Hé, Mama.
Ik ben zo blij je te zien.
DALE SIGLER HEEFT DE MOORD OP JOHN ZELTNER NOOIT ONTKEND
HIJ KREEG DE DOODSTRAF
MAAR NA 10.000 DAGEN IN DE GEVANGENIS WERD HIJ VRIJGELATEN
Ik hou van je. -En ik van jou. Laten we gaan.
Kom.
Weer buiten te zijn...
...is overweldigend.
Als je zo lang ergens van droomt...
...en het gebeurt eindelijk...
...dan denk je: is dit echt?
Ik ga trillen.
Echt? -Ja, het begint.
Ik ga het nu beseffen.
Toen ik 30 jaar geleden werd opgesloten...
...was George Bush senior president van Amerika.
De Koude Oorlog was net voorbij.
Er was geen internet, geen mobieltjes.
Ik ben er zo lang uit geweest en de samenleving is zo veranderd...
...dat...
Ik kan nauwelijks bevatten...
...wat ik ga ervaren.
Het wordt vast fantastisch.
Ik kijk vol verbazing om me heen.
De vreugde, het geluk, een mobieltje in je hand...
...en weer gewone kleren aan.
Ik durfde nooit te dromen...
...dat ik 30 jaar later vrij zou komen.
EEN NETFLIX ORIGINAL-SERIE
Is de deur gewoon open? -Nee, die is op slot.
Klaar? -Ja.
Daar gaan we.
DALE VALT ONDER EEN STRENG RECLASSERINGSREGIME...
...VOOR MISDADIGERS MET EEN HOOG RISICOPROFIEL
Wil je hier je boeken neerzetten, of meteen maar in je kamer?
Ja, ik zet ze in mijn kamer. -In je kamer? Oké.
HIJ MOET 12 MAANDEN BIJ CAROLE IN HUIS WONEN
HIJ DRAAGT EEN GPS-TRACKER...
...EN MAG ZONDER TOESTEMMING HET HUIS NIET VERLATEN
Ik ga achter je staan, jij moet het eerst naar binnen.
ALS HIJ ZICH NIET AAN DE VOORWAARDEN HOUDT...
...GAAT HIJ WEER DE GEVANGENIS IN
O, man.
Ja, dat is een luchtbed. -Ik weet het, voorzichtig.
Ik weeg 125 kilo, straks knapt ie. -Dat hoop ik niet.
Net als mijn moeders waterbed. Wat was ze kwaad.
Wat ik niet wil is dat je je ongemakkelijk voelt.
Airco? -Ja.
De kleine dingen van het leven, die je in de gevangenis niet hebt.
Dat wordt mijn vriend.
Dus de kamer is naar je zin? -O ja, geweldig.
Ik bedoel... -Geweldig.
Vergeleken met een cel... -Precies.
Kom op nou. Mijn cel was ongeveer zo groot.
Zo groot was mijn cel. -Echt?
Dit was mijn leefruimte.
Dertig jaar lang.
Dit is prachtig. -Mooi.
Bedankt voor alles, Mama. -Geen dank, liefje.
Lieve Vader, dank u voor deze maaltijd.
Dit is onze eerste maaltijd samen.
Zegen deze spijzen. Wij danken u voor alles...
...in Jezus' naam. Amen. -Amen.
Klaar? Maak er een bende van.
Je mag met je handen eten. -Ja, inderdaad.
Hoe smaakt 't? -Heerlijk.
O, mooi. -Het is toch lekker?
Heerlijk.
Het is meer dan ik nodig heb...
...en ik kan ervan genieten, en ik krijg niet maar één stukje...
En er staat geen tijd voor.
Maar... -Staan.
Gaat het zo? -Je hebt 15 minuten om te eten.
Maar meestal vijf of zes minuten.
'Hé, staan. Het is tijd.'
Binnen hebben we allemaal dezelfde gewoonten.
Je klopt op de tafel en staat op.
En ik dacht: waarom? Maar het is een gewoonte.
Na al die jaren vrij te zijn...
...en de omgeving te zien, en alles weer te ervaren...
...terwijl ik vroeger...
...het leven vanzelfsprekend vond.
Maar nu...
...is mijn perceptie veranderd.
Ik liep naar buiten...
...en ik zag drie kolibries...
...naar de voedertafel vliegen, ik had nog nooit zoiets moois gezien.
