Ziemia jest tak efektowną planetą,
że łatwo pominąć to, co w życiu najmniejsze.
Ale wystarczy się przyjrzeć...
żeby dostrzec cały niezbadany świat.
Świat, w którym drobni bohaterowie...
i małe potwory...
potrzebują niewiarygodnych supermocy...
żeby zatriumfować na przekór ogromnym przeszkodom.
MAŁY ŚWIAT
Życie toczy się szybko.
NARRATOR
Zwłaszcza dla małych.
Ten mały pręgowiec ma zaledwie miesiąc.
Ale ma małe szanse pożyć dłużej niż rok.
Jest tak wiele do zbadania,
a tak niewiele czasu.
Jego skrawek północnoamerykańskiego lasu wkrótce się ożywi,
dzięki małym stworzeniom...
i dużym możliwościom.
Ale maleńkie życia mogą skończyć się w mgnieniu oka.
Nie ma czasu na bezruch.
Ruszaj się prędko,
ucz się szybko,
a może przetrwasz rok.
LAS
Wczesna wiosna.
Lasy Appalachów dopiero zaczynają rozkwitać.
Jest tu tyle jedzenia,
że pręgowiec rozmiaru dłoni potrzebuje dla siebie tylko pół akra.
Orzechów jest szczególnie dużo.
To waluta, która napędza ten mały świat.
Jesienią, kiedy dojrzeją, zapewnią ogromny spad.
Ale wcześniej pręgowiec ma sporo zajęć.
Mieszka tu już starszy, silniejszy samiec.
Jeśli mały pręgowiec ma przeżyć,
wkrótce będzie musiał zawalczyć o swoje.
Ale starcia są ryzykowne.
Nie może sobie pozwolić na obrażenia na początku wiosny.
Nie może się wychylać...
i musi żerować na obrzeżach...
aż urośnie na tyle, by utrzymać pozycję.
Wiosną większość stworzeń wychodzi, żeby się najeść.
Małe zwierzęta mają szybki metabolizm, muszą więc jeść częściej.
Gąsienice są żarłoczne...
tak samo jak ptaki.
Oskomiki ryją setki studni, żeby dostać się do soku.
A kolibry rozmiaru orzecha włoskiego korzystają z okazji.
Przelatują prawie 5000 kilometrów, żeby się tu znaleźć.
I docierają akurat na sezonowe targi słodyczy.
Większość lasu działa na wysokich obrotach...
ale jeden mieszkaniec wciąż głęboko śpi.
Zwinięta w miejscu mniejszym niż kieliszek do jajka,
skoczomyszka hibernuje przez osiem miesięcy.
Teraz grozi jej, że nigdy się nie obudzi.
Jeśli zaśpi, zagłodzi się na śmierć.
Tak jak dwie trzecie tych myszy.
Z kolei jej sąsiedzi nie odpoczywają nigdy.
Mają do wykarmienia setki małych buzi.
Jak wszystkie mrówki, są pracowite.
Ale wyróżnia je miejsce zamieszkania.
Mają zaledwie rozmiar ziarnka piasku
i całe ich społeczeństwo mieści się w starym żołędziu.
Wydaje się idealną kryjówką.
Ale może to nienajlepszy pomysł, żeby budować dom w cudzym jedzeniu.
W tym lesie grasują giganty.
Indyki zwyczajne.
Czas zabezpieczyć larwy i mocno się trzymać.
Szykują się ciężkie chwile.
Przynajmniej żołędzie to wytrzymałe domy. I dobrze się toczą.
Lato w lesie nadchodzi szybko.
Wygląda obficie i szczodrze.
A jednak ten mały pręgowiec ledwo sobie radzi.
Żołędzie jeszcze nie dojrzały.
Nie mając własnego skrawka lasu,
musi plądrować terytorium starszego samca,
wciąż niegotowy na tę walkę.
Musi nabrać masy.
Zdesperowane pręgowce próbują jeść prawie wszystko.
Może nawet ślimaka.
A może nie.
Ale nie może tu zostać.
Na górze czyha śmiertelne zagrożenie.
I wkrótce pojawi się następne.
Na razie ten młody jastrząb ledwo stoi, nie wspominając o lataniu.
Trochę minie, zanim zapoluje na pręgowce.
Na dole wykluwa się coś dziwnego.
Po dwóch latach spędzonych jako larwa,
wyłania się rohatyniec herkules, wielkości piłki do golfa.
Bardzo się śpieszy...
żeby zająć wysoką pozycję i móc znaleźć partnerkę.
Ale po co chodzić...
skoro można latać?
Jako jeden z najcięższych owadów na świecie,
musi mieć w pełni rozgrzane mięśnie, zanim wzniesie się w powietrze.
Na razie bezpieczniej iść.
Ale jego herkulesowy wysiłek jest łatwy w porównaniu z tym żołędziowca.
Samica jest 100 razy mniejsza,
a musi pokonać 1000 razy dłuższą trasę.
To epicka wyprawa...
aż na piętro koron.
Wszystko w pogoni za cennymi żołędziami.
Jeszcze nie dojrzały.
Ale nie zamierza ich jeść.
Są dla jej młodych.
Może się w nie wwiercić tylko, kiedy są zielone.
Duży wysiłek dla jednego jajka.
Musi wypełnić jeszcze wiele żołędzi.
W poszyciu lasu skoczomyszka zaczyna się poruszać.
Musi wkrótce się obudzić.
