Witamy w Nowym Jorku, stolicy świata.
Pamiętam przylot do Nowego Jorku.
W drodze z lotniska widzisz sylwetki wieżowców
i ta energia zapiera ci dech w piersiach.
To przerosło moje wyobrażenia.
W Nowym Jorku po prostu się działo.
Ludzie śpiewali na ulicy.
Jako tancerka chciałam przede wszystkim
zobaczyć szkołę tańca Alvina Aileya.
TEATR TAŃCA
Nowy Jork tętnił życiem i miał niesamowitą energię.
Nowy Jork wydawał mi się magiczny.
Miał w sobie tę surowość, z której słynie.
Było dużo graffiti, zwłaszcza w centrum.
Wszyscy idą do Limelight.
Super, że wszyscy stroili się do miasta.
Właśnie tak powinno być!
Mieliśmy zjeść razem kolację...
Lubiłyśmy bywać na Times Square, zanim zrobiono tam porządek.
DZIEWCZYNY TANIEC
Nie, żebyśmy chodziły na peep shows,
ale Nowy Jork był wtedy innym miejscem.
Był trochę obskurny... był fajny.
Mój czas w nowojorskim świecie mody
przypadł chyba na złote czasy miasta, ale...
jeśli nie, to nic nie mówcie. Wolę się łudzić.
SUPERMODELKI
Jak mi idzie?
Wspaniale!
Dziękuję!
Przyjechałam do Nowego Jorku,
gdy miałam 20 lat.
Byłam wcześniej w Chicago, więc zaznałam miasta,
ale Nowy Jork jest jak żadne inne.
Pamiętam, że onieśmielały mnie pierwsze przejażdżki metrem.
Łapałam taksówki.
Jedne się zatrzymywały, inne nie,
i za nic nie mogłam tego rozgryźć, aż uświadomiłam sobie,
że w wolnych świeci się „kogut”.
Nieraz, gdy machałam ręką na ulicy w Nowym Jorku,
taksówka nas mijała.
Ale potem machała Christy i się zatrzymywała.
Kierowca wypalał: „Na Brooklyn nie jadę”.
Myślałam: „Ja też nie, co on?”.
Skumałam, gdy musiałam puścić Christy przodem,
żeby móc jechać do pracy.
Wszystko było nowe.
Było ciekawe i trudne.
Stań tu dla nas... Od razu mi lepiej, gdy cię spotkałem.
Przyjaciółka makijażystka
pozwalała mi nocować na kanapie.
Po około trzech miesiącach
kazała mi wynająć własne mieszkanie.
Nie miałam 18 lat, gdy wynajęłam i od razu się wprowadziłam.
To było duże mieszkanie, jakby loft,
ale bez jedzenia w lodówce czy mebli.
Ciągle pracowałam, ale agencja dużo zabiera,
a do tego dochodziły czynsz i cała reszta.
SŁODKIE
Dzieliłyśmy z Christy mieszkanie.
Były wygłupy i śmiechy, i dobra zabawa...
- Z wszystkimi czułam się komfortowo. - OK...
To moje siostry.
ALEJA MODY
Początki pracy w Nowym Jorku
naprawdę przypominały klasyczny tryb od dziewiątej do piątej.
Kojarzyły się z Pracującą dziewczyną.
WIOSNA 1987
SLAJD
Musiałam radzić sobie sama.
Mamusia i tatuś już nie mogli ruszyć na ratunek.
Gdybym nie płaciła za wynajęte mieszkanie, to co by mnie czekało?
Eksmisja i powrót do domu.
Brak poduszki bezpieczeństwa
bardzo mnie napędzał, więc... zapierniczałam.
Francesco Scavullo zabukował mnie na sesję do „Cosmopolitana”.
Lubił mnie, bo przypominałam mu Gię.
Gia była ulubienicą tylu fotografów,
że agencja kusiła: „Mamy małą Gię”.
Te dziewczyny pracowały ciężko
i bez przerwy.
Dawało się odczuć,
że chcą więcej, niż akurat jest w grze,
że mają motywację, żeby...
BYŁA AGENTKA MODELEK
...stale się rozwijać.
Ciągle czegoś szukały
i chciały, były ciekawe i zorientowane,
i po prostu zmotywowane.
- Puszczą to dziś? - Tak.
- Bosko. - O ile dotrwasz do 00.30.
- O nie! - O nie! Tak!
Pracuję jutro rano, nie mogę zarwać nocy.
Zanim rozkręciłam współpracę z „Vogiem”,
powtarzałam redaktorkom:
„Chcę pracować ze Stevenem Meiselem. Mogę?”.
Pamiętam, jak Polly Mellen mówi:
„Nie jesteś w jego typie”.
Na co ja: „Ale jak to?”.
Steven jest wielkim artystą naszych czasów.
Patrzy na modelkę...
NACZELNY, BRYTYJSKI „VOGUE”
...i umie ją przejrzeć, aż widzi jej potencjał.
Kiedy się zakolegowaliśmy,
wychodziliśmy ze Stevenem na miasto
i robiliśmy zdjęcia polaroidem.
PROJEKTANTKA
Od razu było widać, że Steven ma oko.
Wyłapywał ludzi
i sprawiał, że pozowali tak, jak sobie wyobraził.
Miał tak silną wizję.
Steven zaczął robić zdjęcia
na samym początku lat 80.
FOT.: STEVEN MEISEL
STYLISTA / DYR. ARTYSTYCZNY
Miał studio na 23rd Street.
Nazywaliśmy je „Kliniką”,
bo dziewczyny przychodziły i Steven uczył je, jak być modelką.
To je kompletnie odmieniało.
Te świetne wychodziły od niego jako supergwiazdy,
bo przyjmowały to, wszystko chłonęły.
Chciały się uczyć.
Miał w studiu lustro, żeby modelki się widziały.
To im dawało moc sprawczą, by...
