EEN NETFLIX-SERIE
Wanneer stopten we met geloven dat onze overheid grootse dingen kon doen?
Een kleine stap voor de mens…
De enige reden dat we naar de maan gingen…
…was vanwege de militaire wedloop met de sovjets tijdens de Koude Oorlog.
…een grote middelvinger naar die communistische klootzakken.
Maar het was toch een van de grootste technologische prestaties…
…in de menselijke geschiedenis.
Weet je, als kind aanbad ik de NASA.
Ze schiepen de toekomst waar we bij stonden.
Maar tegenwoordig…
…ziet niemand van ons de overheid van de VS als broedplaats van innovatie…
…meer als een plek waar ideeën sterven.
Nadat ze een F30 Ideeën Dood Formulier invulden.
Afgewezen.
In plaats daarvan aanbidden we nu deze gasten.
De tech-industrie.
We brachten je baanbrekende innovaties als de iPhone…
…Google Maps, en dat pratende kastje dat je bespioneert.
Zoeken naar het pratende kastje…
…dat je be… -Nee, niet nu. Stop.
We hebben van de wereld een meer verbonden…
…efficiëntere en duurdere plek gemaakt…
…helemaal zelf.
Dat is het verhaal wat ze vertellen, maar klopt het ook?
Weet je, als ik in deze show één ding heb geleerd…
…is het dat niemand alles zelf doet. Aan deze show is mijn naam verbonden…
…maar er is alleen al een heel team nodig om mij 's ochtends te kleden.
Oh, bedankt, Bree. Ik dacht al dat er wat op m'n pak zat.
Dus onze overheid heeft innoveren opgegeven…
…en deze gasten de teugels van de vooruitgang gegeven?
Of werken ze achter de schermen nog steeds aan het plannen van onze toekomst?
DE TOEKOMST
Wanneer was je voor het laatst echt verdwaald?
Voor mij was dat in 2006, toen ik mijn eerste stand-up deed.
Ik printte letterlijk plattegronden met de route uit…
…en volgde ze nauwgezet naar de plek waar ik moest optreden.
Bij een verkeerde afslag moest ik ergens anders optreden.
Tot de dag van vandaag hoor ik nog die maki's die me uitlachten in de dierentuin.
Maar het afgelopen decennium was ik niet één keer verdwaald…
…dankzij de grootste innovatie in navigatietechnologie…
…van onze geschiedenis, gps.
Dat klopt, het kompas kan het raam uit.
Hé!
Ga met je tijd mee!
Ik bedoel, denk eens na over dit ding.
Elk apparaat met een gps-ontvanger…
…kan je locatie binnen een paar meter bepalen…
…hoe snel je gaat binnen een fractie van een kilometer per uur…
…zelfs hoe laat het waar dan ook op aarde is binnen een miljoenste seconde.
Maar weet je waar ik echt versteld van sta?
Gps werd niet gecreëerd door Bill Gates of Steve Jobs of Ask Jeeves.
Het is uitgevonden, ontwikkeld, en wordt nog steeds gerund…
…door de federale overheid van de VS.
Maar waarom? Waarom zou de overheid iets als gps uitvinden?
Dat komt allemaal door de Koude Oorlog.
DE KOUDE OORLOG
In 1957 stemden twee overheidswetenschappers af op het signaal…
…van de Sovjetsatelliet Spoetnik toen ze een verbazingwekkende ontdekking deden.
Verdorie! De sovjets hebben als eerste de ruimte bereikt…
…en ze vullen die met hun smerige communistische piepjes.
Maar wacht, als we de veranderingen in frequentie van die piepjes meten…
…kunnen we bepalen waar de Spoetnik is en hoe snel die gaat.
En als we onze eigen satellieten lanceren…
…kunnen we hun signalen gebruiken om onze positie op aarde te berekenen…
…en dat geeft onze militairen de bovenhand.
Je piepjes zullen leiden tot je ondergang, kameraad Chroesjtsjov.
De moedige ingenieurs van het ministerie van defensie…
…werkten vijftig jaar aan de ontwikkeling en verfijning van het gps-signaal…
…ze verkleinden ontvangers en lanceerden satellieten.
Het doel? Onbegrensde militaire macht.
Gps was een grote ontwikkeling in oorlogvoering…
…een revolutie voor verkenning…
…en reddingsmissies tot raketdoelen.
Alles om die rooie rakkers weg te jagen.
Maar in het jaar 2000…
…gaf de overheid de toegang tot hun gps vrij voor gebruik door burgers.
Nu draaien 24 heroïsche overheidssatellieten…
…dag en nacht rond de aarde, waarmee ze een wereldwijd netwerk creëren…
…dat elk apparaat met een gps-ontvanger gratis kan gebruiken.
