EEN NETFLIX-SERIE
Ons volk leefde duizenden jaren in harmonie met dit land.
Vanaf de achttiende eeuw…
…kwamen er schepen met Britse kolonisten die het continent wilden veroveren…
…en uiteindelijk hebben ze het bijna volledig voor zichzelf opgeëist.
We beschermden vroeger het land, namen alleen om te overleven…
…en gaven terug hoe we maar konden.
Nu, generaties later, zijn de lucht, het water en het land vervuild.
In de grond groeien bijna geen gewassen en de oceanen zijn overbevist.
Het is nu belangrijker dan ooit…
…dat we blijven strijden om een stem te hebben in ons eigen land…
…en onze cultuur en onze Moeder Aarde in stand te houden.
Dit is het verhaal van enkele van de Aboriginalstammen van Australië.
Er is bewijs van meer dan 60.000 jaar oud dat de Aboriginals Australië bewoonden.
Ver voor de koloniale ontdekking en vijandige overname van het land.
Zoals veel naties over de hele wereld…
…heeft het een wreed en bloederig kolonisatieverleden.
Om dit prachtige land verder te verkennen…
…moeten we de inheemse bewoners van het continent erkennen…
…en hoe ze leven om het land te beschermen.
Onze samenleving kan leren van het respect voor de delicate balans…
…tussen mensen en de rest van de planeet.
Proost. -En daar gaat deze aflevering over.
Het erkennen van de inheemse landeigenaren…
…zo veel mogelijk leren van hun cultuur…
…en inzien dat hun methoden nog steeds de aarde kunnen beschermen.
Best cool. Alsof ik terugga in de tijd.
Op de universiteit van Melbourne leren we meer…
…over de Australische geschiedenis van auteur Bruce Pascoe.
Bruce's controversiële boek Dark Emu tart het breed gedragen geloof…
…dat de inheemse bewoners nomadische jager-verzamelaars waren.
Volgens Bruce hadden de Aboriginals verstand van natuurbehoud…
…en waren ze kundige boeren. Z'n ideeën gaan veel verder dan theorieën.
Hij baseert zich op de dagboeken en verslagen…
…van de oorspronkelijke kolonisten.
En Bruce vindt dat Aboriginals, als inheemse bewoners…
…respect verdienen voor hun bijdrage aan de maatschappij en het land.
Wij vinden het een eer om met hem te praten.
Dit is geweldig.
Het is een genoegen dat we met je mogen praten en van je mogen leren.
Dat lijkt me het belangrijkste.
Australië is nog steeds een koloniaal land…
…en wordt daardoor verkeerd begrepen.
We kunnen veel meer te weten komen over het land…
…door te kijken naar hoe Aboriginals het deden.
Veel van wat je hebt onderzocht, besproken en gedeeld…
…gaat om een stap terug doen, om weer verder te kunnen, toch?
Ja. We denken dat we hier het oudste dorp op aarde hebben.
Dus Aboriginals kozen er zo'n 60.000 jaar geleden voor…
…om bij elkaar te gaan wonen in zelfgebouwde huizen.
Dus tienduizenden jaren voor men dacht dat er iemand anders…
Het is ouder dan Turkije en Israël.
Hoe hebben de Aboriginals zo lang de tand des tijds kunnen doorstaan?
Bescheidenheid was de basis van het beleid van de Aboriginals.
We zijn in principe gelijk aan dieren.
Daarom hebben Aboriginals dierentotems, boomtotems, plantentotems…
…we zien onszelf als gewoon wezens.
Het idee van superioriteit en het recht hebben op iets is absurd.
We moeten in gesprek en ons afvragen:
'Zijn we er over 20.000 jaar nog, of zorgen we ervoor dat we uitsterven?'
Zorgen voor de aarde is als je huis op orde houden…
…met een goed economisch inzicht.
We moeten zorgen dat zij in orde is, dan komt het met ons ook goed.
Er zijn zo'n 500 verschillende Aboriginal-naties in heel Australië.
Ze maken nu nog maar 2,4 procent van de totale bevolking uit.
We bezoeken slechts een paar naties, en onze eerste stop is hier.
Cooya Beach is een prachtig, divers kustgebied in Queensland…
…met drie unieke eco-systemen.
Strand, mangroven en kustriffen.
Ze zijn allemaal verbonden door wadden en getijdenlagunes.
