.
Οφθαλμικές σταγόνες.
-Πολύ απλό. -Είναι…
Νιώθεις… Δεν τσούζει, αλλά καθαρίζει λίγο.
Καθαρίζει, ναι. Το ζουλάς.
Το χρησιμοποιείς για καθαρισμό του δέρματος, είναι ήπιο.
-Στεγνώνει… -Φοβερό.
Πολύ βοηθητικό όταν τριγυρίζεις.
-Και κολλάνε τα χέρια. -Ναι.
Αυτό εδώ είναι καβούρι ερημίτης.
-Σαλιγκάρι. -Μεγάλο καβούρι ερημίτης.
Ναι, είναι το καλύτερο δόλωμα στην παραλία.
Αν ψαρεύεις σε παραλίες και ποτάμια, μάζευε τέτοια.
Οι Αβορίγινες αφήνουν πέτρες στα καλά σημεία για ψάρεμα.
Βρίσκουν έναν επίπεδο βράχο, μετά έναν στρογγυλό, όστρακα.
-Να δείξουν στους άλλους… -Ότι είναι καλό μέρος.
Τρώγεται και το μαρούλι;
Όχι τόσο.
Είναι όμως επίδεσμος.
Αν έχεις κάποιο έγκαυμα ή έλκος.
Νιώσε το, σε δροσίζει.
Όταν επιστρέφουμε από βόλτα, τα βουτάς στο νερό…
-Φοβερό. -Και δροσίζεσαι.
Είναι τέλεια και για έγκαυμα.
Βλέπεις και τις κληματσίδες.
Αυτή εδώ κάνει ένα κίτρινο λουλούδι.
Μια στο έδαφος κάνει μοβ λουλούδι.
Τα λέμε κληματσίδες των σαλαχιών.
Αν περπατάς εδώ και σε τσιμπήσει σαλάχι
ή κόψεις το πόδι στον ύφαλο, είναι το πιο δυνατό αντισηπτικό.
Τα ρίχνουμε σε ζεστό νερό, τα μουσκεύουμε και μουλιάζεις τα πόδια.
Προκαλεί ένα μούδιασμα και μπορείς να βγάλεις ό,τι έχει μπει.
Όπου και να πας στη στεριά,
υπάρχει μια ξεχωριστή σχέση ανάμεσα στα φυτά και στα ζώα.
Εμείς, ως άνθρωποι, πρέπει να βρούμε αυτές τις συνδέσεις.
Είναι ο τρόπος των πρώτων κατοίκων.
-Ας τραυματιστούν Ζακ και Μπράντον σήμερα. -Θα τους πάμε το φάρμακο.
Αυτό είναι "όστρακο του φεγγαριού".
Με το νέο φεγγάρι σκουραίνει και στην πανσέληνο γίνεται λευκό.
Αλλάζει χρώματα με τον κύκλο του φεγγαριού.
-Γι' αυτό το λένε "όστρακο του φεγγαριού". -Δες το.
Η όλη ιδέα με αυτά είναι πως αν θες να πας για κυνήγι
και δεν ξέρεις τι παλίρροια θα έχει, ψάχνεις το όστρακο.
Αν είναι σκούρο, θα έχει καλή παλίρροια.
Άρα παίρνετε πολλά σήματα απ' τα ζώα.
-Τα περισσότερα φυτά ή τα ζώα θα σου πουν. -Συναρπαστικό.
Νιώθω να γύρισα πίσω στον χρόνο.
Μόνο αυτό θέλαμε να κάνουμε ως παιδιά.
-Καλύτερο από βιντεοπαιχνίδια. -Ναι.
Η γνώση που έχετε από τη φύση
φαίνεται πολύ σημαντική για όλη την κοινωνία.
Κάθε οικογένεια ευθύνεται για διαφορετικά ζώα.
Πρέπει να συνδέονται με ένα τοτέμ,
για να επιβιώσει το ζώο.
Μάλιστα.
Αν τα παρακολουθήσεις,
σου μαθαίνουν όλα τα μυστικά που χρειάζεσαι.
Εμείς ψαρεύουμε με άμπωτη.
Οι κροκόδειλοι κι οι καρχαρίες επιστρέφουν με την πλημμυρίδα.
Έχουμε έξι ώρες, έχουν έξι. Πρέπει να τα μοιραζόμαστε όλα.
Να το μεγάλο αρσενικό.
-Πιάσατε κι άλλα; -Μόνο ένα.
-Δες εδώ. -Κι άλλο ένα μουντό στο σκούτερ.
