PO 35 TRIUMFACH, 46 POLE POSITION ORAZ TRZECH MISTRZOSTWACH
SENNA PORZUCIŁ ZESPÓŁ MCLARENA I PRZENIÓSŁ SIĘ DO WILLIAMSA.
W kolejnym sektorze jest jeszcze szybszy!
Ayrton Senna ma na razie najlepszy czas kwalifikacji.
Co za okrążenie!
IMOLA, WŁOCHY, 1994
PIĄTEK 2 DNI PRZED WYŚCIGIEM
Dobra robota. Na razie masz pole position.
Nie da się nim jeździć.
Nie projektowano go pod nowe przepisy.
- Potrzebujemy czasu. - Wiem.
Wciąż nie mamy punktów.
Jeszcze z nim nie rozmawiałam.
Od mojego artykułu nie jest zbyt chętny do rozmów.
Wiem, to było dawno.
Jeśli emerytowany Francuz wygrał w bolidzie Williamsa siedem razy,
Senna pewnie zgarnąłby 16 wygranych.
Oddzwonię. Jasne.
Nie martw się. Po części się zgadzam.
Ale mimo wszystko wygrałem siedem wyścigów i tytuł.
Ścigając się z Senną.
- To już coś. - Jasne.
I jak emerytowany Francuz radzi sobie po drugiej stronie?
Obiecująco.
Świetnie.
BRAZYLIJSKI KIEROWCA JORDANA
- Hej, szefie. - Cześć, Rubens. W porządku?
- Dobry czas. - Mogło być lepiej.
Bolid nie pomaga. Tor tym bardziej.
- Prawie jak na rajdzie. - Jest ciężko.
Powodzenia. Kiedyś zajmiesz pole position.
Wciąż uderzasz w kokpit?
Przeniosłeś się do Williamsa, żeby znów zostać mistrzem,
ale na razie cię zawodzą.
To wywiad?
Piszę artykuł o twojej karierze.
Od gokartów.
To dobry początek.
Ale przecież marny ze mnie wzór do naśladowania.
Dorastałam przy ryku silników w Norfolk.
Zawsze cię rozpoznawałam.
Musisz rozumieć różnicę.
- Nielegalne wsparcie? - Ty jesteś dziennikarką.
Zmienili przepisy. Zakazali elektronicznych systemów.
- Żeby ci zaszkodzić? - Nie.
- Zaszkodzili wszystkim. - Benettonowi też?
Mają coś, czego ty nie masz. To nierówna walka.
To nie kwestia wygranej.
- Nie? - Nie chodzi o mnie.
Elektronika zwiększa prędkość, ale i bezpieczeństwo.
Zwłaszcza na nierównym torze bez poboczy.
- Ryzyko jest za duże. - Ale i tak się ścigasz.
- Chcę tytuł. - Tracąc 20 punktów?
Póki sezon trwa.
Rubens Barrichello rozbił się przy prędkości 225 km/h.
Wyglądało to naprawdę groźnie.
Poważny wypadek Brazylijczyka.
Wciąż nie mamy informacji o stanie Rubensa Barrichello.
Brazylijczyk jest teraz pod opieką
zespołu doktora Sida Watkingsa, głównego lekarza Formuły 1.
Gdzie Rubens?
Sid!
ODCINEK 6 CZAS
AMBULATORIUM
GŁÓWNY LEKARZ FIA
- Hej, szefie. - Jak się masz, Rubens?
Wszedłem w Variante Bassa na piątym biegu.
Popełniłem błąd.
To nie twoja wina.
Wyliże się.
Na szczęście Brazylijczyk nie odniósł poważnych urazów.
Dziś ostatni dzień kwalifikacji.
SOBOTA DZIEŃ PRZED WYŚCIGIEM
Kierowcy mają ostatnią szansę na zajęcie dobrego miejsca.
- Hej. Jest Niki? - Nie.