DYREKTOR KREATYWNY
...maksymalnie od siebie wymagać,
bo wiedziały, czy dobrze postawiły stopę.
Pamiętam...
jak po raz pierwszy wezwano mnie do pracy ze Stevenem Meiselem.
Naprawdę chciałam mu się spodobać.
Spytał: „Umiesz chodzić? Ale dużymi krokami?”.
Powiedziałam, że tak.
Na co on: „Ale umiesz wejść w rytm i się nie rozpraszać?”.
No tak, pewnie.
Robiłam to w kółko.
Od tego zaczęłam swoją relację z nim.
I wszystkie uczestniczyłyśmy w tym procesie.
To była moja szkoła.
Zawsze używał dużo dotyku.
Prosił, żeby podejść, i kładł ci ręce na włosach.
Pomagał robić makijaż.
Panował klimat warsztatu, w tym sensie, że się bawiliśmy.
Przychodziliśmy do studia i jeśli nie było planu,
to razem nad nim pracowaliśmy i tworzyliśmy dany look.
Stale coś budowaliśmy, niszczyliśmy i znów budowaliśmy.
Tworzył na planie bardzo intymne i bezpieczne środowisko.
Czułam, że serio się mną opiekuje.
I że zależy mu na moim komforcie
albo może widzi jego brak, nawet gdy nic nie mówię.
To była naprawdę wyjątkowa więź, jak w rodzinie.
Miałam 16 lat na pierwszej sesji ze Stevenem, dla amerykańskiego „Vogue'a”.
Przyszła, a te nogi już takie długie jak teraz,
trzymetrowe.
STYLISTKA / DYR. ARTYSTYCZNA
Więc Steven od razu nazwał ją „Bambi”, bo był z niej Bambi.
Była cała nieśmiała, taka...
Wcale taka nie jest, ale co tam.
I była tancerką, więc używała nóg i całej reszty.
Niech pomyślę.
Pierwsze były zdjęcia taneczne, a nie wiem, czy są tutaj.
Praca ze Stevenem Meiselem jest jak edukacja.
On cię urabia, ale w tak subtelny sposób,
że praktycznie zastanawiasz się: „Jak on to ze mnie wydobył?
Nie myślałam, że tak mogę”.
To wielkie szczęście poznać tego cudownego człowieka.
Wciąż jest dla mnie jak rodzina i bardzo go kocham.
Dotarło do mnie, że można mieć rodzinę z wyboru.
Nie poznałam swojego ojca.
Mama miała 17 lat, gdy mnie urodziła.
On chyba miał tyle samo.
To poczucie opuszczenia...
Nic, co zrobiłaby mama, nie mogło mnie od niego uwolnić.
Uważam też, że po części stąd się wzięła moja motywacja.
Stąd, że nie miałam w życiu ojcowskiej opieki.
Ale dostałam dar od losu.
Jak miałam 16 lat, pracowałam w Paryżu i byłam tam sama.
I któregoś dnia ukradli mi torebkę,
całe pieniądze,
czy raczej czeki podróżne, mama mi je dała.
Szłam na kolację z inną modelką, której było mnie żal,
i właśnie wtedy poznałam Azzedine'a Alaïę.
Azzedine Alaïa był bardzo enigmatycznym projektantem.
DZIENNIKARKA MODOWA
Uwielbiał bawić się kobiecą formą.
Kobiecość to całokształt.
PROJEKTANT
Nie wiem, nie wszystko mogę określić.
Projektował opływowe sylwetki, bardzo seksowne i uwodzicielskie.
Niektóre ubrania miały architektoniczny sznyt.
Ale były bardzo wygodne. Poruszały się razem z tobą.
A on był takim uroczym mężczyzną.
On nie mówił po angielsku, a ja po francusku.
Ale było to „coś”.
A potem wręczył mi swoje ubrania
i poprosił, żebym je włożyła,
żeby zobaczyć je na mnie.
Włożyłam je
i spodobało mu się, jak wyglądają.
Spytał, gdzie mieszkam, i powiedziałam, że w hotelu Lenox.
Wtedy zapytał: „A gdzie masz matkę?”.
Ja na to, że w Londynie.
Mama mówi po francusku,
więc kazał mi do niej zadzwonić.
Zrobiłam to i porozmawiali.
Powiedział jej, że się mną zajmie,
że przyjmie mnie pod swój dach
i że będę tam bezpieczna.
Matka nie wiedziała, z kim rozmawia,
nigdy go nie spotkała, ale mu zaufała.
I tak następnego dnia, czy tam dwa dni później,
przeprowadziłam się na Rue du Parc-Royal.
FUNDACJA AZZEDINE'A ALAÏI, PARYŻ
Wspaniała ta sukienka.
- Nosiłam to. - Naprawdę?
- Dzieło sztuki. - Tak.
Mój tatuś był geniuszem.
Owszem.
Jesteś.
Myślałam, że będzie żył wiecznie.
- Nie wyobrażałam sobie... - Mhm.
Nie wyobrażałam sobie... a nawet nie myślałam, że odejdzie.
Naomi została muzą Alaïi,
byli prawie jak rodzina.
Pokazał mi tak wiele świata.
Poznałam tylu niezwykłych ludzi.
Zdobywałam wiedzę o sztuce, architekturze, projektowaniu.
Co najważniejsze, widziałam go przy pracy, uczestniczyłam w niej.
I naprawdę traktował mnie jak córkę.
To znaczy robił mi śniadanie, robił kolację.
Kłóciliśmy się, jasne.
Wymykałam się oknem, szłam na imprezę,
dzwonili, że jestem w klubie,
on tam przychodził.
I zanim mnie wyprowadził, oznajmiał, że źle noszę ubranie,
i je poprawiał.
„Pasek powinien być tak...”.
Bo przecież,
wyobraźcie sobie, jego butik był moją szafą.
Która 16-latka
ma sklep Alaïi zamiast szafy?