Ik kan het niet onder woorden brengen.
Zo moeilijk.
Om nu een thuis te hebben...
...is iets fantastisch.
Mama Carole is een zegen.
Zoals zij haar hart opende...
...en haar huis...
...en haar leven...
...voor mij...
Dat doet de gemiddelde mens niet.
Want wie neemt nou een moordenaar, uit de dodencel, na 30 jaar...
...in huis, en laat zich door hem 'mam' noemen?
Ze betekent zo veel voor me, en ik wil dat ze dat weet.
En daarom stel ik me nederig op, voor haar en voor God.
Wie ga je natgooien?
Waag het niet.
Ken je Wet 'n Wild?
Wat? -Ken je Wet 'n Wild?
Dat is een zwemparadijs. -En?
Daar ga je het water in. -En?
Ga eens even lekker zitten.
Echt? -Ja.
Ja, mevrouw.
Je hebt rondgesnuffeld, hè? -Jazeker.
Ik was er al bang voor. -Jazeker.
Klaar?
Jezus zei:
'Je herkent ze...
...aan hun liefde.'
Ik heb het grootste respect...
...en liefde voor jou.
En het is mijn missie en verantwoordelijkheid...
...om jou te dienen en lief te hebben.
Want...
...toen er geen weg meer was...
...maakte God een weg door jou in mijn leven te brengen.
Ik weet dat je veel hebt opgeofferd...
...voor mij.
Je bent een zegen.
Toen ik niet naar mijn eigen mama kon, gaf God me een andere mama.
Ik dank je dat je dat wilde zijn.
Ik hou van je. -Ik ook van jou.
Het was een geweldige dag. Een bijzondere dag.
Ik denk dat ik Dale steeds een klein beetje beter ga leren kennen.
Hij heeft een goed hart...
...en hij heeft God lief...
...maar elke dag...
...ontdek ik weer iets nieuws, iets meer van hem.
En het is net als in elke relatie.
Je leert elkaar pas echt kennen als je samen bent.
Ik weet maar heel weinig...
...van wat Dale heeft gedaan om in de dodencel te belanden.
Hij zal 't me ooit wel vertellen.
DE DAGEN NA DE MOORD SPRAK SIGLER MET ZIJN VRIENDEN OVER HET MISDRIJF
Dale had totaal geen berouw, de moord deed hem niets.
We gebruikten veel drugs. Ik denk dat hij overal gevoelloos voor was.
Mijn naam is Shawn Anttila.
Dale Wayne Sigler was een vriend van me, ten tijde van de moord.
De dag na de moord kwam hij naar mijn huis en vertelde me alles.
Dale vertelde me alle details, dat hij daarheen ging...
...en het wapen op hem richtte en zei: 'Maak de kluis open.'
Hij gaf hem het geld en zei toen: 'Je hoeft dit niet te doen.'
En toen trok hij zijn pistool. Hij zei: 'Toen schoot ik hem neer.
Hij kende me, hij kon me aanwijzen.'
Dale kende het slachtoffer want hij hing daar vaak rond.
We hadden een vriend die daar werkte.
Daarom liet die man hem ook binnen. Hij zag er geen gevaar in.
VERDACHTE SCHEPTE OP OVER SUBWAY-MOORD
DALE SIGLER MOCHT HET SLACHTOFFER NIET...
...OMDAT HIJ DACHT DAT DE MAN HOMOSEKSUEEL WAS
Dale zei dat de man gay was. Hij zei: 'Ik heb die flikker vermoord.'
Zo wilde hij dat de mensen hem zagen. Met hem viel niet te spotten.
Hij wilde dat mensen bang voor hem waren en dat hij ze iets zou aandoen.
Het feit dat die man gay was, maakte het makkelijker om hem te vermoorden.
Het was niet de reden, maar gewoon...
Hij is gay.
We woonden toen in Texas, en dat is geen goeie...
En dat was niet iets dat je... Daar hielden ze hier niet van.
Je moest zo denken...
...want als je gevoel voor homo's had werd je zelf een homo genoemd.
En dat wilde Dale absoluut niet.
Dat was slecht voor zijn imago, hoe hij wilde zijn.
Ik ken de verhalen...
...maar ik denk niet dat Dale gay of homoseksueel was.
We gingen wel naar plekken waar veel homo's kwamen.
Maar je dacht: Dale is niet zo.