- Ayrton! Gadałeś z Rubensem? - Tak.
KIEROWCA MCLARENA
Jest w szoku, ale żyje.
- Pojedzie jutro? - Nie.
Jesteśmy wstrząśnięci.
A działamy, jakby nic się nie stało.
Taki sport.
Pamiętasz wypadek Bergera?
Jego bolid spłonął.
Ale czy ktoś odwołał wyścig? Nie.
A wypadek Donnelly’ego sprzed kilku lat? To samo.
Niki prawie zginął.
Wiesz, jak to jest. Jutro wyścig.
Jasne.
Bo to my się ścigamy, a nie oni.
Ja za to płacę. Droga sprawa.
Muszę iść.
Poszukam Nikiego. Na razie.
Widziałeś nawierzchnię?
Asfalt jest do dupy.
Poprawili go tylko na zakrętach.
Tak. A i tak obwinią Rubensa. Nawet mimo tych krawędzi.
Niki.
Musimy odbudować związek kierowców.
DORADCA FERRARI
Powinieneś mu przewodzić.
„Wynik głupich decyzji ludzi u władzy”.
Twoje słowa z konferencji w Suzuce.
Jesteś człowiekiem czynu, Ayrton.
Nie wciskasz kitu.
A ty w 1976?
Odpuściłeś po okrążeniu.
Po tym, co wtedy przeżyłem?
Nie.
Po co ryzykować życie?
Czasem to my musimy zdecydować, czy wystartujemy.
A nie oni.
Nigdy nie żałowałem.
Dzięki.
Pracujemy nad tym od miesiąca.
Czemu wciąż nie jesteśmy gotowi?
- Opieracie się na Brazylii i Japonii? - Tak.
Jeśli się przy tym uprzemy,
każdy zysk na balansie bolidu zaszkodzi dociskowi.
- Chcę balansu. O resztę zadbam. - Będziesz wolny na łukach.
Jest nieprzewidywalny.
Może znów się obrócić, jak w Brazylii.
Co mi po prędkości, jeśli nie skończę wyścigu?
Uda się.
Dobra.
Rany! Co za straszny wypadek!
- Roland Ratzenberger z Simteka. - Cholera.
Stracił tylne skrzydło na zakręcie Villeneuve.
Rozbił się przy pełnej prędkości. Trybuny zamilkły.
Bolid jest całkowicie zniszczony.
BOKS MTV SIMTEK FORD ZESPOŁ RATZENBERGERA
- Proszę się odsunąć. - Proszę, nie teraz.
Ayrton!
Frank, Damon, koniec na dziś. Zamykamy boks.
DRUGI KIEROWCA
Zakładaj kask i wsiadaj do pieprzonego bolidu.
- To nie twoja decyzja. - A twoja?
To wciąż mój zespół.
Nie wrócę dziś na tor.
Nie wiem, czy wystartuję jutro.
Widziałeś Ratzenbergera?
Dobra, kończymy na dziś.
Musisz opanować się jutro podczas odprawy dla kierowców.
Z pewnością każdy kierowca jest myślami z Ratzenbergerem.
Oby miał tyle szczęścia co ja.
Wciąż nie było oficjalnego komunikatu,
ale z tego, co widzieliśmy, jego stan jest krytyczny.
Williams ogłosił, że nie wraca na tor.
Z pewnością zrobili to pod wpływem Senny,
który wcześniej udał się na miejsce wypadku.
Benetton też odpada.
Benetton również kończy na dziś.
Benetton ogłosił, że dziś nie wróci już na tor.
Schumacher i Senna, główni pretendenci do tytułu,
odkładają na bok rywalizację i nie będą poprawiać wyniku.
Widziałem wypadek Villeneuve’a z 1982 r.
Ja też.
Jeździłem w F2000.
Byłem dzieciakiem.
Kolejnego dnia wystartowałem. Nie przyszło mi do głowy, żeby odpuścić.
