Elk obstakel…
…dat je overwint in het leven maakt je sterker.
Er kan iets goed uitkomen…
…als ik dat wil.
Natalia.
Natalia Lafourcade is een zangeres en songwriter uit Veracruz, Mexico.
Sinds haar debuut in 2003…
…is ze een van de grootste Latin-artiesten geworden.
Ze zong de soundtrack van de Pixar-film Coco.
Ze heeft een Grammy en 12 Latin Grammy's gewonnen…
…voor Album van het Jaar en Song van het Jaar Hasta la Raíz…
…ofwel 'Tot aan de wortel'.
De wortels strekken zich in twee richtingen uit:
in Natalia's verleden…
…en haar achtergrond.
Ik ben Hrishikesh Hirway. Dit is Song Exploder.
EEN NETFLIX ORIGINAL-DOCUMENTAIREREEKS
Ik verhuisde naar Veracruz toen ik twee was.
Toen gingen mijn ouders uit elkaar.
En mijn moeder besloot naar Coatepec te verhuizen.
Kijk eens hoe lekker.
Ik wil alles eten.
Vers uit de oven.
Wat heet.
Dit is heel slecht voor je.
Ik vind het hier fijn.
Het is simpel en vertrouwd.
Het leven is hier zo goedkoop en rijk.
Wil je de foto's zien die je achterliet?
Ja, toen ik met mijn vader kwam.
Kijk eens wat een knap ventje.
VRIENDIN VAN NATALIA'S FAMILIE
Dit ben jij met mijn vader.
De Kapitein. -De Kapitein.
Mijn vader, die muzikant is…
Er zijn foto's waarop ik op zijn klavichord speel…
…toen ik een of twee jaar was.
Ik speelde Bach en nog veel meer.
Mijn vader wilde dat ik pianist werd…
…maar ik wilde geen klassieke muziek spelen…
…maar pop en rock.
Mijn vader was echt boos op me.
Hij zei: 'Dit is geen muziek.'
Hij was heel streng.
En toen opeens…
Toen Natalia pas 17 was, bracht ze haar eerste album uit.
Met daarop de hit 'En el 2000'.
Het album werd platina in Mexico en nummer één in de hitlijsten.
Het ging opeens heel hard.
Overal zag je mijn naam en…
…het ging te snel.
De muziekindustrie was zoiets groots voor mij.
Ik was te jong om zoveel op mijn bord te krijgen.
Er ontbrak iets, maar ik wist niet wat.
Ik kon mijn inspiratie niet kwijt.
Ik mocht mijn eigen muziek niet schrijven.
Ik was een soloartieste…
…die op eens heel populair werd…
…maar tegelijkertijd was ik niet echt gelukkig.
Het voelde niet echt.
Dus ik moest even een stap terug doen.
Iets in mijn geest werd ziek en ik moest het genezen.
Ik wist dat ik heel ver van huis moest gaan.
Ondanks haar ongelooflijke succes…
…vertrok Natlia in 2006 naar Canada om aan kunst te werken…
…en te stoppen met muziek.
Ze was 22, maar wist niet helemaal aan de muziek te ontsnappen.
Ik belandde in een huis vol muzikanten.
Geweldige muzikanten.
Het was net een raam naar een andere wereld die ik niet kende.
Muziek waarvan ik het bestaan niet afwist.
Folk…
…blues…
Afrobeat.
Dus ik zag opeens…
…een hele wereld buiten mijn eigen wereld om.
Ik begon weer te schrijven…
…en probeerde eigen muziek te maken.
Ik schreef elke dag liedjes voor op de piano.
Ik begon me prettig te voelen, alleen ik en de gitaar.
Ik zocht mijn eigen manier om muziek te schrijven…
…en wist dat ik het meer uit mijn hart wilde laten komen.
En na bijna een jaar zei ik:
'Laat ik het nog eens proberen…
…maar nu op mijn manier.'
Ze benaderde een oude vriend, Leonel García…
…om samen te schrijven.
Hij heeft miljoenen albums verkocht.
Leonel García. Take een.
Klaar.
Op dat moment waren we al vrienden.
Dus ik vroeg: 'Zullen we samen een lied schrijven?'
En hij zei: 'Natuurlijk.'
