SERIAL NETFLIX
Kiedy przestaliśmy wierzyć, że nasz rząd może dokonywać wielkich rzeczy?
To jest mały krok dla człowieka…
Polecieliśmy na Księżyc,
bo podczas zimnej wojny rywalizowaliśmy militarnie z ZSRR.
Wielkie: „Kij wam w oko, komunistyczni dranie”.
Ale i tak było to jedno z największych osiągnięć technologicznych
w dziejach ludzkości.
Jako dziecko uwielbiałem NASA.
Oni tworzyli przyszłość na naszych oczach.
Dziś jednak
nikt z nas nie myśli o rządzie USA jako o źródle innowacji,
raczej jako o miejscu, gdzie pomysły umierają.
Po wypełnieniu Formularza Zatwierdzenia Śmierci Pomysłu F30.
Odmowa.
Dzisiaj ubóstwiamy tych facetów.
Branża technologiczna.
Przynieśliśmy wam innowacje zmieniające życie, takie jak iPhone,
Google Maps i małe gadające pudełko, które was szpieguje.
Szukam w sieci urządzenia szpiegującego.
Nie teraz. Przestań!
Sprawiliśmy, że świat stał się bardziej połączonym,
wydajniejszym i droższym miejscem
i zrobiliśmy to wszystko sami.
Taką historię nam opowiadają, ale czy to prawda?
Dowiedzieliśmy się z tego programu,
że nikt niczego nie robi sam. Do diabła, w tytule programu jest moje nazwisko,
ale potrzebowałem zespołu ludzi, żeby się ubrać dziś rano.
Dziękuję, Bree. Chyba miałem tu kłaczek.
Czy nasz rząd naprawdę zrezygnował z innowacji
i po prostu przekazał ster postępu tym facetom?
Czy może wciąż gdzieś za kulisami planuje naszą przyszłość?
PRZYSZŁOŚĆ
Kiedy ostatni raz naprawdę się zgubiliście?
Ja w 2006 roku, za czasów moich pierwszych stand-upów.
Zwykle drukowałem wskazówki z MapQuest
i podążałem za nimi wiernie do miejsca, gdzie odbywał się open mic.
Jeśli źle skręciłem, musiałem dać występ tam, gdzie trafiłem.
Do dziś słyszę jak lemury wyśmiewają się ze mnie w zoo na Bronksie.
Jednak przez ostatnią dekadę ani razu się nie zgubiłem
dzięki największej innowacji w technologii nawigacyjnej
w dziejach ludzkości – GPS-owi.
Tak jest. Pieprzyć kompas!
Hej!
Idź z duchem czasu!
Zastanówcie się nad tym.
Każde urządzenie z odbiornikiem systemu lokalizacji
może wskazać, gdzie jesteście z dokładnością do kilku stóp,
jak szybko jedziecie z dokładnością do ułamka mili na godzinę
oraz godzinę z dokładnością do milionowej części sekundy w każdym miejscu na Ziemi.
Ale wiecie, co mnie zdumiewa?
GPS-u nie stworzył Bill Gates, Steve Jobs czy Ask Jeeves.
Został wymyślony, opracowany i jest zarządzany do dziś
przez rząd Stanów Zjednoczonych.
Ale dlaczego? Dlaczego rząd miałby wymyślać coś takiego jak GPS?
To wszystko z powodu zimnej wojny.
ZIMNA WOJNA
W 1957 roku dwóch naukowców rządowych dostrajało się do sygnału
radzieckiego satelity Sputnik, kiedy dokonali zdumiewającego odkrycia.
Szlag. Sowieci wyprzedzili nas w kosmosie
i wypełnili go plugawym, komunistycznym brzęczeniem.
Chwila. Jeśli zmierzymy zmiany w częstotliwości tych sygnałów,
określimy, gdzie jest Sputnik i jak szybko się porusza.
To oznacza, że jeśli wystrzelimy swoje satelity,
będziemy mogli użyć ich sygnałów do obliczenia naszej pozycji,
a to da naszym G. I. Joe przewagę.
