ISANG SERYE MULA SA NETFLIX
HANGO SA KAPANGALAN NA NOBELA NI ELENA FERRANTE
Bago siya umalis,
sinabi ni Papa kay Mama na pangit ako.
Hindi niya 'yon sinabi nang direkta.
Mahina ang boses niya, pero narinig ko siya.
Ano? Saan tayo magsisimula?
Sa Italian?
D ang marka niya sa Italian.
Sa PE, 'di siya nagdadala ng uniporme.
'Di bale na.
-Sa Greek? -E+.
At mayabang din siya.
Naku. Eh, Geography?
"Geography? Ano? May nag-aaral pa ba no'n ngayon?"
Mayabang at walang alam.
Pero walang tatalo sa math niya. F-minus.
May ibababa pa ba 'yon?
F-minus. Parusa na 'yon.
Andrea, lagot siya.
Ayaw niya mag-aral. Babagsak talaga siya.
Alam ko.
Kailangan niyang mag-ayos. Sasabihan ko siya.
Hindi, hindi lang 'yon.
-Kasi nagdadalaga na siya? Pero-- -'Di lang 'yon.
Alam ko na.
Magkamukha na sila ng kapatid ko.
Si Vittoria?
Oo, halos magkamukha na sila ng kapatid ko.
Ano ka ba? Napakasama ng kapatid mo!
-Nella. -Ano?
Magkamukha na sila.
Pambihira. Diyos ko, 'wag naman sana.
Isang masakit na salita lang ng tatay ko,
napapaiyak na niya ako.
Dati, sinasabi niyang maganda ako.
Ano'ng nakikita niya ngayon na 'di ko makita?
Ano'ng nangyayari sa akin?
Huminto na ang mundo ko.
Ang Naples.
Ang lamig ng Pebrero.
Ang nanay ko.
At ang mga salitang 'yon.
'Pag bata ka, para bang malaki ang lahat ng bagay.
'Pag tumanda ka na, lumiliit naman ang mga bagay.
Sa akin, hindi.
Hindi ko istorya ang ginagalawan ko.
Istoryang 'di nasimulan.
At walang nagbalak na tapusin.
Kaya nahulog na lang ako sa buhol-buhol na pasakit.
'Di na ako makawala.
-Magandang gabi. -Magandang gabi!
-Ang ganda mo naman! -Salamat.
-Magandang gabi, Professor. -Maganda nga ba?
-Na-miss kita, Mariano. -Tara.
-Bakit ang lungkot-lungkot mo? -Hindi ako malungkot!
Hindi 'yon insulto, napansin ko lang.
-'Di mo ba alam 'yon? -Mariano, kakarating mo lang.
-Mukha ka raw galit. -Umalis na nga tayo.
-Maninigarilyo sila. -'Di puwede!
-Maninigarilyo sila. -Sinabi ko nang hindi puwede. 'Wag!
Tinatawagan ako no'ng lalaki sa finance department.
-Alam mo kung bakit? -Bakit?
-Nirerekomenda 'yong taga-Banco di Napoli. -Pambihira!
Kanya-kanya ang lahat.
Walang nakakaalam.
May mga sumasayaw ng breakdance doon kanina.
-Talaga? -Oo.
Guwapo ba sila?
Magaling sila sumayaw. Ayaw ko sa lalaki.
Bago ba 'yan?
-'Yong sapatos ko? -Oo.
Hindi, bakit?
'Di pamilyar sa akin eh.
May mali ba sa akin?
Wala, bakit?
Kung ngayon mo lang napansin 'tong sapatos ko, baka may mali sa akin.
Napapraning ka na, Giovanna.
'Wag kang makinig sa tatay ko. Magbingi-bingihan ka na lang.
'Yon ang ginagawa namin.
Tingnan n'yo nga ako sandali.
Weird ba ako? Pumapangit na ba ako?
'Yong totoo ah.
Medyo, siguro. Pero 'di naman sa pisikal.
Hindi, maganda ka.
Baka pumapangit ka lang kasi marami kang iniisip.
'Yon lang naman.
-Girls! -Parang pinsan ko na sina Angela at Ida.
Pareho ang pagpapalaki sa amin,
base sa libro at kritikal din.
Mahilig ako magbasa. Si Ida mahilig magsulat.
Si Angela naman masayahin na kaibigan.
Alam n'yo, sina Professor Galway at Dealer mula Harvard University
ay naglathala ng pag-aaral na nagpapakita
na base sa siyensiya, ang sikat na prime minister daw natin
ay wala talagang kuwenta.