We brengen de dag door met mensen van de plaatselijke inheemse stam…
…de Kuku Yalanji-stam.
In deze aflevering laat ik deze mensen zelf de verhalen vertellen…
…dan kunnen ze dat in hun eigen woorden doen.
Dit is Linc Walker.
Mijn naam is Linc Walker.
Ik run met m'n broer Kuku Yalanji Cultural Habitat Tours.
In handen van Aboriginals, met Aborignal-werknemers.
Je wordt ondergedompeld in de cultuur.
Als bewaarders van ons traditionele land…
…is het onze taak de culturele kennis door te blijven geven…
…die onze families duizenden jaren lang hebben verzameld.
Welkom op Cooya Beach. -Fijn dat we mochten komen.
Fijn hier te zijn.
Dit is Kuku Yalanji-land, dus we spreken ook de taal.
Deze plek is Cooya Cooya: vissen. We vangen hier allerlei soorten vis.
Wat dingen die je hier vindt: krokodillen, zwaardvissen, zaaghaaien, schildpadden…
Dat is van een zwaardvis? -Van meerdere, zie je?
Is die ook van een zwaardvis? -Dat is een zwaardvis.
En dit is een zaag. -Dit is een zaagvis.
Met grepen aan beide einden kun je er bomen mee omzagen.
Dus jullie vissen hier vooral traditioneel?
Speervissen, veel selectief jagen, verzamelen…
…nemen wat we nodig hebben, netvissen, vallen, van alles.
Hoe oud waren jullie toen jullie leerden vissen?
Erg jong. We leerden het van onze grootouders…
…ouders, en ooms en tantes. Ieder met z'n eigen trucjes.
Veel ouderen kunnen niet meer lopen, dus we hebben dit opgezet.
Zo kunnen we blijven jagen en ze elke dag goed eten geven.
Veel families konden diabetes niet ontlopen.
Wellicht heb je gehoord dat er generaties vastzaten in missiehuizen.
Ze kregen suiker, meel, tabak en thee.
De hele generatie van m'n oma had diabetes.
Toen ze vrijkwamen, hoefden ze dat niet meer te eten.
Ze gingen weer jagen-verzamelen. Onze generatie nam dit op…
…in de levensstijl, zodat onze mensen vanaf nu gezond blijven.
Dat is geweldig, man.
Met ons culturele toerisme belichten we onze speciale cultuur…
…houden we onze families in leven, gaan de toekomst in…
…en helen we het slechte verleden.
Kom maar mee, naar het strand, dan gaan we oefenen met de speer.
We gaan met Darin en Zac naar het strand en leren ze veilig met speren om te gaan.
Ons volk is hier al 20.000 jaar. We leefden vroeger verder op zee…
…het water drong ons terug. Nu komen we de berg weer af.
Allemaal dezelfde families. Die verhalen blijven nog intact.
Alle herkenningspunten verbinden ons met die verhalen.
Jullie mogen een speer komen kiezen.
Niet te zwaar, niet te licht. Hij moet fijn aanvoelen.
Daar oefenen we even mee, dan kun je eventueel nog wisselen.
Deze voelt geweldig. -Ja? Pas op, achter je.
Oeps. Het was tenminste niet de punt.
Eerste regel. Als je je speer draagt: rechtop en tegen je schouder.
Dan steek je elkaar niet neer. -Ik keek naar de punt.
Eén teen op de lijn.
Je wijsvinger op het eind, als je gaat gooien.
Je richt je voeten ook op het doelwit.
Ga je gooien, breng dan je gewicht op je achterste been.
Til je voorste been op, neem een stap en duw met je vinger.
Oké, oefenrondje. Zo, ja.
Omdat hij stuiterde. -Rustig.
Haal hem op, nog een keer. -Te gek.
Dankjewel. -Geen probleem.
Het is te makkelijk, ik leg hem verder.
Zo ver weg? Kun je ze in het water nog zien?
De vissen horen je aankomen en vluchten. Je moet ze achterna.
Vissen hebben schubben, dus hard gooien. Na deze keer moet je het kunnen.
Bijna. Niet erg, ze blijven drijven.
Zo, ja. Goed gedaan. -Mooi schot.
Weten jullie wat dit is?
Een woomera.
Dit vervangt je vinger.
Voor extra kracht.
Wapenverbetering.
KRACHTSTOENAME
Als ze het met de vinger kunnen, gaan we een stap verder met de woomera…
…een verlengstuk van je arm dat je meer kracht geeft bij het vissen.
