Dünyanın başkenti New York'a hoş geldiniz.
New York'a gelmiştim.
Havaalanından inince şehrin siluetini gördüğünüzde
o enerji sizi yakalayıveriyor.
Hayal ettiğimden çok daha güzeldi.
Tam anlamıyla yaşamla doluydu.
Millet köşe başlarında şarkı söylüyor.
Bir dansçı olarak ilk yapmak istediğim şey
Alvin Ailey Dans Okulu'na gitmekti.
ALVIN AILEY AMERİKAN DANSLARI OKULU
New York capcanlı, inanılmaz bir enerjiye sahip bir yerdi.
Resmen büyüleyiciydi.
Tabii o meşhur, tehlikeli havasını da biraz hissettiriyordu.
Her yerde grafitiler vardı. Özellikle şehir merkezinde.
Evet, Limelight'a gidiyoruz.
Herkes giyinip kuşanıp kendini dışarı atıyordu.
Böyle olmalıydı zaten, bayılmıştım!
Birlikte akşam yemeği yiyecektik ama...
Times Meydanı'na bayılırdık. Daha meydan temizlenmemişti.
KADINLAR DANS
Erotik film kabinleri vardı. Biz hiç gitmedik tabii.
Demek istediğim New York bambaşka bir şehirdi.
Biraz fena, karanlık bir yerdi ama eğlenceliydi.
Moda dünyasında New York'ta
o altın çağı yaşadım diyebilirim.
Öyle olmadıysa da susun, benim için büyüyü bozmayın!
Nasılım?
İyi gidiyorsun!
Sağ ol.
New York'a geldiğimde
20 yaşındaydım.
Şikago'da bulunduğumdan büyük şehir nasıldır bilirdim
ama New York bambaşka bir şeydi.
Metroya binmek istediğimi ama korktuğumu hatırlıyorum.
Taksiye biniyordum.
Bazen durur, bazense geçer giderlerdi.
Tabii en nihayetinde bunun sebebini anlamıştım.
Taksi tabelasının yanması lazımmış!
Sokaklarda bir taksi durdurmaya çalışır dururdum
ama basar giderlerdi.
Christy elini kaldırdığındaysa dururlardı.
Taksici "Brooklyn'e falan gidemem" derdi.
"Niye böyle diyor ki?" derdim.
Ta ki Christy bana onlarla konuşmayı öğretene dek.
Artık işe gidebiliyordum.
Her şey bana yeniydi.
Heyecanlıydı, kolay değildi.
Şurada bir dur. Günümü güzelleştirdin!
Bir makyajcı arkadaşım vardı.
Kalacak yerim yoktu, kanepesinde yatıyordum.
Üç ay kadar sonraysa
"Kendi evine çıkman iyi olurdu" dedi.
Daha 18 olmadan eve çıkmıştım.
Öylece taşınıvermiştim.
Büyük, tavan arası katı gibi bir yerdi
ama ne dolabımda yemek ne de doğru düzgün ev eşyam vardı.
Çok sıkı çalışıyordum. Ajans çok vaktimi alıyordu.
Kiram ve diğer sorumluluklarım da vardı tabii.
ÇOK TATLI
Christy'yle ev arkadaşıydık.
Şapşallıklar eder, eğlenirdik. Güler dururduk.
- Kendimi rahat hissederdim. - Şimdi...
Onlar kardeşlerimdi.
FASHION CADDESİ 7. CADDE
Burada çalışmaya başladığımda
aslında tüm hissettiğim
klasik bir dokuz beş iş hayatım olduğu gibiydi.
Aynı Çalışan Kız filmindeki gibiydim.
AZZEDINE ALAIA BAHAR 1987
Hayatta kendi yolumu bulmalıydım.
Zor bir durumda annemle babam beni kurtaramazdı.
Yani mesela tuttuğum evin kirasını ödeyemezsem
gerisin geri eve dönerdim.
Sırtımı yaslayamıyordum.
Bu da bana azim kazandırdı ve böylece çok sıkı çalıştım.
Francesco Scavullo bana Cosmopolitan'da bir çekim ayarladı.
Beni severdi. Ona Gia'yı hatırlatıyormuşum.
Gia birçok kameramanın göz bebeğiydi.
Ajansım "Bizdeki de Küçük Gia" derdi.
Bu kızlar çok sıkı çalışırlardı.
Dur durak bilmeden.
Öyle bir enerjileri vardı ki
sanki hep daha fazlasını istiyorlardı.
Her daim...
ESKİ MENAJER
...daha iyi olmak istiyorlardı.
Hep bir arayış içinde,
yeni şeyler isteyen, meraklı ve dolu dolu kızlardı.
Azimlilerdi işte.
- Bu akşam mı? - Evet.
- Harika. - Uyumazsan 00.30'da.
- Olamaz. - Yok, evet.
Yarın erkenden işe gideceğim. Yatmam gerek.
Vogue'la işler açılmıştı.
Editörler şöyle diyordu,
"Steven Meisel'le çalışmak istiyorum, olur mu?"
Polly Mellen bir keresinde onun tipi olmadığımı söylemişti.
"Bu da ne demek?" demiştim.
Steven zamanın en büyük sanatçılarından.
Çünkü mankene bir baktığında...
KRALİYET ONUR NİŞANI BAŞ EDİTÖR, VOGUE İNGİLTERE
...onu her yönüyle görüp potansiyelini anlardı.
Steven'la birlikteyken dışarıya çıkar,
polaroit kameramızı alıp fotoğraflar çekerdik.
TASARIMCI
Bir bakışta her şeyi anladığı belliydi.
Birini tespit eder
ve aklından geçen pozu vermesini sağlardı.
Vizyon sahibi birisiydi.
Steven fotoğrafçılık işine
80'lerin en başlarında başlamıştı.
BAKİRE MADONNA FOTOĞRAFÇI: STEVEN MEISEL
STİLİST / SANAT DİREKTÖRÜ
23'üncü caddede bir stüdyosu vardı.
Oraya "Okul" derdik.
Çünkü oraya giden kızlar nasıl model olacaklarını öğrenirdi.
Kızlar baştan yaratılırdı.
Çok iyi iş çıkaranlar da birer yıldız olurlardı.
Steven'ın bu bilgi birikimine hasretlerdi.
Öğrenmek istiyorlardı.
Stüdyosunda modellerin kendilerine bakmaları için bir ayna vardı.