Na razie jest błogo nieświadoma zmian pór roku...
oraz bitwy, na którą zanosi się nad jej głową.
Rohatyniec herkules dotarł na górę kłody.
Ale nie ma czasu na odpoczynek.
Konkurencja depcze mu po piętach.
To jedne z najsilniejszych żuków na Ziemi.
Każdy uniesie ciężar stokrotnie większy od własnego.
Celem jest podniesienie i zrzucenie rywala z kłody.
Zapaśnicy sumo świata owadów.
Kłoda należy do niego.
A wraz z nią szansa na partnerkę.
Wzrok młodego jastrzębia jest dwukrotnie lepszy od naszego.
W wieku czterech tygodni jest prawie całkiem dojrzały.
Wyszła mu już większość piór.
Wkrótce będzie mógł latać.
Do tego czasu pręgowiec może być spokojny.
Ale nie za spokojny.
Do jesieni, kiedy żołędzie dojrzeją, zostało jeszcze trochę czasu.
Kiedy zapadają letnie noce,
pojawia się magia.
W ciemności tańczą tysiące maleńkich świetlików.
W środku swojej kłody skoczomyszka w końcu się budzi.
Ale jest już bliska śmierci głodowej.
Musi znaleźć jedzenie.
A to oznacza stawienie czoła nocy.
W poszyciu ruszają się różne dziwne rzeczy.
Wkrótce zacznie się jeden z najdziwniejszych w naturze pokazów.
Po 17 latach, spędzonych pod ziemią jako larwy,
w końcu wynurzają się cykady.
Zostało im tylko parę dni życia.
Zaczyna się wyścig.
Po samotnie spędzonym pod ziemią życiu,
miliony cykad rozmiaru kciuka zaplanowały wyjście właśnie na tę chwilę.
To jedna z największych migracji na Ziemi.
Tej nocy przekształcają się z nimf w dorosłe osobniki.
Jutro będą się parzyć, a potem umrą.
Wiele nie przeżyje nawet nocy.
Ale sama ich liczba sprawia, że większość przeżyje, by się rozmnożyć.
A mieszkańcy lasu dostaną ucztę.
Ale skoczomyszka jest raczej wegetarianką.
Poszukuje małych ziaren i grzybów.
Grzechotnik leśny może nie jeść miesiącami.
Akurat teraz wrzuciłby na ząb coś wielkości myszy.
Szperanie w ciemnościach to ryzyko.
Chyba że ma się...
sekretne supermoce.
Pozornie wbrew prawom grawitacji, może skakać wysoko na dwa metry.
Przerośnięte ścięgna w stopach i nogach plus maleńki rozmiar...
pozwalają jej odskoczyć od zagrożenia czyhającego w lesie,
z nadzieją na znalezienie bezpieczniejszego żerowiska.
Kiedy lato przechodzi w jesień,
las wkracza w magiczny, złoty okres.
Ale wraz z nim pojawia się nowa groźba.
Młody jastrząb się opierzył...
zmieniając się z chudego pisklęcia...
w powietrznego zabójcę.
Ma ponadmetrową rozpiętość skrzydeł
i potrafi osiągnąć prędkość do 60 km/h.
Małe zwierzęta powinny uważać na niebo.
Nie tylko przez jastrzębie.
Chwila, na którą czekał mały pręgowiec.
Dojrzałe żołędzie.
Ta gratka potrwa tylko tydzień czy dwa, więc czas zrobić zapasy.
W tych ogromnych policzkach może zmieścić wiele orzechów.
Cenna umiejętność, kiedy trzeba setek, żeby przetrwać zimę.
Ale jego zapasy nie rosną wystarczająco szybko.
Ktoś ograbiał jego skrytkę.
Starszy samiec.
Im więcej ten maluch gromadzi...
tym więcej jego sąsiad kradnie.
Na domiar złego...
wiele tutejszych orzechów jest bezwartościowych.
W środku rośnie larwa żołędziowca.
Po osiągnięciu rozmiaru żelka pora uciec z wylęgarni.
Łatwiej powiedzieć niż zrobić.
Ale nawet puste orzechy się nie marnują.
Nowe pokolenie mrówek.
W swojej przytulnej kłodzie
skoczomyszka szykuje posłanie.
Nie spała tylko przez parę miesięcy.
Teraz pora znów zapaść w długi sen.
Pręgowiec nie może jednak odpocząć.
Jesień prawie się skończyła i jego szanse na przeżycie zimy są nikłe.
Potrzebuje więcej orzechów.
Jest tylko jedno rozwiązanie.
Czas zapuścić się na teren wroga.
Starszy samiec może chce kraść...
ale na pewno nie chce się dzielić.
Młody został przyłapany na gorącym uczynku.
Ten skrawek lasu nie pomieści ich obu.
Ale nie może wiecznie uciekać.
Czas na walkę.
Okaleczony i pokonany, starszy samiec ucieka.
Wygląda na to, że nieprędko wróci.
Życie maluchów jest czasem boleśnie krótkie.
Ale ten pręgowiec wykorzystuje je w pełni.
Zapewnił sobie terytorium,
ogromny łup żołędzi...
i sprostał wyzwaniom, przed którymi stanął jako malec
w wielkim, dzikim lesie.
Ma wszystko, czego potrzebuje na zimę...
i w końcu może odpocząć...
śniąc o następnej wiośnie.
Napisy: Marzena Falkowska