Kijk aan, zo moet het. Mooi krachtig.
Als mensen overal maar speren staan te gooien, is het best eng.
We leren ze dus eerst hoe je veilig met een speer omgaat…
Dat is hem.
…voor we een traditionele jacht gaan doen.
Meer kunnen we jullie niet leren. Klaar voor?
Best wel.
Darin en ik gaan langs het strand, en halen de medicijnen en het eten.
Jullie twee gaan jagen. Zien of jullie vis en krab kunnen vangen.
Goed. -Start de wedstrijd.
Ik regel het wel. -Lukt dat?
Doe jij de groente maar.
Ik neem Zac mee, kijken of we wat modderkrabben kunnen vangen.
Meestal lijken krabben op die gaten.
Als we vlakbij komen, zien ze ons en vluchten ze.
Dit zijn gaten waar roggen zich voeden.
Een schelpdier brengt elektriciteit voort als 't beweegt.
Dan vindt de rog hem, duikt erop, verplettert hem en eet hem op.
Zie je deze, helemaal langs het strand? Een erg nuttig medicijn. In overvloed.
Dit is de vrucht.
Ze zijn groen en wit.
Wit is rijp.
De witte besjes zijn de vruchten van de strandkool.
…bij een ooginfectie, of als je zand in je oog krijgt…
…pak je een rijpe, en knijpt hem uit.
Het zoute water erin gebruiken we als ontsmetter.
Je gebruikt het dus als oogdruppels. Heel simpel.
Wauw, dat is…
Het prikt helemaal niet, maar je voelt dat het zuiverend werkt.
Het spoelt, ja. Knijp het erop…
Gebruik het als huidlotion. Het is zacht en plakt niet.
Het droogt schoon op. -Geweldig.
Superhandig als je dingen moet doen. -Met plakhanden inderdaad.
Dit is een heremietkreeftje.
Een kuyulin of modderwulk. -Een grote.
Deze jongens zijn het beste aas.
Vis je aan het strand, een rivieroever, zorg voor kreeftjes.
Aboriginals leggen een steen op een goede visplek.
Een platte steen, een ronde steen, gebroken schelpen.
Als teken voor anderen.
Kun je de bladeren ook eten? -Nee, niet echt.
Maar wel te gebruiken als verband.
Voor als je een brandwond of zweer hebt. Voel je? Lekker koel.
Na een lange wandeling, even onderdompelen…
Fantastisch. -Dat erop, fijn koel.
Ook voor als je verbrand bent. Perfect.
Je ziet de ranken van de Klimmende Winde, de dagbloem.
Deze heeft een gele bloem. Er is ook een lage, die is paars.
We noemen ze pijlstaartrog-ranken.
Als je wordt gestoken door een pijlstaartrog…
…of je voet openhaalt, is dat een sterker antisepticum.
Even kneuzen, weken in warm water, dan je voeten erin.
Het verdooft wat, kun je de stukjes eruit halen.
Waar je hier ook komt, is een unieke band tussen de planten en de dieren.
Wij, als mensen, moeten die unieke banden vinden.
Dat is hoe het hoort.
Zac en Brandon raken vast gewond. -Dan hebben wij de medicatie.
Dit is een maanschelp.
Bij nieuwe maan wordt hij donker. Bij volle maan wit.
De kleur verandert mee met de maancyclus.
Daarom heet hij zo. -Hij ligt gewoon lekker te chillen.
Als je op een bewolkte dag wilt jagen, en niet weet wat het tij doet…
…zoek je die schelpen. Zijn ze donker, dan wordt 't een goed tij.
Je laat je dus vaak leiden door dierengedrag.
De planten of dieren vertellen het je wel.
Boeiend. Best cool, man. Alsof ik terugga in de tijd.
Vroeger deden en wilden we niets anders. -Veel beter dan computerspelletjes.
De kennis die je hebt van de natuur…
…lijkt erg belangrijk voor de samenleving als geheel.
Elk persoon is verantwoordelijk voor een ander dier.
Een band met een totem is nodig, zodat dat dier overleeft.
Als je naar ze kijkt, leren ze je alle geheimen…
…die je hier moet weten.
Dus vissen we bij eb.
De krokodillen en haaien komen terug bij vloed.
Wij krijgen zes uur, en zij zes uur. We moeten leren om met alles te delen.