Jego śmierć...
mną wstrząsnęła.
Bez niego moje życie na pewno wyglądałoby inaczej.
Chronił mnie w branży,
był moim przewodnikiem.
Na przykład raz...
dyrektor artystyczny odczuł potrzebę skomplementowania moich piersi,
ale też dotknięcia ich.
Natychmiast zadzwoniłam do tatusia.
Zadzwoniłam do tatusia od razu, a tatuś przedzwonił do niego
i go zbeształ.
Gość już się do mnie nie zbliżył.
Służyło mi to, że otwierałam usta i mówiłam o swoich odczuciach,
bo wierzyłam, że to mnie chroni,
podobnie jak to, kim się otaczam.
Cześć wszystkim.
- Cześć. - Cześć.
Ponad 50-letni Jean-Luc Brunel
pozwolił sfilmować się na castingu na Florydzie.
Oto jego ulubione zajęcie,
„łowienie modelek”,
jak mawiają w branży.
Courtney Powell trafiła do agencji Karin Models w Paryżu.
„Zaczął mówić, że wyśle mnie na sesję kostiumów kąpielowych.
Że muszę mieć idealne wymiary
i że trzeba mieć określony look,
i chciał podciągnąć mi bluzkę.
Zaczął mnie dotykać”.
Courtney twierdzi, że opierała się kilkukrotnie.
„Odkąd odmówiłam Jean-Lucowi Brunelowi,
przestałam dostawać zlecenia”.
Poznałam Jean-Luca Brunela,
cieszącego się złą sławą francuskiego agenta,
który prowadził wtedy agencję Karin w Paryżu.
Fordowie i Karin współpracowali ze sobą.
Jechałam do Paryża
i Fordowie umawiali się, że będę nocować u Jean-Luca.
Większość z nas była młoda.
Wrzucają cię w środowisko, które prawdopodobnie...
jest kompletnie nowe, prawda?
Jesteś zdominowana przez starszego mężczyznę,
który ma pokierować twoją karierą.
Ufasz mu.
I tak, wciąż ta sama historia.
Do niczego nie doszło, zwykle go tam nie było.
Wkurzyło mnie, gdy popatrzyłam wstecz na tę umiejętność przetrw...
No nie wierzę, że się wywinęłam.
Po wydaleniu z agencji w 1999...
Wspólnik Epsteina oskarżony o gwałty na nieletnich
Nic mnie nie zaskakuje w związku z nikim.
Możesz znać ludzi,
ale nie wiesz, do czego są zdolni.
Prezes Elite Europe,
który koordynuje pracę biur agencji na kontynencie...
AGENT MODELEK
...pan Gérald Marie.
Wyszłam za swojego agenta...
Géralda Marie.
Wydawał mi się taki czarujący.
Podobała mi się jego asertywność.
Dziewczyna z Elite musi być dobra.
Jeśli nie przynosi 200-250 tysięcy dolarów rocznie,
to z nami nie zostanie.
Miała tylko 22 lata, była młoda.
Nie widywałam go w Nowym Jorku.
A kiedy poznałam Lindę, już była z nim zaręczona.
Mocno naciskał...
żebym bardzo dużo pracowała.
Wydawał się... świetnym facetem.
Powiedział, że jest asystentem niemieckiego fotografa.
Uznałam, że jest nieprzyjemny.
Ale coś się wydarzyło!
Prawda wydała się na następnym spotkaniu.
I się zakochałam.
Opłaca się asystować niemieckim fotografom.
Chcę tylko żyć długo i szczęśliwie, nic poza tym.
Mieszkałam w Paryżu jakieś trzy lata...
i powoli zaliczałam szczeble kariery...
zanim poczułam, że...
naprawdę mi się udało,
mogę zacząć oszczędzać.
Zaczęłam pracować z absolutnie topowymi fotografami.
Ale chciałam być na okładce „Vogue'a”.
Dowolnej edycji. O tym marzyłam.
Pojechałam robić zdjęcia z Peterem Lindberghiem.
Peter dostrzegł moją androgyniczną stronę
i bardzo chciał, żebym obcięła włosy.
Wyjaśnił: „Zrobiliśmy już tyle materiału z długimi włosami.
Uważam, że naprawdę musisz to zrobić, żeby osiągnąć coś więcej”.
Zapytałam matkę o zdanie.
Odpowiedziała: „Ale po co? Będziesz jedyną z krótkimi włosami”.
A ja na to: „To nic złego”.
Weszła do studia i oznajmiła: „Jestem gotowa,
chcę obciąć włosy”.
A wtedy Julien, który był jej fryzjerem,
odgarnął jej całe włosy do tyłu i mówi: „W porządku dla wszystkich?”.
Na co ona: „Nie, nie” i zaczęła płakać.
A on wziął nożyczki i ciach!
Poszło jednym cięciem, nie?
Po tym wszystkim pojechałam do Mediolanu,
żeby iść w pokazach,
których miałam zabukowanych dwadzieścia.
Kiedy robiłam przymiarki
i ludzie mnie widzieli,
wszyscy ze mnie rezygnowali.
Zostały tylko cztery pokazy.
Skończyłam.
I następnego dnia,
zamiast na pokazy...
BYŁA NACZELNA, WŁOSKI „VOGUE”
...Franca Sozzani wysłała mnie concorde'em do Stevena,
który zrobił mi zdjęcia.
I jakieś dwa tygodnie później...
byłam na okładce włoskiego „Vogue'a”.
A potem zaliczałam wszystkie „Vogi”.
Trafiłam do brytyjskiego,
francuskiego, hiszpańskiego
i amerykańskiego.
I właśnie wtedy pomyślałam, że mi się udało,
po trzech latach.
To wtedy nabrałam prawdziwej pewności siebie
i odtąd to się już toczyło.
Kiedy jesteś dzieckiem, nie lubisz się wyróżniać,
więc posiadanie pieprzyka - „beauty mark”,
bo tym eufemizmem starałam się go określać...