Het is een wereldwijde publieke zaak.
Betaald met Amerikaans belastinggeld.
Is Amerika niet aardig?
Ja, dat zijn we.
Gps heeft geleid tot een economische explosie in de private sector.
Wij, visionairs, nee, lichtende voorbeelden…
…nee, visionairs…
…in de tech-industrie hebben deze kleine, goedkope gps-ontvangers genomen…
…en ze bijna overal ingestopt.
Dat klopt. Je hond heeft nu gps dankzij ons.
We hebben deze technologie gebruikt om de wereld op allerlei manieren te veranderen.
Google gebruikte gps voor een revolutie in navigatie.
Uber gebruikte het om de taxisector op z'n kop te zetten…
…zo de afgrond in.
En Tinder gebruikt gps om daten nog erger te maken.
Sinds de jaren 80…
…heeft gps meer dan 1,4 biljoen dollar opgeleverd…
…voor Amerikaanse bedrijven.
Ongelofelijk, toch? Ik bedoel…
…een aantal van de meest waardevolle bedrijven in Amerika…
…zijn gebouwd op een nutsvoorziening van de overheid…
…waarvan de ontwikkeling is betaald met belastinggeld.
Misschien moeten ze daarom niet zo hun best doen…
…om belasting te ontwijken.
Ho ho ho.
Eh, even ter info…
…mijn privé-eiland is een zakelijke kostenpost, oké?
Daar stal ik mijn werkjacht. Het is een werkjacht.
Maar hoe je het ook wendt of keert…
…wat we als maatschappij terugkrijgen met gps is ongelofelijk.
Ik bedoel, deze fantastische tool die onze levens heeft veranderd…
…kostte Defensie slechts 0,2 procent…
…van het jaarlijkse budget om te onderhouden.
En ondanks die lage kosten…
…is gps nu een essentieel onderdeel van onze maatschappij.
Netbeheerders gebruiken het om elektriciteit naar je huis te sturen.
Beurzen gebruiken het voor tijdgevoelige financiële transacties…
…en mobiele zendmasten gebruiken het om je telefoontjes door te verbinden.
Dat betekent dat zelfs een kleine storing…
…niet alleen betekent dat ik weer kaarten moet uitprinten…
…het kan onze hele maatschappij in de war gooien.
Dus wie zorgt ervoor dat dit essentiële systeem op koers blijft?
Hé, Adam. -Oh, hoi.
Ik ben kapitein Rudico. Welkom op luchtmachtbasis Schriever.
Ik zal je een rondleiding geven.
Dat zou top zijn.
Wij heten het Second Space Operations Squadron.
En veel mensen beseffen niet dat ons gps-stelsel…
…wordt beheerd vanuit, eh, twee stops.
Oh jee… We gaan kijken waar gps zit.
Absoluut, waar we de commando's sturen, hoe we de satellieten aansturen…
…dat laat ik je zien.
Dat is zo cool. -Ja.
Ongelofelijk, dit is net…
…een normaal kantoorgebouw, behalve dan dat als ik…
…de verkeerde deur binnenstap, iemand me neerschiet.
Wacht tot je de operationele afdeling ziet.
Oké. -Ja.
Dit is een serieuze deur.
Hier, in een klein commandocentrum, bedienen we…
…zes miljard gebruikers.
Niet te geloven dat we dit gaan zien.
Daar gaan we. Kom binnen, Adam. -Oké.
Welkom in het gps-commandocentrum. Dit is de hoofdcentrale…
…vanwaar we met al onze gps-satellieten vliegen.
Dus het hele gps-stelsel wordt van hieruit aangestuurd.
Absoluut. -Door deze tien mensen.
Deze tien mensen zorgen dat iedereen op aarde deze dienst kan gebruiken.
Dat verbaast mensen meestal.
Ja. -Three past seven seven.
Active now seven set and cape A SS01 stead hill cycle subframe…
…SPDOBC two nav dump. -Dat is het bevel.
No windows. No cis. No teepees. No conjunctions. Good six.
Dus jullie hier sturen boodschappen naar de satelliet…
…om die te checken, bij te sturen, enzovoort…
…en dat coördineer je hier.
Exact. En wij hebben bevel over de satelliet.
Je bestuurt nu de satelliet?
Ja, dit wordt nu ingesteld.
Wauw. Mag ik een persoonlijke vraag stellen?
Natuurlijk. -Hoe oud ben je?
Twintig. -Oké.
Toen ik 20 was was ik ontzettend dom, man.