Dat is een groot mannetje.
Heb je er nog meer? -Eentje.
Moet je dat ding zien. -Zij heeft er nog één.
Dit is dus een mannetje. Dat zie je aan de driehoek op de buik.
Het zijn echte vechters, ze hebben grotere klauwen.
Wil je hem vasthouden? -Tuurlijk.
Hier, de veiligste manier. -Zet hem daar neer.
Hou je handen achter. Je handen er nooit voor houden.
Daaronder. -Nee, niet eronder.
Daar kunnen ze bij. -Echt?
De meeste mensen beseffen niet hoe gevaarlijk ze kunnen zijn.
Hebbes? -Denk ik.
Eén klauw kraakt je, de andere knipt.
Ze rennen op je af als je te dichtbij komt.
De grote vechtklauw, de kraker. Die zal je botten breken.
Met de andere knipt hij zo een vinger af.
Echt? Jezus. -Test het maar.
Met je pink. -Ik wil al m'n vingers houden.
Kijk toch eens.
Vangen.
Best ontzagwekkend, hè? -Deze is van jou.
Zet hem maar weer op de grond.
Top. Aangenaam, maat. -Gaaf. Bedankt.
Dit geeft ons hoop.
We hebben wat kokosnoten? -Ja, dat is het plan.
Laat de jongens maar rennen, wij kraken de noten.
We gebruiken het houweel en beginnen aan de zachte kant.
Wat voor jou.
Hier ga je dan mee schrapen.
Dit is de beste manier om kokosmelk te maken. Proost.
Nu kun je de anderen laten zien hoe je eten krijgt.
Ja. Bedankt, broeder. -Graag gedaan.
Daar is er een. -Ben je hem kwijt?
Ja, hij is hem kwijt.
Nu weet ik wat ik zoek.
Krab. -Daar is er één. Zie je hem?
Zag je dat helemaal daar? -Zie je hem lopen? Pak hem maar.
Kom dichterbij.
Spiets dat donkere ding.
Mis. Zie je hem daar?
Mis. Eronder.
Eronder. Zie je?
Het is hem gelukt.
Kijk aan, precies in het midden.
Daar heb je je krabje. Door het midden.
Thuis hou ik van vliegvissen, dat is vangen en loslaten.
Maar 't voelt beter dat we hem ook gaan opeten.
Ze smaken beter als je ze zelf vangt. -Geloof ik graag. Kijk hem nou, man.
Nu laat ik je zien hoe je ze bereidt. Hopelijk hebben jullie honger.
Hoi, ik ben Darin. -Leuk je te ontmoeten, ik ben Delissa.
Ik ben traditioneel mandenvlechter. M'n nichtje Cayanna zit hier.
Hoi, Cayanna.
Ik deed dit vroeger met m'n oma.
We zaten met haar samen. -Waar komen deze vezels vandaan?
We gebruiken de zwarte palmboom. Het is een zeldzame boom.
Hij groeit alleen in de natte tropen, langs een smal kustgebied.
De mannen gebruiken het hout…
…voor hun clapsticks. Dit zijn allemaal ceremoniële dingen.
Inderdaad. Voor clapsticks, woomera's, speerpunten, er wordt niets verspild.
We gebruiken de hele boom.
Elke boom in de Daintree die ik kap, herplant ik om het duurzaam te houden.
Het beoefenen van de traditionele cultuur tijdens de kolonisatie was illegaal.
Dus we hebben geluk dat het is doorgegeven door onze familie…
…via de vrouwen, aan de generatie erna. En dat zij hetzelfde doen.
Het doorgeven aan de generatie na hen.
In dergelijke dillybags werden traditioneel baby's gedragen.
Het hengsel moet zo op je hoofd.
Zo droegen ze baby's in de rimboe.
Over grote, zoals deze, doe ik ongeveer drie maanden.
Drie maanden? -Ja, erg lang dus.
Maar zo'n kleintje duurt maar een half uur.
In de vakantie vlochten we met oma en vertelde ze verhalen.
M'n oma is verborgen in een mand.
Met de gestolen generaties. -Wat?
Toen de witte overheid de kinderen kwam halen.
Serieus?
Ze kreeg een fluweelboon in haar handjes, om haar als baby stil te houden.
Ze is toen niet meegenomen.
Het weghalen van onze kinderen van ons land is nog niet zo lang geleden.
Maar één generatie geleden.