Maar hé, als hij 't wel was, dan hield ie het goed verborgen.
Het is me mijn hele leven bijgebleven.
SHAWN ANTTILA WERD DOOR JUSTITIE GEDAGVAARD OM TE GETUIGEN
Toen de rechter het vonnis uitsprak, de doodstraf...
...vertrok hij geen spier. Alsof hij het wilde.
Ik denk dat hij toen ook dood wilde.
Hij had niets meer om voor te leven.
TWEEDE DAG NA DE VRIJLATING
Er gaat geen dag voorbij dat ik geen spijt van mijn daad heb.
Ik kan niets bedenken of doen wat het vermoorden van John rechtvaardigt.
Het enige wat ik wilde...
...is excuses aanbieden.
In de rechtszaal concentreerde ik me op het proces zelf...
...en mijn familieleden die er waren.
Op dat moment aanvaardde ik mijn lot.
Ik wilde sterven.
Maar wat grote indruk op me maakte, waren mijn moeder en mijn vader.
Ze waren allebei ingestort.
Dat raakte me echt.
DALE'S MOEDER BEZOCHT HAAR ZOON VOOR HET LAATST IN 1997
DOOR HAAR ZWAKKE GEZONDHEID KAN ZE NIET WEG UIT CALIFORNIË
We gaan naar je account...
...zodat je met je moeder kan praten.
Mijn moeder heeft het door mij heel zwaar gehad.
Het was een hel. Ze zei: 'Geen zoon van mij neemt iemands leven.'
Het brak haar hart.
Ik heb mijn moeder 25 jaar niet gezien...
...en vandaag hoop ik haar te kunnen spreken.
Kom op. -Hallo?
Daar is ze.
Hallo, zus.
Hallo, liefje. -Hallo, mama.
Goed je weer te zien.
Ik ben zo blij dat je daar weg bent.
Het is allemaal weer goed.
Het is oké.
Ik dank God elke dag dat jij er bent, Carole.
Ik ben zo blij dat jij er voor hem bent.
Het is een eer.
Oké. Even mezelf onder controle krijgen.
Succes.
Ik zei al dat ik oud en dik was.
Dat hoort er allemaal bij. -Ik ben ook geen jonkie meer.
Ik weet 't.
Mijn moeder weer zien, voor 't eerst na 25 jaar...
...en dat zij haar kind zag, in vrijheid...
...was me meer waard...
...dan het leven zelf.
Het is zo overweldigend en geweldig...
...om met haar te kunnen praten als ik dat wil.
Dankzij de technologie. Het is fantastisch.
Ze weet dat ik nu vrij ben, en dat ze me kan bereiken.
Het is goed je weer te zien, mama. Het is zo lang geleden.
Zeker.
We hadden nooit gedacht dat deze dag zou komen.
Nee, inderdaad.
Ik was bang dat ik je nooit meer zou zien.
Ik hou van je. -Ik ook van jou.
Ik heb 't je zo moeilijk gemaakt en dat heb je niet verdiend.
Ik was de slechtste zoon in plaats van de beste zoon.
Maar van nu af aan ben ik je beste zoon.
Ik zorg dat je trots op me wordt.
Dat weet ik, liefje.
Het is belangrijk voor me dat mijn moeder trots op me is.
Dat wil toch ieder kind?
Het is belangrijk om doelen te stellen, voor de korte en lange termijn.
Ik wil een stabiel leven, en een vaste baan.
Ik wil mijn eigen huis.
Ik wil een pensioenregeling, een verzekering, tandartsverzekering.
En ik wil een ministry beginnen...
...om kinderen en jongeren te bedienen.
Ik wil dat die ministry iets groots wordt.
Ik wil een zegen worden, ik ben altijd een last geweest.
Tijd om wat terug te doen.
Huisarrest is voor mij een reis, een nieuw hoofdstuk.
DALE MAG HET HUIS ALLEEN VERLATEN...
...MET TOESTEMMING VAN ZIJN RECLASSERINGSAMBTENAAR
HIJ MAG BUITEN GEEN CONTACTEN LEGGEN
Als ik zo naar dat gezin kijk...
Hoe dat jongetje rond rent en met zijn truck speelt...
Prachtig. Kinderen zijn een geschenk Gods.
Dat wilde ik ook. Samen met iemand een dochtertje hebben.
Misschien komt dat nog. Dat ik iemand vind van wie ik hou.
