‎Điều về "Hurt" đó là ‎hơn bất kỳ bài hát nào tôi từng viết,
‎tôi cảm thấy rất cô đơn khi viết nó.
‎Anh biết đó.
‎Thấy lạc lối.
‎Nhưng mọi chuyện rồi sẽ ổn thôi. Và…
‎ta sẽ ổn thôi.
‎Trent Reznor bắt đầu làm nhạc với tư cách ‎thành viên nhóm Nine Inch Nails năm 1988.
‎The Downward Spiral,‎ album thứ hai của anh ‎là một album màu sắc u ám,
‎đã đứng thứ hai trên bảng xếp hạng ‎và bán được hàng triệu bản.
‎"Hurt" là bài hát cuối album ‎và là bài được anh viết cuối cùng.
‎Nó có cảm giác như ‎có ai đang đi quanh đống đổ nát,
‎có cơ hội cảm nhận được sự phản chiếu.
‎Nhiều năm sau, Johnny Cash đã hát lại nó ‎và cũng đạt được nhiều đĩa bạch kim.
‎Trent Reznor giờ còn là một nhà soạn nhạc ‎từng đoạt giải Oscar và Emmy…
‎MẠNG XÃ HỘI
‎…cùng Atticus Ross, ‎bạn chung nhóm sau này.
‎Nhưng vào vài chục năm trước,
‎Reznor đã khai thác ‎những phần đen tối nhất của đời mình
‎để hoàn thành album‎ The Downward Spiral.
‎Tôi tên là Hrishikesh Hirway. ‎Xin giới thiệu‎ Câu chuyện Giai điệu.
‎LOẠT PHIM TÀI LIỆU CỦA NETFLIX
‎Khi nhìn lại tuổi trẻ của mình, ‎tôi không thấy nó buồn
‎mà hầu như chỉ toàn thấy sự cô đơn.
‎Tôi sống tại vùng quê Pennsylvania ‎và cảm thấy như bị mắc kẹt.
‎Anh biết đó, tôi nhận thức sâu sắc rằng…
‎ngoài kia rất rộng lớn,
‎và tôi cảm thấy thật dễ chịu ‎khi được nghe các album,
‎như ‎The Wall‎ của Pink Floyd.
‎Cảm giác âm nhạc như một thứ bí ẩn
‎cần được ta làm cho sáng tỏ.
‎Tôi có thể dấn mình vào cảm giác của mình.
‎Và thứ âm nhạc mà tôi đang nghe ‎dường như là được viết
‎cho tôi và về tôi vậy.
‎Tôi có thể liên tưởng được ‎sự cô đơn và nỗi đau,
‎và tôi có thể đặt mình vào đó.
‎Và tôi nghĩ, tôi muốn giải mã được nó.
‎Lúc còn bé, khi ngồi bên đàn piano, ‎tôi có thể học đánh các tác phẩm cổ điển,
‎nhưng khi ngồi một mình,
‎tay tôi sẽ tự đánh bài nhạc ‎mà tôi muốn chơi.
‎Nó bắt đầu có cảm giác như ‎tôi có thể truyền tải thứ gì đó.
‎Đó là một thứ ngôn ngữ ‎mà tôi có thể giao tiếp được.
‎Ban đầu, tôi chỉ là né tránh và bắt chước
‎những thứ mà hồi đó tôi thích,
‎nhưng điều tôi chưa từng làm ‎là ngồi xuống và…
‎thật sự cố viết nhạc. ‎Tôi trốn tránh việc đó.
‎Bài thí nghiệm là trả lời câu hỏi rằng
‎tôi có gì muốn nói không.
‎BUỔI DIỄN ĐẦU TIÊN CỦA NINE INCH NAILS
‎Tôi cảm thấy thích thú ‎khi đưa những cảm xúc đó,
‎nỗi buồn, sự tuyệt vọng,
‎muốn đấm vào tường, ‎mong muốn được thể hiện,
‎biến chúng thành một thứ thật đẹp đẽ.