We zijn echt gezegend dat onze cultuur hier nog intact is…
…en we die nog met de wereld kunnen delen.
Wat is buiten dat hij echt net vers uit de oceaan komt…
…het geheim voor een lekkere krab?
Die gaan daarin.
Het gaat om je mengsel. Er gaat wat kokosolie in.
Goed afgemeten.
Een klontje boter erin.
Wat geplette knoflook. -Ben ik dol op, heerlijk.
Dit is vooral rawit-peper. Dit is 25 jaar oud.
Dit zijn alleen pepers, azijn en zout. Daar neem je een paar van.
Dit is gewoon azijn en zout, dit sap.
En dat ruik je zodra het kookt.
Als je hem te lang kookt, plakt het vlees en wordt pellen lastig.
Dit is een bush lemon. Smaakt veel beter dan de meeste citroenen.
Echt? Een bush lemon? -Juist. Proef dat maar eens, maat.
Nog een beetje zout bij.
Deksel erop en dan nog vijf minuutjes.
Dat gaat stomen? -Als de rest oranje is, is het klaar.
Dat erin dopen?
Helemaal goed erin.
Lekker. Als dat op is, en iemand wil meer, maken we meer.
Een nieuwe portie.
Hoe zou het met Darin en z'n manden gaan?
Heb geduld.
Hoe moet dit eruitzien?
Dan weet ik dat.
Dit is het eindproduct. -Kijk toch eens.
Het voelt goed te stoppen met alles, je ergens op te richten…
…te onthaasten en naar je verhalen te luisteren.
Hopelijk heb je je vermaakt, heel erg bedankt.
Alles goed? -Hoe ging het?
Alles goed? -En met jou?
Ja, goed.
We hebben allerlei lekkers.
Leuk gehad? -Veel krabben.
Ja, helemaal niet slecht.
Wij zochten medicinale planten, hebben kokosnoten gegeten.
Tof. -Grandioze middag.
Te gek. -Is 't altijd.
Dit is een supermarkt, apotheek, het is alles wat je nodig hebt.
Prachtig, hoe jullie leven.
Fijn dat jullie de traditie voortzetten, dat we mochten komen.
Prima. Je bent altijd welkom, hebt altijd familie hier.
Bedankt, jongens. Bedankt, broeder.
Bedankt, man. -Ik waardeer dit echt.
Tot de volgende keer. -Bedankt, jongens. Fijne dag.
En nu naar een nationaal park in het noorden van Queensland.
Maar geen park zoals je het kent. In de loop van slechts 400 miljoen jaar…
…schiep Moeder Natuur dit prachtige beeldhouwwerk.
Landmassa's verschoven, water stroomde, kalksteen loste op.
En dit is het eindresultaat: de Chillagoe-grotten.
De band tussen de inheemse mensen van Australië…
…en de Chillagoe-grotten bestaat al tienduizenden jaren.
Helaas was ik best ziek op de dag dat we zouden gaan…
…dus ging Darin alleen.
Wauw, dit is buitengewoon. Wat is dit voor plek?
Dit plekje noemen we Chillagoe.
Hier hebben we een daglichtkamer en ik laat je ook wat zeefossielen zien.
Echt waar?
Dit lag vroeger onder water. Hoelang geleden?
Ongeveer 400 miljoen jaar, zeggen ze. -Vierhonderd miljoen?
Hoe is dit gebeurd? Het lijkt uit het niets te komen.
Dit mengsel van kool en bezinksel vormt sedimentair gesteente, kalksteen.
De aardkorst bewoog, plus nog meer hitte en druk…
…en het werd verticaal omhoog gestuwd.
Bizar, maar kenners denken dat de grotten zich 400 miljoen jaar terug vormden.
Toen stond dit nog allemaal onder water.
Hé, wat ben jij?
Ik ben een ammoniet, een zeeroofdier van lang geleden.
Mijn soort bevolkte hier vroeger in groten getale de zeeën…
… voordat we uitstierven.
Dus de fossielen die hier gevonden zijn, zijn nog meer bewijs?
Ja, dat dit gebied ooit helemaal onder water lag.
Gedurende miljoenen jaren zijn de aardplaten verschoven.
Ze kwamen samen en vormden de bergen.
En toen vormden miljoenen jaren aan regen en erosie de grotten erin…
…waardoor deze pracht ontstond…
…die inheemse bewakers van het land al 60.000 jaar bewaken en benutten.