Böylece kendilerini aşmaları için...
KREATİF DİREKTÖR
...onlara bu gücü vermiş oluyordu.
Mesela ancak bu sayede ayakları doğru mu duruyor görüyorlardı.
Steven'la çalışma teklifi aldığım o günü hatırlıyorum da.
Beni beğenmesini öyle istiyordum ki.
"Büyük bir adım atarak yürür müsün?" demişti.
Evet, demiştim.
"Doğru anı yakalayıp odağını bozmadan durabilir misin?" demişti.
Evet, dedim.
Defalarca aynı pozu verdim.
İşte ilişkimiz bu şekilde başlamıştı.
Hepimizin bu sürecin bir parçası olmamız gerekiyordu.
Orası benim okulum gibiydi.
Temasta bulunarak öğretirdi.
Mesela gelip saçınızı tutardı,
makyajınıza yardım ederdi.
Sanki sadece bizlere özel bir atölyede gibiydik.
Mesela stüdyoya, ne yapacağımız hakkında plansız bir şekilde gelmişsek
nasıl bir sonuç istiyoruz diye düşünüp birlikte çalışırdık.
Sürekli olarak bir şeyleri dener, sonra silip baştan yapardık.
Sette yarattığı ortam çok samimi ve güvenli hissettirirdi.
Beni kolladığını bilirdim.
Rahat olmamı önemsediğini hissederdim.
Bazen de hiçbir şey demediğimde rahat olmadığımı anlardı.
Gerçekten özel, aile gibi hissettiren bir bağdı.
Vogue Amerika için Steven'la çalışırken 16 yaşındaydım.
Geldiği gün bacakları aynı bugünkü gibi uzundu.
Üç metre!
STİLİST / SANAT DİREKTÖRÜ
Steven hemen ona Bambi lakabını taktı, aynı ona benziyordu.
Çok utangaçtı, aynı böyle...
Öyle olmasa bile ne fark ederdi ki?
Dansçıydı. Bacaklarını çok güzel kullanırdı.
Hatırlamaya çalışıyorum.
İlk fotoğraflarım danstandı. Burada mıydı hatırlamıyorum.
Steven Meisel'le çalışmak aynı okul okumak gibiydi.
Siz daha anlayamadan hamurunuzu yoğurmaya başlıyor.
"Bunu içimden nasıl çıkarmayı başardı? Bende ne potansiyel varmış!" diyorsunuz.
Onun gibi muhteşem biriyle tanıştığım için şanslıyım.
Hâlâ ailemden biri gibidir, onu çok severim.
İnsan ailesini seçebiliyormuş.
Babamı hiç görmedim.
Annem beni 17 yaşındayken doğurmuş.
Babam da aynı yaşta olmalı.
O terk edilme hissini yok etmek için
annemin yapabileceği hiçbir şey yoktu.
Azmimin artmasında bunun da katkısı olduğunu düşünüyorum.
Hayatımda bir baba figürü olmamasının.
Sonra birden şansım döndü.
16 yaşındayken Paris'te bir başıma çalışıyordum.
Bir gün çantam çalınmıştı.
Tüm param gitmişti.
Daha doğrusu annemin verdiği seyahat çeklerim çalınmıştı.
Başka bir manken kız bana acıdığından yemek ısmarlıyordu.
Sonraysa Azzedine Alaia'yla tanıştım.
Azzedine Alaia çok esrarengiz bir tasarımcıdır.
MODA HABERCİSİ
Azzedine, kadınlığın vurgulanması üzerinde çalışmaya bayılırdı.
Dişilik bir bütündür.
TASARIMCI
Bazı şeyleri kelimelere dökmek zor.
Tasarımları çok sıkı, seksi ve cezbediciydi.
Kimi kreasyonlarının altında resmen bir mimari yatıyor gibiydi
ama çok rahatlardı, üzerinizde akar giderlerdi.
Kendisi de çok ama çok tatlı bir adamdı.
O İngilizce bilmezdi, bense Fransızca
ama bir şekilde birbirimizi anlardık.
Bana tasarımlarından bir kıyafeti uzattı.
Giymemi istedi.
Üzerimde nasıl duracak görmeliymiş.
Kıyafeti giydim
ve üzerimde duruşunu beğendi.
Nerede kaldığımı sordu. Lenox Otel'de, dedim.
Ardından annemin nerede olduğunu sordu.
Londra'da, dedim.
Annem Fransızca bilirdi.
Onu aramamı söyledi.
Aradım ve konuştular.
Anneme benimle ilgileneceğini söyledi.
Çatısı altında olacağımı
ve orada güvende olduğumu söyledi.
Annem karşısında kim olduğunu bilmiyordu.
Onu hiç tanımıyordu ama ona güvenmişti.
Sonra da ertesi veya bir sonraki gün
Rue du Parc-Royal sokağına taşındım.
AZZEDINE ALAIA VAKFI PARİS
Bu kıyafete bayıldım.
- Bunu giymiştim. - Cidden mi?
- Tam bir sanat eseri. - Evet.
Azzedine babacığım tam bir dâhiydi.
Evet, öyleydi.
İşte sen.
Öleceğini hiç düşünmezdim.
Hem de hiç.
Bir gün göçüp gideceğini hiç düşünmezdim.
Naomi, Alaia'nın ilham kaynağı olmuştu.
Neredeyse ailesinden biri gibiydi.
Bana dünya hakkında birçok şey öğretti.
Muhteşem insanlarla tanıştım.
Sanat, moda mimarisi ve tasarım öğrendim.
En önemlisi de onu çalışırken görebildim, işinin bir parçası oldum.
Bana gerçekten kızı gibi bakardı.
Mesela bana kahvaltı veya akşam yemeği hazırlardı.
Tabii tartıştığımız da olurdu.
Gizlice pencereden kaçar, gece kulüplerine giderdim.
Nerede olduğumu öğrenirdi.
Gece kulübüne dek gelirdi.
Beni geri götürmeden önce de "Kıyafeti yanlış giyinmişsin" deyip
onu düzeltirdi.
"Kemeri böyle takmalısın" falan derdi.
Bilirsiniz işte,
dolabım resmen bir mağaza gibiydi.
16 yaşındaki hangi kızın
dolabında Alaia tasarımları olurdu ki?
Vefat ettiğinde
çok sarsılmıştım.
O olmasa hayatım kesinlikle çok farklı olurdu.