Ang galing, 'di ba?
'Yan. Nakapagdasal na tayo, puwede na tayong kumain.
Umiikot ang buhay namin sa Vomero. Wala kaming alam sa siyudad.
Pero nabibighani kami sa bawat pasikot-sikot.
Hala, ano 'yon?
-May problema ba? -Wala.
Kumain lang kayo riyan.
'Pag bata ka, para bang malaki ang lahat ng bagay.
'Pag tumanda ka na, lumiliit naman ang mga bagay.
Kanya-kanya ang lahat.
-Uy, bakit? -Masakit po ang tiyan ko.
-Baka mayroon ka? -Baka po ito na.
May gamot sa kabinet.
Tapos ka na?
-Gusto mo ng hot compress? -'Di na po.
Humiga ka muna. Sige na.
Inis na inis siya sa pagmumukha ni Tita Vittoria,
kaya binura niya 'yon sa lahat ng retrato niya.
Ano'ng ginagawa mo?
Masyasong makapal. Kailangan mo pang magsanay.
Puwede po bang magpaturo?
Walang makeup na babagay sa lahat.
Magkakaiba tayo ng mukha.
Halika.
Lumapit ka.
Subukan natin 'to.
Pumikit ka.
'Di ba?
Dapat paunti-unti muna.
Tapos ikalat mo.
'Yong sa gilid, dapat sakto lang.
'Wag sobra.
Magbabago ang hitsura mo sa bawat galaw.
Tapos, tingnan mo na ang hitsura mo.
Tapos ituloy mo na.
Aalis na ako. May pagpupulong ako tungkol kay Luther.
Linggo talaga?
Ang ganda n'yo pareho.
Ngayon lang ako nakakita ng tulad ninyo. Sige na.
Puro kalokohan.
Bakit mo tinitingnan ang mga 'to?
Grabe magsalita si Papa.
Pangit daw ako.
Nagiging kamukha ko na raw 'yong kapatid niya.
Naghahanap ka ng retrato niya?
Para makita ang hitsura niya.
Hindi lang sa hitsura niya.
Noong nandito siya, parang nasasakal ako sa kanya.
Ibang-iba ka sa kanya.
Sa amin, biro lang 'yong "Tita Vittoria."
'Pag sumosobra na siya, sinasabi ko, "Oh, nagiging si Vittoria ka na."
Masama po ba siya?
Mainggitin siya.
At hindi niya matanggap na malayo ang narating ng tatay mo.
Ibig sabihin…
Pinepersonal niya lahat ng naririnig at nakikita niya.
Masama ang loob niya dahil nabubuhay ang tatay mo.
-Iniligtas pa siya ng tatay mo ah. -Saan?
'Di bale na. Sa susunod na lang.
Baka kasi 'di niya kinailangan ng tulong. Baka dapat 'di na nakialam si Papa.
Hindi dapat hayaan ang taong nahihirapan.
Ang kapalit, naging malupit siya sa tatay mo.
Bawal ba magbati?
Kung makikita niya sigurong mababa na ang tatay mo.
Tulad ng mga kakilala niya.
Dahil imposible, siniraan niya ang tatay mo sa pamilya nila.
Matagal na 'yong huling pagkikita ninyo. Pero binibisita natin siya no'ng bata ka.
'Di mo maalala?
-Hindi. Hindi na po. -Matagal na rin naman kasi 'yon.
-Ano po'ng trabaho niya? -Tagapagsilbi siya.
Kasalanan din 'yon ng tatay mo.
-Bakit? -Gusto kong makita ang mukha niya.
Dapat makita ko siya.
Sige.
-Alam mo 'yong Via Miraglia? -'Di po.
'Yong Via Stradera?
Hindi rin po.
Sa Poggioreale, Piazza Nazionale. Nandoon siya.
Sa Arenaccia, sa mga pagawaan?
-Eh 'yong Il Pianto? -'Di po.
-'Di mo alam 'yong Il Pianto? -'Di po.
Kaya pag-aralan mo.
Ito ang mapa ng siyudad.
Kung masasabi mo na sa papa mo, mapupuntahan mo na ang tita mo.
Kunin mo 'to.
POGGIOREALE MONUMENTAL NA SEMENTERYO
SEMENTERYO NG PAGKAHABAG
Nasa isip ko pa rin 'yong pangalan ng mga kalye na sinabi sa akin ni Mama.
