De moord op Rohwedder…
…was echt de perfecte misdaad.
De manier waarop die werd uitgevoerd…
En nu, dertig jaar later, is die zaak nog altijd niet opgelost.
Je moet natuurlijk oppassen dat je ze niet gaat bewonderen.
Dit was gepland met moorddadige en koelbloedige precisie.
Maar niet alles klopt…
…met het idee dat alles ijskoud en professioneel gepland is.
De locatie, de tijd waarop, de vluchtmogelijkheden.
En dan amateuristische dingen…
…als kogelhulzen achterlaten.
Sigarettenpeuken achterlaten.
Een handdoek achterlaten.
Daarop zat een haar, maar ze wisten toen niet wat het was.
Je zou kunnen concluderen dat dit alles was bedoeld als afleidingsmanoeuvre.
Of het was een goed voorbereide moord…
…met uitstekende forensische begeleiding…
…alsof de schoonmakers direct achter de schutter aan kwamen.
Bijna alsof je je ballistisch expert…
…en je lijkschouwer meeneemt naar de plaats delict om de boel schoon te maken.
STAATSPOLITIE HOOFD STAATSVEILIGHEID
Zo komt het over als je helemaal niets vindt. Duidelijk.
Dus een zeer professionele dader of een groep daders…
…of nauwgezet in scène gezet.
EEN NETFLIX ORIGINAL-DOCUMENTAIRESERIE
Het Duitse Rijk.
Niemand is van plan een muur te bouwen.
West- en Oost-Duitsland, een verdeeld land.
eendracht en recht en vrijheid…
Rote Armee Fraktion.
…krankzinnige aanvallen door barbaarse terroristen.
…vaderland
herrezen uit ruïnes
Sloop deze muur.
Ons vaderland, herenigd.
bloei, Duits vaderland
SLACHTOFFER
Detlev Karsten Rohwedder, een man met grote plannen…
…als hoofd van de machtige en controversiële Treuhand.
Om hem beter te leren kennen, kan ons spel 'maak de zin af' van pas komen.
De eerste helft is:
Wie tegen elke prijs banen wil redden…
Vernietigt ze eerder dan dat hij ze creëert.
In de zakenwereld is wreedheid…
Essentieel.
Maar het moet wel gebufferd worden, zodat het niet te veel pijn doet.
Voor mij is het tempo van Helmut Kohl richting Duitse hereniging…
Verbluffend, maar juist.
'Een droom is uitgekomen', zegt de kanselier van nu alle Duitsers.
Om middernacht is Duitsland weer één geworden.
Honderdduizenden vieren de hereniging in Berlijn.
6 MAANDEN
VOOR DE MOORD
Ik sprak Rohwedder aan de vooravond van de hereniging in de Rijksdag.
BONDSKANSELARIJ STAATSSECRETARIS ECONOMIE
Ik sprak met hem over hoe hij de toekomst zag.
Hij zei: 'Het is erg moeilijk, dat is zeker.
Maar weet u, meneer Ludewig…
…ik heb de bedrijven bezocht en de mensen daar gesproken.
Ik ben overtuigd dat er genoeg inhoud is om het voor elkaar te krijgen.'
'Komt goed', zei hij.
'Dag.' En toen verdween hij in de menigte.
Dat was een uur, een halfuur voor middernacht, ik weet het nog goed.
Jonge sporters uit beide delen van Berlijn hijsen de Duitse vlag voor de Rijksdag.
De vrijheidsklok luidt een nieuw tijdperk van de Duitse geschiedenis in.
Er was geen eensgezinde stemming in de DDR.
Sommigen zeiden: 'We willen de hereniging.'
En anderen zeiden: 'We hebben dit land niet 40 jaar opgebouwd…
MINISTER VAN ECONOMISCHE ZAKEN DDR
…om het kapot te zien gaan of door anderen in beslag te laten nemen.'
…voor het Duitse vaderland
Wat me verontrustte…
POLITICUS
…was dat iedereen Helmut Kohl geloofde met zijn beloftes van bloei en eenheid.
Ik dacht altijd, ben je gek geworden? Nu kun je het juist anders doen.
Tot die tijd hadden we hoop op een derde weg…
…tussen het socialisme van de DDR en het kapitalisme van de BDR.
