Trái đất kỳ vĩ đến nỗi,
rất dễ bỏ qua những thứ bé nhỏ hơn trong cuộc sống.
Nhưng hãy nhìn gần hơn...
và bạn sẽ thấy cả một thế giới chưa từng được khám khá.
Một thế giới mà các anh hùng tí hon...
và quái vật nhỏ bé...
cần những siêu năng lực phi thường...
để giúp chúng sinh tồn trước những hiểm nguy to lớn.
Thế Giới Siêu Nhỏ
Chẳng nơi đâu bằng nhà mình.
Và với một con chuột hang bụng đen, nhà là ở đây...
giữa trung tâm vùng đồng quê châu Âu.
Vấn đề là...
...vùng đồng quê đang thay đổi.
DẪN CHUYỆN BỞI PAUL RUDD
Khi máy móc tiến vào...
động vật bị đẩy lùi ra.
Hầu hết đều quá nhỏ đến mức không ai để ý.
Những con may mắn trôi dạt đến đây.
Trong vườn nhà chúng tôi.
Một nơi thân quen.
Nhưng trên quy mô nhỏ hơn,
nó là một thế giới của kỳ quan...
nơi các sinh vật nhỏ bé làm chủ.
Với những cư dân tí hon này, khu vườn có tất cả.
Chiếc giường ấm cúng.
Căn hộ riêng.
Thậm chí cả bể bơi.
Nó có thể trông giống thiên đường.
Nhưng hiểm họa rình rập khắp nơi.
Mà tệ nhất là mảnh đất này có chủ là những người khổng lồ.
Vậy cần làm gì để biến nơi này thành nhà?
VƯỜN
Mùa xuân đã đến.
Và đem theo nguồn thức ăn tươi mới.
Nhưng đã có thức ăn, kiểu gì cũng có rắc rối.
Mèo nhà giết nhiều động vật có vú nhỏ hơn bất cứ thú săn mồi nào.
May mà sóc rất nhanh nhẹn cả về thể chất lẫn tinh thần.
Ở đâu có ý chí... và một chút quả hạt... thì sẽ có con đường.
Nhưng đi trên dây không hề dễ chút nào.
Nó sẽ quay lại.
Sóc là loài không dễ bỏ cuộc.
Tất nhiên, bay thì dễ tiếp cận bàn thức ăn cho chim hơn.
Chim cổ đỏ bắt đầu xây dựng gia đình vào đầu mùa xuân.
Để chim bố thu thập nhiều thức ăn hết sức có thể cho gia đình ngày một lớn.
Trong lúc chim mẹ chăm lo cho các con, chim bố bận bịu
với việc cho chim con ăn, năm phút một lần.
Tránh các loài chim khác là việc gian truân nhất.
Chim cổ đỏ là loài hung hãn nhất trong vườn.
Còn đây là một trong những loài săn mồi chết chóc nhất.
Bay với vận tốc 50 km/h,
chim ưng là chuyên gia săn các loài chim nhỏ.
Một cuộc săn thất bại cũng có nghĩa là bữa trưa miễn phí.
Với kiến đen, tìm thức ăn thôi đã là một hành trình bao la.
Chúng phải vượt qua những khu rừng rậm rạp...
...và những sa mạc mênh mông.
Ở nhà, đàn có 5.000 con kiến.
Kiếm đủ thức ăn cho tất cả không khác gì một điều kỳ diệu.
Chúng trở thành những nông dân rệp cây.
Rệp cây không phải để ăn.
Kiến cù rệp cây...
để khiến chúng nhả ra những hạt dịch ngọt...
một loại chất lỏng có vị ngọt rệp cây tiết ra khi hút nhựa cây.
Nhưng giữa chúng... có một con sói.
Bọ rùa là những kẻ săn rệp cây.
Bầy kiến phản công bằng những cái hàm khỏe mạnh.
Và phun ra axit formic.
Nhưng có những kẻ săn rệp cây mà binh đoàn kiến cũng không đánh bại nổi.
Chúng sẽ đành phải đi kiếm ăn nơi khác.
Trong tự nhiên, chuột hang có tính phân định lãnh thổ cao.