Ik had dit niet kunnen doen. Ligt er veel druk op?
Ja, ik bedoel, ik ben eraan gewend. Maar ja, als je erover nadenkt.
Een van onze oudste satellieten is nu 23, 24 jaar oud.
Je bent jonger dan een aantal van de satellieten die je bestuurt?
Ja.
Ongelofelijk. Nou, wat gaan we nu doen?
Ik heb al een testbevel gestuurd…
…dus als je wil, kan je…
Oké. -…deze regel hier…
…typ dat hier in. -Oké.
Denk eraan terwijl je dat testbevel stuurt…
…68,7 miljard dollar bbp-impact per jaar door gps.
Oké? Dus verknal het niet. -Oké.
Ik kan nu veel autoritjes beïnvloeden.
Is dat een 'O' of 'D'? -Da's een 'O'.
Oh, ik… dat was fout. -Tik het goed in.
Oké, ik ben… Oh, caps lock staat aan, dus…
…als ik op Shift druk krijg ik… Oké.
Ik doe m'n best, jongens.
Zeg het als de druk te groot wordt.
Oké. Was daar… Dat was een spatie.
Spatie oké? -Oké.
Geen spatie. Alleen underscore. -Geen sp… Geen spatie daar?
Dat was jullie fout, het leek een spatie.
Is dit een 'D' of een 'O'? -Dat is een 'O'.
Oké. Dus als ik op Enter druk…
…gaat dit bevel naar een van die grondstations…
…en wordt naar de satelliet gestuurd?
Exact. -Absoluut.
En de satelliet geeft een piepje en stuurt iets terug.
Maar voor je drukt… -Ja.
…vraag je toestemming.
Ja, hij verifieert alles wat ik stuur.
Oké. Goed om te versturen?
Ja.
Eindelijk. Oké. We doen het. -En…
Ja, druk maar op Enter.
Je ziet hier in de berichten…
…status in afwachting. En… -Status in afwachting…
Transmissie voltooid!
Daar gaat ie. -En je hebt toegang.
Daar gaan we. -Gelukt!
Nu heb je een gps-satelliet bestuurd.
Bedankt!
Oké. Niet overdrijven. -Dat kostte slechts…
Dat kostte vijf minuten meer dan normaal.
Dank je wel, Kenny, echt top.
Graag gedaan. -Ongelofelijk.
Werk aan je handschrift…
…dan heeft iedereen het in de toekomst een stuk makkelijker.
Ik wil je voorstellen aan kolonel Holston…
…Space Delta 8 commandant.
O jee. Goed u te ontmoeten.
U hebt hier het bevel. -Ja.
Vindt u het niet vreemd dat…
…een civiel systeem wordt beheerd door Amerikaanse militairen?
De overheid, dat snap ik nog wel…
…maar dan zou ik denken: 'NASA, NOAA, een van die organisaties.'
Waarom het leger voor gps?
Ja, zeker. Omdat gps is ontstaan…
…om onze militairen in het veld te laten weten…
…waar ze zijn op het slagveld.
Hoewel het zeer grote voordelen biedt voor de overheid en militairen…
…gebruiken burgers het ook. -Ja.
En dus heeft de hele wereld profijt van deze tien operators…
…die deze missie dagelijks vervullen.
Dus het is een voordeel voor de hele wereld.
Nu maken veel tech-bedrijven gebruik van jullie signaal…
…om geld te verdienen en de wereld waarin we leven te veranderen.
Zij strijken met de eer, toch?
Ze zeggen… Uber bijvoorbeeld…
'Wij brachten een transportrevolutie en zo.'
Ergert u zich dan niet? Kom op zeg.
Denkt u niet bij uzelf…
'Nee, wij doen het. Wij vonden dit uit, en niemand weet het.'
Weet u, we werken samen met de industrie…
…in de hele overheid om dat signaal aan te kunnen bieden.
Het is echt één team om de functies te bouwen…
…waarmee we het sterkste kunnen bieden…
…dat de VS kan leveren.
Ja, oké, een mooi politiek correct antwoord, maar kom op…
…u gebruikt uw mobieltje en u ziet dat stipje…
…en u denkt: 'Dat doe ik', toch?
Echt wel.
Geweldig. Enorm bedankt. -Oké, bedankt. Ik waardeer het, Adam.
Weet je, eerlijk gezegd, voor we deze show deden…
…had ik geen idee dat elke keer dat ik met gps een Starbucks zocht om te poepen…
…ik militaire satellieten gebruik.
En de rest van mijn technologie dan?
Mijn telefoon? Mijn laptop?
Zit mijn robotstofzuiger in het militair-industrieel complex?