Maar op dat moment was het een land dat bedwelmd werd door het kapitalisme.
eenheid en gerechtigheid en vrijheid voor het Duitse vaderland
Dierbare landgenoten.
Over een paar uur wordt een droom werkelijkheid.
Na meer dan 40 bittere jaren van verdeeldheid…
…is Duitsland, ons vaderland, herenigd.
Dankzij onze sociale markteconomie…
…zullen over een paar jaar de Bundesländer Brandenburg…
…Meckelenburg-Vorpommern…
…Saksen, Saksen-Anhalt…
…en Thüringen tot bloei gekomen zijn.
Op 3 oktober…
…was er ook een groot protest, 'Duitsland, hou je mond'…
…tegen de hereniging…
…met iets van 20 tot 30.000 deelnemers.
Met onder hen veel West-Berlijnse politieagenten…
…die voor het eerst in Oost-Berlijn losgingen.
Eigenlijk was het ergste scenario voor mij een hereniging.
Ik vond de hervormingen goed. De val van de Muur was niet nodig…
TOETSENIST RAMMSTEIN
…maar vond ik uiteindelijk ook goed.
Wat me echt schokte, was de hereniging.
Plotseling werd ons een land opgedrongen dat niet was wie we waren of wilden zijn.
Ik wilde nooit inwoner van de BDR zijn. Hou op, schei uit.
Die hele maatschappij vond ik maar niks. Nog steeds niet.
De manier waarop ze de dingen doen staat me niet aan, eigendom, onroerend goed…
…hoe hun wetten ons werden opgelegd, waar we niet op zaten te wachten.
Het warenhuis is overvol.
U mag in groepjes naar binnen, wij vragen om uw begrip.
Niet dringen.
Kijk hoe ordelijk de mensen vooraan in de rij staan.
Zijn de dingen voor u veranderd? -Ja, de toekomst is onzekerder geworden.
Op het werk en zo.
Het is veel te snel gegaan.
Ik weet niet wat u wilt horen.
U weet precies welke problemen we hier hebben, toch?
Mag ik vragen wat er voor u is veranderd?
De Treuhand blijft bedrijven vernietigen en mensen werkloos maken.
Alles wordt verkocht en wij moeten gelukkig zijn? Echt?
Hou wel voor ogen…
…dat uit onderzoek bleek dat de DDR uiterlijk in 1991 failliet zou zijn.
MINISTER VAN FINANCIËN
Er was geen markt meer voor de autoproductie van de DDR.
Voor de enorme schepen die in Stralsund en elders werden gebouwd…
…was geen markt meer.
Het had geen zin een bedrijf in leven te houden zonder markt voor de producten.
Er moest een markt voor zijn…
…net als in het Westen.
Dit contrast tussen Oost en West voelde je echt als er politici uit Bonn kwamen.
HOOFD TREUHAND
Alsof het sterrenschip Enterprise landde.
Alsof er een vreemde kracht aankwam.
Je voelde dat ze niet op hun gemak waren.
Ze wisten niet… Ze kregen de zenuwen als ze in Oost-Duitsland waren.
De vredige sfeer…
…in het Westen, in het ministerie…
…het gespetter van de fontein, de gepolijste vloeren, de stilte…
Dat was een ander land, een ander planeetstelsel.
Als je 's ochtends in Berlijn bij de Treuhand aankwam…
…stonden de arbeiders klaar en sloegen met stangen op je autodak.
…en daarom staan we hier voor dit gebouw…
Mensen denken kennelijk dat we een duister, machtig kasteel zijn…
…hier op de Alexanderplatz.
Dat vind ik heel erg. Het is een groot misverstand.
Ik moet ontzettend hard werken en leid eigenlijk een hondenleven.
Ik kom 's ochtends binnen als het nog donker is…
…en als ik 's nachts ga, is het weer pikkedonker.
Terug naar mijn hotel, nog wat werken…
…ik zie de laatste minuten tv en ga naar bed.
5 WEKEN
VOOR DE MOORD
De meeste waarnemers hadden niet verwacht dat het zo dramatisch zou worden.
De werkloosheid stijgt momenteel echt dramatisch.