Είναι αρσενικό. Αν κοιτάξεις από κάτω, θα δεις ένα τρίγωνο.
Έτσι ξεχωρίζεις τα αρσενικά. Έχουν μεγαλύτερες δαγκάνες.
-Θες να το κρατήσεις; -Δες το.
Ο πιο ασφαλής τρόπος.
Πέτα τον εκεί λίγο.
Το κόλπο είναι να έχεις τα χέρια σου πίσω.
-Από κάτω. -Όχι από κάτω.
-Μπορεί να σε αρπάξουν. -Αλήθεια;
Οι περισσότεροι δεν συνειδητοποιούν πόσο επικίνδυνα είναι.
-Το κρατάς; -Νομίζω.
Οι δαγκάνες μπορεί να σε συνθλίψουν.
Και θα τρέξουν προς το μέρος σου αν πλησιάσεις πολύ.
Αυτή είναι η μεγάλη δαγκάνα.
Δεν θέλεις να σε πιάσει. Σπάει κόκαλα.
Αν σε πιάσει με την άλλη, θα σου κόψει το δάχτυλο.
-Αλήθεια; Χριστέ μου. -Δοκίμασε.
-Το μικρό δάχτυλο. -Τα θέλω όλα.
Δες εδώ.
Πιάσε.
-Φοβερά δεν είναι; -Αυτό σου ανήκει.
Κανένα θέμα. Ας τον αφήσουμε κάτω.
-Χάρηκα. -Ωραία. Ευχαριστώ, παιδιά.
-Ωραία. Μας δίνεις ελπίδες. -Ναι.
Εντάξει.
-Και μερικές καρύδες εδώ. -Αυτό είναι το σχέδιο.
Ας κάνουν οι άλλοι όλο το τρέξιμο. Εμείς θα σπάμε καρύδες.
Με την αξίνα ξεκινάμε από τη μαλακή άκρη.
Λίγη για σένα.
Και τη γδέρνεις εδώ.
Είναι ο καλύτερος τρόπος να φτιάξεις γάλα καρύδας. Γεια μας.
Να δείξεις στους άλλους πώς…
-Σωστά. Ευχαριστώ, αδερφέ. -Τίποτα.
-Να ένα. -Βρήκες; Το έχασες;
Ναι. Το έχασε.
Τώρα ξέρω τι ψάχνω.
-Καβούρι. -Να ένα εκεί. Το βλέπεις;
-Πώς βλέπεις τόσο μακριά; -Περπατάει, έλα να το πιάσεις.
Έλα κοντά.
Τρύπα το σκούρο.
Σου 'φυγε. Βλέπεις εκεί;
Σου 'φυγε.
Από κάτω.
-Από κάτω του. -Έτσι.
-Το πέτυχε. -Μπράβο. Στο κέντρο.
Να το καβουράκι σου.
Στη μέση.
Λατρεύω το ψάρεμα με μύγα. Πιάνεις κι αφήνεις.
Στις ΗΠΑ αυτό. Νιώθω καλύτερα που θα τον πιάσουμε και θα τον φάμε.
-Είναι πιο νόστιμα όταν τα πιάνεις εσύ. -Σίγουρα.
Δες τον.
Και τώρα θα σου δείξω πώς μαγειρεύονται. Ελπίζω να πεινάτε.
-Χαίρετε. Ντάριν. -Χαίρω πολύ. Ντελίσα.
Πλέκω καλάθια. Εδώ κάτω κάθεται η ανιψιά μου η Καϊάνα.
Γεια σου.
Το έκανα με τη γιαγιά μου.
-Καθόμασταν μαζί της. -Από πού είναι η ίνα;
Χρησιμοποιούμε μαύρο φοίνικα. Είναι πολύ σπάνιος.
Τον συναντάμε μόνο σε μια στενή παραλιακή περιοχή γύρω απ' τους τροπικούς.
Οι άντρες χρησιμοποιούν την ξυλεία του
για κλάπστικ.
Ναι, είναι τελετουργικά.
Ναι. Φτιάχνονται κλάπστικ, γούμερα, αιχμές δόρατος.
Τίποτα δεν πάει στράφι, παίρνουμε όλο το δέντρο.
Κάθε δέντρο που κόβω στο Ντέιντρι, το ξαναφυτεύω.
Για τη βιωσιμότητα.
Η παραδοσιακή κουλτούρα μετά την αποίκηση
ήταν κάτι πολύ παράνομο.