Nhưng sự quyến rũ của khu vườn sum suê đưa chúng lại gần nhau hơn.
Một con đực.
Con cái không muốn kết bạn.
Dù trông có vẻ vô hại, chuột hang là những chiến binh tàn nhẫn.
Con đực to và khỏe hơn...
nhưng có vẻ lại thích kết duyên hơn.
Tình cảm đó chỉ từ một phía.
Có lẽ để lúc khác vậy.
Khi mùa hè trôi đi, mối tập trung chuyển từ ăn sang giao phối.
Một con nhện nhảy vằn cái.
Có thể chỉ to bằng cỡ hạt gạo...
nhưng nó rất phàm ăn.
Con đực này cần phải cẩn thận. Con cái có thể dễ dàng giết nó.
Nó phải chứng tỏ mình xứng đáng là bạn tình.
Bằng cách nhảy.
Điệu nhảy shuffle.
Điệu nhảy tạo sóng.
Điệu bước về một bên.
Tất cả đều phải thật chuẩn.
Con đực không phải vũ công giỏi nhất.
Nhưng ít ra nó "còn sống".
Giữa mùa hè. Và mọi thứ nóng dần lên.
Con chuột hang đực quay lại.
Sự kiên trì của nó đã có quả ngọt.
Con cái đã định cư,
sửa sang nội thất để biến cái hang thành ngôi nhà.
Vào thời điểm này trong năm, khu vườn có đầy những dân định cư bé nhỏ như thế.
Ong thợ phải tìm nơi an toàn để nuôi con.
Với một người mẹ đơn thân,
một cái vỏ ốc có sẵn thì thuận tiện hơn so với xây từ đầu.
Sau khi nghiên cứu kỹ lưỡng...
cô ong đẻ một quả trứng vào trong vỏ ốc.
Chỉ có một vấn đề.
Chim sáo rất thích ăn ốc sên.
Đây có thể là ví dụ đáng tiếc của việc nhìn gà hóa cuốc.
Suýt chết.
Để đứa bé sống sót trong khu vườn này,
ong mẹ cần nỗ lực tăng cường bảo vệ.
Một năm nữa trứng mới mở.
Và ong mẹ sẽ không sống đủ lâu để bảo vệ nó.
Nên ong mẹ đang tìm vật liệu xây dựng.
Điều ấn tượng là ong mẹ có thể tha những cái que dài hơn nó gấp 20 lần
để che chắn phòng em bé.
Từng chút một, vỏ ốc dần biến thành...
một pháo đài.
Mặc dù ong mẹ sẽ không thể ở bên để bảo vệ con mình,
nó đã cho con sự khởi đầu tốt nhất có thể.
Khi con người chuẩn bị đi ngủ,
khu vườn sống dậy với những sinh vật mới.
Có những con phải đi qua hành trình gian nan để đến đây.
Một con cóc bà mụ đang trong một nhiệm vụ nguy hiểm.
Bạn tình đã tin tưởng giao cho nó những quả trứng quý giá.
Trứng được quấn quanh chân để nó không làm rơi.
Trứng đã sắp nở, nên nó cần phải đưa trứng xuống nước, thật nhanh.
Và nó sẽ mạo hiểm tính mạng.
Nó có thể lần theo thứ mùi yếu ớt nhất của một ao nước trong vườn.
Nhưng nó chưa đến nơi.
Nhím ăn thịt cóc.
Nhưng con nhím này đang thèm một thứ khác.
Một khung cảnh tuyệt diệu của đêm tối.
Một con sên leopard.
Trong những đêm ẩm ướt, nóng nực,
chúng nổi lên để thực hiện một trong những cảnh tượng phi thường nhất trong tự nhiên.
Đi theo dấu của một con sên khác, nó leo lên.
Và khi cả hai gặp nhau...
chúng nhảy.
Rồi thả mình từ trên cành,
chúng trôi xuống theo một dải chất nhầy.
Thoát khỏi nguy hiểm...
chúng bắt đầu giao phối.
Ở khắp khu vườn, sự sống mới hình thành.
Con cóc bà mụ cuối cùng đã tìm thấy cái ao.
Cũng chính là cái ao nó được sinh ra.