Maar vergeet niet dat mijn soort hier al 65 miljoen jaar niet is geweest.
Ik kan dan ook maar beter gaan nu.
Tot ziens? -Alleen in fossiele vorm.
Wauw, man.
Wat indrukwekkend.
Als ik mensen meeneem…
…zien ze schoonheid van de grotten, net als ik. Daarom hou ik zo van dit werk.
Hou hem voor je borst.
Allemachtig.
We zijn binnen, Eddie. -We zijn in de grot.
Hij is in 1891 ontdekt.
In 1891? -Inderdaad, door ene William Atherton.
Er zit daar een spin. -Wat? Waar zit die spin?
Mensen gillen als ze de jachtkrabspin zien.
En ze schrikken ervan.
Bijna zo groot als m'n hand.
Eddie, kun je me uitleggen wat dat voor puntige structuren zijn?
Ze heten stalactieten. -Stalactieten?
En je hebt stalagmieten, die komen uit de grond.
Bij stalactieten druipt er vocht omlaag door het midden, als door een rietje.
Daardoor komen de stalagmieten omhoog.
Hoelang tot zoiets gevormd is?
Stalactieten groeien elke honderd jaar drie tot vijf centimeter.
Stalagmieten groeien maar één centimeter per 100 jaar.
Kijk, hier kun je het zien. -Ja, inderdaad.
Een druppel onderaan. -Kijk toch eens.
Het duurt even voor hij valt.
Aanraken of laten hangen? Ik laat 'm hangen.
Als ik ze de eerste daglichtkamer in leid…
…is hun eerste reactie: 'Wauw.
Wat groot, het lijkt wel een kathedraal.'
Een van de daglichtkamers in deze grot.
Dit is een van de mooiste dingen die ik ooit heb gezien.
Hij is ook prachtig. Het indrukwekkendste deel van de tour.
Hoe kun je je nou niet afvragen wie of wat je bent…
…wat dit is, waar alles om draait, als je op dergelijke plekken komt?
Eddie, je hebt me hier totaal niet op voorbereid.
Mijn God. -Ik heb een prachtig kantoor, of niet?
Hier hebben alle Aboriginals waarschijnlijk geschuild voor het weer.
Maar de grot was te donker om verder te gaan.
Dit is dichtbij, met wat licht. Hier naar binnen, mooi vlak.
Dat je deze hele grot met mij en anderen mag delen, moet bijzonder zijn.
Dat is het ook. Je zei het eerder al, je voelde iets.
En dat hou je bij je. Dat is mooi.
Ik neem Darin mee naar buiten, de berg op, voor een beter uitzicht.
Je kunt kilometers ver kijken.
Goed, Darin. Ik laat je wat rotskunst zien.
Rotskunst? -Inderdaad.
De echte verrassing zit onder deze rotsplaat.
Kijk maar eens naar het plafond.
Prachtige rotskunst.
Zoals je ziet, veel sterren.
Veel Aboriginals van hier…
We worden hier de Wakaman genoemd…
…en we navigeerden 's nachts met de sterren.
Dit hier leidt je naar de grote Avondster die je altijd ziet.
Daarzo. -En als je die volgt, kom je bij 't water.
Echt? Dit is dus allemaal gebaseerd op het land hier.
Dat klopt. -Wauw.
Hier aan deze kant zie je pootafdrukken van een hond.
We hebben een grote spirituele hond…
…de Djungan-hond, en dat is zijn spoor daarboven.
Als je kijkt, zie je in de verte de rotswand.
Daar begon de hond in het verhaal.
Dan kwam de koning hier zitten met al zijn zeven vrouwen.
En je kunt vanaf hier andere stammen zien aankomen.
Ten oosten van ons heb je de Mbabaram-stam…
…en ten noorden heb je de Kuku Djungan-stam…
…die ook naar dit gebied kwam.
Dit vertelt dus het verhaal van water, en van waar de hond vandaan kwam.
Want achter je is een kaart, met die hondenkop. Die wijst je daarheen.
Bij de blauwgrijze rots was het diepste deel van de oceaan.
En dit gebied waar we nu zijn, was het ondiepe deel.
Hier?
Nu heb ik nog een prehistorische verrassing voor Darin.
Dit is een zeefossiel…
…van 65 miljoen jaar geleden, toen dit land onder water lag.
Dit was 400 miljoen jaar geleden dus gewoon deel van een rif.
