Ziemia jest tak efektowną planetą,
że łatwo pominąć to, co w życiu najmniejsze.
Ale wystarczy się przyjrzeć,
żeby dostrzec cały niezbadany świat.
Świat, w którym drobni bohaterowie...
i małe potwory...
potrzebują niewiarygodnych supermocy...
żeby zatriumfować na przekór ogromnym przeszkodom.
Mały świat
Nie ma jak w domu.
A dom chomika europejskiego jest tutaj...
w sercu europejskiej wsi.
Problem w tym...
że wieś się zmienia.
NARRATOR
Kiedy maszyny się wprowadzają...
zwierzęta się wyprowadzają.
Większość jest tak mała, że tego nie zauważamy.
Szczęściarze trafiają tutaj.
Do naszych ogrodów.
To znajome miejsce,
ale w mniejszej skali,
jest światem pełnym cudów...
gdzie rządzą małe stworzenia.
Dla tych maleńkich lokatorów ogród ma wszystko.
Wygodne łóżka.
Prywatne apartamenty.
A nawet basen.
Może się wydawać, że to raj.
Ale niebezpieczeństwa czyhają wszędzie.
A co najgorsze, tą krainą rządzą olbrzymy.
Co więc trzeba zrobić, żeby zadomowić się w tym miejscu?
OGRÓD
Nadeszła wiosna.
A wraz z nią świeża dostawa jedzenia.
Ale tam, gdzie jest jedzenie, muszą też być kłopoty.
Koty domowe zabijają więcej małych ssaków niż inne drapieżniki.
Na szczęście wiewiórki mają sprawne ciała i umysły.
Jeśli jest wola i trochę orzechów, znajdzie się i sposób.
Ale chodzenie po linie nie tak łatwo opanować.
Wróci.
Wiewiórki są nieustępliwe.
Oczywiście latanie ułatwia dostęp do karmnika.
Rudziki zakładają rodziny wczesną wiosną.
Wtedy tata może zgromadzić możliwie dużo pokarmu dla swojej rodziny.
Podczas gdy mama dogląda potomstwa, tata jest bardzo zajęty
karmieniem piskląt co pięć minut.
Najtrudniejsze jest unikanie innych ptaków.
Najbardziej agresywne z nich są rudziki.
A ten ptak jest wyjątkowo morderczy.
Osiągając prędkość 50 kilometrów na godzinę,
krogulec zwyczajny specjalizuje się w małych ptakach.
Nieudane polowanie może też oznaczać darmowy obiad.
Dla hurtnic pospolitych szukanie pokarmu to olbrzymia ekspedycja.
Muszą przebrnąć przez gęste dżungle...
i przemierzyć rozległe pustynie.
W domu czeka kolonia złożona z 5000 mrówek.
Sposób, w jakie je karmią, to czysty cud.
Założyły farmę mszyc.
Nie jedzą ich jednak.
Łaskoczą je...
żeby wypuszczały krople spadzi...
słodkiego płynu, który wydzielają, żywiąc się sokiem.
Ale w stadzie... kryje się wilk.
Na mszyce polują biedronki.
Mrówki kontratakują mocnymi szczękami...
oraz kwasem mrówkowym.
Ale niektórych zabójców mszyc nie pokona nawet armia mrówek.
Muszą szukać pokarmu gdzie indziej.
Na wolności chomiki bardzo bronią swojego terytorium.
Jednak pokusa bujnego ogródka sprawia, że się do siebie zbliżają.
Samiec.
Ona nie chce towarzystwa.
Chomiki wyglądają niewinnie, ale potrafią bezwzględnie walczyć.
On jest większy i silniejszy...
ale ma chyba romantyczne zamiary.
Uczucia nie zostały odwzajemnione.
Może innym razem.
Z biegiem lata uwaga przenosi się z jedzenia na rozmnażanie.
Samica skakuna arlekinowego.
Jest co prawda mała jak ziarenko ryżu...
ale żarłoczna.
Ten samiec musi być ostrożny. Mogłaby go łatwo zabić.
Musi dowieść swojej wartości.
Robi to tańcząc.
Ślizganie.
Fala.
Krok boczny.
Wszystkie kroki trzeba dobrze wykonać.
Nie jest najlepszym tancerzem.
Ale udaje mu się pozostać przy życiu.
Środek lata. Robi się gorąco.
Wrócił samiec chomika.
Jego wytrwałość się opłaciła.
Samica zapuściła korzenie
i dzięki renowacjom zmieniła swoją norę w dom.
O tej porze roku ogród jest pełen małych gospodarzy.
Pszczoły murarki szukają bezpiecznych miejsc, by wychować młode.
Dla samotnej matki
gotowa skorupa ślimaka jest lepsza niż budowanie od podstaw.
Po dokładnych oględzinach...
składa jedno jajo w skorupie.
Jest tylko jeden problem.
Szpaki uwielbiają jeść ślimaki.
To może być niefortunna pomyłka.
Niewiele brakowało.
Jeśli jej dziecko ma przetrwać w tym ogrodzie,
musi zadbać o bezpieczeństwo domu.
Małe wyjdzie dopiero za rok.
Mama nie pożyje na tyle długo, by je ochronić.