Ale to nie powinno się stać.
Nie powinno już dochodzić do takich wypadków.
Wszystko jest nie tak. Bolidy, przepisy, ten tor.
Niki wspominał o związku kierowców.
Tak, rozmawiałem z nim.
Sądzi, że powinienem być prezesem, ale to nie dla mnie.
Ty byś pasował.
Byłbym świetny.
Najlepszy.
Ale ten nudziarz ma rację. To musisz być ty.
Zaczynałeś jako dzieciak. Wiesz o wyścigach najwięcej.
Spójrz, co się dziś stało.
To ty zakończyłeś kwalifikacje.
I federacja chce mnie ukarać. Znowu.
Poza tym tracę 20 punktów do lidera.
- To ważne, jeśli chcę tytułu. - Racja.
- Walka z Schumacherem jest nie fair. - Owszem.
Ten zakaz elektroniki…
Ta zmiana była absurdalna.
Przecież te bolidy zbudowano z myślą o elektronice.
Nie wiedzą, jakie to ryzyko.
Wiedzą.
W zeszłym roku wykorzystywałem wspomaganie.
Wtedy to było dozwolone.
Teraz miała być twoja szansa.
Ale zgarnęli ci ją sprzed nosa.
Oni i ty.
- Ja? - Tak.
Byłbym w zespole, gdyby nie twoje weto.
Nie.
Przecież wiesz.
Trzeba było cię zawetować w 1988 roku w McLarenie.
Powinieneś wrócić.
Tęsknię za pokonywaniem cię w wyścigach.
Nie mogę. Mam nową pracę.
Obgaduję cię w telewizji.
Chcę spędzać więcej czasu z rodziną.
Wszystko musi się kiedyś skończyć. To nieuniknione.
A ty jakie masz plany na emeryturę?
Nie odchodzę.
Siostra pomaga mi założyć instytut promujący edukację.
Dzieci w Brazylii zasługują na więcej.
Czyli dobry z ciebie gość.
Tylko nie dla mnie.
Zrobię, co mogę, żeby ci pomóc ze związkiem.
Dzięki.
No cóż, czas na mnie.
Potentat mediów sportowych ogłosił, że jego rząd będzie rzetelny.
Spytany, czy sprzeda firmę, żeby skupić się na polityce…
OKRĄŻENIE 21: WJEŻDŻAJĄ RAZEM DO BOKSÓW.
SENNA MISTRZEM: ZŁY PRZYKŁAD?
W 1990 R. POSTAWIŁAM PYTANIE, CZY SENNA DAJE ZŁY PRZYKŁAD.
ODPOWIEDŹ BRZMI:
„NIE”.
Tragiczne wieści.
W SWOJEJ 30-LETNIEJ KARIERZE…
Ratzenberger zmarł osiem minut po tym, jak trafił do szpitala.
Pomimo śmierci Austriaka
jutrzejszy wyścig odbędzie się zgodnie z planem.
Ostatnia śmierć w F1 miała miejsce 12 lat temu,
gdy Włoch Riccardo Paletti…
Widziałam wypadek.
- Coś strasznego. - Nie myśl o tym.
Po wyścigu lecę do Lizbony, wezmę auto i przyjadę.
- Buziaki. Do jutra. - Pa, Dri.
Tęsknię.
Adriane się boi.
Najpierw wypadek Rubinha, teraz to.
Wszyscy się boją.
A ty?
Wystartujesz?
Mam 34 lata. Nie jestem już dzieckiem.
Nie będę udawał, że nic się nie stało.
Nigdy tego nie robiłeś.
No cóż, idę na górę.
Spójrz, gringa znowu ugania się za jakimś tematem.
Nie znam numeru pokoju. Chcę to tylko zostawić.
Dobry wieczór.
Poproszę klucze.
- Nie poddajesz się. - I kto to mówi.