Hij vroeg: 'Weet je al waar je over wilt zingen?'
Ik zei: 'Ik wil graag een lied schrijven…
…over waar ik vandaan kom, Veracruz.
Ik wil een songtekst die me altijd herinnert…
…aan waar ik vandaan kom…
…wie ik ben en hoe ik zo ben geworden.'
'Iets waar mensen zich sterk mee verbonden voelen.
Een heel trots lied.'
Dus ik zei: 'Ik zal mijn best doen.'
Hij had een melodie en akkoorden…
…en toen zeiden we: 'Laten we het als een huapango doen.'
AKOESTISCHE GITAAR
Ik had veel ideeën…
…maar ik wilde er graag huapango in verwerken…
…een folkloristisch ritme uit Mexico.
Ik zong altijd huapango's op feestjes…
…en kreeg dat mee vanuit mijn familie.
Als we lol maakten of iets vierden, was er altijd huapango.
Het is vrolijke muziek…
…maar heeft ook een serieuze noot.
Je voelt je er vrij bij.
En je danst en drinkt ermee.
Natalia heeft huapango ook in haar DNA zitten.
Dat schept een band…
…en daarom voelde het alsof we iets vanuit onze roots deden.
Speelde je dit?
Ja, het was een beetje van beide.
De akoestische gitaar en de Wurlitzer.
En met die twee instrumenten maakten we het lied.
Daarmee konden we een andere richting opgaan…
…namelijk popmuziek.
Een van mijn regels was om het niet te serieus te nemen.
Op een speelse manier ervaringen delen.
Ik wilde er niet te streng…
…of serieus mee omgaan…
…want zo was ik eerder.
Ik wilde dat het meer…
Ik wilde niet denken: dit moet straks op de radio komen…
…of commercieel worden.
Het was vrijer.
En toen vroeg Leonel me de studio in te gaan en 't lied te zingen.
Als je mensen enthousiast en trots wilt maken…
…moet je ze zinnen en woorden geven…
…waardoor ze zich verbonden voelen met hun roots en met wat ze voelen.
ik steek rivieren over
loop door bossen
ik hou van de zon
ik trek elke dag doornen
uit het diepste van mijn hart
Ik ontdekte de woorden door ze te zingen.
Zo kon ik een sterkere band krijgen…
…met wat ik zong…
…en met waar het vandaan kwam.
ik wakker 's nachts dromen aan
om elke herinnering te zuiveren met heilige rook
Het beeld van brandende dromen om met deze heilige rook…
…elke herinnering te zuiveren.
We hebben kopaal dat we gebruiken…
…als een soort wierook.
Het zuivert je aura…
…en je energie.
Zoiets.
als ik je naam schrijf
in het witte zand met blauwe achtergrond
als ik naar de hemel kijk
verschijn jij uit een meedogenloze grijze wolk
op een middag beklom ik een hoge heuvel
als je in het verleden kijkt, weet je
dat ik je niet ben vergeten
Wie vergeet je niet?
Mijn leven, mijn herinneringen…
…de moeilijkste en mooiste momenten.
Alsof je met de geest van al het goede en slechte praat.
Ik had een ongeluk toen ik zes was.
Ik wilde voor het eerst paardrijden.
Mijn moeder zag de paarden en die waren heel groot.
Ze zei: 'Daar ga je dus niet op rijden.'
En ik zei: 'Maar ik wil het echt heel graag.'
Ik viel eraf en werd door een paard geschopt.
Het herstelproces was heel moeilijk.
Ik kon bijna niet zien, lopen, nadenken…
Ik kon bijna niets meer.
De dokter zei tegen mijn moeder: 'Ze kan haar school niet afmaken…
…of gaan studeren.'
En ze zei: 'Geen sprake van.'
Ze begon de therapie met muziek te combineren…
…en dat werkte.
Het bracht me dichter bij muziek, omdat het als een medicijn werkte.
Het veranderde mijn leven.
De nare momenten in mijn leven…
…hebben me gemaakt tot wie ik ben.
Meestal zeg je: 'Ik wil dat moment vergeten…
…en er niet aan denken.'
Maar juist van die momenten leer je.
Je leert van jezelf te houden.