700.000 overheidsfuncties, 400.000 banen in de landbouw…
…550.000 in de elektrotechnische en metaalindustrie en ga maar door.
Als er geen betere vooruitzichten komen…
…vreest u dan niet voor nog een revolutie in het voormalige Oost-Duitsland?
Nou…
Ten eerste zijn we net de tunnel in gereden.
Nu moeten we een stukje door de tunnel rijden…
…zonder bang te worden en dan zien we het licht.
VICEVOORZITTER TREUHAND
Ik maakte me zorgen om de druk, maar niet om zijn zelfbeheersing.
Die was goed en hij kon veel hebben.
Hij kon incasseren, maar ook terugslaan.
Politici konden zich perfect verschuilen achter de Treuhand.
En natuurlijk was hij de ideale zondebok.
Als je toen de kranten las, de berichtgeving op tv zag…
…was iedereen uit op tumult.
DRUK OP DE TREUHAND GROEIT
De publieke druk, ook in de media, was enorm.
HARDE KRITIEK OP DE TREUHAND
SPIRAAL RICHTING BANKROET
De sfeer was agressief.
Dat moest een keer gevolgen hebben.
Waar ligt voor u de pijngrens waarop u zegt: 'Hier doe ik niet meer aan mee?'
Ik voel geen pijn.
Het moet dus wel heel erg worden…
…met onredelijke eisen die niemand hier zou accepteren.
U kunt ook zeggen dat alles al onredelijk is. Alles is ongeorganiseerd en…
…gevaarlijk en dramatisch.
Vlak voor kerst 1990 kwam Rohwedder naar me toe…
…bij het ministerie van Financiën.
Toen liet hij me weten dat hij wilde stoppen.
Ik smeekte hem om te blijven.
Helmut Kohl smeekte hem ook om te blijven…
…en zei: 'We hebben je nodig.'
Ik heb geprobeerd…
…hem over te halen om te blijven.
Ik denk nog steeds aan ons gesprek.
Dat staat in m'n geheugen gegrift.
Ik zei tegen Rohwedders kinderen:
'Als ik jullie vader niet had gevraagd te blijven…
…zou hij misschien nog leven.'
Ik moet met die gedachte leven, maar…
…het was toch het juiste.
Om hem, de beste man voor de baan, te vragen door te gaan…
…in het belang van deze grote zaak voor Duitsland.
Het enige wat ik kan zeggen, vind ik…
…is dat het cruciaal is om mensen duidelijk te maken…
…dat de fase die we nu doormaken…
Meneer Rohwedder. -…een einde krijgt.
Als de werkloosheid 40 of 50% is, meneer Rohwedder…
Die aantallen zijn ongekend in Duitsland.
Zelfs tijdens de Grote Depressie of vlak voor Hitler de macht greep.
Ik maak me zorgen…
…dat de druk op u en de Treuhand sterk zal toenemen.
6 DAGEN
VOOR DE MOORD
De traditionele maandagprotesten…
…zijn het politieke landschap in Oost-Duitsland weer gaan domineren.
Tienduizenden deden weer mee…
…om aandacht te vragen voor de slechte economische situatie in de voormalige DDR.
Er zouden 100.000 mensen zijn geweest.
Grote aantallen politieagenten uit Beieren en Hesse…
…blokkeerde de toegang tot overheidsgebouwen.
Vanaf maart 1991 deed ik regelmatig mee.
Ik nam de avonden vrij en deed mee met de maandagprotesten.
Er was veel woede.
Er was…
…veel woede van mensen die er zogezegd als eersten uit waren gegooid.
We zeggen nee tegen het Treuhandbeleid.
Het spot met het woord 'vertrouwen' in de naam.
We zeggen nee tegen een beleid…
…dat bedrijven privatiseert zonder om de mensen te geven.
Er groeide iets.
In maart 1991 ontstond een nieuwe burgerbeweging…
…misschien zelfs een arbeidersbeweging, op straat.
De roep uit Leipzig was vandaag weer luid en duidelijk.
Veel spandoeken eisten het aftreden van kanselier Kohl en nieuwe verkiezingen.
Wij zijn het volk.
En wij eisen nieuwe verkiezingen.
De maandagprotesten leven weer op.