Beni sektörden korudu.
Bana rehberlik etti.
Bir keresinde
bir sanat direktörü "göğüslerin mükemmel" demişti.
Sonra da dokunmuştu.
Hemen Alaia'yı aradım.
Telefonu kapattığım gibi o da adamı aradı
ve onu fena haşladı.
Bir daha bana hiç yaklaşamadı.
Suskun kalmayıp konuşmam işe yaramıştı.
Böylece kendimi de koruyabilmiştim
etrafımdaki insanları da.
Selam millet.
- Merhaba. - Selam.
50 yaşlarındaki Brunel Florida'da kameralardan kaçmadı.
Yapmaktan en çok hoşlandığı şey
sektörde de dedikleri üzere model avına çıkmak.
Courtney Powell, Paris'te bir modellik ajansındaydı.
Bana bir mayo çekiminden bahsetmeye başlamıştı.
Vücut ölçülerimin mükemmel olması gerektiğini söyledi.
Belli bir duruşum olmalıymış.
Kıyafetimi kaldırmaya yeltendi.
Bana dokunmaya başlamıştı.
Courtney birkaç defa ona direndiğini söylüyor.
Jean-Luc Brunel'e hayır dediğim anda
bir daha iş bulamazdım.
Brunel'le tanışmıştım.
Kötü şöhretli bir Fransız menajerdi.
O zamanlar Paris'te Karin Ajansı'nın başındaydı.
Ford ve Karin ajansları ortak gibilerdi.
KARIN MODELLERİ
Paris'e giderken
Ford ekibi, Jean-Luc'un dairesinde kalacağım şekilde yolculuğu ayarlardı.
Çoğumuz daha çocuk sayılırdık.
Birdenbire kendinizi hiç alışık olmadığınız
bir ortamda buluyorsunuz.
Sizden yaşça büyük bir adam size üstünlük kuruyor.
Sözde, kariyerinizde bir rehber.
Ona güveniyorsunuz.
Bilirsiniz işte, hep aynı hikâye.
HOCHE CADDESİ
Genelde bir şey olmazdı. Eve nadir uğrardı.
Geriye dönüp baktığımda sinirleniyorum. Hayatta kalma yeteneklerim çok...
Yani nasıl sağ çıkmışım şaşırıyorum.
1999'da Avrupa'da ajanstan atıldıktan sonra...
Epstein'ın ortağı, çocuk tecavüzünden Fransa'da yargılanıyor
İnsanlarla ilgili hiçbir şey beni şaşırtmaz.
Hatta tanıdığınız insanların bile yapabileceklerini hiç bilemiyoruz.
Elite ofislerinin bu kıtadaki
tüm operasyonlarını yürüten Elite Avrupa Başkanı...
MENAJER
...Bay Gérald Marie.
Menajerimle evlenmiştim.
Gérald Marie'yle.
Çok çekici olduğunu düşünüyordum.
Son derece iddialı oluşuna bayılırdım.
Elite'i arkasına alan bir model artık olmuştur.
Modelimiz bize yıllık 200 veya 250 bin dolar getirmiyorsa
onunla çalışmayız.
Daha 22 yaşındaydı, çocuktu.
Marie'yi New York'ta hiç görmedim.
Linda'yla tanıştığımda onunla nişanlıydı.
Beni çok zorlardı.
Çok sıkı çalışmam için.
Harika biri olduğunu düşünürdüm.
Bir Alman fotoğrafçının asistanı olduğunu söylemişti.
Tavırları da çok kabaydı.
Ama olan olmuş!
Ama sonraki buluşmamızda öyle değildi.
Ben de ona âşık oldum.
Alman fotoğrafçı asistanı olmak işe yarıyormuş.
Tek istediğim sonsuza dek mutlu olmak.
Üç yıl kadar Paris'te yaşadım.
Yavaş yavaş basamakları çıktım.
"Artık başardım" dediğim ana gelmeden,
gerçekten başarıya ulaşmadan para biriktirmeye başlamalıydım.
Dünyanın en iyi fotoğrafçılarıyla çalışmaya başlamıştım
ama Vogue kapağına çıkmak için beklemeliydim.
Hangi ülkenin Vogue'u olduğunun önemi yoktu, bu hayalimdi.
Peter Lindbergh'le bir yolculuğa çıkmıştım.
Peter bendeki eril yönü fark etmişti.
Saçımı kesmemi çok istiyordu.
"Zaten bir sürü uzun saçlı fotoğrafını çektik" diyor,
kariyerimde ilerlemem için bunu yapmam gerektiğini söylüyordu.
Anneme ne düşündüğünü sordum.
"Ama neden? Kısa saçlı tek kız sen olacaksın" demişti.
Ben de "Kulağa çok da kötü gelmiyor" demiştim.
Stüdyoya girip "Hazırım, saçımı keselim" demişti.
Kuaförlüğünü Julien diye biri yapıyordu.
Saçını toplayıp "Herkes tamam diyor mu?" demişti.
Linda da "Hayır, istemiyorum" dedi ve ağlamaya başladı.
Kuaför makası aldığı gibi kesiverdi.
Tek hamlede kesmişti.
Bunun ardından defilelere katılmak için
Milano'ya gittim.
20 defilelik bir takvimim vardı.
Kıyafetlerimi giyerken
saçımı görmeleriyle birlikte
hepsi beni defilelerinden çıkardı.
Sadece dört defileye çıkabildim.
Bu kadar.
Sonraki günse
defilelere çıkmak yerine...
ESKİ EDİTÖR - VOGUE İTALYA
...Franca beni bir Concorde'a bindirip Steven'a yolladı.
Steven fotoğraflarımı çekti.
İki hafta sonra da...
VOGUE İTALYA
...Vogue İtalya'nın kapağındaydım.
Sonra tüm Vogue'lara çıkmaya başladım.
Vogue İngiltere'ye,
Vogue Fransa, Vogue İspanya
ve Vogue Amerika'ya çıktım.
"İşte başardım" dediğim an o andı işte.
Üç yılın ardından
sanırım o noktada gerçek anlamda öz güvenimi kazanmıştım
ve sonra da giderek yükselmeye başladım.
Çocuk yaşlarda insan farklı yönlerini çirkin bulabiliyor.
Mesela yüzümdeki güzellik benim...
Yani ben ona "güzellik beni" diyordum en azından!
Sevmezdim işte, kız kardeşlerim de beni sinir ederdi.