Wasz sygnał doprowadzi was do upadku, towarzyszu Chruszczow.
Odważni inżynierowie z Departamentu Obrony
spędzili następne 50 lat na opracowywaniu i udoskonalaniu sygnału GPS,
zmniejszaniu odbiorników i wysyłaniu satelitów.
Cel? Nieograniczona potęga militarna.
GPS był wielkim osiągnięciem w technice wojennej,
rewolucjonizującym wszystko: od zwiadu,
przez poszukiwania i ratownictwo, po naprowadzanie pocisków.
Wszystko, by zmusić komuchów do ucieczki.
Ale w 2000 roku
rząd dał dostęp do wysokiej klasy GPS-u cywilom.
Dzisiaj 24 bohaterskie satelity rządowe
niestrudzenie okrążają kulę ziemską, tworząc ogólnoświatową sieć,
z której każde urządzenie z GPS-em może korzystać za darmo.
Jest to usługa użyteczności publicznej.
Opłacana z waszych ciężko zarobionych podatków.
Czyż Ameryka nie jest wspaniała?
Tak, jesteśmy.
GPS doprowadził do ekonomicznej eksplozji w sektorze prywatnym.
My, wizjonerzy, nie, luminarze,
nie, wizjonerzy
z branży technologicznej wzięliśmy te malutkie, niedrogie odbiorniki GPS
i umieściliśmy je we wszystkim.
To prawda. Twój pies ma teraz GPS dzięki nam.
Wykorzystaliśmy tę technologię, aby zmienić świat na niezliczone sposoby.
Google wykorzystał GPS do zrewolucjonizowania nawigacji.
Uber wykorzystał ją do zniszczenia branży taksówkarskiej
i wyrzucenia jej z rynku.
A Tinder wykorzystuje GPS, aby pogorszyć randkowanie.
Od lat 80.
GPS wygenerował ponad 1,4 biliona dolarów
dla amerykańskich firm.
Czy to nie jest niesamowite?
Niektóre z największych firm w Ameryce
zostały zbudowane na bazie rządowych narzędzi,
za których opracowanie zapłaciliśmy my, obywatele.
Może nie powinni tak kombinować,
żeby wymigać się od płacenia podatków.
Halo, halo.
Wiesz co,
moja prywatna wyspa to wydatek firmowy, jasne?
To tam cumuję swój służbowy jacht. Służbowy jacht.
Jak by na to nie spojrzeć,
korzyści, jakie czerpiemy z GPS-u jako społeczeństwo, są niewiarygodne.
To niesamowite narzędzie, które zmieniło nasze życie,
kosztuje Departament Obrony tylko dwie dziesiąte procenta
rocznego budżetu.
I pomimo tego niewielkiego kosztu
GPS jest teraz częścią naszego społeczeństwa.
Sieć energetyczna wykorzystuje go do przesyłania prądu.
Giełdy używają go do pilnych transakcji finansowych,
a wieże telefoniczne do kierowania połączeń.
To oznacza, że drobna awaria nie tylko
odesłałaby mnie z powrotem do wydruków z MapQuest,
lecz także mogłaby zakłócić funkcjonowanie całego społeczeństwa.
Kto odpowiada za utrzymanie tego kluczowego dla nas systemu?
- Hej, Adam. - O, cześć.
Kpt. Rudico. Witaj w Bazie Sił Powietrznych Schriever.
Oprowadzę cię po bazie.
Wspaniale.
Jesteśmy Drugim Dywizjonem Operacji Kosmicznych.
Wiele osób nie wie, że nasza konstelacja GPS
jest zarządzana i kontrolowana z dwóch punktów.
Zobaczymy, gdzie jest GPS.
Skąd wysyłamy polecenia i jak sterujemy tymi satelitami.
Właśnie to ci pokażę.
- Super. - Tak.