‎Nó có cảm giác bất an ‎và không thấy như đã được bảo vệ.
‎Nó chỉ là cảm xúc trần trụi.
‎Thật không ngờ, ‎nó lại thu hút được người khác.
‎Chúng tôi đã lưu diễn khá nhiều ‎cho ‎Pretty Hate Machine‎, album đầu tiên.
‎Chúng tôi lên kế hoạch ‎để không trở nên tầm thường.
‎Tôi muốn bắt người ta đến với tôi ‎hơn là tôi nhượng bộ để đến với họ.
‎Nhưng có chút rắc rối với hãng thu,
‎và rồi thật khó để viết tiếp album thứ hai
‎mà không tự hỏi, ‎"Họ có thích thứ này không?"
‎Anh hiểu chứ? ‎"Có nên làm giống thứ kia không?"
‎Tôi phải thành thật ‎với điều tôi cho là đúng đắn
‎dù có phải trả giá thế nào đi nữa.
‎Tôi có ý tưởng cho đĩa thu tiếp theo,
‎và tôi đã đặt tựa là ‎The Downward Spiral‎.
‎Tôi đã có một cốt truyện phức tạp cho nó.
‎Tôi đã viết các mốc thời gian vào sổ tay.
‎Diễn tiến câu chuyện là thế này.
‎Downward Spiral ‎là câu chuyện về một người ‎đang cố tìm kiếm sự cứu rỗi
‎thông qua tình dục và ma túy, ‎tự hủy hoại mình và tự ghê tởm mình,
‎cố gắng tìm ra mục đích và nguyên nhân.
‎Với câu chuyện của ‎The Downward Spiral‎, ‎vào khoảng ở đoạn kết,
‎đĩa thu trở nên nên phấn khích ‎và trừu tượng, thậm chí là ảo giác.
‎Sự điên loạn xuất hiện ‎và nó sẽ không tự tan rã.
‎Bài "Hurt" giống như ‎một suy nghĩ muộn màng.
‎Nó như là một dấu quay lại nho nhỏ ‎nằm ở cuối đĩa thu
‎phản chiếu lại cảm giác mất mát,
‎hối tiếc và khao khát,
‎nó có thể khiến cho cả đĩa thu ‎có cảm giác mạnh mẽ và thú vị hơn.
‎Tôi nhận được bản thu gốc từ cuốn băng,
‎và nó rất là khác với bản thật cuối cùng.
‎Có một đoạn piano chính xuyên suốt bài hát
‎mà bản phối cuối cùng không có.
‎BẢN THU THỬ CÓ PIANO BAN ĐẦU
‎Anh viết trên piano à?
‎Thật ra, tôi hiểu rõ piano ‎hơn các nhạc cụ khác.
‎Tôi nhớ khi ngồi bên đàn piano, ‎bắt đầu mơ màng,
‎rồi cứ thế lột tả nó.
‎Nhưng tôi không muốn nó ‎nghe như một bản piano ballad.
‎Tôi muốn nó dựa trên nền đàn acoustic
‎và rồi trở nên tan vỡ, ‎giống như nhân vật đó vậy.
‎ĐÀN GHI-TA ACOUSTIC
‎Ta phải rướn người về trước ‎mới nghe được tiếng đàn.
‎Nhưng tôi thích ý tưởng ‎ta phải ra sức mới bắt được nó.
‎Xuyên suốt bản nhạc là một chuỗi líu lo
‎giúp thêm vào cảm giác,
‎"Mình vừa tìm được bản thu này".
‎Đây là thứ mang đến cảm giác bụi bặm, ‎hỏng hóc và thiếu tự tin
‎trong đống đổ nát ‎của thứ gì đó vừa xảy ra.
‎Tôi chỉ tập trung vào nỗi đau này
‎HÁT CHÍNH
‎Là thứ duy nhất có thật
‎Đã lâu rồi tôi chưa nghe lại bài này.