Er is een gevaarlijk sociaal dynamiet ontstaan, dit is niet te overzien.
Veel voormalige DDR-burgers verliezen hun baan en daarmee de hoop.
Nieuwe verkiezingen.
Bondskanselier Kohl noemde geruchten over verkiezingen absurd.
's Avonds trokken ze weer de stad door, ondanks de vrieskou.
Ze willen elke maandag doorgaan…
…tot hun eisen worden ingewilligd.
De druk zwol aan en ik denk dat het wel tot angst leidde.
Het zorgde voor veel angst bij de regering Kohl.
Natuurlijk was de Treuhand ook een bliksemafleider.
Als al die woede op Bonn was losgelaten, weet ik niet of Bonn nog zou bestaan.
We hebben geen ervaring met het herenigen van Duitsland.
Ik hoop dat geen Duitse regering ooit nog ervaring moet laten zien op dit gebied.
Natuurlijk moeten we doorlopend beslissen, en we maken fouten, ik ook.
We hebben elke dag protesten door tienduizenden werkloze demonstranten…
…op de straten van de voormalige DDR, en ze groeien.
Komen we niet in een nog moeilijkere situatie?
DE NACHT VAN DE MOORD
Wie de moordenaars ook waren…
…ik denk dat er mogelijk een groter verband was.
Dan vraag ik me af, als politiek bewust mens en in termen van politieonderzoek:
Wie had er baat bij? Of wie heeft er baat bij?
Verschillende scenario's zijn aannemelijk…
…ook die van politieke aard.
Zo heeft dat hele idee van een derde RAF-generatie…
…mij nooit echt overtuigd.
Het is misschien waar, maar dat hoeft niet.
Andere kunnen het hebben gedaan…
…maar ik zou de RAF eerder uitsluiten.
Ik heb er nooit aan getwijfeld dat het de RAF was.
Dat ze politiek verantwoordelijk waren…
…en dat ze verantwoordelijk waren voor de moord was mij duidelijk.
Daar heb ik nooit aan getwijfeld.
BINNENLANDSE VEILIGHEIDSDIENST
Mijn inschatting en oordeel over de moord is nooit veranderd.
Ik ben ervan overtuigd dat het door voormalige Stasi-leden is gedaan…
…en ik zie het als een moord uit wraak.
Er kan heel goed een verband zijn met de Stasi…
…om de Oost-Duitse arbeidersklasse op te jutten tegen het Westen.
Maar er is nog een derde mogelijkheid:
Dat het Westen de moord geregeld heeft met hulp van huurmoordenaars.
Ik bedoel, dossiers verdwijnen niet telkens zomaar zonder reden.
Staatsbelang, noodzakelijke geheimhouding, bescherming van informanten…
…zijn redenen die vaak aangevoerd worden om zaken uit de openbaarheid te houden.
Natuurlijk komt dat juist verdacht over…
…die hele manier van doen.
Ik stel…
…dat het Bundeskriminalamt en de procureur-generaal…
MISDAADVERSLAGGEVER
…veel dichter zijn bij het oplossen van het hoe en waarom in de zaak-Rohwedder…
…dan we allemaal denken.
Ik heb zelf meerdere vragen gesteld.
Ik kreeg alleen onzin-antwoorden: 'We onderzoeken alle mogelijkheden.'
Wie zoiets zegt, heeft iets te verbergen.
Ze hebben een oplossing, maar ze willen niets zeggen…
…want die oplossing kan iets onthullen…
…wat de republiek op haar grondvesten doet schudden.
Nu is er een aanwijzing.
Onderzoekers hadden haren op de plaats delict gevonden.
Met hulp van nieuwe technologie hebben ze ontdekt…
…dat een ervan van vermeende terrorist Wolfgang Grams is.
Ten tijde van de moord op Rohwedder…
…konden we niet veel uitrichten met een haar.
Toen was DNA-analyse op haar alleen mogelijk…
BKA HOOFD COMMUNICATIE
…op uitgetrokken haar met de wortel en het celmateriaal, dan kon je DNA analyseren.
Het testen van zogenaamde telogeenharen, haar dat is uitgevallen…
…werd pas veel later mogelijk.