Je zegt daarmee:
'Ik ben misschien niet perfect…
…maar dit ben ik en ik hou van mezelf.'
'Zo bescherm ik je. Je bent nog steeds bij me.'
zo bescherm ik je je bent nog steeds bij me
We wilden een diep geluid…
…een elektronisch element onder de baslijn…
…of onder een drum.
Het klinkt heel triviaal…
…zoals de drums worden gespeeld.
We namen een echte bas op, maar die haalden we eruit…
…omdat we wilden dat het lied…
…het gevoel had van iets eenvoudigs.
Met die baslijn…
…zou dat gevoel ontbreken.
Die elektrische gitaren zijn opgenomen door Gustavo Guerrero…
…mijn gitarist.
We speelden die melodie eerst op een xylofoon.
Het klonk heel mooi.
We wilden Afrikaanse invloeden.
Daarna wilden we die melodie op de gitaar.
ACHTERGRONDZANG
Ze kwam met prachtige achtergrondvocals.
Zodra ik besefte dat het album zo persoonlijk was…
…wilde ik iets met het geluid doen…
…om het textuur te geven.
ORKEST
Hoeveel muzikanten spelen deze snaarpartij?
Dat deden we meteen groep studenten die op het album wilden.
We hadden Cachorro López als producer.
We lieten hem ons materiaal horen.
En het waren meer dan honderd nummers…
…van muzikanten die als een orkest speelden.
Niet alleen de snaren? -Niet alleen dit, het was veel meer.
De producer zei: 'Zo verpest je het lied.
Ik wil jouw stem en de tekst horen…
…dus dat halen we eruit.'
We besloten de koperblazers…
…en het slagwerk eruit te halen…
…en alleen de snaarinstrumenten erin te houden.
Zo voel je je als je van iets wegvliegt…
…en zoveel dingen meemaakt…
…die je sterker maken.
Die emotie wilde ik vastleggen.
Plotseling was daar 'Hasta la Raíz'.
Daar was het lied opeens.
'Hasta la Raíz' werd uitgebracht in maart 2015…
…en ze had daarmee wederom een nummer één-album, dat dubbel platina bereikte.
Volgens Rolling Stone Mexico was ze een van de belangrijkste componisten…
…en artiesten van Latijns-Amerika.
Op tournee eerde ze de geschiedenis van haar land…
…door alleen in zalen te spelen die minstens 100 jaar oud waren.
De live versie van dat lied…
…is zo meeslepend.
Het raakt je als je haar live ziet optreden.
Als je live kunt zingen, ben je een goede artiest.
Zullen we spelen? -Laten we spelen.
Laten we 'Hasta La Raíz' spelen.
Kom hier.
Los Cojolites.
Los Cojolites zijn een voor een Grammy genomineered muziekgroep…
…die son jarocho speelt…
…traditionele volksmuziek uit Veracruz.
ik draag je in mij
tot aan de wortel
en dat je beter mag groeien
je zult er zijn
hoewel ik me achter de berg verstop
en een veld vol met suikerriet vind
zul je op geen enkele manier, mijn manestraal
weg kunnen gaan
Natalia en wij hebben elkaar gevonden…
…door onze liefde voor de muziek van Veracruz.
Ze heeft een brug geslagen zodat traditionele muziek…
…bekend wordt op plekken waar die nog niet bestond.
In Veracruz houden we ongetwijfeld van haar…
…en vooral nu we op een zoektocht zijn…
…naar muziek die ons identiteit geeft.
Veel mensen dachten dat het een liefdeslied was…
…en sommigen zeiden:
'Ik vind "Hasta la Raíz" geweldig. Dat lied gaat over mijn vader.
Hij is onlangs overleden en het gaat over mijn vader.
Heel erg bedankt.'
Dat is niet de echte betekenis van het lied, maar in zekere zin wel…
…want alles wat je vader voor je betekend heeft…
…blijft je voor altijd bij.
Hij is er niet meer, maar hij blijft bij je.
Bedankt.
Dank je. Jij ook bedankt.
Voor de therapiesessie.
Ik ga huilen.
Nu hoor je 'Hasta la Raíz' van Natalia Lafourcade in zijn geheel.
Ondertiteld door: Rick de Laat