EEN NETFLIX ORIGINAL-COMEDYSERIE
Rhett.
Als je gaat, waar moet ik dan heen? Wat moet ik doen?
Eerlijk gezegd kan me dat geen zier schelen.
Eerlijk gezegd kan me dat geen bal schelen.
Eerlijk gezegd kan me dat geen moer schelen.
Eerlijk gezegd kan me dat geen jota schelen.
'Geen jota schelen'?
Heeft iemand dat ooit gezegd?
Stel je voor dat je aan het eind van de beroemdste film ooit komt…
…en je wacht tot Clark Gable de beroemdste zin ooit zegt…
…en in plaats daarvan hoor je…
'Eerlijk gezegd zijn dat mijn zaken niet.'
Vreselijk. Maar het gebeurde bijna.
In 1939 was er iets wat bekend stond…
…als de Motion Picture Production Code of de Hays-code.
Een stel morele richtlijnen…
…waarin stond wat de studio's mochten zeggen.
Het woord 'verdomme' was ten strengste verboden.
Net als de woorden 'Heer', 'God', 'Jezus'…
…'Jezus Christus', 'Christus' 'klootzak' en 'hel'.
Dus moesten de filmmakers vele alternatieve zinnen bedenken…
…zoals die van daarnet.
Ik weet wat je denkt.
'Verdomme' is amper een scheldwoord meer.
Het valt ons niet eens meer op.
Verdomme.
Het is misschien het mildste scheldwoord…
…maar het is het enige scheldwoord dat specifiek in de Bijbel wordt genoemd.
En het beledigt nog steeds miljoenen mensen.
Dus voordat we het verhaal kunnen afmaken over hoe 'verdomme'…
…in Gone With the Wind kon blijven…
…moeten we eerst het verhaal over het woord zelf vertellen.
'Eerlijk gezegd komt het mijn neusgaten uit.'
Verdomme. Dat is de ergste tot dusver.
REVOLUTIE VULGAIR
GROVE TAAL
OBSCEEN
'Verdomme' hoort er niet eens bij. Het is niet beledigend, geen scheldwoord.
Het is een woord en ezels zijn het.
Verdomme, meid.
Ja, een beetje een suf scheldwoord.
Gewoon verdomme.
'Verdomme' gaat nek aan nek met 'ouwehoer'.
Verdomme…
…klinkt best mild.
Het is geen scheldwoord, maar mijn kind mag het niet zeggen.
'Verdomme' is interessant omdat het een vloek is.
Het is niet als 'shit' of 'fuck'.
Het betekent naar de hel sturen, als in verdoemenis.
Dus in de middeleeuwen was 'verdoemenis' een angst voor mensen.
Het is een vloekwoord. Als je iemand vervloekt, vervloek je hem.
Hoe ging 'verdomd' van de ergste vloek naar zo goedaardig…
…dat de meeste mensen het niet langer als een scheldwoord beschouwen.
We geloofden en sommige mensen geloven dat nog steeds…
…dat het gebruik van religieuze termen buiten hun juiste context…
…godslasterlijk is.
Dit is de bron van onze godslastering.
Het is de bron van het woord 'godslastering'.
'Profanus' betekent buiten de tempel en 'verdomme' is hier een voorbeeld van.
Als je zegt: 'Moge God die en die verdoemen'…
…vraag je God iets met iemand te doen.
En dit is dus niet iets, wat je zomaar zou doen.
Dus toen mensen daarin geloofden…
…was je religie je horrorfilm.
Dus dan snap ik heel goed waarom 'verdomme' eng was.
'Loop naar de hel' heeft macht…
…als je in de hel gelooft.
Als er een hel is…
…moge God me nu doden.
Zie je?
Mijn oma is de meest kerkelijke persoon.
En zij zegt 'verdomme'.
Toch?
'Verdomme' laat ons de volledige levenscyclus van een profaan woord zien.
Het begint als een woord dat de verdoemenis omschrijft.
Het wordt godslastering.
Als na verloop van tijd de maatschappij verandert, begint het te vervagen.
Over een aantal decennia zal dat bij 'shit' zo zijn.
En 'fuck' zeker weten aan het einde van de eeuw.
Weet je…
Dit is, sorry…
…verdomd lekkere koffie.
Wat zijn de eerste betekenissen van 'verdomme'?
De vroegste betekenis van 'verdomme' in het Engels is tweeledig.
Er is een religieuze betekenis om te verdoemen…
…en een juridische betekenis die iemand als schuldig veroordeelt.
En die komen allebei van het Latijnse werkwoord 'damnare'…
…dat iemand veroordeelt.
En het is verwant met het Latijnse woord dat 'schade' betekent.
Je kan 'verdomme' vergelijken…
…met je broertje dat met je mee wil…
…maar dat wil jij niet.