Dat is gebeurd en we konden bevestigen dat het haar van Grams was.
Natuurlijk kan het echt haar van Grams zijn.
Maar kwam dat daar op natuurlijke wijze terecht…
…of op een andere manier?
Deze vragen zijn nooit beantwoord.
BINNENLANDSE VEILIGHEIDSDIENST
Als je het gevonden DNA van Grams als bevestiging wilt zien …
…dan is duidelijk dat Grams betrokken was bij de moord op Rohwedder.
Maar hoe precies en op welk moment hij zijn DNA achterliet…
…blijft tot nu toe onbeantwoord.
Maar hij was toen wel een van de leiders.
Van 1990 tot 1992 was ik hoofd van de afdeling Staatsveiligheid…
…verantwoordelijk voor het voormalige DDR-gebied.
In het voorjaar van 1991…
…had ik Grams en zijn handlangers kunnen arresteren.
We hadden op dat moment bij het Landeskriminalamt…
…bij de afdeling Extremisme-Terreur-Staatsveiligheid…
…informatie uit Thüringen gekregen over aanwijzingen…
…dat die twee zich daar verscholen hielden.
Dus stuurde ik een van mijn medewerkers naar Thüringen om dat na te gaan…
…en ze zo mogelijk op te pakken.
Hij werd weggestuurd onder een voorwendsel.
Toen heb ik gebeld met het Bundeskriminalamt…
…en die zeiden me dat de BKA dit alleen zouden regelen.
Wij moesten erbuiten blijven.
Goedenavond, dames en heren.
Bij een schietpartij met twee hooggeplaatste RAF-leden…
…vanmiddag in Bad Kleinen in Meckelenburg-Vorpommern…
…is vermeende terrorist Wolfgang Grams neergeschoten.
We hadden informatie van de binnenlandse veiligheidsdienst in Rijnland-Palts…
…dat ze erin geslaagd waren…
…om het commando van de RAF te infiltreren.
Ik heb meteen een speciale taskforce opgezet…
…en ons aanvalsteam opgedragen…
…om het gebied rond station Bad Kleinen af te sluiten.
Bad Kleinen was een glorieus moment voor de inlichtingendiensten.
Het was ze voor het eerst gelukt, na 20 jaar…
…om weer een menselijke bron…
…binnen een terroristische organisatie te plaatsen.
We zaten aan de lijn in mijn kantoor bij de BKA…
…samen met mijn tweede man…
…en de procureur-generaal.
Op de speaker, iedereen kon het horen, kreeg ik de boodschap: 'Missie volbracht.
We hebben gewonden.'
Het doelwit…
Het doelwit heeft het vuur geopend.
Een lid van de speciale Grensbeschermingseenheid 9…
…is dodelijk getroffen.
Toen werd ons verteld dat onze collega was omgekomen en dat Grams ook dood was.
Ik schat zo rond acht uur 's avonds was me duidelijk: dat is misgelopen.
De missie is mislukt.
De omstandigheden…
…rond de dood van de vermeende terrorist Grams op zondag zijn nog onduidelijk.
Na de gebeurtenissen in Bad Kleinen had ik een gevoel…
…dat me deed denken dat die hele situatie nogal vreemd was.
Ik dacht dat ze wisten waar Grams zat…
…en bereid waren te aanvaarden…
…dat er een of twee mensen bij zouden omkomen.
De omstandigheden van de operatie in Bad Kleinen worden steeds verwarrender.
Op de plaats van de operatie is nog niet alle bewijs veiliggesteld.
Het is nog niet duidelijk hoeveel schoten er zijn gelost.
Daar was ons schandaal.
De volgende zondag sprak het tijdschrift Spiegel over 'het fatale schot'.
Toen was me duidelijk dat dit vanuit pr-oogpunt nu ook een ramp was.
Ze gaan ons afslachten.
Die zondag bezocht ik de minister van Binnenlandse Zaken en hij nam ontslag.
Toen begon ik te twijfelen aan wat er precies was gebeurd.
Ik twijfelde eraan.
Minister Seiters nam de verantwoordelijkheid op zich…
…en trad verrassend af.
Procureur-generaal von Stahl wordt ontslagen.