Οπότε είμαστε τυχεροί που μεταλαμπαδεύτηκε στην οικογένεια,
μέσα από τις γυναίκες, στην επόμενη γενιά.
Κι εκείνες το περνάνε στην επόμενη γενιά.
Αυτές οι τσάντες χρησιμοποιούνται για τη μεταφορά του μωρού.
Η λαβή μπαίνει στο κεφάλι. Έτσι.
Έτσι κουβαλούσαν τα μωρά στο δάσος.
Όταν κάνω μεγάλες σαν αυτήν,
μου παίρνει τρεις μήνες περίπου.
-Τρεις μήνες; -Ναι, πολύ καιρό.
Αλλά αυτή η μικρούλα, μόλις κανένα μισάωρο.
Καθόμασταν με τη γιαγιά στις διακοπές κι ήταν η ώρα του παραμυθιού.
Η γιαγιά μου ήταν κρυμμένη μέσα σε καλάθι.
-Στην Κλεμμένη Γενιά. -Τι;
Όταν ήρθαν οι λευκές αρχές να πάρουν τα παιδιά.
Κάνεις πλάκα;
Της δώσανε να κρατάει ένα φασόλι, για να είναι ήσυχο μωρό.
Και δεν την πήραν τότε.
Η απομάκρυνση των παιδιών μας
και των οικογενειών τους από τη γη τους δεν συνέβη πολύ παλιά.
Μόλις μια γενιά πίσω.
Είμαστε ευλογημένοι που έχουμε ακόμα την κουλτούρα μας άθικτη εδώ
και τη μοιραζόμαστε με τον υπόλοιπο κόσμο.
Εκτός του ότι μόλις βγήκε απ' τον ωκεανό,
ποιο είναι το μυστικό για να βγει νόστιμο;
Τα ρίχνουμε μέσα.
Βάση στο μείγμα. Λίγο λάδι καρύδας.
Καλά μετρημένο.
Λίγο βούτυρο.
-Θρυμματισμένο σκόρδο. -Το λατρεύω.
Αυτό είναι πιπεριές τσίλι 25 ετών.
Έχει μόνο πιπεριές τσίλι, ξίδι και αλάτι. Βάζεις μερικές, λοιπόν.
Αυτός ο χυμός είναι μόνο ξίδι κι αλάτι.
Το μυρίζεις μόλις αρχίζει να μαγειρεύεται.
Αν μαγειρευτεί πολύ το καβούρι, το κρέας κολλάει στο δέρμα.
Αυτό είναι λεμόνι ενδοχώρας κι έχει καλύτερη γεύση από άλλα.
Αλήθεια; Λεμόνι ενδοχώρας;
Ναι. Δοκίμασε.
Ρίξε και λίγο αλάτι.
Θα το καπακώσουμε και θα το αφήσουμε πέντε λεπτά.
-Θα αχνίσουν; -Να γίνουν όλα πορτοκαλί κι είναι έτοιμο.
Να το βουτήξω μέσα;
Καλά καλά.
Είναι καλό. Μόλις τελειώσει, αν κάποιος θέλει κι άλλο, θα φτιάξουμε.
Νέα παρτίδα.
Πώς να τα πηγαίνει ο Ντάριν με τα καλάθια;
Θέλουν υπομονή.
Πώς πρέπει να μοιάζει;
-Για να ξέρω. -Εντάξει.
-Αυτό είναι το τελικό προϊόν. -Για δες.
Ωραίο συναίσθημα να σταματάς, να εστιάζεις σε κάτι.
Να επιβραδύνεις, να ακούς τις ιστορίες σου.
Ελπίζω να το διασκέδασες.
-Ναι. -Ευχαριστώ πολύ.
-Τι έγινε, παιδιά; -Πώς πήγε;
-Πώς είστε; -Πώς πήγε;
-Καλά. -Ναι;
Έπιασα πολύ πράγμα.
-Το διασκέδασες; -Πολλά καβούρια.
Δεν είναι κακός.
Εμείς βρήκαμε φαρμακευτικά φυτά, φάγαμε καρύδες.
-Ωραία. -Επικό απόγευμα.
Δεν υπάρχει.
Αυτό το μέρος είναι μανάβικο, φαρμακείο. Είναι ό,τι χρειάζεσαι.
Είναι ωραίο να βλέπουμε πώς ζείτε.
Ευχαριστούμε που συνεχίζετε την παράδοση και μας καλοδεχτήκατε.
Όποτε ξανάρθετε, υπάρχει πάντα οικογένεια εκεί πάνω.