We hebben het onderzocht, en het antwoord blijkt te zijn… ja…
…vanwege DARPA.
Je hebt misschien niet van DARPA gehoord…
…maar zonder zou de wereld er heel anders uitzien.
Het is een geheime overheidsorganisatie van de VS…
…die investeert in baanbrekend onderzoek naar toekomstige technologieën.
Het is zeg maar de overheidsversie van Willy Wonka's chocoladefabriek.
Maar net als in de film is er een duistere zijde.
Hallo. Ik ben Danny Darpa.
Hierheen, ventje.
Oké, ik ben 38.
Wauw! Achtendertig maanden, een grote baby.
Volgt u mij, kom erbij
In een wereld van technische innovatie
Kijk naar onze creaties, kind.
Door DARPA gesubsidieerd onderzoek bracht ons wonderen als lasers…
…weersatellieten, en grafische gebruikersinterfaces.
We waren zelfs betrokken bij de meest transformerende innovatie…
…van de afgelopen eeuw.
De snelkookpan? Of gewoon pot?
Ze gaan optreden.
Arpa darpa larpa die det
Zonder ons was er geen internet
Ja, wat normale mensen kennen als 'internet'…
…stamt direct af van een DARPA-project genaamd Arpanet.
Het was het eerste netwerk dat allerlei soorten computers aan elkaar verbond…
…over enorme afstanden…
…en het bleef maar groeien, tot de wereldwijde…
…revolutionaire supermatrix die je gebruikt om dit nu te bekijken.
We hebben zelfs een aantal van je favoriete tech-producten gefinancierd.
Roomba, dat robotstofzuigers maakt, zou niet bestaan zonder Darpa-dollars.
En Apple, pfft, mensen denken dat Apple Siri uitvond.
Fout, meneer! Fout!
Hé Siri, wie is je echte vader?
Sorry, dat snap ik niet.
Schaam je je voor je oorsprong?
Sorry, papa.
Ik werd ontwikkeld in een door DARPA gefinancierd lab, SRI…
…in licentie gegeven aan een particulier bedrijf en in 2010 aan Apple verkocht.
Zie je, bij de overheid…
…zijn we beter in staat om innovatie aan te jagen dan de private sector.
Die laffe kapitalisten moeten zich richten op winst op korte termijn…
…om aandeelhouders blij te houden.
Maar bij DARPA hebben we geen last van zulke probleempjes.
Wij zijn vrij om grote risico's te nemen met wilde ideeën…
…die soms pas over decennia waarheid worden.
Over gps deden we een halve eeuw.
Ik wil die mestvliegen in Silicon Valley dat nog weleens zien doen.
Weet je, het geeft niet.
We houden van onze samenwerkingen met het bedrijfsleven.
Het zou alleen leuk zijn als we iets meer waardering kregen.
We blijven doorgaan met het verkennen…
…van de technische grenzen van de toekomst, zoals autonome voertuigen…
…brain-computer interfaces, en zelfs op afstand bestuurde insecten.
Oeps, dat werkt nog niet helemaal.
Goed, verder met de rondleiding.
Fantastisch, toch?
Maar je moet nog iets weten over DARPA.
DARPA staat voor Defense Advanced Research Project Agency…
…militaire defensie dus.
Al die coole techniek is bijvangst van DARPA's eigenlijke missie…
…om Amerikaanse militaire superioriteit te handhaven.
Alle tech, dag en nacht
Komt van onze honger naar macht
Ja, net als de maanlanding, gps en Rocky 4…
…is DARPA een product van de Koude Oorlog.
De concurrentie van onze overheid met de Sovjet-Unie…
…leidde tot investering van enorm veel middelen…
…in ontwikkeling van nieuwe militaire en wapentechnologie.
N-16's om de oorlog te winnen en
DARPA creëerde Agent Orange
Dat klopt. DARPA is verantwoordelijk voor Agent Orange.
Een chemisch ontbladeringsmiddel dat de VS gebruikte in de Vietnamoorlog…
…en kanker veroorzaakte, geboorteafwijkingen…
…en de dood van 400.000 Vietnamese burgers.
Amerikaanse soldaten die eraan werden blootgesteld…
…kregen later leukemie en de ziekte van Hodgkin…
…en drie generaties later worden nog steeds…
…kinderen geboren met afwijkingen…
…door blootstelling aan Agent Orange.
Dezelfde overheid die ons het internet bracht…
…deed dit allemaal.
Volgt u mij, kom erbij
In een wereld van oorlogsgeweld
Weet je wat ik altijd zo apart vind aan nieuwe technologie?
Je weet nooit precies hoe het de wereld zal veranderen.