"Güzellik beni solda olur, sağdaki çirkinlik benidir" diyorlardı.
Modelliğe başladığımda
sürekli bu konu gündemde olurdu.
"Makyajla kapatsak mı?
Et beni ama, tam kapanmıyor" diyorlardı.
87 İÇİN YENİ ROTA MODADAKİ DEĞİŞİMLER
İlk Vogue İngiltere kapağına çıktığımda fotoğrafımda oynama yapılmıştı.
Ne istenildiği henüz netleşmemişti.
Richard Avedon.
Onunla ilk defa Vogue Amerika kapağı için çalışmıştım.
Model fotoğrafçısı olduğum kadar portre fotoğrafçısıyım da.
Kıyafetler tasarım için kullandığım unsurlardan.
Kadınlar da fotoğrafların formu için bir unsur.
Hissettiğim şeyleri...
FOTOĞRAFÇI
...bir dışa vurum yolu.
Avedon, fotoğrafçılıkta bir efsanedir.
FOTOĞRAFÇILIK GENEL MÜDÜRÜ, SOTHEBY'S
Fotoğrafçılık sektörünün
sanatsal yönünde bir efsane.
Avedon'un eserleri
ses getirmeye hâlâ devam ediyor, tam bir usta isim.
KURUCU & KREATİF DİREKTÖR, LASPATA DECARO
Dünyanın en meşhur fotoğraflarından biri Dovima Fillerle fotoğrafıdır.
Onun olduğunu bilmeseniz de kesin bir fotoğrafını görmüşsünüzdür.
Avedon'da bambaşka bir enerji vardı.
Hani "klik, klik" diye çekip geçmiyordu.
Daha çok şöyleydi, "Pekâlâ" der ve "klik"!
Sanırım iyi bir öğrenci oluşum hoşuna gitmişti.
Dediklerini dinlerdim.
Hünerlerimi nasıl sergilerim bana öğretmişti.
O içindeki ışığı çıkarmayı öğretmişti.
O çekimden sonra da iki kez kapak kızı oldum.
VOGUE GERÇEK CEVAPLAR
1986 yılında ağustos ve ekimde kapağa çıkmıştım.
VOGUE yeni cazibe
Vogue Amerika fotoğraflardan benimi kaldırmamıştı.
Bu kadardı işte, mesele netleşmişti.
Vogue onay mührünü basmıştı bir kere.
Vogue seni böyle güzel bulmuşsa herkes bulmalıdır.
PARİS
Bu sayıyı nasıl çıkaralım?
Bu ne zaman basılmaya başlayacak? Teslim tarihimiz ne?
- Şubatın sonu. - Harika.
Kehinde Wiley'i koyacağız.
Çünkü bu yıl Ulusal Portre Müzesi'ne portremi yapacak.
MADAME MİSAFİR EDİTÖR TOPLANTISI
Bu fotoğrafa bayıldım.
Çünkü Christy'yi de Kate'i de görebiliyoruz.
Bridget Hall'u da.
Tanrım, herkes burada.
Bunu istemiyorum, yok.
Burada modelimiz yok.
Iman da var diyecektim. Evet.
Iman ve Katoucha iyi olur.
Aynen!
Bir de Farida.
Beverly Johnson, Iman, Naomi Sims,
Donyale Luna, Gail O'Neill
ve Karen Alexander'ın işlerini seviyorum.
Benden önceki modellerin çıkardığı işleri beğeniyorum.
Ama işi bir ileri seviyeye taşıyıp, daha da yükselip sınırları zorlamalıydım.
Beyaz mankenlerin elde ettiği başarıları ben de elde etmek istiyordum.
Böylece 1987 yılında
ilk kez Vogue kapağı için başvurdum.
Ne diyeceklerini bile bilememişlerdi.
Kendimi biraz garip, böyle küçülmüş gibi hissediyordum.
Sanki hiç ağzımı açmamam gerekiyormuş gibi.
Evet cevabı gelmeyecekti.
Siyahi bir model olarak önünde çok engel vardı,
savaş vermeliydi.
Defilelerde veya dergilerde başarılı olmak için
beyaz olma şartı koşan sisteme karşı bir savaş.
O zamanlar Saint Laurent'la çalışıyordum.
Onlarla konuştum.
Bay Saint Laurent
siyahi modelleri desteklerdi.
MODEL / ESKİ MENAJER
Laurent'ın nasıl bir gücü olduğunu anlamamıştım.
Bravo!
Bir şey demesini beklemiyordum.
Bu en iyi kreasyonlarımdan.
MODA TASARIMCISI
İşimiz çok zordu
ve böyle olduğunda da sonuç çok iyi oluyor.
Sonra birden kendimi New York'ta bulmuştum.
Patrick Demarcheiler'leydim.
VOGUE PARİS
Vogue Fransa kapağına ilk kez bir siyahinin alındığını
kendimi kapakta görene dek bilmiyordum.
Buna tabuları yıkmak olarak bakmıyordum.
Tek düşündüğüm şey,
"Bu burada son bulmamalı, Tek seferlik bir şey olmamalı" diyordum.
VOGUE EYLÜL
Sonra ilk kez Vogue Amerika kapağı çekimine çıktım.
Eylül kapağı için çekim yaptığımızı bilmiyordum.
Çünkü sonuçta ben hâlâ...
Amerika'da dergi kültüründe öğrendiğim şey,
şubatın siyahi ayı olduğuydu.
Her şubatta tüm dergilerde
kesin bir siyahi olurdu.
Bunu zaten biliyordum
ama bilmediğim şey mart ve eylülde satışların patladığıydı.
Çekimden çekime gidiyordum.
Her şey güzel gidiyordu.
Bir kez Vogue Amerika kapağına çıkmışsanız
artık olmuşsunuzdur, defilelere çıkarsınız.
Bu bizim için yeni bir şeydi.
O zamanlarda ya bir dergi modeliydiniz
ya da defile modeli.
Defileler küçük gösterilerdi.
Oraya sadece sektörden üst düzey isimler...
TASARIMCI
...kıyafet almak isteyenler ve moda basını giderdi, hepsi buydu.
Dergi kızları
defilelere çıkmaya başladığında bir değişim başlamıştı.
Tüm kızlar defileye başlayınca işler değişmişti.
MODA EDİTÖRÜ
Dergilerdeki kızları defilelerde görmeye başlamıştık.