Với việc ao nước tự nhiên giờ rất hiếm,
ao nước trong vườn là nguồn sống cho những loài động vật tí hon.
Một chương mới cũng đang mở ra cho chuột hang.
Di cư sang khu vườn rõ ràng đã có quả ngọt.
Nó đã làm mẹ của bảy con chuột con bé xíu.
Phải sau hai tuần, mắt chúng mới mở ra.
Trong thời gian đó, kích thước chúng tăng gấp đôi.
Để theo kịp, con mẹ cần được ăn uống đầy đủ.
Chăm sóc cho nhiều chuột con như vậy cực kỳ vất vả.
May mà công chăm bón của người làm vườn đã đơm hoa kết trái.
Nhưng mỗi lần ra ngoài, nó đều mạo hiểm mạng sống của mình.
Tốt nhất là ra càng ít lần càng tốt.
Và làm điều chuột hang làm giỏi nhất.
Hai cái má đó có đủ chỗ chứa thức ăn cho ba bữa ăn.
Nhưng mồm nó cũng chỉ mở đến giới hạn nhất định.
Đến giữa mùa hè, cây cối đâm chồi nảy lộc rất nhanh.
Những loài động vật tí hon sống nhờ nó cũng vậy.
Vừa mới nở,
ấu trùng bướm đêm đủ nhỏ để bò qua lỗ kim.
Nhưng con sâu bướm này rất phàm ăn.
Chỉ trong ba tuần, nó lớn lên...
và lớn lên...
đến gấp một ngàn lần kích thước ban đầu.
Bây giờ, khi khu vườn trở nên quá sôi động,
là lúc con người cố giành lại quyền kiểm soát.
Nhưng tự nhiên có cách riêng để chống trả.
Một tia axit formic thường có tác dụng.
Rất nhiều sinh vật nhỏ sử dụng vũ khí hóa học để phòng thủ.
Nhưng con người có vũ khí hủy diệt hàng loạt.
Với những con kiến vẫn đang đi kiếm ăn...
...đó là hiểm địa.
Dù chịu thương vong nghiêm trọng,
đàn kiến không bỏ rơi những thương binh.
Chúng sẽ được vác về đến tổ kiến.
Sẽ không dễ để tìm được đường về nhà.
Và giờ khi cỏ đã ngắn lại, không còn chỗ để nấp nữa.
Chim sáo thích kiến còn hơn ốc sên.
Lần này, dùng axit formic lại phản tác dụng.
Con chim sáo thật ra lại muốn thế.
Nó giúp lông của chúng thích ứng và bảo vệ khỏi ký sinh trùng.
Nhưng rỉa lông giữa thanh thiên bạch nhật rất nguy hiểm.
Lũ kiến gặp may.
Chỉ còn một chướng ngại nữa phải vượt qua trước khi về nhà.
Ánh mặt trời bỏng cháy.
Cát chảy.
Và những con kiến sư tử chết chóc.
Chúng đào bẫy và gẩy cát lên để không cho nạn nhân trốn thoát.
Một con kiến dũng cảm mạo hiểm mạng sống để cứu đồng đội đã ngã xuống.
Lần này thì vô phương cứu trợ.
Nhưng nhờ bản chất quên mình của kiến, phần lớn chúng về được nhà.
Khi đã bốn tuần tuổi, bầy chuột con bắt đầu thấy cuồng chân.
Đã đến lúc khám phá khu vườn.
Chuột mẹ đã đảm bảo chúng có khởi đầu thuận lợi.
Một ốc đảo xanh nhỏ bé...
giữa một thế giới đầy biến động.
Nó có thể không hoàn hảo.
Nhưng nó là nhà.
Rất nhiều khi, ta coi những loài động vật sống trong vườn là sâu bệnh.
Nhưng hãy dừng lại và nhìn kỹ hơn.
Và bạn sẽ thấy một cộng đồng những kỳ quan nhỏ
đang cố xây dựng tổ ấm trong thế giới của chúng ta.
Thật dễ để quên cảm giác mình nhỏ bé.
Nhưng với một bàn tay giúp đỡ...
Đến cả kẻ tí hon...
cũng có thể làm nên những điều vĩ đại.
Biên dịch: Trọng Huy