-Ευχαριστούμε, αδερφέ. -Εγώ ευχαριστώ.
-Ευχαριστούμε. -Να είστε καλά.
-Τα λέμε την άλλη φορά. -Καλή συνέχεια.
Επόμενη στάση σε ένα εθνικό πάρκο στη βόρεια μεριά του Κουίνσλαντ,
αλλά όχι ένα κλασικό πάρκο. Μέσα σε μόλις 400 εκατομμύρια χρόνια,
η Μητέρα Φύση δημιούργησε αυτό το απίστευτο γλυπτό.
Μετατόπιση γης, ροή νερού, διάλυση ασβεστόλιθου.
Και αυτό είναι το τελικό αποτέλεσμα. Οι Σπηλιές Τσίλαγκο.
Η σύνδεση μεταξύ των αυτοχθόνων της Αυστραλίας
και των σπηλιών υπάρχει εδώ και δεκάδες χιλιάδες χρόνια.
Δυστυχώς, ήμουν άρρωστος τη μέρα που θα πηγαίναμε.
Κι ο Ντάριν πήγε μόνος.
Είναι καταπληκτικά.
-Τι είναι αυτό το μέρος; -Το μέρος ονομάζεται Τσίλαγκο.
Έχουμε μέσα έναν θάλαμο με φως της ημέρας.
Θέλω να σου δείξω και μερικά θαλάσσια απολιθώματα.
Αλήθεια;
Ήταν υποθαλάσσια περιοχή εδώ.
-Ναι. -Για πόσο;
Λένε ότι χρονολογείται από 400 εκατομμύρια χρόνια πριν.
-Τετρακόσια εκατομμύρια; -Ναι.
Πώς έγινε; Φαίνεται σαν να προέκυψε από το πουθενά.
Ναι, η μίξη άνθρακα και ιζημάτων διαμορφώνουν έναν κανονικό ασβεστόλιθο.
Και η κίνηση του φλοιού της Γης, η ζέστη και η πίεση
το σπρώχνουν προς τα πάνω, όπως βλέπουμε σήμερα.
Οι επιστήμονες πιστεύουν
ότι αυτές οι σπηλιές διαμορφώθηκαν πριν από 400 εκατομμύρια χρόνια.
Πριν, αυτό ήταν κάτω απ' το νερό.
Τι είσαι εσύ;
Αμμωνίτης. Θαλάσσιος θηρευτής από παλιά.
Άπειροι του είδους μου κατοικούσαν κάποτε στις θάλασσες.
Πριν αφανιστούμε.
Τα απολιθώματα αμμωνιτών εδώ είναι περισσότερα στοιχεία;
Ναι, ότι η περιοχή ήταν κάποτε υποθαλάσσια.
Πριν από εκατομμύρια χρόνια, οι τεκτονικές πλάκες μετατοπίζονταν,
συγκλίνοντας η μία στην άλλη, σχηματίζοντας τα βουνά.
Εκατομμύρια χρόνια βροχής και διάβρωσης
βοήθησαν να διαμορφωθούν οι σπηλιές σε αυτά τα βουνά,
δημιουργώντας την ομορφιά που βλέπετε σήμερα,
παρακαταθήκη για τους παραδοσιακούς φύλακες της γης
τα τελευταία 60.000 χρόνια.
Μην ξεχνάς όμως ότι το είδος μου έχει εκλείψει εδώ και 65 εκατομμύρια χρόνια.
Να πηγαίνω, τώρα που το θυμήθηκα.
Τα λέμε;
Μόνο ως απολίθωμα!
Πω, φίλε!
Είναι απίστευτα.
Όταν δείχνω τις σπηλιές,
βλέπουν την ομορφιά τους όπως κι εγώ. Γι' αυτό αγαπώ τη δουλειά.
Μια χαρά το πέρασες.
Θεέ μου.
-Είμαστε μέσα, Έντι. -Μέσα στη σπηλιά.
Ανακαλύφτηκε το 1891.
Το 1891;
Ναι, από έναν Γουίλιαμ Άθερτον.
Μια αράχνη.
Τι; Πού είναι η αράχνη;
Όταν βλέπουν αυτήν την αράχνη, τσιρίζουν.
Τρομάζουν.
Στο μέγεθος του χεριού μου.
Έντι, εξήγησέ μου όλες αυτές τις μυτερές δομές.
-Πώς λέγονται; -Σταλακτίτες.
Σταλακτίτες;
Οι σταλαγμίτες είναι από το έδαφος.