No nie lubiłam go. Siostry dokuczały, że beauty mark, czyli znak urody, jest tu,
a z lewej to znak brzydoty.
Gdy zaczęłam pozować,
toczyła się wieczna dyskusja:
„Mamy go zakryć makijażem?
W sumie to się nie da, bo nie jest płaski”.
ZAPOWIEDZI NA ROK 1987 CO SIĘ ZMIENIA W MODZIE
Brytyjski „Vogue” całkiem go wyretuszował na mojej pierwszej okładce.
Werdykt jeszcze wtedy nie zapadł.
Z Richardem Avedonem
zaczęłam współpracę od pierwszej okładki amerykańskiego „Vogue'a”.
Jestem fotografem portretowym, a także fotografem kobiet.
Ubranie to element, który mogę wykorzystać z uwagi na design,
oraz, podobnie jak kobiety, na formę
czy jako sposób wyrażenia...
FOTOGRAF
...pewnych odczuć.
Avedon jest legendą wśród fotografów...
DYR. DS. FOTOGRAFII
...i legendą w historii sztuki
w ramach historii fotografii.
Prace Richarda Avedona
od zawsze oddziałują na ludzi. To mistrz.
ZAŁOŻYCIEL I DYR. KREATYWNY
Czołówka słynnych zdjęć, Dovima i słonie.
Każdy widział zdjęcie Avedona, nawet jeśli go nie rozpoznał.
Avedon wytwarzał bardzo rzadko spotykaną energię.
Nie było „pstryk, pstryk, pstryk”,
tylko „Dobrze” i... „pstryk”.
Chyba podobało mu się, że jestem pilną uczennicą.
Byłam uważna.
Nauczył mnie, jak się sprężać.
Żeby była ta iskra.
Ostatecznie z tej sesji wyszły aż dwie okładki.
W sierpniu i w październiku 1986 roku.
Amerykański „Vogue” zostawił pieprzyk.
I na tym stanęło, koniec dyskusji.
„Vogue” jakby dał oficjalne poparcie.
Coś jest dobre dla niego, to jest dobre dla każdego.
PARYŻ
Pogadajmy o konstrukcji numeru.
Kiedy ma być gotowy do druku?
Jaki mamy termin?
- Koniec lutego. - Idealnie.
Więc damy Kehinde Wileya,
bo będzie mnie malował dla Narodowego Muzeum Portretów.
REDAKCJA GOŚCINNA
To uwielbiam, to zdjęcie.
Widzimy tu Christy, widzimy Kate,
Bridget Hall.
O Boże, wszyscy tu są.
Tego nie chcę. Nie.
Tu nie ma modelek.
Mamy wielką siostrę Iman, miałem mówić.
Chyba Iman i Katouchę.
Tak!
I Faridę.
Doceniam pracę Beverly Johnson, Iman,
Naomi Sims, Donyale Luny,
Gail O'Neill, Karen Alexander...
Doceniam pracę swoich poprzedniczek.
Ale ja chciałam więcej,
chciałam iść dalej, przekraczać granice.
Chciałam tego, co dostawała biała modelka. Tego samego.
Dlatego w 1987 roku
poprosiłam o pierwszą okładkę „Vogue'a”.
Oni wtedy nie wiedzieli, jak odpowiedzieć, co powiedzieć.
A ja czułam się trochę niezręcznie, trochę w sobie zmalałam,
jakbym niepotrzebnie się odezwała,
bo się nie zgodzą.
Było tyle ograniczeń co do roli Czarnej modelki
i ona musiała mocno walczyć
z systemem, który zasadniczo mówił, że musisz być biała,
żeby wypłynąć na wybiegu czy w magazynach.
Pracowałam wtedy dla pana Saint Laurenta,
więc im doniosłam.
Pan Saint Laurent zawsze uznawał
wartość Czarnych modelek.
MODELKA / BYŁA AGENTKA
Nie wiedziałam, jaką władzę ma Yves Saint Laurent.
Brawo!
Nie wiedziałam, że coś powie.
To jedna z moich najlepszych kolekcji.
PROJEKTANT
Praca była bardzo trudna,
a kiedy jest trudno, wychodzi lepiej.
W jednej chwili znalazłam się w Nowym Jorku
z Patrickiem Demarchelierem.
VOGUE, PARYŻ
Zanim numer się ukazał, nie miałam pojęcia,
że to pierwszy francuski „Vogue” z Czarną osobą na okładce.
Nie widziałam w tym pokonania bariery,
myślałam raczej:
„Nie można na tym skończyć.
To nie może być jedynym dokonaniem”.
VOGUE, WRZESIEŃ
Ale potem zrobiłam pierwszą amerykańską okładkę
i nie miałam pojęcia, że to do wrześniowego numeru,
bo ciągle byłam...
To, czego się dowiedziałam, o amerykańskich magazynach,
to że luty jest Czarnym miesiącem
i w lutym wszystkie magazyny mają
okładkę z kimś Czarnym.
To wiedziałam. Wyłapałam.
Ale nie to, że marzec i wrzesień to miesiące dużej sprzedaży...
Jeździłam ze zlecenia na zlecenie
i żyłam swoim życiem.
Okładka amerykańskiego „Vogue'a”, zwłaszcza wtedy,
to było to. Po niej zaczęły się pokazy,
co było nowością.
Kiedyś było się albo fotomodelką,
albo modelką wybiegową.
Pokazy mody były bardzo niepozorne.
Chodzili na nie tylko ludzie z branży...
PROJEKTANT
...ludzie kupujący ubrania i dziennikarze modowi. Nikt więcej.
Wiele się zmieniło, kiedy...
dziewczyny od zdjęć weszły na wybiegi.
Otwarcie drzwi do wybiegu
podniosło rangę pokazu.
REDAKTORKA MODOWA
Fotomodelki z magazynów
widać na pokazach,
więc czujesz się, jakbyś widział gwiazdy filmowe.