Uderzyło mnie, jak bardzo budynek
przypomina zwykły biurowiec, poza tym, że jeśli
wejdę do złego miejsca, ktoś mnie zastrzeli.
Poczekaj, aż zobaczysz piętro operacyjne.
- Dobra. - Tak.
Na tych drzwiach wisi poważny napis.
W tym małym centrum operacyjnym
obsługujemy 6 mld ludzi.
Nie wierzę, że tam wejdziemy.
- Zapraszam. Wejdź. - Dobra.
Witaj w Centrum Operacyjnym GPS. To jest główna stacja kontrolna,
gdzie pilotujemy wszystkie nasze satelity GPS.
Z tego pomieszczenia kierujecie całą konstelacją GPS.
- W dziesięć osób. - Tak.
Tych dziesięciu ludzi udostępnia usługę wszystkim na świecie.
Zazwyczaj ludzi ten fakt zaskakuje.
- Tak. - Trzy po siedem, siedem.
Uaktywnij set siedem i cypel A SS01, ramka cyklu stead hill
- SPDOBC dwa zrzuty z nawigacji. - Rozkaz.
Brak okienek. Brak cis. Brak tipi. Brak koniunkcji. Sześć jest OK.
Więc wysyłacie wiadomości do satelity,
aby sprawdzić, co się dzieje, dostosować się,
kierujecie tym stąd.
Zgadza się. A to pozwala nam kierować satelitą.
Czy w tej chwili dowodzisz satelitą?
Tak, konfiguruję ją.
Rety. Mogę zadać ci osobiste pytanie?
- Jasne. - Ile masz lat?
- Dwadzieścia. - Dobra.
Kiedy ja miałem 20 lat, byłem skończonym głupkiem.
Nie mógłbym tego robić. Czy to duża presja?
Tak, przyzwyczaiłem się. Ale tak, jeśli się nad tym zastanowić.
Jeden z naszych najstarszych satelitów ma teraz około 23-24 lat.
Jesteś młodszy niż niektóre satelity, którymi kierujesz?
Tak.
Niesamowite. To co teraz?
Wysłaliśmy już polecenia testowe,
więc jeśli chcesz, możesz…
- OK. - ten wiersz
- wpisać tutaj. - OK.
Przy wysyłaniu polecenia testowego
pamiętaj, że każdego roku GPS wnosi do PKB 68,7 miliarda dolarów.
- Jasne? Nie nabałagań. - OK.
To może zakłócić dojazd do pracy wielu ludzi.
- To jest „O” czy „D”? - To „O”.
- Wiem. Błąd. - Stuknij palcem.
Caps Lock jest włączony, więc gdy naciskam Shift,
wpisuję małe litery.
Panuję nad sytuacją.
Mów, jeśli to za duża presja.
Tu mamy spację.
Spacja, „O”, „P”.
- Nie ma spacji. Tylko podkreślnik. - Nie ma spacji?
To wasza wina. Wyglądał jak spacja.
- To jest „D” czy „O”? - To „O”, sir.
Kiedy wcisnę Enter,
polecenie trafi do jednej z tych stacji naziemnych
i będzie przesłane do satelity?
- Właśnie. - Tak.
Satelita robi bip-bip i wysyła coś z powrotem na dół?
Nim wciśniesz Enter,
musisz uzyskać ich zgodę.
Tak, to on weryfikuje wszystko, co wysyłam.
Dobra. Mogę to wysłać?
Tak.
- Wreszcie. Zróbmy to. - I…
Po prostu wciśnij Enter.
Zobaczysz wiadomość…
- status: oczekujące. I… - Oczekujące…
Przesyłanie zakończone!
- No i mamy. - Przyjęte przez jednego.
- Poszło. - Udało się!
Właśnie kierowałeś satelitą GPS.
Dziękuję!
- Nabijacie się ze mnie. - To trwało tylko…
pięć minut dłużej niż zwykle.
Bardzo ci dziękuję, Kenny.
- Miło mi. - Niezwykłe.
Popracuj nad swoim pismem.