Με τον σταλακτίτη η υγρασία περνάει από τη μέση,
στάζει, σαν καλαμάκι,
και διαμορφώνει τους σταλαγμίτες που ψηλώνουν.
Και πόσο παίρνει για να σχηματιστούν;
Οι σταλακτίτες, τρία με πέντε εκατοστά ανά 100 χρόνια.
Οι σταλαγμίτες, ένα μόνο εκατοστό ανά 100 χρόνια.
Εδώ μπορείς να το δεις.
-Ναι, εδώ. -Υπάρχει υγρασία κάτω.
-Για δες! -Θα πάρει λίγη ώρα να στάξει.
Να το ακουμπήσω; Καλύτερα όχι.
Μόλις τους πάω στον πρώτο θάλαμο,
η πρώτη αντίδραση είναι "ουάου".
"Είναι τεράστιο. Σαν καθεδρικός".
Ο ένας θάλαμος με φως είναι εδώ.
Από τα πιο ωραία πράγματα που έχω δει ποτέ.
Είναι όμορφο. Το πιο εντυπωσιακό κομμάτι της ξενάγησης.
Πώς γίνεται να μην αναρωτιέσαι ποιος και τι είσαι;
"Τι είναι αυτό; Τι είναι όλο αυτό;"
Όταν είσαι σε τέτοια μέρη.
Έντι, δεν με προετοίμασες γι' αυτό.
-Θεέ μου. -Ωραίο γραφείο δεν έχω;
Εδώ θα έρχονταν οι Αβορίγινες να προστατευτούν απ' τον καιρό.
Σωστά.
Δεν πήγαιναν όμως πολύ βαθιά, ήταν πολύ σκοτεινά.
Εδώ είναι κοντά, έχει λίγο φως, είναι επίπεδο.
Το να μοιράζεσαι αυτήν τη σπηλιά
με μένα και άλλους πρέπει να 'ναι ξεχωριστό.
Είναι. Όπως είπες και πριν, ένιωσες κάτι.
-Ναι. -Και το κράτησες.
-Ναι. -Καλό.
Θα ανεβάσω τον Ντάριν στον λόφο έξω απ' τη σπηλιά για καλύτερη θέα.
Το μάτι φτάνει μίλια μακριά.
Θα σου δείξω λίγη τέχνη βράχων.
-Τέχνη βράχων; -Σωστά.
Η έκπληξη είναι κάτω από αυτόν τον βράχο-καπάκι.
Ρίξε μια ματιά στο ταβάνι.
Υπέροχη τέχνη.
Όπως μπορείς να δεις, έχει κι εδώ πάνω πολλά αστέρια.
Πολλοί από τους Αβορίγινες…
Μας αποκαλούν Γουάκαμαν στην περιοχή.
Γνωρίζαμε τα αστέρια από τη νυχτερινή μετακίνηση.
Αυτό εδώ σε οδηγεί
στο μεγάλο απογευματινό αστέρι που βλέπουμε πάντα.
-Εδώ. -Και μετά το ακολουθεί.
Θα σε οδηγήσει στο νερό.
Αλήθεια; Άρα όλο αυτό βασίστηκε στη γη εδώ.
Ακριβώς.
Σε αυτήν την πλευρά μπορείς να δεις πατημασιές σκύλων.
Ναι.
Έχουμε έναν μεγάλο πνευματικό σκύλο εδώ.
Τον λέμε Ντούνγκαν και αυτά είναι τα χνάρια του.
Όπως μπορείς να δεις στον ορίζοντα, υπάρχει άλλος ένας βράχος.
Εκεί ξεκινάει η ιστορία του σκύλου.
Ο βασιλιάς ερχόταν εδώ με τις επτά συζύγους του, καθόταν.
Και μπορείς να δεις τη θέα, τις άλλες φυλές να έρχονται.
Ανατολικά μας, είναι η φυλή των Μπαμπαράμ.
Και βόρεια, είναι η φυλή Κούκου Τζάνγκαν.
Ήρθαν επίσης στην περιοχή.
Οπότε αυτό σας είπε την ιστορία του νερού,
την ιστορία προέλευσης του σκύλου.
Υπάρχει ένας χάρτης πίσω σου με το πρόσωπο.
-Ωραία. -Οπότε δείχνει την περιοχή.
Ο γκριζομπλέ βράχος είναι το βαθύτερο κομμάτι του ωκεανού.
Εδώ που στεκόμαστε τώρα είναι το ρηχό τμήμα της θάλασσας.