Ale były emocje!
Dziewczyny na wybiegu cieszyły oko.
Nie chodziły jak szparagi, „bum, bum, bum”, wiecie, o co chodzi.
Krok tych modelek emanował siłą.
DZIENNIKARKA
Pokazywał osobowość. I o to chodziło.
Przeważnie patrzę przed siebie
i myślę o tym, żeby iść prosto i mieć przyjemny wyraz twarzy,
i jeszcze puszczać oczko do znajomych...
Pamiętam, jak na jednym z pokazów Versace
trzech fotografów weszło za kulisy i poprosiło o chwilę rozmowy.
Myślałam, że coś przeskrobałam.
Pokazali mi moje zdjęcia
i na wszystkich miałam spuszczone oczy,
bo patrzyłam na pierwszy rząd, na znajomych i przyjaciół.
Poprosili: „Czy możesz na nas popatrzeć,
kiedy dojdziesz do końca wybiegu?”.
Przeprosiłam i powiedziałam, że oczywiście.
Kiedy podniosłam wzrok...
zatkało mnie, wow!
Nie dowierzałam, ilu widzę fotografów. Nie miałam o nich pojęcia.
Za kulisami jest bardzo intensywnie.
Ale my to kochałyśmy.
Uwielbiałyśmy tę gorączkę i adrenalinę.
Kolejka do wybiegu jest tutaj.
Każda czuła się tam jak oszustka.
Mogła udawać: „Och, tak, poproszę to wino”
czy „O, Hermès, uwielbiam Hermèsa”.
Jako dziecko przecież nie wiedziałam, czym w ogóle jest „hermes”, prawda?
Ale szybko łapiesz, jak się wpasować i dostosować.
Cindy była zdecydowanie poważniejsza,
ale wiedziałyśmy, co sprawia, że się rozluźnia i bawi.
Tequila.
Tym, co musisz kochać w tych kobietach,
jest fakt, że nie wciskały kitu w postaci jakiegoś
ściemnianego chodu. Po prostu się bawiły.
Nikt nie chodził jak Naomi.
Jej chód mówił: „Spieprzaj mi z drogi,
bo rządzę wszędzie tam, gdzie idę”.
Na jednym pokazie moja matka,
czyli absolutnie heteroseksualna kobieta w średnim wieku,
wtedy była pewnie po sześćdziesiątce,
podeszła do mnie i mówi:
„Skarbie, sama bym się przespała z Naomi Campbell”.
Dni chwały!
Ale pamiętajmy, że te dni chwały...
nie były idealne.
Bo...
na te pokazy nie zawsze bukowano Naomi.
Ja tego nie rozumiałam.
Uważałam, że Naomi jest piękniejsza,
ma obłędne ciało, o wiele lepsze niż ja,
i lepiej chodzi.
I zastanawiałam się, dlaczego to nie ją bukują.
Gdy pojawiła się Naomi, projektanci byli na etapie...
jednej Czarnej modelki na sezon. Taki był czas.
„Czarne dziewczyny bukuje się latem.
Czarne dziewczyny mogą nosić tylko kolorowe ubrania”.
Oznajmiłam: „Nie idę w pokazie, jeśli ona nie idzie”.
Linda i Christy zdecydowanie nadstawiały karku.
Były przy mnie i mnie wspierały.
I to mi pomagało przetrwać.
Szłam w tych świetnych pokazach, nosiłam te piękne sukienki,
ale gdy przychodziło do reklamy,
byłam pomijana.
I to mnie kiedyś naprawdę bolało.
Czasem bukowano mnie tylko po to, żeby mnie udobruchać
albo zwieść, żebym myślała, że będę pracować.
Ale potem szłam na sesję i siedziałam,
bez pozowania, cały dzień, od 9.00 do 18.00.
To mi jeszcze dodało determinacji.
Nie chciałam już być tak traktowana ani znaleźć się w takiej sytuacji.
Możemy dać ścianę, żeby Christy się oparła?
- Jasne. Czarną czy białą? - Białą.
Musimy też zrobić Calvina Kleina.
Chodzi o sześcian? Może wystarczy narożnik.
- Tak, albo... - Żeby mogła...
Nachylić się. Tak, myślę...
Christy, trochę z profilu?
Tak, pięknie. Klimat Calvina Kleina.
W stylu marki. Klasycznie.
Pracuję dla Calvina Kleina od 33 lat.
Miałam pewnie z 17 lat, gdy poznałam samego Calvina Kleina
oraz całą markę przy okazji pokazów i innej pracy.
Marka się w moich oczach wyróżniała, nawet gdy byłam młodszą nastolatką
i widziałam te reklamy.
Znałam dżinsy i perfumy Calvina Kleina.
Obsession było hitem.
Chcesz budzić ekscytację,
chcesz, żeby zauważano twoje reklamy,
te w druku i te telewizyjne.
Królestwem pasji rządzi obsesja.
Ach, ten zapach.
„Ach, ten zapach”.
PISARZ I WSPÓŁZAŁOŻYCIEL
Gdy słyszysz „O, ten zapach”,
twój umysł od razu przenosi się w określone miejsce.
Mam wpływ na społeczeństwo.
Potrafię zmieniać postawy.
Sprawić, by ludzie mieli pewne odczucia.
Rozumiał, jak używać narzędzi tamtych czasów,
takich jak billboardy czy magazyny,
żeby promować swój wizerunek w bardzo czysty,
ale kontrowersyjny sposób.
Co dzieli mnie od moich dżinsów?
Nic.
Chciał, żeby wszystko było supererotyczne i seksowne
i żeby każdy spał z każdym.
A potem nadeszło AIDS.
I należało spuścić z tonu
i wszystko uspokoić.
Więc wypuścił perfumy pod nazwą Eternity, czyli „wieczność”.
Które odwoływały się do rodziny.