- Dziękuję. - Proszę.
Potrzebuję jednej odpowiedzi, żeby zakończyć artykuł.
Tylko jednej.
Pytanie jest na kasecie.
Pierwszy raz rozważam wycofanie się.
Gdy zaczynałeś w Tolemanie,
mówiłeś, że odejdziesz, gdy zostaniesz mistrzem F1.
Wiedziałam, że to bujda.
Masz to we krwi.
Taki jesteś.
Ale to nie wszystko, synu.
Jesteś kimś więcej.
Słyszysz?
- Dzięki, mamo. - Synu.
Cześć, tato. Słuchałeś?
Chciałem cię usłyszeć. Jak bolid?
Cóż…
- Powoli do przodu. - Dobrze.
Stroń od kłopotów.
Stroń od kłopotów, tato.
Becão.
Jesteś najlepszy na świecie. Nie musisz już tego udowadniać.
Rób to, co uważasz za słuszne. Jak zawsze.
Dobranoc.
Dobranoc, tato.
1 MAJA 1994 ROKU
DZIEŃ WYŚCIGU
Wszyscy jesteśmy…
głęboko zasmuceni tą sytuacją.
W obliczu takiej tragedii
nie jest łatwo.
Straciliśmy kolegę.
Rolanda Ratzenbergera.
PREZYDENT FIA NASTĘPCA BALESTRE’A
Ale zapewniam, że dochowano wszelkich przepisów bezpieczeństwa.
Od kiedy zostałem prezydentem,
robimy wszystko, żeby zwiększyć bezpieczeństwo.
Dokonaliśmy ważnych zmian.
Ale…
nie wyeliminujemy ryzyka.
Nie jesteście naiwni.
Tak wygląda ten sport.
Wiem, że to delikatna sytuacja, ale musimy żyć dalej.
Dlatego zadecydowaliśmy, że dzisiejszy wyścig się odbędzie.
Uważam, że to odpowiednia decyzja.
Błędem byłoby weryfikowanie zasad i przepisów
bez dogłębnego zbadania sprawy.
Jeżeli chodzi o procedurę restartu,
porządkowych poinformowano o problemach technicznych…
- Zależy nam na prawdzie. - Max.
Dogonię cię.
Słucham, Ayrton.
Wiem, że ryzyko to część F1,
ale powinniśmy zadbać o bezpieczeństwo.
Te nowe zasady są…
Wszystkie zmiany zostały zatwierdzone przez zespoły.
Daj mi skończyć.
Nie jesteśmy już w pokoju odpraw. Po prostu rozmawiamy, dobrze?
Czego chcesz?
Wysłuchaj kierowców.
- Robię to. - Nie.
Mówimy o problemach już od Okayamy.
A nawet wcześniej.
Do ilu poważnych wypadków doszło już od początku roku?
Lehto, Hill, Alesi, a teraz Barrichello i Ratzenberger.
Krytykujesz zasady,
ale to ty zawsze je naginasz.
Pamiętaj, że masz zawieszoną karę za zeszłoroczne zachowanie.
Co sugerujesz?
Przełóż wyścig.
Żeby śmierć kierowcy nie została zapomniana.
Wyścig się odbędzie.
Ale nikogo nie zmuszamy do startu.
BOKS MTV SIMTEK FORD ZESPÓŁ RATZENBERGERA
Te rany…
nie goją się. Stały się częścią ciebie.
Wiem.
Korekta kierownicy gówno dała.
Wciąż ocieram dłońmi o kokpit.
Chciałbym coś dla niego zrobić.
Ayrton, uratowałeś już jedno życie.
Comas ściga się dzięki temu, co zrobiłeś w 1992 roku.
Uratowanie życia to wielka rzecz.
- Robisz to codziennie. - Niestety nie.
Nie zawsze się udaje.
Jesteś trzykrotnym mistrzem i najszybszym kierowcą F1.