Na de talrijke blunders in de zaak-Grams…
Ik kan me geen andere aanslag of zaak herinneren…
…waarbij acht of tien politici en hogere ambtenaren…
…als direct gevolg van een politieoperatie…
…gedwongen met pensioen moesten.
Dit was een faillietverklaring voor het geheel aan veiligheidsdiensten.
Tien dagen na de politieactie in Bad Kleinen is nog altijd niet duidelijk…
…wie met welk wapen de vermeende RAF-terrorist Wolfgang Grams neerschoot.
Na de autopsie van de vermeende terrorist Wolfgang Grams…
…zijn volgens berichtgeving in nieuwsblad Der Spiegel fouten gemaakt…
…die onderzoek naar de omstandigheden van zijn dood hinderen.
Zijn lijk zou grondig gewassen zijn…
…zodat bloedresten werden verwijderd.
De onderzoekers in Schwerin missen nog steeds belangrijk bewijs…
…om de doodsoorzaak te bepalen.
Het was de wet van Murphy wat er bij dat hele onderzoek gebeurde.
Een voorbeeld:
Een deel van het bewijs is naar de politie in Zürich in Zwitserland gestuurd.
Om te laten zien dat het onderzoek objectief was…
…lieten we de Zwitsers Grams z'n jas op kruitsporen analyseren.
Het resultaat was dat die jas in het instituut van Zürich verdween…
…en nooit gevonden is.
En voor iemand die, laten we zeggen…
…sceptisch is tegenover de politie en de rechterlijke macht…
…lijkt het dan alsof er iets in de doofpot wordt gestopt.
Daar klopt iets niet. Dit kan niet.
De programmering om in uitzichtloze situaties zelfmoord te plegen…
…was wijdverbreid onder politieke figuren.
Waarom zou hij zichzelf niet hebben kunnen gedood, met een wapen?
Ik kan dit een verhullingsmisdaad noemen.
Tot op de dag van vandaag zijn de veiligheidsinstanties niet in staat…
…om de open vragen te beantwoorden of de onopgeloste moorden op te lossen…
…en ze geven niet de indruk dat ze die zaken nog willen oplossen.
Dus als ik naar de zaak-Rohwedder kijk, sta ik op het punt…
…om de moord op Grams…
…een moord ter verhulling te noemen.
Het enge aan deze situatie…
…is dat een gebrek aan doorzichtige of juiste informatie…
…de indruk heeft gewekt…
…onder het publiek…
…dat er dubieuze dingen gebeuren in deze staat.
Dat de binnenlandse veiligheidsdienst informatie heeft achtergehouden…
…daarvoor steek ik mijn hand bijna in 't vuur.
Mijn zorg is deze:
dat de veiligheidsinstanties en veiligheidsagenten…
…een eigen leven zijn gaan leiden…
…wat een gevaar kan vormen voor de democratie in dit land, dames en heren.
AMBULANCE
Toen Rohwedder werd doodgeschoten, heb ik met mezelf geworsteld.
Ik dacht…
…spring in welk vliegtuig dan ook, weg uit Duitsland.
Dit wordt een burgeroorlog, ze schieten elkaar leiders dood.
Je wist niet of dit een begin was.
Je wist niet wat er komen ging.
7 DAGEN
NA DE MOORD
Beste collega's.
Er waren tegenstrijdige berichten in de media…
…over de demonstratie van vandaag.
En het klopt, we hebben veel nagedacht…
…of we dit maandagprotest moesten laten doorgaan.
Vanuit de politiek werd enorm veel druk uitgeoefend op dit protest.
Iemand verklaarde ze officieel, de minister van Binnenlandse Zaken…
…of bondskanselier Kohl zelf…
WAAROM GEBRUIKT U HET GIF VAN AFGUNST OM DUITSLAND VERDER TE VERDELEN?
STOP HET CYNISCHE SPEL MET DE HARTEN VAN DE MENSEN
Er werd een minuut stilte gehouden.
We leven mee met de familie van het slachtoffer…
…en gedenken Detlev Karsten Rohwedder in stilte.
Eén minuut stilte.
De opkomende burgerbeweging van arbeiders stortte gewoon in.
Dat was geloof ik de laatste keer.