I zatrudnił Christy jako twarz Eternity.
Mam tyle wspomnień z pierwszej kampanii na wyspie Martha's Vineyard.
Fotografował Bruce Weber.
Dobrze się poznaliśmy i świetnie bawiliśmy.
Zachód słońca, piękne światło.
Dziewczyny na zdjęciu mają pragnienie.
FOTOGRAF
Pragną działać samodzielnie i być kimś.
Bruce Weber naprawdę odmienił fotografię i modę.
Dziewczyny przestały nosić cięższy makijaż
i stały się bardziej naturalne -
biły od nich zdrowie i blask.
Kontrakt przynosił mi blisko milion dolarów rocznie.
Pamiętam, jak go podpisywałam, z jakiegoś powodu w nocy, w kancelarii,
razem z moimi agentami.
Nie miałam własnego prawnika.
Musiałam pracować tylko jakieś sto dni w roku,
co nie jest wielką ilością pracy,
i nie mogłam pracować z nikim innym,
w tym robić sesji do magazynów.
Jednak kampania Eternity miała pewną widoczność
i reprezentowanie Calvina Kleina
wydawało się szczytem jak na możliwości tamtych czasów.
Eternity, Calvin Klein.
Nowy podkład Revlon. Cindy...
Dla modelki
kontrakt kosmetyczny to złoty bilet.
Nagle masz stabilną pracę.
Nie czekasz na to,
czy dostaniesz jakąś kampanię, czy nie.
Powitajmy uroczą Cindy Crawford.
Jak tam? Miło cię widzieć. Dziękuję za wizytę.
Jako modelka została ambasadorką marki Revlon.
Co to oznacza? Darmową szminkę?
Tak. Szminkę i mam nadzieję, również więcej wolności.
Wolności, żeby co robić?
Co tylko zechcę.
Działo się, robiłam właściwe kampanie.
Włosy w ruch. Pokaż, co masz.
A potem nagle, w 1988,
zaproszono mnie na sesję do „Playboya”.
Całe moje otoczenie uważało, że lepiej odmówić.
Moja agencja nie czuła, że to się wpisuje
w rodzaj zleceń, które powinnam brać.
Marka Playboy wciąż budziła skojarzenia,
które odstraszały część ludzi.
Rozumiałam, jaką platformą jest „Playboy” i co symbolizuje.
Na pewno nie był elementem typowej kariery
ówczesnej modelki „Vogue'a”.
Propozycję przekazano przez Herba Rittsa, fotografa.
Dużo pracowałam z Herbem Rittsem,
nocowałam u niego i bardzo się przyjaźniliśmy.
Bardzo ważna w mojej pracy
jest umiejętność rozpracowania tematu, rodzaj dyplomacji.
FOTOGRAF
Musisz przebywać z kimś sam na sam,
rozumieć, o co mu chodzi, i starać się wydobyć to, czego ty chcesz.
Nie wiem. Coś mnie w tym zaintrygowało,
więc zgodziłam się, wbrew radom agentów.
Ale powiedziałam, że zrezygnuję z dużych pieniędzy,
o ile dostanę kontrolę nad zdjęciami
i będę mogła odwołać publikację, jeśli mi się nie spodobają.
Połączyliśmy to z Herbem z innym wyjazdem,
dla francuskiego „Vogue'a”, na Hawaje.
Robiliśmy zdjęcie dla „Vogue'a”
i zaraz potem dla „Playboya”.
Aż trudno było odróżnić materiał do Francji...
FRANCUSKI „VOGUE”
...od tego dla „Playboya”.
Było to bardzo organiczne i...
wyszło pięknie.
O to, moim zdaniem, chodzi,
że nawet jeśli robię coś, co budzi sprzeciw albo się nie podoba,
to, o ile jest to moja decyzja i mam kontrolę,
czuję się silniejsza, nawet w przypadku „Playboya”.
ROZRYWKA DLA MĘŻCZYZN
Nigdy nie czułam się ofiarą tej decyzji.
SUPERMODELKA CINDY CRAWFORD W OBIEKTYWIE SUPERFOTOGRAFA HERBA RITTSA
Nie czuję się naga, jak jestem naga.
To naprawdę zależy od tego, dla kogo robię zdjęcia.
Mogę czuć się totalnie ubrana.
Chodzi o koncepcję i sposób.
Jeśli coś jest w dobrym guście, nie czujesz się naga.
Ludzie mogli myśleć,
że czuję się pewnie w swojej skórze, a niekoniecznie tak było.
Po prostu nie myślałam, że to ja,
Naomi, która pokazuje siebie,
ale czułam się, jakbym grała rolę.
Tak że niekoniecznie czułam, że...
Może to dziwne, ale czułam się ubrana.
Szanuję i podziwiam ludzi, którzy czują się komfortowo
w swoim ciele i nago.
Jeśli pracuję z kimś, komu ufam,
kogo szanuję i kto ma zrozumiałą wizję,
to mogę podjąć pewne ryzyko.
Jeśli mogę zaufać osobie fotografującej
i wiem, co ona widzi
oraz że mój komfort sprawi, że zdjęcie stanie się
o wiele bardziej emocjonujące czy ciekawsze,
to mogę się na to zdobyć.
Ale jeśli brakuje zaufania i odbieram sygnały typu
„No już! Zrób to!
Rób swoje, a ja to sfotografuję”,
to wysiadam,
po prostu nie mogę wtedy robić rzeczy,
które wymagają czasu i zaufania, przed niczyim obiektywem.
Herb miał...
Po prostu nigdy nie czułam żadnego dyskomfortu przed jego obiektywem.
O proszę, tak, to jest to.
Najlepsze jest to, że nie chodzi o modę.
Oczywiście one są nagie, ale bardzo się przyjaźniły
i posadzenie ich nagle razem,
kiedy tak się znają,
sprawia, że widzę w tym zdjęciu ogromne serce.
Nie jest otwarcie seksualne.