Ik moet positief blijven.
Ik ga op zoek naar werk...
...zodat ik iets kan doen voor anderen.
Maar ik moet geduld hebben.
TWEEDE WEEK NA DE VRIJLATING
DALE MAG HET HUIS VERLATEN...
...VOOR EEN BEZOEK AAN EEN ARBEIDSBUREAU
Ik ben reuze benieuwd.
Ik moet wel flexibel zijn.
Ik vind het geweldig dat ik de kans krijg om een nieuw leven te beginnen.
Het liefst ga ik werken voor een transportbedrijf...
...en dat ik opgeleid word en meteen kan beginnen.
Dus ik kijk hier wel naar uit.
CENTRUM VOOR REGIONALE DIENSTEN
Wat voor soort werk zoek je?
Iets wat te maken heeft met transport.
Transport? Je bedoelt truckchauffeur? -Ja, mevrouw.
Mijn opa was dat ook. Het betaalt goed en ik hou van reizen.
Het is iets dat ik heel graag wil.
Heb je eerder een truck bestuurd? Nee.
Heb je je groot rijbewijs?
Is dat wat je wilt, je groot rijbewijs halen?
En werkervaring? Wat voor werk heb je gedaan?
Ik heb van alles gedaan, maar niets in transport.
Wat was je laatste baan?
Ik was lader in Arlington.
Weet je nog wanneer dat was? -1990.
1990? -Ja. Dat was mijn laatste baan.
Ik heb 30 jaar vastgezeten. -Oké.
OMDAT HIJ GEEN ERVARING HEEFT, IS ER GEEN WERK VOOR DALE
HIJ BLIJFT DUS ONDER HUISARREST
Dood hem, hij wil me doden.
Ik heb 'm.
Goed schot.
Oké.
Die moet je doden.
Haar.
Je hebt ze nu alle drie.
Het is gewelddadig.
Als hij het niet wil, kunnen we wat anders spelen.
Maar er zit...
...veel geweld in.
Daarom zeggen ze dat die videogames de jeugd verpesten.
Hun kinderen, ja.
Technologie is gaaf, maar ook moeilijk.
Zelfs de games zijn moeilijk.
Als je een level stijgt...
...moet je sterker worden voor het volgende level.
Het is best wel verwarrend.
Omdat ik huisarrest heb, is technologie belangrijk voor me.
Je moet op zoek naar werk.
Dat blijft een jaar lang mijn contact met de wereld.
Maar het is ook overweldigend.
Problemen...
Technologie is te moeilijk voor me.
'Kijk of het probleem is opgelost.'
Oké...
'Klik om te zien of het probleem is opgelost.' Dat heb ik gedaan.
Opgelost? -Nee, blijkbaar niet.
Al die beveiliging. Ze willen een back-up van je back-up.
Ze willen je e-mail, je telefoonnummer, je wachtwoord.
Als dat niet lukt, moet je je e-mail als wachtwoord gebruiken.
En als je dan nog geen verbinding krijgt...
...waarom willen ze dan mijn e-mail en telefoonnummer?
Als ik er toch niet in kom?
Als het erop neerkomt dat je...
...zo gefrustreerd raakt, kun je het beste...
...even stoppen en het later opnieuw proberen.
Je moet je niet laten ontmoedigen.
Het is maar een computer.
Geen leven of dood.
De afgelopen...
...drie, vier dagen...
...was Dale ontzettend gefrustreerd.
Voor hem stond de wereld stil toen hij in de gevangenis zat.
Hier gingen we er gewoon in mee...
...en leerden de technologie. En dat moet hij nog leren.
Dat kost tijd.
Het lijkt wel of hij morgen alles wil kunnen.
En dat gaat gewoon niet. Je hebt maar zoveel uren in een dag.
We zitten nu best krap.
We hebben een extra persoon in huis...
...de rekeningen lopen op en er komt geen extra geld binnen.
Maar we redden ons wel.
We redden ons wel.
Als hij werk heeft, komt het goed.
Ik weet niet of dat lukt...
...want hij heeft natuurlijk geen enkele werkervaring.
Ik zeg steeds...
...dat hij geduld moet hebben, hij maakt zich veel te druk.
Geen bewegingsvrijheid hebben is ontzettend zwaar.
Ik heb 30 jaar gewacht om mijn leven terug te krijgen...
...en dingen te doen voor anderen. Voor God.