‎Cây kim chọc thủng một lỗ
‎Anh nghe giọng mình thế nào?
‎Tôi hát lạc giọng nhiều lắm.
‎Tôi hát rất khẽ.
‎Tôi đoán đó là sau những lần thu ‎gây bực dọc
‎vì quá chú trọng vào việc hát ‎mà lại thiếu cảm xúc.
‎Đó là tôi đang cố tỏ ra ‎khẽ khàng và chân thành.
‎Chỉ cảm thấy chút xấu hổ và trần trụi
‎khi thể hiện thứ thân mật cho cả thế giới,
‎nhưng nó vẫn chưa đến được theo đúng cách.
‎Tôi nhớ là đã rất bực bội ‎ước chi mình có thể hát được như Bowie.
‎Ước gì tôi có thứ nhạc cụ đó.
‎Tôi muốn nó có cảm giác ‎khó tiếp cận được hơn.
‎Tôi cần phải trốn trong âm nhạc.
‎Và tôi nghĩ, mình đang sản xuất nhạc mà, ‎nên hãy hát nhỏ lại đi, anh hiểu chứ?
‎Tuy là cùng làm theo cách tương tự, ‎nhưng anh ấy là người rất khác biệt.
‎NGƯỜI PHỐI NHẠC
‎Còn lời bài hát thì…
‎- khá là chua chát. ‎- Phải.
‎Có lẽ nó đã thể hiện được ‎một phần yếu đuối của anh ấy.
‎Mà đồng thời cũng là công sức của anh ấy ‎vì dù có yếu đuối…
‎NHÀ ĐỒNG SẢN XUẤT
‎Anh ấy đã làm được.
‎…nhưng anh ấy đã có tiến bộ, ‎tự mình làm được.
‎Tôi không biết mọi người có nhận ra ‎lời nhạc quan trọng với Trent như thế nào.
‎- Phải. ‎- Nó là thứ quan trọng nhất.
‎Khi chơi nhạc cho bạn, anh ấy sẽ luôn ‎đặt lời bài hát ra cho bạn xem.
‎Với anh ấy, ‎rõ ràng lời nhạc là lý do cho bài nhạc.
‎Tôi chỉ tập trung vào nỗi đau này
‎Là thứ duy nhất có thật
‎Nó còn không được đặt ở vị trí giữa. ‎Nó được chỉnh lệch một bên.
‎Ừ, tôi nói rồi, ‎tôi muốn trốn trong bản nhạc.
‎Người có thể lấy hết
‎Đế chế bẩn thỉu này của tôi
‎Anh thật sự đã nghịch phá âm thanh.
‎Anh nghe thấy nó thật đau khổ.
‎Đó là thứ mà ta phải rướn người ‎mới nghe được, nếu thấy thích thú.
‎Có câu nào trong bài hát ‎mà hôm nay anh đặc biệt nghĩ đến không?
‎Lý do tôi ngại phải nói về lời bài hát ‎chính là…
‎nó có thể tỏ quá rõ ý định khi đó của tôi.
‎Với tôi, quan trọng là ‎trải nghiệm của bạn với bài hát
‎và nó mang ý nghĩa và cảm giác gì với bạn.
‎Tôi đã có nhiều bài hát bị phá hỏng vì ‎người viết nhạc giải thích ý nghĩa với tôi
‎hoặc sửa lại những lời tôi đã viết, ‎vốn hay hơn nhiều.
‎Nhưng để tìm ra cách anh muốn hát ‎những lời đó thì có khó không?
‎Anh có ý gì hả?
‎Anh định dụ tôi làm gì đấy?
‎Nói về lời bài hát.
‎Điều tôi đã trải qua ‎khi viết ‎Downward Spiral
‎chính là tôi không còn biết ‎mình là ai nữa.
‎Tôi xem mình là đứa trẻ ‎đang nghe nhạc trong phòng ngủ,
‎và tôi không chắc ‎người đứng trên sân khấu là ai.