Od dziewczyn bije prawdziwe uczucie.
Widać to w ich oczach. Tu chodzi o oczy i spojrzenia.
To bardzo w stylu Herba, bo byłyśmy nagie, ale nie seksowne.
Była jakaś prostota w przebywaniu bez ubrania.
Tyle że zrobiliśmy wersję z Christy i bez niej,
bo Christy nie mogła się wtedy pojawić w numerze „Rolling Stone'a”.
Pracowałam z Calvinem i nie mogłam robić nic innego,
więc gdy Herb poprosił: „Wpadnij choć na parę ujęć”,
zdałam sobie sprawę, że o atrakcyjności modelki na rynku
decyduje to, że widzisz wszystko, co robi,
i że robi rzeczy ciekawe i na czasie.
Odcięcie się od tego
już mnie tak nie pociągało.
No dobrze.
- Ale są długie, mamo. - Wiem.
I po to przyjechałam z Nowego Jorku?
Przy tej masce trudniej ominąć ucho.
MATKA
Wiem. Jak krótko tniesz?
Opowiadałam koleżankom dziś rano przy kawie,
że obcinasz włosy, i mówię: „A jak!
Obcinała nawet Oribe”.
To był wyczyn.
Wiem. I on ci pozwolił.
Fryzjer.
Może ty się znów obetniesz?
SIOSTRA
Czasem o tym myślę.
Ale zapuszczanie tak długo trwa.
- Dobrze ci było w krótkich. - Myślę o nich.
To faktycznie była fryzura.
Christy, tutaj. Pięknie.
Pojęłam, że...
nie byłam naprawdę zadowolona z kontraktu z Calvinem Kleinem.
Sam układ nie był zły,
ale nie byłam w sytuacji wypalenia czy wycieńczenia.
Byłam gotowa działać.
Więc poniekąd renegocjowałam umowę z Calvinem...
obcinając włosy.
Kiedy mój kolega Oribe je obcinał,
śmialiśmy się, że będą z tego duże kłopoty,
ale nie myślałam, że to prawda.
Nie zostało to jednak dobrze przyjęte.
Myślę, że Calvin był wściekły,
bo kiedy masz kontrakt, musisz wyglądać tak samo.
Więc nagłe obcięcie włosów w trakcie...
było raczej katastrofą.
Po renegocjacji...
- Wiem, to trudne. - Ale też...
...mogłam pozostać blisko Calvina
i nadal pracować dla Eternity, a nawet otworzyłam jego pokaz
w następnym sezonie i wyszłam w nowej fryzurze.
To był w zasadzie koniec epoki takich kontraktów,
bo one po prostu nie miały sensu.
ZGODA NA PUBLIKACJĘ WIZERUNKU
Agencje mają władzę,
a zachowują się, jakby jej nie miały.
To one mają pracować dla ciebie.
Bądźmy szczerzy, tu nie chodzi o osobowości,
chemię czy o to, że serio jesteśmy rodziną.
To dla was wszystkich jest biznes.
Nigdy więcej nie podpisałam kontraktu z agencją.
STYL Z ELSĄ KLENSCH
Oto Styl, a ja jestem Elsa Klensch
i prezentuję wieści ze świata mody, urody i wnętrz.
Pod koniec lat 80. nastąpiła eksplozja nowych mediów.
Nagle wypłynęła telewizja kablowa
i szukała materiału.
Zaczynamy od sensacji jeszcze z wiosennych pokazów mody...
Na nowo interesowano się modą...
PROJEKTANT / DYR. KREATYWNY
Elsa Klensch pierwsza postrzegała styl
jak prawdziwa insiderka w środowisku mody.
Calvin Klein eksperymentował z sylwetką.
Te ubrania są blisko ciała i wymagają jego świadomości.
Od tego zaczęła się zmiana.
Wiesz, jaki jest obraz modelki.
- Musisz jednak być bystra, skoro... - Jaki jest ten obraz? Chcę wiedzieć.
Że mamy jednocyfrowe IQ i tym podobne?
- Tego nie mówię. - Nie...
Przed kablówką duże obszary Ameryki były wygłodniałe kulturalnie.
BYŁY PREZES I CEO
Kablówka wzięła wydarzenia
wybujałej kultury Nowego Jorku
i nadała je przez satelitę
na cały kraj.
Kiedy założyliśmy MTV na początku lat 80.,
były tam hity,
ale też stacja pokazywała ludziom nowe zjawiska
w kulturze popularnej.
Więc chcieliśmy dać im więcej tego, co docierało
jako moda z ulicy.
Znaleźć do tego nową osobę prowadzącą.
Modową rzeczniczkę MTV.
Moda wciąż należała w głównej mierze do kobiet,
natomiast „Playboy” był głównie męski,
zupełnie inny.
Dzięki niemu podwoiłam swoją widownię.
Te dwie rzeczy razem doprowadziły do MTV.
Stacja chciała modelkę czy kogoś ze świata mody,
ale też kogoś, kto ma fanów wśród mężczyzn.
Prezentacja była krótką piłką. „Wchodzimy w to.
Możemy mieć odcinek za tydzień?”.
Witam w programie Dom stylu. Tu Cindy Crawford.
Debiutuję jako reporterka. Jestem tu sama.
Nie uczyłam się dziennikarstwa.
Pokażę cały look. Idziesz wybiegiem,
ściągasz płaszcz...
Łączyliśmy muzykę, modę
i popkulturę
i mieszaliśmy to w jednym garnku.
Co nam wyszło, to było.
DOM STYLU
Tu Cindy Crawford.
Witam w programie Dom stylu, tym razem z Paryża.
Szukała tematów, tworzyła odcinki
i brała do nich przyjaciół i znajomych z branży.
Nie lubimy się ubierać. OK, żartuję.
Zachowuj się.
Zaczęła zapraszać projektantów.
Wyszła trochę długa...
Wyjmijmy poduszki z cycków.