Εδώ;
Τώρα έχω να δείξω στον Ντάριν μια προϊστορική έκπληξη.
Αυτό είναι θαλάσσιο απολίθωμα.
Είναι 65 εκατομμυρίων ετών, από τότε που εδώ ήταν θάλασσα.
Ήταν κομμάτι του υφάλου. Πριν από 400 εκατομμύρια χρόνια.
-Αδερφέ, σε ευχαριστώ. -Τίποτα.
-Ανατολή, δύση, το νερό. -Σωστά.
Ως οδηγός, είναι σημαντικό να διατηρηθεί αυτό,
γιατί υπάρχει πολλή ιστορία στην περιοχή.
Ελπίζω οι άνθρωποι να μαθαίνουν πόσο όμορφη είναι αυτή η γη
και να φεύγουν θέλοντας να τη διατηρήσουν.
Κάθε εμπειρία με επαναφέρει στην ίδια ερώτηση.
Τι πρέπει να κάνουμε εμείς;
Θυμάμαι τον χρόνο με τον Μπρους Πάσκο.
Πώς μπορούμε να μάθουμε από τους ιθαγενείς παγκοσμίως;
Φαίνεται να υπάρχει πολλή μαγεία στο παρελθόν.
-Με λίγο τσάι. -Με λίγο τσάι.
-Όπως κάνουμε εμείς. -Ναι. Να καθίσουμε.
Να βάλουμε λίγο τσάι.
Να βρούμε τι τσάι αρέσει στους μεγάλους ανθρώπους.
-Αν βάζουν ζάχαρη, γάλα. -Εντάξει.
-Αυτού του είδους η φροντίδα… -Ο σεβασμός, ναι.
Βάζουμε το φαγητό μας στο τραπέζι, το μοιραζόμαστε
και μιλάμε για βιωσιμότητα.
Δεν είναι πανάκεια. Είναι κουβέντα.
Και αυτή η κουβέντα θα φέρει καλύτερα αποτελέσματα.
Όχι μόνο με τους ιθαγενείς. Μεταξύ μας. Έχουμε σταματήσει…
-Να επικοινωνούμε. -Να αγαπιόμαστε.
-Τέλεια. -Σας είμαι απίστευτα ευγνώμων.
-Ευχαριστώ πάρα πολύ. -Ναι, ωραία.
Είναι πολύ απλό.
Καθίστε. Ακούστε. Ο κόσμος είναι για να τον μοιραστούμε.
Ευχαριστούμε, Μπρους.
Να επόμενη ευκαιρία να κάνουμε ακριβώς αυτό.
Θα πάμε στο Βροχοδάσος Γκίρινγκαν
να βρεθούμε με τη Σόνια Τακάου, υπεύθυνη επικοινωνίας,
και τον Φιλ Ριστ, Διευθύνοντα Σύμβουλο του Οργανισμού Γκίρινγκαν Αβορίγινων.
Λέγομαι Φιλ Ριστ.
Είμαι εκτελεστικός υπεύθυνος του διακεκριμένου
Κέντρου Αβορίγινης Γης και Θάλασσας στο Κουίνσλαντ.
Και σε όλη την Αυστραλία όμως. Είμαστε εννιά ομάδες
και καλύπτουμε μια μεγάλη περιοχή.
Η Αυστραλία έχει πολύ σκοτεινή ιστορία.
Στο πώς έχει συμπεριφερθεί στους ιθαγενείς Αυστραλούς.
Και όσο περισσότεροι καταλάβουν και αντιληφθούν
τον αγώνα των ιθαγενών Αυστραλών γενικά, τόσο το καλύτερο.
Έχουμε ένα ρητό εμείς.
Συνήθως ο πατέρας και ο γιος αναλαμβάνουν τα σκληροπυρηνικά.
Κι όταν ο πατέρας έχει απαυδήσει, αφήνει κάτω τη λόγχη
και αναλαμβάνει ο γιος, συνεχίζει τον αγώνα.
Αυτό αλλάζει τώρα και δεν είναι τόσο ο γιος.
Τώρα σηκώνει η κόρη τη λόγχη για εμάς.
Αλλά είστε κι εσείς. Η θέλησή σας να ακούσετε, να μάθετε.
Αυτό γίνεται κομμάτι της αλλαγής.
Η Αυστραλία είναι από τις πιο εύπορες χώρες.
Αλλά στην καρδιά της Αυστραλίας
γίνεται ένας αγώνας επί γενεές ολόκληρες.