Het is frustrerend.
Mensen begrijpen het niet.
Als je iets terug wilt doen...
...en van andere mensen wilt houden...
...en onder de mensen wilt zijn.
Het irriteert me dat ik niet...
...met mensen mag omgaan...
...werken, mensen mag leren kennen.
Ik word echt beperkt.
En...
...ik weet dat het alleen maar beter wordt...
...maar het is frustrerend.
DERDE WEEK NA DE VRIJLATING
ÉÉN KEER PER WEEK BEZOEKT DALE ZIJN RECLASSERINGSAMBTENAAR
Wil je nog iets halen of wil je meteen naar huis?
We kunnen iets halen voor de barbecue.
Of pizza. Gisteren waren de hamburgers voor de helft...
Ik wil iets met je delen.
Iets wat je niet opgevallen is. -Wanneer?
Nu? -Zie je dat bord daar?
Dat Subway-bord? -Ja.
Elke keer als ik dat bord zie...
...komt die avond weer terug.
Echt waar?
Jezelf vergeven is het moeilijkste dat er is.
Ik moet het mezelf vergeven maar ik weet niet hoe dat moet.
Dat komt vanzelf.
Het duurt gewoon een tijdje.
Elke keer als ik dat zie...
...gaat de wond weer open.
Dale weet dat hij iets verkeerds heeft gedaan...
...en niemand kan hem zo straffen...
...zoals hij zichzelf straft.
Hij heeft zo veel berouw.
Het is iets dat hij de rest van zijn leven met zich meedraagt.
Het zit voor altijd in zijn DNA.
Ik heb dit allemaal meegemaakt door de keuzes die ik maakte.
Om wie ik was.
Maar zo ben ik niet meer.
De afgelopen 30 jaar...
...ben ik...
...een schurk genoemd, een monster.
Een beest, niet waard om te leven.
Maar zo is het helemaal niet. Ik ben geen beest.
Geen monster.
Mensen kennen het ware verhaal niet...
...van april 1990.
Ze zeggen dat ik 't voor 't geld deed, maar dat is niet zo.
HET IS SIGLER VERBODEN CONTACT TE ZOEKEN...
...MET DE FAMILIE VAN HET SLACHTOFFER
DE ENIGE DETAILS VAN DE MOORD DIE DE FAMILIE ZELTNER KENT...
...KOMEN UIT DE KRANT
'Restaurantmedewerker gedood tijdens overval.'
'De 31-jarige John Zeltner werd dood aangetroffen.'
Een zinloze moord.
Hij wilde hem gewoon vermoorden.
Toen hij mijn broer vermoordde...
...dat was geen ongeluk.
Hij schoot niet per ongeluk.
Je schiet niet per ongeluk zes keer.
Het ging niet per ongeluk.
Dat is een statement. Snap je?
Eén kogel is genoeg om iemand te doden.
Wil je een statement maken? Dan schiet je vijf keer.
Ik heb heel lang gedacht dat er meer achter zat.
Ik dacht dat het was omdat hij gay was.
In de jaren 80 en 90 hadden mensen vooroordelen.
Ik dacht dat dat de reden was.
Omdat hij gay was en ervoor uitkwam. En dat vonden zij niks.
Maar dat had ik fout. Dat kwam door mijn woede.
Het was voor het geld.
Mensen denken dat ze weten wat er is gebeurd in april 1990.
Maar tijdens de rechtszaak had niemand enig idee.
Niemand kende het verhaal, want ik had 't niemand verteld.
De enigen die het echt weten...
...zijn het slachtoffer, God en ik.
IN 1990 BEKENDE DALE SIGLER DE MOORD TE HEBBEN GEPLEEGD...
...TIJDENS EEN UIT DE HAND GELOPEN OVERVAL
Pas na de dood van mijn vader besefte ik...
...dat ik als man van God, het verhaal moet vertellen.
Ik moet transparant zijn.
Mensen denken dat het om geld ging.
Maar dat is absoluut niet waar.
25 JAAR NA ZIJN BEKENTENIS SCHREEF DALE DE RECLASSERING...
...WAT ER ECHT WAS GEBEURD
Ik wilde geen overval plegen.
Dat was een dekmantel voor de ware reden.
Ik ging erheen om John te vermoorden.
Hij chanteerde me...
...omdat hij een relatie met me wilde.
Ondertiteld door: Richard Bovelander