Należę do tych starych modelek, które mają cycki.
Dało mi to możliwość mówienia,
dzięki czemu mogłam wnieść trochę siebie
w swoją publiczną personę.
Widać twój mały pieprzyk.
To mi dawało poczucie dużej siły.
To by było na tyle w dzisiejszym odcinku.
Była z wami Cindy Crawford, do zobaczenia.
Pa.
Brytyjski „Vogue” chciał, żeby Peter Lindbergh zrobił okładkę ukazującą
nowy ideał piękna na lata 90.
I Peter powiedział, że nie może tego zrobić z jedną kobietą.
Odezwał się do mnie oraz do Cindy, Naomi, Lindy i Tatjany.
Wszystkie dużo wtedy razem pracowałyśmy, w różnych kombinacjach.
Przyszłyśmy w dżinsach i pamiętam, że byliśmy w Tribece.
Peter zawsze na maksa cieszy się sesją
i powtarza: „Ale się cieszę”.
A ja byłam świeżo po kontrakcie z Calvinem.
Tak że samo przebywanie w grupie
było świetnym uczuciem.
Nie chodziło o modę.
Nie chodziło o włosy i makijaż.
Chodziło o kobiety.
LATA 90.
CO DALEJ? KOLEKCJE
NOWE KSZTAŁTY NA NOWĄ DEKADĘ PRINCE NA ZDJĘCIACH
RUSZA KONKURS VOGUE AWARDS
TYDZIEŃ W ŚWIECIE ROCKA
Witam ponownie.
George Michael wypuścił teledysk do „Freedom! '90”,
drugiego singla z nowej płyty, Listen Without Prejudice Vol. 1.
Michael po raz kolejny odmówił osobistego udziału w klipie.
Zatrudnił gromadę modelek i modeli z agencji Elite i Ford,
by zastąpili go w playbacku.
Parę lat temu postanowiłem
zmienić ścieżkę swojej kariery i swojego życia...
i nie pojawiać się w teledyskach
ani nie udzielać wywiadów,
także w prasie.
Zasadniczo pozwalam, żeby moja muzyka robiła swoje.
Dostajemy telefon, że George Michael chce nas nakręcić...
chce nas w teledysku.
George się upierał na naszą grupę. Na nas wszystkie.
Zaczęłyśmy gadać.
„Robisz to?”.
Początkowo nie byłam w ogóle zainteresowana,
bo to nie była moda.
W którymś momencie podjęłyśmy grupową decyzję.
Powiedziałam: „Zrobię to”.
- „Wchodzę w to!”. - „Dobra, ja też”.
To kto powie George'owi?
Akurat byłam w klubie w LA,
dokładnie w Roxbury na Sunset,
i był tam George, który podszedł do mnie i spytał:
„To czego chcecie?”.
Powiedziałam, że tyle i tyle pieniędzy oraz lot concorde'em tam i z powrotem.
On: „I to wszystko?”, a ja, że tak.
George sprzedał mi pomysł tak,
że powiedział: „Co myślisz o teledysku,
w którym przepiękne kobiety śpiewają z playbacku?”.
Żeby on już nie musiał.
A ja na to odpowiedziałem...
REŻYSER
...że zaraz padnę z wrażenia,
bo to brzmi świetnie.
Dotarłam na plan
i miałam ruszać ustami,
ale nie znałam słów.
Musiałam się szybko nauczyć w przyczepie,
kiedy mnie czesali i malowali.
Pamiętam, że było strasznie ciemno
i ktoś mi wyjaśnił, że będę leżeć w wannie.
A ja na to: „Serio?”.
Uważałam, że inni mają lepsze role.
Dziewczyny umiały ustawić twarz,
umiały znaleźć światło
i kiedy daliśmy im role,
wiele w nie wniosły.
Były wciągające.
Pierwszą sceną, którą nakręciłam,
była ta, gdzie widać moje oczy, jakby przez szczelinę.
Widać moje usta, potem oczy i tak w kółko.
Zniżałam się, bo nie znałam jeszcze słów.
Teksty piosenek mi nie idą.
Nic nie wiedziałyśmy o odbiorze
tego teledysku, ale to nic.
Nie miałyśmy czasu się dowiedzieć,
skacząc między różnymi krajami.
MEDIOLAN
Wyszło „Freedom”.
Rozmawiałam z Giannim i mówię:
„Może weź te dziewczyny...
PROJEKTANTKA
...boskie dziewczyny, na wybieg?”.
Na miejscu zobaczyłyśmy ubrania i zrobiłyśmy próbę.
I weszła piosenka.
Wtedy załapałam, o co chodzi.
Niewyobrażalne, ile radości,
energii, rodzaju szaleństwa
wyzwolił Gianni Versace,
gdy zebrał razem supermodelki.
Naprawdę wyczuł chwilę.
Wszystkie mają silną osobowość
i nie boją się jej pokazać.
Połączenie mody i tych osobowości było magiczne.
To była ważna chwila.
Należała do Gianniego Versace
i tego, jak chciał tworzyć seksowne kobiety,
które są przy tym silne.
Niesamowita piosenka, niesamowity projektant
i chwila, gdy kobiety śpiewają.
Wszystko się połączyło.
Czułyśmy tę chwilę.
Wiedziałyśmy, że przejdzie do legendy.
Pomyślałam: „OK, tym jest supermodelka”.
Nie wyobrażałam sobie, że to zdarzenie
wyniesie nas na nowy poziom.
One nie były jak inni ludzie, nie były tylko piękne.
Wyróżniały się, stawały się ikonami,
które zapadają w pamięć.
Kimś ważnym.
Wszyscy je znali.
I to utrwaliło koncept „supermodelki”.
Wyglądałyśmy na pełne mocy
i zaczęłyśmy wierzyć, że takie jesteśmy.
PAMIĘCI TATJANY PATITZ
Napisy: Karolina Dąbrowska