'Shit' was gevaarlijk op school…
…en 'verdomme' deed het werk, maar hij was een rebel.
'Verdomme' en 'Fuck' zitten naast elkaar. 'Kennen die elkaar?'
Je zegt: 'Mag ik wat vragen?'
'Fuck zegt, fuck off.' Verdomme zegt: 'Verdomme'.
Als je het jongvolwassenen vraagt…
…vinden ze het meestal net zo onschuldig als woorden als 'condoom'…
…of 'sikkepit'.
Iemand zegt: 'Fuck'. Shit, wat is er? We kunnen hem misschien niet helpen.
Maar, 'verdomme'? Kunnen we helpen?
'Verdomme' wordt ook gebruikt om te benadrukken.
Het is best gevarieerd.
Je gaat er hoog of laag mee.
Je zegt: 'Verdomme'.
Of je zegt: 'Verdomme.'
Voeg je de extra lettergreep toe, dan gebeurt er iets groots.
Meestal wordt er dan iemand geslagen met iets.
Ik noemde meisjes vroeger 'verdomme, verdomme'. Ze draait zich om…
…haar lichaam ziet er geweldig uit en haar kont ook. 'Verdomme'.
Ze draait zich om, ik zie haar gezicht en 'verdomme'.
Verdomme.
Vroeger kon je 'damn' niet spellen.
De meeste mensen niet.
Zwarte mensen wisten niet dat er een 'N' in zat.
We zeiden 'dam', zoals in de rivier, de dam.
Toen ik de N zag, zei ik: 'Wat betekent dat? Dam-n'
Leuk dat er een M en N naast elkaar staan.
Je zegt er altijd maar een.
Een soort stille N en dat was mijn bijnaam op school.
Daarom stond er de N.
'Damn' van 'damnation' vanwege de N en iemand liet de N er staan.
En toen ze dat deden, zei diegene: 'Damn'.
In de afgelopen 50 jaar…
…daalde het kerkbezoek in de Verenigde Staten gestaag.
Maar religie zit in onze maatschappij ingebakken.
Het staat op ons geld, zit in onze sport en staat op onze auto's.
Dus 'verdomme' zwaait nog steeds de scepter.
En het is de enige van onze scheldwoorden die maar één betekenis heeft gehad.
Om iemand te veroordelen.
Verdomme.
Loop godverdomme allemaal naar de hel.
In het oude Rome…
…waren de taboes in scheldwoorden een beetje zoals nu…
…in termen van seks en uitwerpselen.
Het Latijnse equivalent van 'fuck' en 'shit'.
In de middeleeuwen, in het Engels, werden ze religieus en riepen ze God aan.
Het ergste wat je toen kon zeggen…
…was 'met Gods botten'.
Gods botten?
Het is moeilijk voor moderne mensen om te begrijpen hoe dit zou werken.
Dus in de katholieke traditie…
…heeft Christus een lichaam en als je zegt 'met Gods botten'…
…reiken je woorden tot zijn lichaam en trekken zijn bot eruit.
Verdomme, dat is hardcore. -God heeft toch geen botten?
Degene die dat zei, zei het niet alleen als 'Gods botten'.
Wie dat zei, viel op zijn knieën.
Gods botten.
Leuk.
Blasfemeren.
Godsdienstig vloeken ontleent zijn kracht van het Oude Testament.
In de Bijbel besteedt God veel tijd aan het uitleggen…
…hoe hij wil dat mensen op hem zweren.
Maar niet ijdel.
Natuurlijk zien we de ultieme versie van 'verdomme'…
…we nog steeds niet op tv of op de kabel.
We horen het niet op de radio en lezen het zelden of nooit in het nieuws.
De grote.
Godverdomme.
'God' is een versterking van 'verdomme'…
…en brengt de religieuze context terug.
Ik denk dat het verschil tussen 'verdomme' en 'godverdomme' is…
'Godverdomme' overtreft het.
'Verdomme' is…
Je hebt een papiersnee. 'Au, verdomme.'
Ik denk dat 'verdomme' veel zwaarder is en de kerk erbij haalt.
Ik zeg geen 'godverdomme' omdat ik geen zwarte man uit het zuiden ben.
HOE EVOLUEERDE VERDOMME?
Voor de 16e eeuw was er speculatie…
…dat de Engelsen bekend stonden als 'Les Goddamns' bij de Fransen…
…omdat ze de gewoonte hadden om zoveel te vloeken met God en verdomme.
Ik vind het leuk dat hele culturen hun eigen unieke scheldwoorden hebben.
Het is wat ze zeggen: 'Je vloekt over waar je om geeft.'
VERDOMME
Waar geven ze om in de rest van de wereld?
Een van Ruslands meest gebruikte scheldwoorden is…
Dat betekent 'roos in je plasgat'. Wauw.