Sanki film yıldızlarını gerçek hayatta görüyorduk.
Heyecanlıydı.
Bu yeni kızlar da heyecanlıydı.
Öyle kasıntı kasıntı salınmıyorlardı.
Bu kızların duruşu çok şatafatlıydı.
MODA HABERCİSİ
Karakterlerini yansıtıyorlardı, mesele buydu.
Genelde dümdüz önüme bakardım.
Düz bir çizgide yürüyüp yüzüme güzel bir ifade takınırdım.
Tanıdığım insanlara şöyle göz kırpardım...
Versace defilelerinden birinde
kulise üç fotoğrafçı gelip benimle konuşmak istemişti.
Başım belada sanmıştım.
Bana kendi fotoğraflarımı gösterdiler.
Tüm fotoğraflarda gözüm aşağı bakıyordu.
Çünkü ön sıradaki meslektaşlarıma ve dostlarıma bakıyordum.
Fotoğrafçılar "Podyumun sonuna geldiğinde
lütfen bize bakar mısın?" dediler.
Ben de "Çok üzgünüm, tabii ki bakarım" dedim.
Sonraki defilede yukarıya doğru bakınca
"Vay be!" demiştim.
Ne kadar çok fotoğrafçı olduğuyla ilgili hiçbir fikrim yokmuş.
Kulis atmosferi çok gergindi.
Ama buna bayılırdık.
O koşturmacaya ve adrenaline bayılırdık.
Kızlar, podyumun orada bekleyin.
"Vay be, buraya ait değilim" derdik.
Numara yapardım, mesela "Evet, o şaraba bayılırım"
veya "Evet! Hermes'i çok severim" derdim.
O çocuk yaşta Hermes falan nedir bilmezdim tabii
ama insan uyum sağlamayı hızlıca öğreniyor.
Aramızda en ciddimiz kesinlikle Cindy'ydi
ama kabuğunu kırıp nasıl eğlenmesini sağlarız iyi bilirdik.
Tekilayla.
Bu kızların bayıldığımız yanı
o sahte, saçma sapan kasıntı tavırlara bürünmemeleriydi.
Podyumlarda salınırken eğleniyorlardı.
En iyisi Naomi'ydi.
Öyle bir yürürdü ki resmen "Önümden defol git" der gibiydi.
"Yürüdüğüm yeri fethedeceğim" gibi bir duruşu vardı.
Annem
hayatta kendi cinsi hoşuna gidecek türden bir kadın değildir.
O zaman 60'lı yaşlarının ortalarındaydı.
Bir defilenin ardından gelip
"Tatlım, Naomi'yle kesinlikle yatardım" demişti.
Ah o güzel günler.
Ama o güzel günlerin bile
mükemmel olmadığını hatırlıyorum.
Çünkü...
Naomi her defileye alınmazdı.
Bunu hiç anlayamazdım.
Naomi bence daha güzeldi.
Benden çok daha sıkı bir vücudu vardı.
Yürüyüşü de daha iyiydi.
"Neden onu defilelere almıyorlar?" diye kendime sorardım.
Naomi geldiğinde tasarımcılar bize
"Siyahi kontenjanımız az" falan derdi. Ne devir ama!
Siyahiler sadece yazları çıkarlardı.
Sadece parlak renkli giyinirlerdi.
Onlara "Naomi yoksa ben de yokum" demiştim.
Linda ve Christy kendilerini bana siper etmişlerdi.
Yanımda durdular ve beni desteklediler.
Bu da yola devam etmemi sağladı.
O büyük defilelere çıkar, güzel kıyafetleri giyerdim
ama sezon gelip çattığında
beni defileye almazlardı.
O zamanlar bu duruma çok üzülürdüm.
Bazen sırf gönlümü hoş tutmak için beni çağırırlardı
ya da beni çağırarak heves ettirtirler
ama çekime gittiğimde
dokuzdan altıya dek kenarda oturturlardı.
Hiç olmadığı kadar hırslanmıştım.
Bir daha asla o muameleyi görmeyecek, asla o pozisyona düşmeyecektim.
Christy'nin dayanacağı bir duvarımız var mı?
- Evet. Siyah mı beyaz mı? - Beyaz.
Calvin Klein da var.
Küplü çekim mi? Köşeyi de kullanabiliriz.
- Evet. - Yaslansın.
Yaslanmalı, evet. Bana soracak olursan...
Christy, biraz daha profilden alalım mı?
Böyle. Evet, güzel. Calvin Klein havası.
Tam Calvin Klein'lık, klasik.
Calvin Klein'la 33 yıl çalıştım.
Calvin Klein'la ilk tanıştığımda 17 yaşlarındaydım.
Bu markaya girmiş, defilelerine katılıyordum.
Genç bir kız olarak reklamlara falan çıkmak
beni heyecanlandırmıştı.
Bu markayı zaten iyi biliyordum.
OBSESSION ERKEKLER İÇİN
Obsession reklamı çok ses getirmişti.
Heyecan yaratmalıyız.
Gerek dergilerde gerekse televizyonlarda
reklamlarımız dikkat çekmeli.
Tutkunun krallığında hükümdar Obsession'dır.
Calvin Klein'dan Obsession.
Ah, o kokusu...
"Ah, o kokusu..."
YAZAR & IN STYLE KURUCU ORTAĞI
"Ah, o kokusu" ifadesini duyunca
aklınızda tek bir şey beliriyor.
Toplum üzerinde bir etkim mevcut.
Davranışları değiştirebiliyorum.
İnsanlara bazı hisleri yaşatabiliyorum.
O dönemin araçlarını nasıl kullanacağını çok iyi biliyordu.
Mesela reklam panoları ve dergiler gibi.
Bunları kullanarak kendi imajını çok net ama tartışmalı bir şekilde sergiliyordu.
Calvin'imle aramdaki tek şey...
Hiçbir şey.
CALVIN KLEIN KOTLARI
Calvin reklamların her zaman çok erotik ve seksi olmasını isterdi.
Fotoğraflarda herkes birlikte yatardı.
Sonra AIDS patlak vermişti.
Biraz duruldu.
Daha az agresif oynamak istedi.
Ardından Eternity diye bir parfümü piyasaya sürdü.
Konsepti aileydi.
Eternity'nin marka yüzü olarak da Christy'yle anlaştı.
Martha's Vineyard'daki o ilk Eternity çekimlerini unutamıyorum.