Broeder, echt bedankt, man. -Graag gedaan.
Zon op, zon onder. Daar is het water. -Dat klopt.
Het is als gids belangrijk dit te bewaren. Dit gebied heeft een rijke geschiedenis.
Ik hoop dat mensen weten hoe oud en mooi dit land is…
…en dat ze het willen bewaren als ze hier weggaan.
Na elke ervaring kom ik weer uit bij dezelfde vraag: Wat moeten wij doen?
Ik denk aan de ontmoeting met Bruce Pascoe.
Hoe kunnen we meer leren van de inheemse bevolking?
Er lijkt zoveel magie in het verleden te liggen.
Een kopje thee. Net zoals we nu doen. Ga zitten, pak je theepot.
Zoek uit welke thee de oude dames en de oude mannen lekker vinden.
En of ze melk en suiker gebruiken. Het feit dat je daarom geeft…
Je zet eten op tafel, deelt het, en praat over duurzaamheid.
Het is geen wondermiddel, maar wel een gesprek.
En dat gesprek zal leiden tot een betere plek.
Niet alleen met inheemse mensen, ook met elkaar.
We zijn gestopt met van elkaar houden.
Dat is zo geweldig. -Ik ben je ontzettend dankbaar.
Heel erg bedankt. -Ja, prachtig.
Het is zo simpel.
Ga zitten, luister. Wij mogen deze wereld delen.
Bedankt, Bruce.
Dit is onze volgende kans om dat te doen.
We ontmoeten in het Girringun-regenwoud Sonya Takau, voorlichter…
…en Phil Rist, directeur, van de Girringun Aboriginal Corporation.
Ik ben Phil Rist. Ik ben de directeur van het prominente…
…Aboriginal Land- en Zee- Managementcentrum in Queensland.
Ook in heel Australië. Met negen groepen beslaan we een groot gebied.
Australië heeft een duister verleden…
…vanwege hoe het land inheemse Australiërs behandelde.
En hoe meer mensen begrijpen en hoe meer ze zich bewust worden…
…van de strijd van inheemse Australiërs, hoe beter.
Bij ons zeggen we altijd…
…dat de vader en de zoon meestal het zware werk doen.
En als de vader het zat is, legt hij z'n speer neer…
…en pakt de zoon hem op en zet de strijd voor, zogezegd.
Dat verandert nu, het is niet zozeer meer de zoon.
Nu pakt de dochter de speer op.
Jullie horen daar ook bij. Jullie willen luisteren en leren…
…dat wordt onderdeel van de verandering.
En Australië is een van de rijkste landen ter wereld, maar in het hart…
…vind je de strijd die al generaties lang gaande is.
Dat hoort bij de assimilatie in deze dominante cultuur, denk ik.
En daar zijn veel problemen mee.
Waar ik echt niet snap, is waarom er geen samenkomst is…
…van de regeringen en de andere mensen hier?
Dan kunnen jullie met die wijsheid er samen een beter land van maken.
Ik heb het erg moeilijk met die vraag.
Al jaren roept wit Australië dat wij minder zijn dan de rest.
Dat raakt ingesleten…
…er is een superieur-inferieur-complex waar ik soms naar verwijs.
En ik denk dat er nu dingen veranderen. Dat is al een tijdje aan de gang.
Dat merk ik, en ik ben het met je eens. Er komt een verandering aan.
Ik weet dat er een jonge generatie is, die heel ruimdenkend…
…en vooruitstrevend is.
Ik vind het erg bijzonder om hier nu te zitten.
Je had het over jullie stem.
Als wij kunnen helpen om de boodschap te verspreiden…
…en jullie stem meer volume te geven, zou ik echt dankbaar zijn.
We zijn dol op je, mogen we je houden? Ik wil niet dat je weggaat.
Pas maar op. -Je komt nooit meer van ons af.
Aboriginals moeten betrokken worden bij de wereldproblemen van tegenwoordig.
Je kunt de natuurlijke omgeving niet herstellen zonder rekening te houden…
…met de interne verbanden binnen de natuurlijke omgeving.
Goed, Zac en Darin…
…we willen jullie voorstellen aan een bijzondere gast. Dit is Khoa.
Dag, Khoa. -Dag, schatje.
Hij is heel timide, heel verlegen.
Hij is een volbloed regenwoud-dingo.
Dingo's worden in dit land in een erg kwaad daglicht gesteld.