‎Mấy con lợn thối!
‎Tôi nghĩ rằng, ‎điều đó đã trở nên méo mó và dần lộ rõ
‎như một bức tranh tự biếm họa vậy.
‎Thêm vào đó là kẻ thiếu năng lực
‎đối phó với sự chú ý và danh tiếng.
‎Tôi luôn mang trong mình nỗi buồn, ‎có lẽ cả cảm giác bị bỏ rơi, theo ám ảnh,
‎không bao giờ thấy mình hợp với nơi nào ‎và luôn cảm thấy như một người ngoài cuộc.
‎Không hợp lý chút nào. Nó cứ xảy ra suốt.
‎Có lẽ tôi là kẻ cần vài chai bia…
‎Tôi mặc kệ.
‎…hay bất cứ thứ gì đó ‎để hiểu được bản thân mình.
‎Rồi thì, "Giờ mình thấy khá hơn rồi".
‎"Giờ mình đã thấy tự tin hơn ‎trong bộ đồ mới mặc vào này".
‎Đó là một kịch bản lý tưởng ‎để nhân cách của bạn trở nên biến dạng.
‎Đây là quãng thời gian tuyệt nhất đời tôi.
‎ĐANG SAY RƯỢU
‎Cứ lạm dụng nó tùy ý đi. Tôi mặc kệ.
‎Tôi đã cố tìm ra ‎một mục đích và sự cứu rỗi
‎và cảm giác thân thuộc ‎chỉ để không phải thấy buồn.
‎Tôi đội cái vương miện chết tiệt này
‎Trên chiếc ghế dối trá của mình
‎Đầy những suy nghĩ tan nát
‎Tôi không thể chữa được
‎TIẾNG Ù TỪ KHÔNG KHÍ
‎Âm thanh mở đầu bài hát ‎thật ra chính là thứ này.
‎Âm thanh ưa thích của ta.
‎Tiếng gì vậy?
‎Phòng thu của chúng tôi ‎có một tay chỉnh âm tên là Coco.
‎Anh ấy có một chiếc máy ‎dùng để chỉnh âm phòng
‎trông như một chiếc hộp ‎khoa học viễn tưởng cũ kỹ
‎phát ra những tiếng chỉnh âm khác nhau ‎từ nhiều tần số,
‎nhưng… âm thanh đó nghe hay phết!
‎Bọn tôi lấy mẫu mấy âm thanh đó ‎và chúng trở thành…
‎Tôi vẫn thường hay dùng chúng.
‎Rồi còn một lớp âm thanh khác.
‎Tôi đã nghĩ về thiết kế âm thanh ‎trong phim ảnh,
‎về cách nó khiến ta khó chịu
‎bằng việc giấu đi nhiều thứ
‎mà tự trong tiềm thức ‎có thể gây cảm giác cho ta,
‎vì đó vốn là ý tưởng của đĩa thu này.
‎ĐẠO DIỄN BỞI DAVID LYNCH
‎Tôi có được nhiều cảm hứng ‎từ những bộ phim của David Lynch.
‎Không hẳn từ âm nhạc của nó
‎mà là từ âm thanh trong phim.
‎Có một cái máy sưởi ‎và tôi cảm thấy như sắp phát điên.
‎Lý do vì sao? ‎Là vì tiếng vo ve trong phòng nghe rất to.
‎Kỳ lạ thay, nó có thể khiến bạn cảm thấy ‎vô cùng khó chịu.
‎Tất cả không phải là để đuổi bạn đi, ‎mà là để
‎tạo điều kiện cảm xúc ‎cho những gì tôi đang cố truyền đạt.
‎Nên bọn tôi bắt đầu đưa ‎những âm thanh cao siêu vào suốt đĩa thu.
‎ĐÀN GHI-TA ĐIỆN
‎Vào đến đoạn điệp khúc ‎lại có nhiều đàn ghi-ta
‎cùng chơi giống nhau.