Zoals toen Defensie die gps-satellieten lanceerde…
…hadden ze geen idee dat wij het zouden gebruiken om burrito's te laten bezorgen.
Het is een doos van Pandora…
…en er is geen beter voorbeeld hiervan dan drones.
Drones behoren tot de nuttigste gadgets van het decennium…
…ze democratiseren de lucht voor miljoenen.
Ze worden gebruikt door boeren, reddingsteams, hobbyisten…
…en videografen, maar drones maken ook mensen nerveus.
Want hoewel ze ons mooie bruiloftsplaatjes hebben opgeleverd…
…is dat niet het enige wat ze schieten.
De gevleugelde GoPro's die je in de winkel kan kopen…
…zijn gebaseerd op technologische ontwikkelingen…
…die DARPA en onze overheid deden…
…toen ze opnieuw een militaire doorbraak ontwikkelden…
…de gevechtsdrone.
Predator- en Reaper-drones kunnen bestuurd worden vanuit bases…
…op duizenden kilometers afstand door piloten…
…die realtime zien wat de drone ziet.
Het is duidelijk waarom je zo'n ding wilt.
Je riskeert niet het leven van een Amerikaanse piloot…
…door die fysiek naar het slagveld te sturen.
Beter dat dit robotvliegtuig wordt beschoten…
…dan het kind van de buren.
HOOGTEWAARSCHUWING
DRONE VERLOREN
Beter die dan jij.
Maar wat zijn de onbedoelde gevolgen van zo'n uitvinding?
Als je geen Amerikaans leven hoeft te riskeren voor een luchtaanval…
…maakt dat dan dat je ze vaker laat uitvoeren?
Zorgen technologieën die het makkelijker maken om te doden…
…ook dat we meer gaan doden?
Tot nu toe is het antwoord ja.
De laatste 20 jaar is onze dronevloot gegroeid van ongeveer 50…
…tot bijna 11.000.
En onder de Obama-regering zijn tien keer meer drone-aanvallen uitgevoerd.
Tijdens de War on Terror begon onze overheid…
…ze zelfs te gebruiken om mensen te volgen en te doden…
…in landen waar we officieel niet eens mee in oorlog waren.
Het Bureau of Investigative Journalism meldt…
…dat tussen 2010 en 2020…
…14.000 Amerikaanse drone-aanvallen in geheime operaties…
…2.200 burgerslachtoffers maakten.
Aanvallen die letterlijk nooit zouden zijn uitgevoerd…
…als drones niet waren uitgevonden.
En DARPA werkt nu aan autonome wapens…
…gevechtsvliegtuigen die met kunstmatige intelligentie mensen de baas zijn…
…en robots die zonder menselijk toedoen over het slagveld kunnen zwerven.
Ik bedoel, dat is een halve Terminator…
…of een hele WALL-E…
…dat is schattiger, maar toch beangstigend.
Wat voor toekomstige wereld creëert dit soort technologie?
Nou, om dat te ontdekken zouden we deze in het echt gaan bekijken…
…maar op het laatste moment zegde DARPA af…
…nadat ze ons hadden verteld dat het hele programma plotseling geheim was.
Tot ziens, meneer.
Het was mooi geweest.
Ik zei tot ziens!
Ik had er echt moeite mee wat ik hiervan moest vinden.
Ik bedoel, de innovaties van onze overheid…
…hebben mijn leven echt verbeterd…
…maar ze hebben ook de levens van veel anderen beschadigd of verwoest.
Moest het zo zijn?
Moesten we Agent Orange uitvinden om Pokémon Go te kunnen spelen?
Moesten de grootste uitvindingen van onze overheid…
…worden geboren in de loop van een geweer?
Weet je, door ons belastinggeld vliegen er nu gps-satellieten rond…
…werden er mensen op de maan gezet.
Zelfs Tesla begon met een lening van een half miljard dollar gemeenschapsgeld.
Wat? Nee! Ik ben een selfmade man, dat zweer ik.
Dit is… dit is niet voor mij.
Miljardairs in coltruien bepalen de toekomst niet.
Dat doen we allemaal samen.
Dus als je denkt aan de ideale toekomst voor jezelf…
…en voor ons land…
…hoe ziet die eruit?
Vol met grotere, explosievere wapens en robotlegers?
Sterf, vuile robot!
Of is het een toekomst waarin we met de immense innovatiekracht van de overheid…
…onze grootste uitdagingen oplossen, zoals klimaatverandering, honger of…
ZIEKTE
GEBASEERD OP HET BOEK THE FIFTH RISK VAN MICHAEL LEWIS
Ondertiteld door: Jan Jacob Mekes