Szuka więc materiałów budowlanych.
O dziwo, jest w stanie unieść patyki 20 razy większe od niej,
żeby przykryć wylęgarnię.
Kawałek po kawałku skorupa zmienia się...
w fortecę.
Choć nie będzie mogła ochronić dziecka,
zapewniła mu najlepszy możliwy start.
Kiedy ludzie kładą się do łóżka,
ogród ożywa dzięki innej grupie stworzeń.
Niektóre wybierają się w ryzykowną podróż, żeby tu dotrzeć.
Oto niebezpieczna misja pętówki babienicy.
Jego partnerka powierzyła mu ich cenne jaja.
Owinęła je wokół jego nóg, żeby ich nie upuścił.
Wkrótce się wyklują, więc musi szybko zanieść je do wody.
Ryzykuje życie, żeby to zrobić.
Potrafi namierzyć staw ogrodowy nawet na podstawie słabej woni.
Ale jeszcze tam nie dotarł.
Jeże jedzą ropuchy.
Ale ten ma chętkę na coś innego.
Nocny cud.
Pomrów wielki.
W gorące, wilgotne wieczory
pojawiają się, żeby dać jeden z najwspanialszych w naturze pokazów.
Podążając za śladem innego ślimaka, pomrów się wspina.
A kiedy się spotykają...
tańczą.
Następnie, puszczając się gałęzi,
spuszczają się na nitce śluzu.
Z dala od niebezpieczeństwa...
zaczynają się parzyć.
W całym ogrodzie zaczyna się nowe życie.
Samiec pętówki babienicy znalazł w końcu staw.
Ten sam, w którym się urodził.
Stawy naturalne są teraz tak rzadkie,
że te ogrodowe są dla małych zwierząt ostatnią deską ratunku.
Również samica chomika zaczyna nowy rozdział.
Przeprowadzka do ogrodu wyraźnie się opłaciła.
Jest matką siedmiu młodych.
Przez pierwsze dwa tygodnie ich oczy są zamknięte.
W tym czasie rosną dwukrotnie.
Żeby za nimi nadążyć, mama musi dobrze się odżywiać.
Karmienie tylu młodych daje się we znaki.
Na szczęście wysiłek ogrodnika przynosi owoce.
Jednak za każdym razem, kiedy mama wychodzi, ryzykuje życie.
Najlepiej wyjść jak najmniej razy
i zrobić to, co chomiki potrafią najlepiej.
W tych policzkach zmieści się pokarm na trzy posiłki.
Ale szerzej jej wargi już się nie otworzą.
W środku lata ogród szybko rośnie.
Tak jak małe zwierzęta, które go jedzą.
Świeżo po wykluciu
larwa widłogonki siwicy może przepełznąć przez ucho igielne.
Ale to bardzo głodna gąsienica.
W zaledwie trzy tygodnie rośnie...
i rośnie...
osiągając rozmiar 1000 razy większy od pierwotnego.
Teraz, kiedy ogród działa na najwyższych obrotach,
ludzie próbują odzyskać kontrolę.
Ale natura umie się bronić.
Strumień kwasu mrówkowego zwykle załatwia sprawę.
Wiele małych stworzeń używa broni chemicznej.
Ale ludzie mają broń masowego rażenia.
Dla mrówek, które wciąż szukają pożywienia...
to rzeź.
Pomimo licznych ofiar,
te mrówki nie porzucą rannych.
Zaniosą je z powrotem do kolonii.
Nie będzie łatwo znaleźć drogę powrotną.
A ponieważ trawa jest teraz krótka, nie mają osłony.
Szpaki lubią jeść mrówki nawet bardziej niż ślimaki.
Tym razem kwas mrówkowy przynosi odwrotny skutek.
Szpak wręcz zachęca, by go wypuszczać.
Pomaga odżywić pióra i chroni przeciw pasożytom.
Ale czyszczenie piór na trawniku jest niebezpieczne.
Szczęśliwa przerwa dla mrówek.
Zanim dotrą do domu, muszą jeszcze pokonać ostatnią przeszkodę.
Z palącym słońcem.
Ruchomymi piaskami.
I morderczymi mrówkolwami.
Mrówkolwy kopią pułapki i sypią piaskiem, żeby uniemożliwić ofiarom ucieczkę.
Jedna dzielna mrówka ryzykuje życie dla poległej towarzyszki.
Tym razem nie da się jej uratować.
Ale dzięki bezinteresownej naturze mrówek, większość dociera do domu.
Młode chomiki mają już cztery tygodnie i robią się niespokojne.
Czas na eksplorację ogrodu.
Ich mama dopilnowała, żeby zaczęły w dobrym miejscu.
Mała zielona oaza...
w stale zmieniającym się świecie.
Może nie jest idealna,
ale jest ich domem.
O wiele za często myślimy o zwierzętach w naszym ogrodzie jak o szkodnikach.
Ale wystarczy zatrzymać się i przyjrzeć bliżej,
by zobaczyć społeczność małych cudów,
które próbują znaleźć dom w naszym świecie.
Łatwo zapomnieć, jak to jest być małym.
Ale z pomocną dłonią...
nawet maleńcy...
mogą osiągnąć wielkość.
Napisy: Marzena Falkowska