‎Chúng tôi chỉ lên dây cho đàn ‎để chơi được mà không cần chặn
‎và chồng lên nhiều tần số.
‎Quan trọng là nó nghe ngây ngô ‎và thiếu chính xác
‎và góp phần vào việc dẫn chuyện ‎cho bài hát,
‎rằng thứ này gây cảm giác bất an.
‎NHỮNG DÂY MẪU?
‎Tôi yêu âm thanh đó và chẳng thể hiểu được
‎nó là gì, ‎và đến giờ tôi vẫn không hiểu được.
‎Tôi nghĩ ra tiếng này.
‎Chúng tôi nghĩ ra một mẹo ‎có thể lấy bất kỳ nốt nào
‎từ bất cứ nhạc cụ nào.
‎Tiếng đó nghe như dây đàn, ‎nhưng tôi không… Giống violin,
‎nhưng tôi không chắc có phải là nó.
‎Thả một giây tiếng đó ‎vào một quãng tiếng vang vô hạn,
‎nó sẽ rơi vào một tông
‎mà nghe gần giống như… ‎hơi giống tiếng đại phong cầm.
‎Vì nó không được tạo ra từ ‎máy giả lập âm thanh nên hơi bị lạc điệu.
‎Không được chuẩn lắm.
‎Nó có một… Nó nghe giống con người.
‎Dụng ý là để bật đèn lên.
‎Anh đang ở dưới mặt nước.
‎Nó sẽ đưa anh lên để nhấn mạnh ‎đoạn cao trào của bài hát.
‎Tôi đã trở thành thứ gì vậy?
‎Bạn yêu dấu nhất của tôi ơi
‎Tôi nhớ lúc ngồi bên đàn piano,
‎khi đến đoạn điệp khúc ‎"Tôi đã trở thành thứ gì vậy"…
‎Nó nghe chuẩn lắm, anh hiểu không?
‎Nghĩ đến thôi, tôi đã nổi da gà.
‎Người có thể lấy hết
‎Tôi muốn anh cảm nhận đúng cách.
‎Không phải là về ‎đoạn độc tấu ghi-ta tuyệt vời.
‎Hay đoạn giai điệu rất đỉnh.
‎Không, là nổi da gà. ‎Đó là phần quan trọng nhất.
‎Tôi sẽ khiến người đau đớn
‎Khi hoàn thành bài hát, ‎tôi đã có ảnh bìa và mọi thứ.
‎Album đã xong.
‎Hình như tôi đã nói xin lỗi ‎vì không có đĩa đơn nào cả.
‎Tôi không nghĩ có bài nào ‎có thể phát được trên radio.
‎Tôi đã nghĩ đây sẽ là ‎một đĩa thu tự sướng ít ai biết đến,
‎nhưng nó đã gây bùng nổ.
‎The Downward Spiral‎ ra mắt ‎vào tháng Ba năm 1994.
‎Một cú hit thương mại quan trọng.
‎Nó ra mắt ở vị trí thứ hai ‎bảng xếp hạng Billboard.
‎Tôi nghĩ tôi đã viết được những bài hay, ‎nhưng tôi cố không khiến chúng rõ ràng.
‎Có những đoạn bắt tai nhưng đôi khi ‎bạn sẽ không nghe rõ vào lần đầu.
‎Phải cố gắng mới nghe được. ‎Nó cần sự cố gắng.
‎Anh nói anh ước mình có thể hát như Bowie,
‎nhưng rồi anh đã biểu diễn… ‎Anh đã biểu diễn bài này với David Bowie.
‎Phải.
‎CHUYẾN LƯU DIỄN THE OUTSIDE
‎Tôi đã không tin đó là thật.
‎Nó thật sự có cảm giác…
‎làm sao có thể tuyệt hơn thế này?
‎Được đứng trên sân khấu cạnh anh chàng đó,
‎anh hùng của lòng tôi…
‎Giọng ca đó đang hát khúc nhạc đẹp đẽ này
‎với bài hát tôi đã viết trong phòng ngủ.