Ik denk dat als dit veel voorkomt…
…Poetin het minste probleem is.
De aardige mensen in Duitsland zeggen graag…
Arschgeige.
Dat betekent 'kontviool'.
Dat is logisch. Zelfs hun scheldwoorden zijn stijlvol.
Deze is te gek.
In Zuid-Afrika is er een Afrikaanse vloek.
Ek wens jou vingers verander in vishoeke, en jou balle begin te jeuk.
'Ik hoop dat je vingers vissenhaken worden en je ballen gaan jeuken.'
Dat is een heel verhaal.
GEEN MOER WAARD ZIJN
In de 16e eeuw wordt 'verdomme' een scheldwoord…
…maar het staat nog in de Bijbel.
De King James Bijbel vermeldt 'verdomd' of een variatie ervan 15 keer.
Maar toen de King James Bijbel in de 19e eeuw werd herzien…
…verdwenen de 'verdommes'.
In 1781 verschijnt 'verdorie' voor het eerst in Pennsylvania Magazine.
Dit is een van de vele bastaardvloeken die 'verdomme' voortbrengt.
En wat is een 'bastaardvloek'?
Een bastaardvloek is een manier om…
…een scheldwoord te zeggen zonder het echt te zeggen.
In plaats van 'verdomme' zeg je 'verdorie'.
Of 'verdraaid' of 'verrekt'.
Of 'verdikkeme'.
'Bastaardvloeken.' Dat klinkt als die vieze suiker…
…die niet half zo lekker is als de echte.
Je hebt 'Verdorie-loops'…
Raisin Sukkels, Verrekte Corn Pops Verdraaide Honey Loops
Die zijn best lekker. Je kunt de hel goed proeven.
Het is een vervanging voor een woord…
…dat dat woord betekent.
Het is een…
…volmacht.
Maar als dat je helpt, wat houd je dan verdomme tegen?
Het woord 'verdomme' komt steeds vaker voor.
De zuiderlingen noemen noorderlingen 'verdomde yankees'.
Iets is het 'verdomme niet waard'.
En tot het begin van de 20e eeuw…
…als iemand het heeft over 'godslasterlijk vloeken…
…hebben ze het daar over.
Dat brengt ons terug naar Gone With the Wind.
In 1939 was het was erg om het woord 'verdomme' te gebruiken in een film.
Het publiek gaf er misschien niet zoveel om.
Maar de mensen achter de code wel.
De Hays Code werd strikt nageleefd en verbood scheldwoorden…
…maar ook het noemen van drugs en sympathie voor criminelen…
…en overmatig of begerig zoenen.
Maar toen kwam David O. Selznick…
…een filmproducent die van de roman Gone With the Wind…
…een kaskraker wilde maken.
Hij vond dat het woord 'verdomme' erin moest…
…omdat het zo in het boek stond.
En waarom zou hij afwijken…
…van de artistieke missie van auteur Margaret Mitchell?
Maar de censors wilden niet toegeven, dus ging Selznick…
…naar Hays zelf.
Wat er daarna gebeurde, is iets tussen feit en mythe in.
Ofwel hij won zijn beroep door zijn argumentatie…
…of omdat hij een 'tarief' van 5000 dollar betaalde.
Het bestuur stond het toe. Ze…
Ze pasten de code aan.
De woorden 'hel' en 'verdomme' mochten worden gebruikt…
…als het voor historische juistheid was…
…of de artistieke integriteit van het werk waarop het is gebaseerd.
Dus in december 1939 komt Gone With the Wind uit…
…en de rest is geschiedenis.
Eerlijk gezegd kan me dat geen barst schelen.
Daarna brak de dam en duikt het woord overal op.
Village of the Damned. Childeren of the Damned
En mijn favoriet, Aaliyah in Queen of the Damned.
De hitmusical Damn Yankees komt in 1955 op Broadway.
En de superband Damn Yankees speelt op Allentown Fairgrounds in 1990.
Ik denk dat ik misschien bij dat optreden was.
In 1986 voegden de makers van Transformers The Movie…
…'verdomme' en 'shit' toe om geen G-classificatie te krijgen.
HOE BELANGRIJK WAS VERDOMME?
Een van de grootste momenten voor 'verdomme' in de zwarte cultuur…
…was een keer bij Good Times…
…toen Florida Evans, ik denk dat ze net haar man had verloren…
…doordraaide in de keuken.
Verdomme.
Het was zo krachtig, want we voelden ons betrokken bij de Evans-familie.
In die context is 'verdomme' vooral…
…een woord dat oude zwarte vrouwen gebruiken.
Zij gebruikte het woord dat wij onze oma ook hoorden zeggen.
Dat kwam binnen als kijkers.
Wij hadden hetzelfde soort verdriet en verlies in onze families.