Czego jeszcze chcesz?
Wiesz co?
Rzućmy robotę i pojedźmy na ryby.
Jak podczas wakacji.
Moglibyśmy robić, co tylko zechcemy.
Miałbyś czas dla dziewczyny.
Co ty na to?
Nie mogę.
Jeśli nie potrafisz przestać, lepiej miej ku temu dobry powód.
Gdy zaczęłam pisać o twojej 30-letniej karierze,
postanowiłam, że zacznę od gokartów.
Ale czas omówić teraźniejszość i spojrzeć w przyszłość.
Trzydzieści lat, od kiedy dostałeś gokarta.
Dekada w Formule 1. Trzy tytuły mistrzowskie.
Po co ścigać się dalej?
Ayrton.
O to prosiłeś?
O wiele piękniejsza od twojej zielono-żółtej.
Dziękuję.
Co planujesz z nią zrobić?
To jedyny sposób, żeby zwrócić ich uwagę.
Wygram wyścig i wezmę flagę na podium.
Wygram dla Ratzenbergera.
Coś ci powiem.
Jeśli przyjmiesz ofertę Ferrari,
to będzie dla nas zaszczyt.
Nie mogę.
Nie zrobię tego Gerhardowi. W końcu jest pierwszym kierowcą.
- Nie pozbawię go tego. - Pieprzenie.
Nie będę ci kibicować.
Ale powodzenia.
Przestańcie biegać!
Bruno, Paula, biegajcie na dworze.
Zaczną transmisję tuż przed startem?
Dzieciaki szaleją.
- Pamiętasz Beca w ich wieku? - Był jak małe tornado.
Rozpoczynamy transmisję na żywo z Grand Prix San Marino,
trzeciego wyścigu sezonu 1994.
Senna z pole position.
Liczy na pierwszy triumf po nieukończeniu pierwszych wyścigów,
które wygrał Michael Schumacher z zespołu Benetton.
- Laura Harrison? - Tak.
- Od Ayrtona. - Dziękuję.
Łączymy się na żywo z Ayrtonem Senną.
Cześć, Ayrton!
Myślisz, że szykuje się dobry wyścig?
Oby był dobry dla wszystkich.
Chciałbym przy okazji pozdrowić
mojego przyjaciela Alaina, który jest tam z tobą.
Tęsknimy!
Ciaśniej.
Rozmawiałeś z Senną przed wyścigiem, Alain.
Tak, rozmawialiśmy. Martwił go stan nawierzchni.
W pełni się z nim zgadzam.
Kolejny poważny wypadek. Bolid Pedra Lamy’ego jest zniszczony.
Zderzenie na starcie. Lamy i Lehto. Samochód bezpieczeństwa na torze.
Poważne?
Dwie opony z bolidu Lamy’ego wypadły przez płot w trybuny.
Nic im nie jest.
To niebezpieczny weekend w Imoli.
Czyszczenie tortu. Dwa okrążenia do wznowienia.
To ty rządzisz.
Ale auto do ciebie mówi.
Kierownica porusza kolumną, która powoduje skręt kół.
W lewo i w prawo.
Można powiedzieć, że dotykasz dłonią ziemi.
Żwiru, asfaltu. Poczuj to.
Auto zjeżdża.
Ayrton Senna dwa razy zdobył pole position,
ale to Michael Schumacher wygrywa i prowadzi w tabeli.
Dziś w Imoli Senna znów zaczął pierwszy
i stara się odpierać ataki Niemca z Benettona.
Senna wyjeżdża na prostą.
Za nimi sześć okrążeń!
Chce udowodnić, że jego silnik jest lepszy od forda Schumachera.
To najszybszy odcinek toru.
Pędzą 330 km/h!
Poważny wypadek Senny!
Ayrton Senna…
To wyglądało groźnie.
Senna rozbił się na zakręcie Tamburello.