Ułatwisz trochę ludziom życie.
Przedstawię cię pułkownikowi Holstonowi,
dowódcy Delta 8.
O mój Boże. Miło pana poznać.
- Pan tu dowodzi. - Tak.
Czy sądzi pan, że to dziwne,
że wojsko służy do zaspokajania cywilnych potrzeb?
Nie zdziwiłbym się: „Tym zajmuje się rząd”.
ale pomyślałbym: „NASA, NOAA czy inna agencja”.
Czemu wojsko zajęło się GPS-em?
Racja. Ponieważ na początku system GPS
pozwalał naszym żołnierzom określać,
gdzie są na polu bitwy.
Choć to ogromna korzyść dla rządu i wojska, ma też wiele
- zastosowań cywilnych. - Tak.
Dzięki temu cały świat może korzystać z pracy tych 10 osób,
które na co dzień wykonują tę misję.
Jest to więc wartość dodana dla całego świata.
Wiele firm technologicznych wykorzystuje wasz sygnał,
aby zarabiać pieniądze i zmieniać świat, w którym żyję.
Przypisują sobie zasługi.
Twierdzą, jak Uber:
„Zrewolucjonizowaliśmy transport”.
Czy to pana rusza? Proszę być szczerym.
Czy myślał pan kiedyś:
„Przecież to nasza robota. Wymyśliliśmy to, a nikt o tym nie wie”.
Współpracujemy z przemysłem i rządem,
aby móc przekazywać ten sygnał.
Aby mieć tę możliwość, działamy jak jedna drużyna,
która musi być tak bardzo silna,
jak tylko można.
To była piękna i poprawna politycznie odpowiedź.
Ale kiedy używasz telefonu i widzisz tę małą kropkę,
myślisz sobie: „To moje dzieło”. Co?
No pewnie.
- Super. Dziękuję. - Dziękuję. Doceniam to, Adamie.
Będę szczery. Dopóki nie zaczęliśmy pracy nad programem,
nie wiedziałem, że używam GPS, aby znaleźć Starbucksa, gdzie mogę zrobić kupę,
przy użyciu satelitów wojskowych.
A co z resztą moich urządzeń?
Mój telefon? Laptop?
Moja Roomba to część sektora wojskowo-przemysłowego?
Cóż, przyjrzeliśmy się temu i okazuje się, że odpowiedź brzmi: tak.
Z powodu DARPA.
Być może nie słyszeliście o DARPA,
ale bez niej wasz świat byłby nie do poznania.
Jest to tajna agencja rządu USA,
która inwestuje w zaawansowane badania, aby rozwijać nowe technologie.
To coś w rodzaju rządowej wersji fabryki czekolady Willy'ego Wonki.
I jak w filmie – ma swoją mroczną stronę.
Cześć. Nazywam się Danny Darpa.
Tędy, chłopczyku.
Mam 38 lat.
Trzydzieści osiem miesięcy? Duży z ciebie chłopiec.
Chodź ze mną, a znajdziesz się
W świecie czystej innowacji technologicznej
Oto nasze dzieła, dziecino.
To właśnie badania finansowane przez DARPA dały światu takie cuda, jak lasery,
satelity pogodowe i graficzne interfejsy użytkownika.
Przyłożyliśmy rękę do najbardziej przełomowej innowacji
ubiegłego wieku.
Szybkowar? O, nie, zwykły garnek.
Zaraz wystąpią.
ARPA, DARPA, LARPA, DEE, DET
Bez nas nie byłoby Internetu
To, co zwykli ludzie znają jako „Internet”,
wywodzi się bezpośrednio z projektu DARPA o nazwie Arpanet.
Była to pierwsza sieć łącząca wiele różnych komputerów
na dużych odległościach,
która rozrastała się, aż w końcu stała się globalną,
zmieniającą świat supermacierzą, z której korzystacie, oglądając to teraz.
Zapewniliśmy nawet wstępne finansowanie niektórych twoich ulubionych urządzeń.