Fotoğrafları Bruce Weber çekmişti.
Aramızda bir bağ kurabilmiştik ve çok eğlenceliydi.
Gün batımında ışık harikadır.
Bu kızların fotoğraflarında da bir arzu mevcut.
FOTOĞRAFÇI
Bir başına ayakta kalıp önemli biri olma arzusu.
Bruce Weber fotoğrafçılığa ve modaya değişim getirdi.
Sektörü o ağır makyajların yapıldığı zamanlardan
çarpıcı ve organik bir duruşla kadınların doğal hâline doğru yönlendirdi.
Yaptığımız anlaşmayla yılda bir milyon dolar kazanıyordum.
Her nedense anlaşmayı bir hukuk bürosunda
menajerlerimle yapmıştık.
Avukatım yoktu.
Yılda sadece 100 gün kadar çalışacaktım.
Sıkı bir tempo sayılmazdı.
Tabii başka kimseyle çalışamazdım.
Editoryal işlerine bile giremezdim
ama Eternity markasının getirdiği şöhret de yetiyordu.
Calvin Klein'ı temsil etmek
o zamanlarda ulaşılabilecek en yüksek nokta gibiydi.
Eternity, Calvin Klein'dan.
Revlon'dan ten rengi makyaj.
Modelliğin zirvesi bir kozmetik markasıyla anlaşma yapmaktır.
Birden iş güvenliğiniz sağlanıyor.
"Şu çekimlere çağrılır mıyım acaba?" diye hiçbir endişeniz olmuyor.
İşte karşınızda Cindy!
Selam, nasılsın? Seni gördüğüme sevindim. Hoş geldin.
Kendisi Revlon'ın yeni marka yüzü oldu.
Bu ne demek? Beleş ruj mu?
Evet ve umarım biraz da özgürlük.
Ne için özgürlük?
İstediğim her şey için.
İşler değişmişti. Reklamlara çıkıyordum.
Saçınızı, vücudunuzu sergileyin.
Sonra 1988'de birdenbire
Playboy'dan çağrılmıştım.
Tanıdığım herkes Playboy'a çıkmamamı söylüyordu.
Modellik ajansım, bu türden işlerle
pek anılmamam gerektiğini söylüyordu.
Bu marka insanlara başka şeyleri çağrıştırıyor,
belki de onları korkutan şey buydu.
Playboy platformunun ne olduğunun ve sembolize ettiği şeylerin farkındaydım.
O zamanların klasik bir Vogue modeli kariyerinin
gidişatının tamamen dışında bir tercihti.
Teklifi bana fotoğrafçı Herb Ritts'le gönderdiler.
Birlikte çok çalıştığım bir fotoğrafçıydı.
Onun evinde kalmıştım, çok iyi dosttuk.
İşimin önemli bir kısmı da
modelleri bir çeşit diplomata dönüştürmek.
FOTOĞRAFÇI
Yani birisiyle baş başa kaldığınız zaman
karşıdakini çözümleyip istediğiniz şeyi almanız gerekiyor.
Bilemiyorum, bir şeyler ilgimi çekmişti.
Menajerlerimin tavsiyelerine uymayıp teklifi kabul ettim
ama "Pozlarda istediklerim yapılacaksa
çok para istemiyorum" demiştim.
Beğenmediğim çekimi iptal etme hakkım da olacaktı.
Herb'le birlikte Hawaii'de Vogue Fransa çekimlerinde
onlar için de çekim yapalım dedik.
Hem Vogue Fransa için hem de Playboy için çekim yaptık.
Hangi fotoğraf Vogue için, hangisi Playboy için...
VOGUE FRANSA, 1987
...ayırt etmek zordu.
Oldukça gerçekçi kareler yakalamıştık.
Bayılmıştım.
Benim olayım işte bu.
Başkalarının beğenmediği kararlar alsam da
kararı alan kişi bensem ve kontrol bendeyse,
mesele Playboy olsa bile bu benim ancak öz güvenimi arttırır.
PLAYBOY ERKEKLER İÇİN
Bu kararın kurbanıymış gibi hiç hissetmedim.
SÜPER FOTOĞRAFÇI HERB'ÜN KAMERASINDAN SÜPERMODEL CINDY CRAWFORD
Soyunduğum zaman kendimi çıplak hissetmiyorum.
Olay, çekimi kim için yaptığımda bitiyor.
Tamamen giyinikmişim gibi de hissedebilirim.
Mesele konseptte bitiyor.
Bu işten keyif alıyorsanız çıplak hissetmiyorsunuz.
İnsanlar bana "Baksana, ne kadar rahat" diyebilirler
ama aslında o kadar da rahat olmuyorsunuz.
Kendimi ben olarak görmüyor, "Naomi kendini sergiliyor" demiyordum.
Başka birinin bedenindeymişim gibi düşünüyordum.
Yani kendimi o kadar da çok...
İster inanın ister inanmayın, giyinikmiş gibiydim.
Vücuduyla barışık olan insanlara
hep büyük saygı duymuşumdur.
Eğer güvendiğim biriyle çalışıyorsam
ve ona saygı duyuyor, vizyonunu anlayabiliyorsam
işte o zaman biraz risk alabilirim.
Kareleri yakalayan kişiye güvenebiliyorsam,
bana bakınca ne gördüğünü biliyorsam ve benim rahatlığım son noktayı koyacaksa
veya kareyi daha heyecanlı ya da ilginç kılacaksa
o zaman bu işe girebilirim.
Ama aramızda o güven yoksa veya bana şöyle hissettiriyorsa...
Mesela, "Hadi, ver şu pozu!
İşini yap, ben de çekeyim" derler ya.
İşte o zaman yapamam.
O zaman bunu başaramam. İstediğim her şeyi sergileyemem.
Fotoğrafçı kim olursa olsun bu güven ve zaman ister.
Herb'ün enerjisi...
Onun karşısında bir kez bile olsun kendimi rahatsız hissetmedim.
İşte bu, evet. Çekiyoruz, tamam.
Bu işi sevmemin asıl sebebi moda falan değil.
Karşımda soyunuyorlar tabii ama onlar çok iyi dostlarım.
Birdenbire tüm dostlarınız
karşınızda toplanıveriyor
ama o karelere baktığımda büyük bir sevgi görüyorum.
Cinsellik boyutu hiç yok.
Bu kızlar işe gerçekten yüreğini veriyor.