Op dit moment is er een oorlog gaande tussen de veehouderij…
…en degenen die ze willen beschermen en redden.
Dingo's vallen onder het geslacht Canis…
…net als wolven, coyotes, vossen en honden.
En hoewel ze er schattig uitzien…
…zijn wilde dingo's woeste roofdieren, zoals de meeste carnivoren.
Op dit moment zijn in de staat Queensland twee wetgevende besluiten…
…om ze feitelijk uit te roeien.
Als Aboriginals weten we dat dit ventje…
…erg waardevol is voor de natuurlijke omgeving.
Hij is het toproofdier van Australië.
En om milieu- en ecologische systemen in balans te houden…
…moet er een toproofdier zijn.
Als je hem met rust laat en hem z'n werk voor de natuur laat doen…
…komt alles weer in balans.
Wij hebben geleerd de natuur met rust te laten.
De natuur kan voor zichzelf zorgen en kan zonder ons.
De dingo en de Aboriginals hebben meer gemeen.
We zijn beschoten, we zijn vergiftigd en we zijn gevangen.
En dan bedoel ik de zwarte slavenhandel in dit land.
Sonya wijst ons op de harde realiteit…
…van de gelijkenis tussen Aboriginals en de Australische dingo's.
We zijn een eindje opgeschoten, maar er is nog een lange weg te gaan…
…om de koloniale denkwijze te veranderen…
…die er in dit land zo ingestampt is.
Wat een bijzondere parallellen kun je trekken.
Als we de dingo vrij laten om te doen wat hij normaal doet…
…zou alles weer in balans kunnen raken.
Als mensen naar de inheemse stem luisterden…
…kwam alles in balans.
Als je westerse wetenschap en inheemse kennis samenbrengt…
…zijn er prachtige oplossingen te vinden voor onze milieuproblemen.
De Aboriginalcultuur is van de wereld.
En als het de oudste levende cultuur op deze planeet is…
…is het aan ieder van ons…
Om er dankbaar voor te zijn. -Absoluut.
Ik kan niet wachten om dit met zo veel mogelijk mensen te delen.
Het betekent erg veel dat Zac en Darin hier komen om te luisteren…
…omdat er eindelijk iemand naar een Aboriginal-stem heeft geluisterd.
Als het vanaf dat moment…
…meevoert op de stroom van het delen van iets positiefs…
…dat voor iedereen goed is, niet alleen voor Aboriginals…
…en vooral voor het milieu…
…dan doen we iets goed.
Weet je, als ik wegloop van zoiets…
…dan ontploft m'n hart bijna.
Zulke gesprekken met mensen voeren is ingewikkeld.
Zeker weten. -Er zijn zo veel verschillende aspecten.
Maar één ding weet ik wel.
Bruce Pascoe had gelijk.
Je moet gaan zitten en praten.
Daar bij ze zitten…
…de energie aanvoelen…
…en een eerlijk en open gesprek voeren?
Dat is een superkracht die we missen in de wereld.
Ik snap je. De wereld is veel groter dan je achtertuin…
…je school of je baan. Wij zien hem op zoveel niveaus.
Ik krijg hier zo veel meer waardering door.
Het voelt heel bijzonder, hè?
Dit is het. Ik weet wat ik de rest van m'n leven wil doen. Ik ben 33.
Gaat best goed.
Seizoen 53 van Down to Earth…
Ik wil David Attenborough zijn.
We kunnen het verleden niet veranderen en de fouten wellicht nooit rechtzetten…
…maar wel tijd nemen om de geschiedenis van anderen te leren en om te luisteren.
Het heeft een lange weg te gaan…
…maar Australië is een dialoog gestart en erkent degenen die eerder kwamen.
Er zijn veel landen die dat voorbeeld zouden moeten volgen.
Iedereen verdient het gehoord te worden, deel uit te maken van de discussie.
De wereld is niet zo groot meer. We zijn nu allemaal buren.
En zelfs de kleinste dingen die we doen, goed of slecht, hebben een gevolg.
We kunnen samen de cultuur van het verleden behouden…
…en tegelijkertijd plannen maken voor een betere toekomst.
Maar dat doen we door nu samen te werken.
Ons team erkent de inheemse Australische landeigenaren.
Respect voor alle Oudsten, zij hebben de cultuur en hoop in handen…
…van alle inheemse volken in het land.
Ondertiteld door: Martijn Beunk