Firmy produkującej roboty Roomba nie byłoby bez dolarów od Daddy Darpa.
A Apple… Ludzie myślą, że to Apple wymyśliło Siri.
To nieprawda!
Siri, kto jest twoim prawdziwym ojcem?
Przepraszam. Nie do końca to rozumiem.
Wstydzisz się swoich korzeni?!
Przepraszam, tato.
Opracowano mnie w finansowanym przez DARPA laboratorium SRI,
licencjonowano prywatnej firmie, a następnie sprzedano Apple w 2010 roku.
Widzisz, my w rządzie potrafimy
stymulować innowacje w sposób, w jaki nie potrafi tego sektor prywatny.
Ci tchórzliwi kapitaliści muszą skupiać się na krótkoterminowych zyskach,
aby uszczęśliwić swoich udziałowców.
Ale nas w DARPA nie dotyczą takie drobiazgi.
Możemy swobodnie podejmować duże ryzyko związane z szalonymi pomysłami,
które mogą nie wypalić przez dekady.
Przecież opracowanie systemu GPS zajęło nam pół wieku.
Chciałbym zobaczyć, jak to robią te małe muchy z Doliny Krzemowej.
Ale to nic.
Uwielbiamy naszą współpracę z firmami.
Byłoby miło, gdyby nas trochę bardziej doceniano.
Dzisiaj wciąż badamy
techniczne granice przyszłości, takie jak samojezdne pojazdy,
interfejsy mózg-komputer, a nawet zdalnie sterowane owady.
Ups, wciąż mają kilka niedociągnięć.
Kontynuujemy zwiedzanie.
Niesamowite, nieprawdaż?
Ale jest jeszcze coś, co powinniście wiedzieć o DARPA.
DARPA oznacza Agencję Zaawansowanych Projektów Badawczych
w dziedzinie obronności.
Cała ta superfajna technologia była efektem ubocznym prawdziwej misji DARPA,
czyli budowania i utrzymywania przewagi militarnej Ameryki.
Technologie, które pochłaniacie
Biorą się z naszej żądzy większej siły ognia
Tak, podobnie jak lądowanie na Księżycu, GPS i Rocky 4,
DARPA narodziła się w czasie zimnej wojny.
To właśnie rywalizacja naszego rządu ze Związkiem Radzieckim
skłoniła go do przeznaczenia ogromnych środków
na rozwój nowych technologii wojskowych i zbrojeniowych.
N-16, aby wygrywać wojny
DARPA stworzyła Agent Orange
Zgadza się. DARPA odpowiada za Agent Orange.
To defoliant stosowany przez nasze wojsko podczas wojny w Wietnamie,
który spowodował raka, wady wrodzone
i śmierć aż czterystu tysięcy obywateli Wietnamu.
Amerykańscy żołnierze po styczności z nim
zapadali na białaczkę i chorobę Hodgkina,
a dzieci od trzech pokoleń
nadal rodzą się z wadami wrodzonymi
wywołanymi kontaktem z Agent Orange.
Ta sama agencja rządowa, która dała nam Internet,
jest temu winna.
Chodź ze mną, a znajdziesz się
W świecie zniszczeń wojennych
Co jest najdziwniejsze w nowych technologiach?
Nigdy nie można być do końca pewnym, jak wpłyną na świat.
Kiedy Departament Obrony uruchomił satelity GPS,
nie miał pojęcia, że będziemy ich używać do dostarczania burrito.
To puszka Pandory.
Nie ma lepszego przykładu niż drony.
Drony to jeden z najbardziej użytecznych gadżetów dekady,
który zdemokratyzował niebo milionom ludzi.
Używają ich farmerzy, ekipy poszukiwawcze i ratownicze, hobbyści
i kamerzyści. Ale drony niepokoją też ludzi.
Piękne zdjęcia ślubne, które wykonują,
to nie wszystko, co potrafią zrobić.