Bunu gözlerinden okuyabiliyorsun. İş cidden o bakışta bitiyor.
Tam Herb'lük bir kareydi çünkü çıplaktık ama amaç seksapel değildi.
Soyunuk olmanın getirdiği bir sadelik havası vardı.
Çekimi bir Christy'yle bir de Christy'siz yaptık.
Çünkü Christy o zaman Rolling Stone sayısına katılamıyordu.
O zamanlar Calvin'leydim ve başkasıyla çalışamazdım.
Herb bana "Şuraya gel de bir iki poz ver işte" dedi.
Modellerle çekim yapmanın güzel yanlarından biri de
sektörde onca görüp geçirdiğiniz,
insanların yaptığı ilginç ve uçuk şeylerden kaynaklı.
Tüm bunlardan birden uzaklaşmıştım.
Bilemiyorum işte, artık çok heyecanlı değildi.
Pekâlâ.
- Çok uzunmuş anne. - Biliyorum.
Buraya saç kesmeye mi geldim?
Maskeyle de kulak kısmını kesmek zor oluyor.
CHRISTY'NİN ANNESİ
Biliyorum. Ne kadar kısa alacaksın?
Arkadaşlarıma bu sabah kafede
"Evet, saç da kesiyor" diye senden bahsediyordum.
Oribe'nin saçını bile keserdi, dedim.
Ünlü olma sebebim.
Evet, sana kestirtmişti.
Hem de adam bir kuaför.
Yine kısa saç denesene.
CHRISTY'NİN KIZ KARDEŞİ
Bazen düşünüyorum ama uzaması çok uzun sürüyor.
- Ben sevmiştim. - Bazen düşünüyorum.
"Ne güzeldi ama" falan diyorum.
Buraya lütfen.
Calvin'le
artık mutlu olmadığımı fark etmiştim.
Anlaşma kötü de değildi aslında.
Hiç zorlandığım veya tükendiğim bir noktaya gelmemiştim.
Artık gitmeliydim.
Calvin'le anlaşmamı tekrar masaya yatırdım.
Saçımı kesecektim.
Arkadaşım Oribe saçımı keserken
gülerek "Başım belaya girecek" diyordu
ama ben hiç öyle düşünmüyordum.
Ama bu durum kesinlikle iyi karşılanmamıştı.
Calvin çok öfkelenmiş olmalı.
Çünkü bir anlaşma yaptıysanız dış görünüşünüzü değiştirmemeniz gerekir.
Bu yüzden birdenbire saçını kesmesi...
...tam bir felaket olmuştu.
Konuştuk.
- Biliyorum, bu zor bir şey. - Evet.
Calvin'le aram hâlâ iyiydi.
Hâlâ Eternity'nin yüzüydüm ve hatta önümüzdeki sezonu
yeni saçlarımla açmıştım.
Bu tarz anlaşmaların yapıldığı bir çağın artık sonu gelmişti.
Çünkü bu çok saçma bir şeydi.
MODELLİK ANLAŞMASI
Tüm gücün ajanslarda olmasına rağmen
sanki öyle değilmiş gibi davranıyorlardı.
Asıl onlar bize çalışmalıydı.
Şunu net söylemek lazım, mesele ne karakteriniz,
ne aranızdaki kimya ne de aile bağıdır.
Sonuçta herkes bir iş için orada.
O günden sonra bir daha hiçbir ajansla anlaşmadım.
ELSA KLENSCH'LE STYLE
Style'dasınız, ben Elsa Klensch.
Moda, güzellik ve tasarım dünyasından haberlerle sizinleyiz.
80'lerin sonunda medyada yer yerinden oynuyordu.
Kablolu TV ortaya çıkmıştı ve içeriğe ihtiyaçları vardı.
Bahar defilelerinden beri gündemde olan bir konuyla programımıza...
Modaya yeni bir konsept gelmişti.
TASARIMCI / KREATİF DİREKTÖR
Moda dünyasından Elsa Klensch
tasarımlara ilk bakış atan kişi olmuştu.
Calvin Klein dış hatlara önem veriyor.
Bedene çok yakın, vücut hatlarıyla bütünleşen kıyafetler.
Böylece her şey değişecekti.
Modeller hakkında düşünülenleri biliriz, tabii siz zeki...
Ne düşünürlermiş? Merak ettim.
Demek istediğiniz şey IQ'muzun tek haneli olduğu mu yoksa?
- Öyle demedim. - Tamam da...
Kablolu TV'den önce Amerika'nın çoğu kısmı popüler kültürden yoksundu.
ESKİ BAŞKAN & CEO, MTV NETWORKS
New York'un o canlı yaşamında olan biteni kablolu kanallar alıp
uydular aracılığıyla tüm ülkeye yaydı.
MTV MÜZİK KANALI
MTV'yi 80'lerin başında kurduğumuzda amacımız sırf şarkı çalmak değil,
aynı zamanda popüler kültürdeki tüm yenilikleri
insanlara sunabilmekti.
Moda adına sokakta olup bitenleri
daha çok yayınlamak istedik.
Yeni bir yüz, yeni bir sunucu deneyecektik.
MTV moda muhabirimiz olacaktı.
Moda sektörü hâlâ kadınların üzerinden dönüyordu.
Sonra Playboy'la birdenbire iş erkeklere döndü.
Bambaşka bir şeydi.
Beni takip eden insanlar iki katı artmıştı.
Bu iki konseptle birlikte MTV ortaya çıkmış oldu.
Moda dünyasından birini veya bir modeli istiyorlardı
ama aynı zamanda erkek takipçi kitlesi de olmalıydı.
30 saniyelik bir toplantımız olmuştu. "Hadi yapalım şunu.
Haftaya bir bölüm çıkar mı?" dedik.
Hoş geldiniz. Ben Cindy Crawford.
MTV'yle ilk büyük işim ve tek başımayım.
Hiç yayın tecrübem yoktu.
Hepsini anlatayım, podyumda yürüyorsunuz, üzerinizdekini çıkarıyorsunuz.
Müziği, modayı ve popüler kültürü
bir araya getiriyordu.
Bunların hepsini harmanlıyordu.
Sonuç ne olur düşünmezdik.
Merhaba, ben Cindy.
Programımıza hoş geldiniz. Bu defa Paris'ten sizlerleyiz.
Bölümler için içerik bulur,
moda dünyasından dostlarını ve tanıdıklarını getirirdi.