Het is goed mogelijk…
…dat er belanghebbenden zijn in de machtsstructuren van Duitsland…
…een soort diepe staat.
Natuurlijk wordt dit niet officieel gedaan door de staat…
…maar door bepaalde mensen die in staat zijn het in scène te zetten.
Het kan door het Westen zijn geregeld…
…de chef van de Treuhand doden…
…om te laten zien dat de Treuhand z'n werk goed doet…
…en om tegelijk de aanhangers van het Oosten…
…die tegen de Treuhand waren te kunnen zeggen:
'Zie je wel? Jullie concept voor de maatschappij leidt tot de dood.'
Volgende week wordt al bekend wie Rohwedder opvolgt…
…als het hoofd van de Treuhand…
…zo zei minister van Financiën Waigel vandaag.
CDU-lid Birgit Breuel is het nieuwe hoofd van de Treuhand.
Na de moord kwam mevrouw Breuel.
Ze richtte zich tot in het extreme op de markteconomie.
Daarvoor hadden we niet veel geprivatiseerd.
We richtten ons op sanering, niet op bedrijven verkopen onder Rohwedder.
En toen kwam Breuel met haar duidelijke focus op privébezit, privatiseringen.
Toen kwam de Treuhand op gang.
Meneer Rohwedder was een ondernemer die zich met hart en ziel heeft ingezet.
We zetten het werk voort in zijn geest.
We zijn vastberaden.
Dit betekent snel privatiseren.
Toen gaf mevrouw Breuel een persconferentie.
Toevallig was Waigel er die dag, puur toevallig.
Slechts één keer bezocht hij de Treuhand als minister.
Dat zegt veel.
Eén keer.
En in die situatie leek hij me toen een heel kille…
…verknipte West-Duitse politicus.
Alsof hij dacht: 'Goddank schoten ze mijn ondergeschikte neer, mij niet.'
Zoiets.
Zo kwam hij over op een jongeman die daar toen werkte.
En dan mevrouw Breuel?
Business as usual.
Goedenavond, dames en heren.
Met een officiële ceremonie hebben de Duitsers vandaag…
…afscheid genomen van de vermoorde chef van de Treuhand Detlev Karsten Rohwedder.
De herdenkingsdienst in de Berlijnse concertzaal…
…werd bijgewoond door 1300 afgevaardigden uit de zakenwereld…
…cultuur, kerk en politiek.
Zijn vrouw ligt nog in het ziekenhuis met schotwonden.
De Duitse president prees Rohwedder als pionier van de Duitse eenheid.
Hij kwam uit zowel Oost als West.
Hij geloofde niet dat er wezenlijke verschillen zijn tussen de Duitsers.
Maar hij kende de enorme materiële en menselijke last…
…die onze landgenoten in de voormalige DDR waren opgelegd.
Detlev Rohwedder heeft ons volk gediend.
Ja, heel ontroerend.
De politiek is in staat om iemand te eren, zoals ze hier deden…
…met een heel mooi en groots gebaar.
Maar de politiek van alledag is heel anders…
…en als er iemand weg moet…
…of moet worden vervangen…
…geeft de politiek daar niet om.
Hij gaf zijn hele reputatie, zijn hele ik.
Maar hij kende de politiek door en door.
En de politiek jaagt graag op mensen.
En hij betaalde met zijn leven.
Hij was zo trots dat hem gevraagd werd om te helpen.
Dit land, dat zo bruut verdeeld was…
…alle banden tussen de mensen…
Om dat weer samen te voegen tot één Duitsland…
…was een zaak die hem na aan het hart lag.
DE MOORD OP DETLEV KARSTEN ROHWEDDER IS NOG ALTIJD NIET OPGELOST.
DE TREUHAND HEEFT AL HET VERMOGEN VAN DE DDR GEPRIVATISEERD.
94% VAN DE BEDRIJVEN ZIJN OVERGENOMEN…
…DOOR WEST-DUITSE OF INTERNATIONALE INVESTEERDERS.
Ik ken de details niet en weet niets over de geschiedenis, maar…
…ik weet zeker dat we er iets moois van kunnen maken.
6% BLEEF IN HANDEN VAN HET VOLK VAN OOST-DUITSLAND.
Ondertiteld door: Jolanda van den Berg