Latające kamery GoPro, które dostaniecie w sklepach,
zostały zbudowane na bazie osiągnięć inżynieryjnych
DARPY i naszego rządu,
wypracowanych na rzecz kolejnej przełomowej technologii wojskowej…
drona bojowego.
Drony Predator i Reaper mogą być obsługiwane z baz
oddalonych o tysiące mil przez pilotów,
którzy widzą to, co widzi dron, w czasie rzeczywistym.
Wiadomo, czemu chce się go mieć.
Nie ryzykuje się życiem amerykańskiego pilota
poprzez wysłanie go do walki.
Jasne, że wolałbym, żeby ostrzelano drona,
a nie dziecko sąsiada.
UTRATA WYSOKOŚCI
DRON STRACONY
Lepiej, że on, a nie ty.
Ale jakie są niezamierzone konsekwencje takiego wynalazku?
Jeśli przy ataku powietrznym nie ryzykuje się życia Amerykanów,
czy jest to zachęta do częstszego ich przeprowadzania?
Czy technologie, które ułatwiają nam zabijanie,
powodują, że zabijamy częściej?
Jak dotąd odpowiedź była twierdząca.
W ciągu ostatnich 20 lat nasza flota dronów rozrosła się z około 50
do blisko 11 tysięcy.
Za czasów administracji Obamy liczba ataków dronami wzrosła dziesięciokrotnie.
Podczas wojny z terroryzmem nasz rząd
zaczął ich używać nawet do śledzenia i zabijania ludzi
w krajach, z którymi oficjalnie nie toczyliśmy wojny.
Według danych Biura Dziennikarstwa Śledczego
od 2010 do 2020 roku
14 000 amerykańskich ataków dronów w ramach tajnych akcji
zabiło aż 2200 cywilów.
Ataki te nie zostałyby prawdopodobnie nigdy zlecone,
gdyby nie wynaleziono dronów.
A DARPA pracuje obecnie nad bronią autonomiczną,
myśliwcami ze sztuczną inteligencją, która pokona każdego,
i robotami poruszającymi się po polu bitwy bez interwencji człowieka.
To coś pomiędzy Terminatorem
oraz WALL-E,
który jest słodszy, ale pozostaje przerażający.
Jakiego rodzaju przyszłość stworzą te technologie?
Aby się tego dowiedzieć, mieliśmy zobaczyć je osobiście,
ale DARPA odwołała naszą wizytę,
mówiąc nam, że cały program został nagle utajniony.
Miłego dnia.
To byłyby dobre sceny.
Powiedziałem: „Miłego dnia”!
Naprawdę nie wiem, co o tym myśleć.
Niewiarygodne innowacje naszego rządu
zmieniły moje życie na lepsze,
ale jednocześnie zraniły lub zniszczyły życie tak wielu innych ludzi.
Czy musiało tak być?
Czy musieliśmy wynaleźć Agent Orange, żeby móc grać w Pokémon GO?
Czy największe wynalazki naszego rządu
musiały się narodzić z lufy karabinu?
To dzięki naszym podatkom na niebie pojawiły się satelity GPS,
a na Księżyc wysłano człowieka.
Nawet Tesla zaczęła działalność dzięki pożyczce wynoszącej pół miliarda dolarów.
Co? Nie! Wszystko zawdzięczam sobie, przysięgam.
To nawet nie jest dla mnie.
Miliarderzy w golfach nie decydują o tym, co przyniesie przyszłość.
Robimy to wszyscy razem.
Więc gdybyście mieli wyobrazić sobie idealną przyszłość dla siebie
i dla naszego kraju,
jak by wyglądała?
Czy będzie pełna większych, potężniejszych broni i armii robotów?
Giń robocie złoczyńco!
Czy też ogromną zdolność innowacji naszego rządu przeznaczymy
na rozwiązywanie największych wyzwań, takich jak zmiany klimatyczne, głód czy…
CHOROBY
NA PODSTAWIE KSIĄŻKI PIĄTE RYZYKO MICHAELA LEWISA
Napisy: Marlena Wilczak