Είναι μέρος της αφομοίωσης σε αυτήν την κυρίαρχη κουλτούρα.
Και υπάρχουν αρκετά προβλήματα με αυτό.
Αυτό που μου κάνει εντύπωση
είναι γιατί αυτό δεν φτάνει στις κυβερνήσεις
και σε άλλους ανθρώπους εδώ,
να συγκεντρωθεί όλη αυτή η σοφία και να κάνει μια καλύτερη χώρα;
Παλεύω πολύ με αυτήν την ερώτηση.
Επί χρόνια, η λευκή Αυστραλία έλεγε ότι εμείς είμαστε κατώτεροι των άλλων.
Κι αυτό εδραιώνεται
και υπάρχει ένα κόμπλεξ ανωτερότητας-κατωτερότητας.
Πιστεύω ότι τα πράγματα αλλάζουν τώρα. Έχουν ξεκινήσει εδώ και λίγο καιρό.
Νιώθω τι λέτε και συμφωνώ. Πιστεύω ότι έρχεται η αλλαγή.
Ξέρω ότι υπάρχει μια νέα γενιά που είναι πολύ ανοιχτόμυαλη
και βλέπει μπροστά.
Έχω ενθουσιαστεί που κάθομαι μαζί σας σήμερα
γιατί μιλούσατε για τη φωνή σας.
Αν μπορούμε να μεταδώσουμε το μήνυμα
και να κάνουμε πιο ηχηρή τη φωνή σας…
-Σας ευχαριστώ. -Είμαι ευγνώμων.
Σας αγαπάμε.
-Είναι ό,τι πιο ωραίο… -Να σας κρατήσουμε;
Μη φύγετε.
-Προσέξτε. Ίσως… -Δεν θα μας ξεφορτωθείτε ποτέ.
Οι Αβορίγινες θα πρέπει να εμπλακούν ενεργά
στα παγκόσμια θέματα που αντιμετωπίζουμε.
Δεν μπορείς να διορθώσεις το περιβάλλον χωρίς να λάβεις υπόψη
τις εσωτερικές συνδέσεις μέσα στο φυσικό περιβάλλον.
Ζακ και Ντάριν,
έχουμε να σας συστήσουμε έναν ξεχωριστό καλεσμένο.
Αυτός είναι ο Κόα.
Γεια σου, Κόα.
Είναι πολύ συνεσταλμένος, πολύ ντροπαλός.
Είναι ένα καθαρόαιμο ντίνγκο του βροχοδάσους.
Τα ντίνγκο θεωρούνται πολύ κακά σε αυτήν τη χώρα.
Στην παρούσα φάση, υπάρχει ένας πόλεμος μεταξύ κτηνοτροφίας
και αυτών που θέλουν να τα προστατέψουν.
Τα ντίνγκο ανήκουν στο γένος Canis,
όπως και οι λύκοι, τα κογιότ, οι αλεπούδες και τα σκυλιά.
Παρ' όλο που φαίνονται χαριτωμένα,
τα άγρια ντίνγκο είναι άγριοι θηρευτές, όπως τα περισσότερα σαρκοφάγα.
Στην πολιτεία του Κουίνσλαντ, υπάρχουν τώρα δύο νομοθετικές πράξεις
που θέλουν να τα οδηγήσουν στον αφανισμό.
Ως Αβορίγινες ξέρουμε ότι αυτός ο τύπος
είναι πάρα πολύ πολύτιμος στο φυσικό περιβάλλον.
Είναι ο κορυφαίος θηρευτής της Αυστραλίας.
Και για να παραμείνει ισορροπημένο κάθε περιβάλλον και οικοσύστημα,
πρέπει να υπάρχει ένας κορυφαίος θηρευτής.
Αν τον αφήσεις ήσυχο, να κάνει τη δουλειά του ως ισορροπιστής,
όλα θα εξισορροπήσουν.
Μας έμαθαν μεγαλώνοντας να αφήνουμε ήσυχη τη φύση.
Ξέρει να φροντίζει τον εαυτό της. Δεν μας χρειάζεται.
Τα ντίνγκο και οι Αβορίγινες έχουν περισσότερα κοινά.
Μας έχουν πυροβολήσει, δηλητηριάσει, παγιδεύσει.
Εννοώ το δουλεμπόριο μαύρων σκλάβων στη χώρα.
Η Σόνια μάς διαφωτίζει με τη σκληρή πραγματικότητα
για τους Αβορίγινες και τα αυστραλιανά ντίνγκο.