Nie zdołał wykręcić.
Wypadł z toru.
Uderzył w ścianę.
Wypadł z toru. Kolejny poważny wypadek.
Trafi do szpitala w Bolonii…
…do szpitala w Bolonii.
Jego stan jest poważny.
Podobno stan Senny jest krytyczny.
Ayrton Senna da Silva nie żyje.
To oficjalne oświadczenie szpitala w Bolonii.
To wiadomość, której nie chcieliśmy podawać.
Ayrton Senna nie żyje.
Ayrton Senna był najlepszym kierowcą w historii wyścigów F1.
Był niezrównany niemal pod każdym względem.
Był nie tylko wspaniałym kierowcą, ale i człowiekiem.
O godzinie 14.16 Ayrton Senna zginął na torze w Imoli.
Był jedną z legend Formuły 1.
Tragiczny weekend w Formule 1.
Brazylijczyk Ayrton Senna zginął w strasznym wypadku.
Gdy zobaczyłem wypadek…
nie mogłem kontynuować relacji.
Brazylia żegna dziś swojego idola, Ayrtona Sennę.
Był nie tylko trzykrotnym mistrzem F1, ale i prawdziwym bohaterem.
Z dumą wznosił brazylijską flagę na najważniejszych podiach.
Formuła 1 straciła swoją legendę.
A dla całej Brazylii niedziele utraciły swoją magię.
KOCHAMY CIĘ, SENNA
BĘDZIEMY TĘSKNIĆ
SENNA: POZA CZASEM
Wyścigi to moje życie.
Jeszcze zanim wsiadłem do auta,
wiedziałem, że to moje przeznaczenie.
Od małego czułem, że świat jest dla mnie za wolny.
Jakbym inaczej postrzegał rzeczywistość.
Zwłaszcza czas.
Według mamy nie nauczyłem się chodzić,
tylko ścigać.
Nazywała mnie „małym tornadem”.
Pewnego dnia wlazłem do gokarta, którego zrobił mój tata.
Wtedy się odnalazłem.
Tylko ja, samochód
i tor.
Tylko ja i czas.
I tyle. Jestem kierowcą wyścigowym.
Kierowca wyścigowy zawsze ściga się z czasem.
Ale nie tylko z nim.
To radość nie do opisania.
Emocje, adrenalina.
Radość pędu.
Jako chłopiec chciałem ścigać się i wygrywać sam.
Ale po 20 latach ścigania się
zrozumiałem, że nikt nie wygrywa sam.
Dlatego nie odszedłem.
Bo w bolidzie nigdy nie jestem sam.
Mam wielkie szczęście. Zawsze miałem wspaniałe życie.
Ale wszystko osiągnąłem dzięki poświęceniu, wytrwałości…
i dążeniu do osiągnięcia celów.
Dążeniu do zwycięstw. Nie tylko na torze, ale i w życiu.
Do wszystkich, którzy to oglądają,
kimkolwiek jesteście,
bez względu na waszą sytuację w życiu,
bez względu na klasę społeczną,
zawsze walczcie z siłą i determinacją.
I róbcie to z miłością oraz głęboką wiarą,
a pewnego dnia się uda.
W końcu się uda.
Można mieć równe szanse?
- W mistrzostwach. - Nie.
- Kurde. - Wygra tylko jeden.
Chodź, tato.
Jestem wielką fanką! Ale super!
Po śmierci Rolanda Ratzenbergera i Ayrtona Senny
kierowcy założyli stowarzyszenie walczące o bezpieczeństwo w F1.
Przez kolejne 20 lat nie doszło do śmiertelnego wypadku.
Rodzina Ayrtona Senny założyła instytut, który ma pomagać ludziom przez edukację.
Od powstania w 1994 roku
pomógł ponad 36 milionom dzieci i młodych ludzi
w ponad 3000 miast Brazylii.
Napisy: Krzysztof Zając