‎Điều đó…
‎Thật đáng kinh ngạc.
‎Đã lâu rồi tôi không nghe lại bản đó.
‎Nó có cảm giác rất…
‎có giá trị.
‎CHUYẾN LƯU DIỄN "TỰ HỦY HOẠI"
‎Cứ tưởng khi đạt được những mục tiêu này
‎thì tôi sẽ thấy bình yên.
‎Nhưng không, và giờ thì ‎tôi khốn khổ hơn bao giờ hết.
‎Con quái vật thật sự giờ là tâm trí tôi.
‎Tôi chỉ đang cố chấp nhận vài thứ.
‎Tôi nghĩ điều tôi giỏi nhất là ‎thể hiện mình qua âm nhạc,
‎nhưng đồng thời, ‎rất nhiều vết thương đang mở lại,
‎và không biết làm sao mà hạnh phúc ‎hay sự hài lòng khó nắm bắt đó
‎luôn có vẻ như còn ở xa vài dãy nhà.
‎Trong bối cảnh của album đó, ‎tôi đang khám phá để tìm cách
‎cho nỗi đau biến mất.
‎Sau khi đĩa thu ra mắt,
‎tôi đã rơi vào vài năm nghiện ngập.
‎Sao mà tôi… Sao mà lại xảy ra chuyện này?
‎Tôi nhận ra câu chuyện mình đã viết ‎về một kẻ tự hủy hoại bản thân…
‎tôi đã làm theo hết những việc đó.
‎Nó vắn tắt về những gì tôi đã trải qua.
‎Nhiều năm sau đó, bài "Hurt" được tái sinh
‎nhờ có Johnny Cash hát lại nó.
‎ĐƯỢC ĐẠO DIỄN BỞI MARK ROMANEK (NĂM 2002)
‎Khi bản hát lại của Johnny Cash ra đời,
‎mối quan hệ giữa anh và lời nhạc ‎cũng thay đổi?
‎Ở một mức độ nào đó.
‎Khi nghe bài hát này có lúc ‎được đặt cạnh cuộc đời tiếng tăm này,
‎nơi nó có thêm chút ý nghĩa với ông ấy,
‎đó là điều rất có ý nghĩa.
‎Lúc đó, tôi không chắc lắm ‎về khả năng viết nhạc của mình
‎và sự liên quan của mình ‎nên tôi thấy mình bị trôi dạt.
‎Bài hát đó lại được trỗi dậy ‎như để nhắc cho tôi biết
‎tất cả sẽ ổn thôi.
‎Nó gần như là một người bạn, ‎như một cái ôm.
‎Nếu anh hỏi tôi hồi tôi 20 mấy tuổi,
‎tôi có định sẽ hát trong Nine Inch Tails ‎khi tôi 50 tuổi, thậm chí là trực tiếp,
‎thì tôi không nghĩ anh sẽ nghe…
‎tôi chịu nói, "Chắc chắn có" đâu.
‎Bọn tôi thường hát bài "Hurt" cuối cùng
‎suốt cả trăm năm qua trong nhóm nhạc này.
‎Tôi đã hát bài này vô số lần…
‎và tôi hát nó khác đi ‎vì tôi đã sống trong bài hát đó.
‎Để có thể dành thời gian ‎suy ngẫm và nhìn lại
‎làm sao tôi đã trở nên thế này?
‎Đã vô số lần ‎trình diễn trực tiếp bài hát đó,
‎tôi luôn ở trong khoảnh khắc đó.
‎Tôi nhớ cảm giác đã trải qua.
‎Nó luôn thật yên tĩnh, và bạn thấy như ‎mình đang kết nối với mọi người.
‎Với một kẻ cảm thấy không thoải mái ‎khi ở gần nhiều người, nó…
‎Nó thật đầy nghị lực.
‎Và giờ là bài "Hurt" của Nine Inch Nails.
‎Biên dịch: Trần Huy Hoàng