Soyunmadan rahat edemeyiz. Şaka şaka!
Kendine gel!
Programa tasarımcıları kattı.
Boyu biraz uzun.
Destekleri kullanmayalım.
Gerçekten göğüsleri olan, türü tükenmiş modellerdenim!
Sesimi duyurabilme şansım vardı.
Programa kendimden bir şeyler katmama izin veriliyordu.
Güzellik benini öne çıkarıyor.
Bu öz güvenimi çok yerine getirmişti.
Böylece programımızın sonuna geliyoruz.
Ben Cindy Crawford, tekrar görüşmek üzere.
Hoşça kalın.
Vogue İngiltere, 90'ların yeni güzellik algısı konsepti kapağı için
Peter Lindbergh'le çalışmak istiyordu.
Peter da onlara "Tek bir modelle bunu yapamam" demişti.
Beni, Cindy'yi, Naomi'yi ve Tatjana'yı aradı.
Farklı gruplar hâlinde, çeşitli pozlar deniyorduk.
Kotlarımızı çekip Tribeca'da çekimler yapardık.
Peter çekimlerde hep çok heyecanlı olurdu.
"Heyecandan ölüyorum!" falan derdi.
Calvin'le anlaşmam da yeni bitmişti.
Sırf o şekilde dostlarımla grup hâlinde takılmak bile
öyle eğlenceliydi ki.
Mesele moda değildi.
Saçımız veya makyajımız da değildi.
Mesele biz kızlardık.
VOGUE 1990'LAR
SIRADAKİ TREND? KREASYONLAR
10 YILIN YENİ ROTASI
VOGUE ÖDÜLLERİ
ROCK HAFTASI
Hoş geldiniz.
George Michael'ın "Freedom! '90" klibi çıktı.
Son albümü Listen Without Prejudice Volume One'ın ikinci single'ı.
Michael bu sefer de klipte olmayacak.
Bunun yerine Elite ve Ford modellerinden kızlar
klipte oynayacak.
Birkaç yıl önce
kariyerim ve hayatımın gidişatıyla ilgili bazı kararlar aldım.
Kliplerde oynamayacağım,
röportaj vermeyip basın açıklaması yapmayacağım.
Özet olarak sadece müziğim konuşacak.
George Michael'dan bir telefon almıştık. Klibinde oynamamızı istiyordu.
George "Bu kızlar olmalı" diyordu.
Yani hepimiz.
Gidip konuştuk.
"Sen var mısın? Ya sen?"
Başta bununla hiç ilgilenmemiştim.
Çünkü bu modayla ilgili bir şey değildi.
En nihayetinde grup olarak bir karara vardık.
Ben varım, dedim.
- "Ben varım!" - "Peki, hadi" dedim.
Peki haberi ona kim verecekti?
Los Angeles'ta bir gece kulübündeydim.
Sunset'teki Roxbury'deki gece kulübünde.
George oradaydı ve yanıma gelip
"Ne istiyorsunuz bakalım?" dedi.
"Şu kadar para ve Concorde uçağıyla gidiş dönüş bileti" demiştim.
"Hepsi bu mu yani?" dedi, "Evet" dedim.
George bunu bana sormuştu.
"Tüm klip boyunca bu muhteşem görünümlü kızlar
şarkıya eşlik etse nasıl olur?" demişti.
Klipte olmak istemiyordu.
Ben de ona...
DİREKTÖR, FREEDOM! '90
"Bana aklımı kaçırtacaksın,
harika bir fikir" dedim.
Sete geldim.
Şarkıyı söylememi istediler.
Sözleri bilmiyordum.
Karavanda saçım ve makyajım yapılırken
hızlıca ezberlemem gerekti.
Ortam kapkaranlıktı.
Biri bana küvette çekim yapacağımızı söylüyordu.
"Gerçekten mi?" demiştim.
Diğerlerinin işi daha kolaydır, diyordum.
Yüzlerini kullanmayı iyi biliyorlardı.
Doğru ışığı yakalıyor,
onlara bir karakter verdiğimizde ona bir şeyler katıyorlardı.
Hipnotize olmuştuk.
Yaptığım ilk çekimde
bir aralıktan sadece gözlerim görünüyordu.
Önce ağzım, sonra da gözlerim görülüyordu.
Sözleri ne zaman unutsam aşağı eğiliyordum.
Şarkı sözleriyle aram hiç iyi değildir.
O klibin ne kadar ses getireceğini
hiçbirimiz tahmin edememiştik.
Hatta bunu düşünecek vaktimiz bile yoktu.
Ülkeden ülkeye uçup duruyorduk.
Defile başlıyor.
Gianni'ye gidip
kızları getirmesini söylemiştim.
TASARIMCI
Şu defile güzellerini yani.
Gittik, kıyafetlerimizi gördük ve provamızı yaptık
ve şarkı çaldı.
Sonra da "İşte şimdi anlaşıldı!" demiştim.
O heyecanı, o enerjiyi, o çılgınlığı
aklınızda canlandırmanız imkânsız.
Versace, kızları bir araya getirdiğinde herkes aklını yitirmişti.
O atmosferi çok iyi yakalamıştı.
O güçlü karakterlerini sergilemekten hiç çekinmiyorlardı.
Modayla kızların karakterlerinin sentezi cidden inanılmazdı.
Müthiş bir andı, Gianni Versace'nin anı.
Onları sırf seksapelleriyle değil, güçlü yönleriyle de yansıtmıştı.
O muhteşem şarkı, o inanılmaz tasarımlar
ve şarkıya katıldığımız o an.
Hepsi tek beden olmuş gibiydi.
Bunu hissedebiliyorduk. Tarihe kazınacağımızı bildiğimiz bir andı.
"Demek süpermodel olmak böyle bir şeymiş" diyordum.
Bunun bizi bambaşka yerlere götüreceği
hiç aklıma gelmemişti.
Diğer modeller gibi sırf güzellikten ibaret değillerdi.
Göze çarpıyorlar, ikonlaşıyorlardı.
Tarihe kazınıyorlar, önemli biri oluyorlardı.
Çok meşhurlardı.
Süpermodellik kariyerleri perçinlenmişti.
Güçlü görünüyorduk.
Buna biz de inanmaya başlamıştık.
TATJANA PATITZ'İN ANISINA
ALT YAZI ÇEVİRMENİ: ANDAÇ DORUK TİKENCE