Lalo na 'yong Il Pianto.
Malungkot siguro doon,
puro pagdurusa at pasakit siguro ang dinanas mo roon.
Doon nakatira si Tita.
VITTORIA, VIVIANA AT ARMANDO, VANNI
Hello?
-Hi, Nello. -Hi, Papa.
Uy.
Ano'ng ginagawa mo?
Wala lang po.
-Si Mama mo? -Nasa kuwarto po.
-Tapos ka na sa takdang-aralin mo? -'Di pa po.
-May hindi ka ba maintindihan? -Wala naman po.
-O may gusto ka bang ipaliwanag ko? -Wala po.
'Wag mo 'tong iwan na nakakalat.
-'Di kayo pareho ng kapatid ko. -Iba ang sinabi ninyo.
Tandaan mo ito, gusto niyang sinasaktan ako.
Gagamitin ka niya.
Susubukan niyang ilayo ang loob mo sa akin, at 'di ko kakayanin 'yon.
Halika.
'Pag nakita mo siya,
gawin mo ang ginawa ni Ulysses sa mga sirena.
Maglagay ka ng wax sa tainga.
-Dadalhin n'yo po ako ro'n? -Oo.
-Bakit? -Iba po kasi ang amoy ninyo.
-Alam mo naman, 'di ba? -Opo.
Sige. Magpakabait ka.
'Di ko naintindihan.
Saan kayo patungo? Sinakop na nila ang paaralan.
-Talaga? Sino? -Sina Peppe O Dragone.
-Peppe O Dragone? Halika na. -Ayos naman pala!
Pupunta ako sa Officina. May konsiyerto ro'n.
Gusto n'yong sumama?
Sakay na.
Sumunod kayo sa'kin.
Sampung bag nga ng itim na hash.
Si San Antonio ay kalaban ng demonyo
Ang mga pasista at pulis ang demonyo
Kunin mo sila, San Antonio
Kailangan, kailangan Kailangang sunugin mo lahat
Kailangan, kailangan Kailangang sunugin mo lahat…
Humithit kayo.
Sa siyudad na ito na puro problema
Sa Italy, kung saan lahat ay hangal…
Giovà, lagot tayo. 'Di tayo naninigarilyo at nagbibigay-aliw.
-'Di nga tayo marunong maggitara. -Problema nga ang gitara.
Kailangan, kailangan Kailangang sunugin mo lahat
Parating na ang hinaharap Mga pasista at mga negosyante
Habang lumalapit Mas nagmumukha silang mapang-api
Mga taong nagbebenta ng sarili Para sa isang plato ng pasta
Kailangan mong magsimula ng apoy Na katatakutan nila
Kailangan, kailangan Kailangang sunugin mo lahat
Kalungkutan at dugo at mapait na luha…
Sino ba 'tong isang 'to?
'Yang suot mo, isang taong sahod na ng mga nagtatrabaho.
Bakit kasi sila nakasuot ng basahan?
Bakit may pasista rito?
Sino'ng pasista? Nabasa ko ang manifesto.
Hanggang hiringgilya ka lang ba?
Sino'ng nagpapasok sa'yo rito, pasista?
-Uy! -Ano ba'ng problema mo?
Ano'ng ginagawa mo?
Kailangang sunugin mo lahat
Idiin mo 'to sa mata mo para 'di mamaga.
Salamat.
Masakit ba?
'Yan ba?
Pupunta ako ro'n.
-Bakit? -May kakatagpuin ako.
-Ipapaliwanag ko mamaya. -Ipaliwanag mo lahat.
Dahan-dahan.
-Magandang gabi, Professor. -Magandang gabi.
Sandali.
-Masakit pa ba? -Opo.
Ganito na lang.
Ibigay mo sa akin 'yang mata mo, aayusin ko,
at ibabalik ko na parang bago.
Sige po.
May gusto akong itanong sa'yo.
Kanina ko pang umaga iniisip 'to.
Sino ang pinakamagandang babae sa Naples?
-'Di ko po alam. -Dali na!
Alalahanin mong mabuti. Sino?
Ako?
Magaling. Tama ang sagot mo.
Sabi ko na nga ba.
Naaalala mo 'yong kanta natin sa pagpoprotesta?
Sino ang nagsabing iiwan kita? Mas gugustuhin ko pang…
Ikalawang gear na.
…mamatay kaysa masaktan nang ganito…
Ikatlong gear naman.