Dus als het gaat…
…om mensen die echt het voortouw namen…
…ga ik voor Kendrick Lamar, die een briljant album heeft, Damn.
'Damn' is geen vloek.
Damn is een geweldig album van Kendrick Lamar.
Dat hij bovenaan de hitlijsten staat en een Pulitzer wint…
…met een rapalbum. Dat veranderde alles.
Het ging van vechten om 'damn' in Gone With the Wind te zeggen…
…naar Kendrick Lamar, een rapper, die zijn album Damn noemde…
…en daarmee een Pulitzer wint.
'Verdomme' is dus eigenlijk heel slim.
'Verdomme' heeft een lange weg afgelegd. Een verdomd lange weg.
VERDOMME
'Verdomme' staat de laatste jaren ook in de politiek centraal.
Zoals de onberispelijk bebaarde Jimmy McMillan…
…die in 2005 de Rent Is Too Damn High Party oprichtte.
Ik vertegenwoordig de Rent Is Too Damn High Party.
Je hebt 'damn' nodig om het die nadruk en push te geven.
En je beledigt niemand. Je zegt gewoon: 'De huur is te verdomd hoog.'
Het 'damn' doet wat het moet doen.
Het zorgt nog steeds voor controverse.
Barack Obama kreeg te maken met verzet toen zijn pastoor, Jeremiah Wright…
…een preek hield met de titel, 'God damn America'.
Dit was een kerk waar Obama naartoe ging…
…en de video waarin Jeremiah Wright preekt…
…en waarin hij vaak 'godverdomme' zegt, ging viraal.
Ik snap dat een pastoor 'Godverdomme Amerika' zegt.
Vanwege de manier waarop zwarte mensen…
…al heel lang worden behandeld.
Ik denk dat het in die bewoordingen iets te ver gaat.
Want nu vloek je in de kerk, wat raar is.
Als je God ervoor zet, wordt het heel krachtig.
Als je het niet op de juiste manier gebruikt, zoals vaak gebeurt…
…snap ik dat mensen boos worden.
Dus wat is de toekomst voor 'verdomme'?
Heeft het kans om te overleven…
…in deze vulgaire snelle wereld van fuck shit?
Hoe kan hij het opnemen tegen 'pussy' en 'dick'?
'Verdomme' zal bezwijken voor de wet van teruglopend gebruik.
De werking ervan zal blijven afnemen…
…tot het een normaal bijvoeglijk naamwoord wordt.
Er is een toekomst, want mensen blijven het gebruiken.
Maar op dit moment is er niet het gevoel dat 'verdomme'…
…zo beledigend is dat je het ooit kan terugdraaien.
Als je het nu aan jonge mensen vraagt, vinden zij scheldwoorden het ergste.
En onthoud dat een 18-jarige vandaag een 40-jarige is in 2042.
Dus dat zijn de mensen die de wetten gaan maken…
…en kinderen de woorden leren over seks en lichaamsfuncties en religie.
Die blijven niet lang.
Vandaag mag een vierjarige dat best zeggen.
Dus, komt er een dag dat een vierjarige 'fuck' zegt…
…en niemand omkijkt?
De mensen die bezwaar maken tegen dat woord, schreeuwen het hardst.
Ze maken het meeste lawaai.
De mensen die gaan stemmen.
Als ze elke zondag naar de kerk gaan…
…kan je ervan op aan dat ze gaan stemmen.
En daarom zijn ze een kracht om rekening mee te houden.
Ik denk dat stijve, saaie mensen…
…beledigd raken door vloeken.
Niet-vloekers vertrouw ik niet.
Ik vind het niet erg als je vloekt waar ik bij sta.
Ik vind het leuk. Dan voel je je op je gemak.
Vloeken is essentieel voor communicatie.
Schelden is iets in je gereedschapskist.
Ik denk dat het sommige emoties kan verlichten.
Als je negatieve emoties voelt, kan het ze verlichten.
Als je positieve emoties voelt, worden ze gedeeld.
Het verlicht de pijn. Ik denk dat het veel mensen een goed gevoel geeft.
De geschiedenis van 'verdomme' is de geschiedenis van alle scheldwoorden.
En daarom is het ook de geschiedenis van onze cultuur.
Onze overtuigingen en angsten veranderen, zelfs als ze hetzelfde blijven.
Scheldwoorden vertellen ons wat we waarderen, waar onze moraal ligt…
…en hoe we navigeren tussen de spanning van het openbaar en ons privéleven.
Er is iets menselijks aan vloeken.
Precies op het mooie lelijke kruispunt…
…tussen onze bewuste hersenen en onze dierenlichamen.
Kortom…
…scheldwoorden zijn alleen nuttig…
…zolang we harten, geesten en een kont hebben.
Ik ben Nicolas Cage.
Fijne fucking avond nog.
Ondertiteld door: Marjolijn Mellor