Έχουμε κάνει πρόοδο, αλλά έχουμε πολύ δρόμο ακόμα.
Για να αλλάξει η αποικιακή νοοτροπία
που έχει στιγματίσει τόσο τη χώρα.
Είναι φοβεροί οι παραλληλισμοί που έκανες.
Αν επιτρέπαμε στο ντίνγκο να λειτουργεί όπως θα λειτουργούσε στη φύση,
ίσως τα πάντα ξανάβρισκαν την ισορροπία τους.
Όπως κι αν οι άνθρωποι άκουγαν τη φωνή των αυτοχθόνων,
όλα θα ξανάβρισκαν ισορροπία.
Αν ενώσεις τη δυτική επιστήμη με τη γνώση των ιθαγενών,
υπάρχουν πανέμορφες λύσεις
που μπορούν να συμβούν για το φυσικό περιβάλλον.
Η κουλτούρα των Αβορίγινων ανήκει στον κόσμο.
Και αν είναι η αρχαιότερη κουλτούρα στον πλανήτη,
εξαρτάται απ' τον καθένα μας…
-Να είμαστε ευγνώμονες. -Ακριβώς.
Ανυπομονώ να το μοιραστώ με όσους περισσότερους μπορώ.
Είναι πολύ σημαντικό που ο Ζακ και ο Ντάριν είναι εδώ και ακούν,
γιατί κάποιος άκουσε επιτέλους μια φωνή Αβορίγινα.
Από εκεί και πέρα,
είναι επόμενο πως όταν μοιράζεσαι κάτι θετικό,
δεν είναι καλό μόνο για τους Αβορίγινες, αλλά για όλους.
Και κυρίως το περιβάλλον.
Τότε κάνεις κάτι σωστό.
Τώρα που φεύγω από αυτά…
Η καρδιά μου θα εκραγεί.
Αυτές συζητήσεις είναι περίπλοκες.
-Εννοείται. -Υπάρχουν τόσες πολλές πλευρές.
Αυτό που ξέρω είναι
ότι ο Μπρους Πάσκο είχε δίκιο.
Πρέπει να κάθεσαι να μιλάς.
Το ότι καθίσαμε μαζί τους
και νιώσαμε τις ενέργειες…
Ναι.
…και κάναμε μια ειλικρινή κι ανοιχτή κουβέντα,
είναι, νομίζω, η υπερδύναμη που μας λείπει στον κόσμο.
Ξέρω τι λες. Ο κόσμος είναι πολύ μεγαλύτερος απ' την αυλή μας,
το σχολείο, τη δουλειά μας. Το βλέπουμε σε τόσα επίπεδα.
Επιστρέφω με περισσότερη εκτίμηση.
-Πολύ ξεχωριστό συναίσθημα. -Αυτό είναι. Είμαι ευτυχισμένος.
Βρήκα τι θέλω να κάνω στην υπόλοιπη ζωή μου. Είμαι 33.
Μια χαρά.
-Σεζόν 53 του Down to Earth… -Θέλω να γίνω ο Ατένμπορο.
Δεν μπορούμε να αλλάξουμε το παρελθόν και ίσως δεν διορθώσουμε τα λάθη,
αλλά μπορούμε να μάθουμε την ιστορία άλλων
και να ακούσουμε τις φωνές τους.
Αν κι έχει πολύ δρόμο μπροστά της,
η Αυστραλία άρχισε να συζητά και να αναγνωρίζει όσους προηγήθηκαν.
Και πρέπει να ακολουθήσουν όσες χώρες δεν το έχουν κάνει.
Σε όλους αξίζει θέση στο τραπέζι.
Να ακουστούν, να γίνουν μέρος της κουβέντας.
Ο κόσμος δεν είναι τόσο μεγάλος πια. Είμαστε όλοι γείτονες.
Ακόμα και τα πιο μικρά, καλά ή κακά, έχουν αντίκτυπο στον άλλον.
Ναι, μπορούμε να διατηρήσουμε την κουλτούρα του χτες
και παράλληλα να κάνουμε σχέδια για καλύτερο αύριο.
Αλλά θα το κάνουμε δουλεύοντας μαζί σήμερα.
Η ομάδα της εκπομπής αναγνωρίζει τους αυτόχθονες.
Κρατούν ζωντανές τις παραδόσεις, την κουλτούρα και την ελπίδα
των Αβορίγινων σε όλη τη χώρα.
Υποτιτλισμός: Μαριάννα Αγάλου