-Ayos na po? -Oo.
Namamatay ako, namamatay
Kumanta ka.
Hininga ng puso ko
-Ikaw ang mahal ko -Mahal ko
Namamatay ako, namamatay, namamatay Hininga ng puso ko
Namamatay ako, namamatay, namamatay
Hininga ng puso ko
Ikaw ang mahal ko
Magaling.
Dito ba 'yon?
Sandali, namali ako ng liko.
Nakikita mo 'yan?
Dito ako ipinanganak at lumaki. Ito ang tahanan ko.
Dito pa rin nakatira si Vittoria. 'Yan 'yong pasukan.
Sige na. Hihintayin kita.
Gusto mo ng biskwit?
Heto.
Bakit?
'Wag po kayong aalis.
Sige na. 'Di ako aalis dito.
Paano po kung tagalan niya?
'Pag napagod ka na, sabihin mo sa kanya, "Mauuna na po ako ah?"
Eh kung pigilan niya po ako?
Sige. 'Pag wala ka pa nang isang oras, susunduin kita.
'Wag na po. Dito lang kayo. Babalik ako nang mag-isa.
Pambihira naman! Ano ba?
'Di niya maintindihan.
Masakit talaga ang magpaganda, 'di ba?
-Tama naman. -'Di ba?
-Cute siya. -Oo, para siyang manika.
Excuse po. Trada po?
'Yong pinto roon. Sa unang palapag.
Sige na, hinihintay ka na niya.
Hoy, ano ba? Nagmamadali ka ba?
Sandali lang!
Ano'ng nangyari?
May sakit ka ba? Naiihi ka?
Hindi po.
Eh, ano?
Bakit ang lakas mong kumatok?
-Ako po si Giovanna, Tita. -Alam ko.
Pero isang "tita" mo pa, mabuti pang umalis ka na lang.
Puwede n'yo ba akong ibili ng kape?
Ano 'yon? Sige na, maglakad ka na.
Sabi ko na eh. Masama ang ugali nito.
-Walang kuwenta. -Sige na, alis na!
Kumusta naman?
Ayos lang po.
'Yon lang? Magkuwento ka naman.
Inalok niya po ako ng orange juice na puro buto, kaya ibinuga ko.
Natanong din niya kung may kaibigan ako. Sabi ko, mayroon.
Gano'n ba?
-Nabanggit niya ba ako? -Hindi po.
-Hindi talaga? -Hindi po.
Eh 'yong mama mo?
Hindi rin po eh.
-Ano'ng tugtog pala 'yon? -Alin po?
May narinig akong malakas na tugtog kanina.
Wala po akong narinig.
Mabait ba siya?
Puwede na rin po.
Nagsungit ba siya?
Parang mainit ang ulo niya.
Ano ba'ng sabi ko sa'yo?
Nasagot na ba ang tanong mo?
'Di ba, hindi naman kayo magkapareho?
-Opo. -Mabuti.
Halik na kay Papa.
Napatawad mo na ako?
Napatawad na po.
'Wag! Makati 'yong bigote mo!
Paano pa kaya 'yong bigote ng tita mo?
Wala po siyang bigote.
-Mayroon. -Wala po.
Sige na nga, wala na nga.
Baka kasi gustuhin mong bumalik para tingnan kung may bigote siya.
Ayaw ko na siyang makita.
-Ako si Giovanna, Tita. -Alam ko.
Pero isang "tita" mo pa, mabuti pang umalis ka na lang.
Ano 'yan?
-Masakit ba? -Hindi po.
Gusto mo ba ng juice?
Ayaw ko pong makaabala sa inyo.
Gusto mo ba o hindi?
-Sige po. -Tara.
Halika.
'Wag 'yan. Sira na 'yan.
Dito ka umupo.
Tanggalin mo na 'yang coat mo. Akala mo naman malamig dito.
-Heto na. -Gagawa po kayo?
Hindi, 'yong kapatid mo!
Giannì, 'di mo isinuot 'yong pulseras mo?
Anong pulseras po?
'Yong regalo ko no'ng ipinanganak ka.
Baka ipinasuot naman po ni Mama noon,
pero naging masikip na rin po.
Matalino kang bata, Giannì.
Totoo po 'yan.
Natatakot ka sa'kin?
Opo.
Dapat lang! Magiging mapagmatyag ka dahil sa takot.
Nailigtas mo ang tatay mo sa kahihiyan.
Magaling, Giannì.
Pero 'di mo nailigtas ang sarili mo.
Hindi pangsanggol na pulseras ang ibinigay ko sa'yo.
Pangmatanda na pulseras 'yon. Napakahalaga no'n.
Inumin mo na.
Maganda 'yan sa'yo.
Hindi ako tulad ng tatay mo.
Puro pera at materyal na bagay ang inuuna.
Wala akong pakialam doon.
Tao ang mahalaga sa akin.
May isang bagay akong pagmamay-ari dati. 'Yong pulseras na 'yon.
At no'ng ipinanganak ka, naisip ko,
"Maisusuot niya ito paglaki niya, 'pag dalaga na siya."
Isinulat ko pa 'yon sa card.
Anong card po?
'Yong card na inilagay ko sa mailbox kasama no'ng pulseras.
"Ibigay n'yo 'to paglaki niya."
Dapat 'di n'yo iniwan. Baka kinuha na ng magnanakaw.
Magnanakaw?
Bakit nagsasalita ka ng ganyan?
Inumin mo na 'yan. 'Di ka man lang matimplahan ng nanay mo.
Pambihira naman oh, sumindi ka na nga!
Sindi na. 'Yan!
Iniwan ko 'yon sa mailbox
dahil 'pag pumasok ako, sisipain ako palabas ng tatay mo.
'Di po naninipa palabas ang tatay ko.
Masama ang ugali ng tatay mo.
Akala niya, siya lang ang magaling.
'Di niya matanggap na kaya rin ng iba.
'Pag sinabi mong mali siya, itatakwil ka niya.
Itinakwil niya maging si Enzo.
Ang mahal kong si Enzo.
Itatakwil niya ang lahat ng mas marunong sa kanya.
Palagi siyang gano'n.
Kahit no'ng bata pa siya.
Akala niya matalino siya, kahit 'di naman.
Sira-ulo naman siya.
Ipaparamdam niya sa'yo na 'di mo kayang mabuhay nang wala siya.
No'ng bata pa kami, para bang lumulubog ang araw sa tuwing aalis siya.
Tapos maiisip ko, "Mamamatay na ako." Kaya ginagawa ko na lang ang gusto niya.
Siya ang magsasabi kung ano ang tama at kung ano ang mali.
Gusto rin niyang maniwala ako na wala talagang Diyos.
Humantong na sa gano'n.
Pero nagbago agad ang isip ko
nang makilala ko si Enzo.
Pambihira talaga!
Para sa tatay mo, may karapatan ka lang mabuhay
kapag may dala ka laging libro.
Ang bastardong 'yon.
Isa siyang basura.
Hayop siya.
Pati si Enzo,
pinaniwala niya siyang magkaibigan sila,
tapos kinuha ang kaluluwa.
Pinagpira-piraso niya.
Giannì, halika rito!
Giannì!
Natutulog ka ba? Halika!
Gusto kong marinig niya ang tugtog na ito, para maalala niya!
No'ng makilala ko si Enzo,
nasa isang sayawan kami no'n.
Sinayaw namin nang ganito ang tugtog na ito.
-Matagal na po ba 'yon? -Parang kahapon lang.
-Nasaan na po si Enzo? -Dapat umayos ka.
Mas naniniwala ka pa sa mga kasinungalingan. Tama ba?
'Di ka rin siguro marunong sumayaw!
-Marunong po akong mag-breakdance. -Breakdance? Pambihira ka naman!
Akin na ang kamay mo.
Isa, dalawa…
Sundan mo ako.
Sige pa, ikembot mo 'yang balakang mo!
Bakit?
Gusto ko pong makilala si Enzo.
-Talaga? -Opo.
Sige. Puntahan natin siya sa mga susunod na araw.
Nasaan na po siya?
Siya ay… nasa sementeryo.
'Pag bata ka, para bang malaki ang lahat ng bagay.
'Pag tumanda ka na, lumiliit naman ang mga bagay.
Kanya-kanya ang lahat.
Walang nakakaalam.
Kanya-kanya ang lahat.
Walang nakakaalam.
'Pag bata ka, para bang malaki ang lahat ng bagay.
'Pag tumanda ka na, lumiliit naman ang mga bagay.
Kanya-kanya ang lahat.
Walang nakakaalam.
Kanya-kanya ang lahat.
Walang nakakaalam.
Kanya-kanya ang lahat.
Walang nakakaalam.
Ang pagsasalin ng subtitle ay ginawa ni: John Vincent Lunas Pernia